Aanhouding na dreigtweet aan Albeda College

Aanhouding na dreigtweet aan Albeda College

Het is eindexamentijd. En als dat om wat voor reden niet helemaal goed gaat, twitter je je frustratie van je af. Dat deed Ruben Lorenzo, leerling van het Albeda College in Rotterdam. Hij is aangehouden nadat hij gedreigd had een granaat te gooien op zijn school.

“Als morgen mijn stage niet succesvol word afgerond granaat op Albeda College”. Vanwege deze tweet is gisterochtend deze 18-jarige leerling van het Albeda College opgepakt. Justitie bekijkt nog of en waarvoor ze hem gaan vervolgen.We verdenken hem van opruiing en bedreiging , aldus een woordvoerster van de politie RotterdamRijnmond. Je weet niet wat het effect van zo’n bericht op Twitter is. Onlangs ontstond op het Zuidplein onrust na een dergelijke tweet. Het Albeda College zegt zelf regelmatig actie te ondernemen als leerlingen iets over de school zeggen op socialmedia. Gelukkig zijn dit soort Tweets geen schering en inslag , vertelt woordvoerder Frans Roozen. Ook als leerlingen op een normale manier zeggen dat ze een probleem hebben met de school, dan kan dat aanleiding zijn voor een gesprek. De instelling houdt momenteel internet in de gaten, maar wil dit komende tijd intensiveren. We zoeken een systeem waarbij berichten als dit gefilterd kunnen worden, zodat we er nog meer bovenop kunnen zitten.

Op Twitter leidde de arrestatie tot enige ophef. Veel mensen vonden de reactie van de politie nogal overdreven.

Jongen dreigt Odulphus met een ‘fik’

Ook na een bedreiging op twitter aan het adres van het Odulphuslyceum in Tilburg heeft de directie van de school gistermiddag besloten uit voorzorg de deuren te sluiten en de politie in te seinen. Maar na de pauze gingen de deuren alweer open. Rector Delianne Hoekstra spreekt van een storm in een glas water: “We hebben adequaat gehandeld volgens ons veiligheidsprotocol nadat we de dreiging op twitter hadden opgemerkt.”

Het vriendje van een leerlinge van de school had via het sociale medium gedreigd de school in de fik te steken. “Maar de jongen is met zijn vrienden op een veilige afstand van de school gebleven. We weten wie het is en dat hij op het ROC zit. Dat is dan weer het voordeel van socialmedia. Ik ga contact opnemen met de directie van zijn school. En met onze leerlinge voeren we uiteraard ook nog een gesprek. We doen geen aangifte want er is geen strafbaar feit gepleegd.” Als het om een storm in een glas water ging, waarom heeft de rector dan besloten om de politie in te seinen en de school op slot te gooien?  “Dat zijn de voorschriften in dergelijke situaties. Het gaat altijd in de eerste plaats om de veiligheid van de leerlingen. Je wilt geen risico lopen, maar uiteindelijk was er gelukkig dus niets te beleven.”  Ook de politie spreekt van een ‘loze melding’. Het Odulphuslyceum is al vaker ‘slachtoffer’ geworden van twitter. Anderhalf jaar geleden twitterde PvdA-Tweede Kamerlid Lea Bouwmeester na een werkbezoek in Tilburg over dronken leerlingen van de school.

Jongen opgepakt na tweet over aanslag op Albert Heijn

Vijf rechercheurs uren zoet met ‘grap’ 16-jarige Sittardenaar

Een 16-jarige Sittardenaar is gisteren opgepakt omdat hij enkele dagen eerder het volgende bericht op de socialmedia-site Twitter had geplaatst: ‘Ik ga een aanslag plegen op de Albert Heijn in Sittard. Tijdstip 23-02-2011 om 15:32’. De jongen heeft volgens de politie verklaard dat het om een grap ging. Volgens de politie worden wel meer van zulke ‘grappen’ op internet gemaakt over (doods)bedreigingen, maar is meestal door reacties van andere mensen daarop snel duidelijk dat het bericht flauwekul is. Maar dit bericht oogde serieuzer”, zegt een woordvoerder. Hoe de politie precies op het spoor kwam van de bedreiging, zegt de woordvoerder niet. Maar wij zitten als politie ook op Twitter.”

Vanwege een mogelijke acute dreiging hebben vijf rechercheurs zich met de zaak beziggehouden. Een 17-jarig meisje uit Soest is vorige week nog aangehouden nadat ze had getwitterd dat ze een aanslag op haar school zou plegen. Ook hier zou het gaan om een uit de hand gelopen grap, ontstaan uit een openstaande vacature bij de CIA. Volgens de politie zijn er geen aanwijzingen dat de Sittardenaar door dit bericht ‘geïnspireerd’ is geweest. Het was puberale aandachttrekkerij.” De jongen is volgens de politie erg geschrokken van de gevolgen van zijn ‘grap’. Het openbaar ministerie bepaalt later of en, in dat geval, waarvoor de 16-jarige zal worden vervolgd.

Vrijspraak  voor Facebookbedreigingen

Een man (22) die op zijn (besloten) Facebookpagina allerlei bedreigende teksten plaatste, is vrijgesproken. De teksten waren volgens de rechtbank alleen voor een besloten kring van geadresseerden bestemd en niet specifiek op een persoon gericht. Daarom kunnen ze ook niet als bedreigend worden aangemerkt. De man schreef op zijn pagina onder meer dat hij ‘een raar gevoel’ had om ‘naar me Smith en Wesson te grijpen en een drukke straat te bezoeken’, dat hij ‘van Breivik en Kaddafi geleerd’ had en dat hij ‘zin [had] om eventjes lekker naar buiten te lopen en om me heen te knallen in een drukke straat’. Een vrouw uit zijn onlinevriendenkring die de teksten las, printte ze uit en ging er mee naar de politie. In proces-verbaal verklaarde ze dat ze bang werd van de dingen die de verdachte schreef en dat zij hoopte dat de politie ‘er iets aan zou doen’. De advocaat van de verdachte voerde echter aan dat er bij bedreiging (art.285 Sr) ook een bedreigde moet zijn en een ‘redelijke vrees’ voor het misdrijf waarmee is gedreigd. De rechtbank vonniste dat hiervan geen sprake was, dat de teksten ‘in algemene bewoordingen’ waren gesteld, voor een deel zelfs gekopieerd van rappers. Bovendien bleek uit niets dat de verdachte ook de intentie had iemand met zijn teksten te bedreigen.

Met de computer dreigtweets opsporen

Hoogleraar: Intelligent programma moet pesterijen of oproepen tot rellen op Twitter eruit kunnen filteren

Met persbureau ANP en de politie werkt hij aan slimme zoeksystemen om Twitter door te vlooien op nieuws, dreigtweets of vroege signalen van onraad à la Haren. Kinderen die gepest worden, of hun kwelgeesten, zou hij desgevraagd ook kunnen opsporen. Gisteren hield hoogleraar taaltechnologie Antal van den Bosch (43) zijn oratie aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Van den Bosch’ expertise ligt op het terrein van vertaalprogramma’s, spellingscorrectoren en zoekmachines. Sommige wetenschappers vinden dat ze een computer daarvoor eerst een woordenschat en de grondbeginselen van de grammatica moeten aanleren. Van den Bosch behoort tot een andere stroming: hij stopt gewoon een heleboel teksten in zijn computer en laat die daar lekker mee stoeien.

Voor een taalwetenschapper is dat een essentieel verschil? “Ja. Je kunt zinnen ontleden tot het niveau van de afzonderlijke woorden. Maar vaak mis je dan de betekenis. Niet bij een simpel zinnetje als ‘daar ligt een rode bal’. Wel bij woordgroepen als ‘een eigen huis’. Dat is niet alleen het huis waarin je woont, het is ook een koophuis. Vertaalsystemen die zijn getraind met een grote hoeveelheid vertaald materiaal, leren dergelijke betekenissen van woordgroepen te herkennen. “Ander voorbeeld: als je een vertaalsysteem traint met teksten van het Europees Parlement, leert zo’n systeem dat ‘beroep op’ doorgaans wordt vertaald als ‘appeal to’ (een beroep doen op), en dat beroep hier doorgaans dus niet ‘profession’ betekent (beroep in de zin van broodwinning).”

Begrijpend lezen voor computers? “Klopt. Dat ontwikkelen we niet alleen voor vertaalsystemen maar ook voor zoekprogramma’s. We hebben met het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis (IISG) een classificatiesysteem opgezet om krantenartikelen op te sporen over dreigende stakingen. Als wetenschappers daar handmatig naar moeten zoeken, is dat ontstellend veel werk. Ga maar na: de krantendatabase van de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag telt volgend jaar acht miljoen gescande krantenpagina’s. “Wij hebben de computer op basis van een verzameling krantenstukken over dreigende stakingen laten zoeken naar handige aanwijzingen. Dan kom je op logische termen als ‘conflict’, ‘dreigend’ en ‘vakbondsleiders’, maar ook ‘rijksbemiddelaar’. Ik kende het woord niet eens. Het waren ambtenaren die op conflicten werden afgestuurd. De computer haalt ideeën uit de ruwe data die we zelf niet hadden kunnen verzinnen en soms niet eens meteen kunnen duiden.”

Hoe gebruikt u die kennis voor het opsporen van nieuws- en dreigtweets? “Op dezelfde manier, door de computer een heleboel van die tweets te voeren. Jammer is wel dat niemand tot dusver een bruikbare collectie doodsbedreigingen heeft verzameld, dus daar is het nog wat improviseren. Voor zoeken naar nieuws, of bijvoorbeeld toestanden zoals onlangs het uit de hand gelopen Facebook-feest in Haren, komt de computer met de simpelste en mooiste oplossingen. Je denkt zelf snel aan tijdsaanduidingen: ‘vanavond’, of ‘volgende week’. Maar ‘zin in’ slaat eveneens op een toekomstige gebeurtenis, en is dus ook een woord waarop je kunt filteren als je zoekt naar nieuws. Zie het als een spamfilter: een bericht komt op grond van een verzameling criteria wel of niet door de selectie, waardoor je uit miljoenen tweets de bruikbare teksten kunt filteren.”

Op dezelfde manier kunt u vast ook een pest-alert opzetten? “Zeker. Volgens hetzelfde recept: voorbeelden verzamelen, in de computer stoppen en kijken wat er aan aanwijzingen uitrolt. Het begint met het zoeken naar een flinke hoeveelheid pest-tweets en Facebook-berichten. De moeilijkheid zit hier in het leren onderscheiden van humor, plagerijtjes en serieus pesten, want tekstueel kan dat dicht bij elkaar liggen.”

Rotterdamse politie pakt ‘bedreiger’ Zuidplein op

De politie heeft gisteren een 30-jarige Rotterdammer aangehouden die zou hebben gedreigd met het aanrichten van een ‘bloedbad’ in het Rotterdamse winkelcentrum Zuidplein. Het dreigement leidde tot een enorme stroom berichten op Twitter, terwijl de verdachte zelf dat sociale medium niet heeft gebruikt.

De man zou in het verleden hebben gedreigd ‘iets’ uit te halen in winkelcentrum Zuidplein. Mensen uit zijn omgeving hebben de politie daarover ingelicht. Volgens de politie was hun verhaal aanleiding om naar de man uit te kijken. Overigens verwachtte de politie niet dat de man iets zou ondernemen of de middelen daarvoor had.
De verbaal geuite dreigementen gingen een eigen leven leiden nadat een onbekende erover had getwitterd. “Dit bericht miste de context over de specifieke bedreiging en zorgde zo voor veel onrust op socialmedia”, aldus de politie. Op Twitter kwam de ‘hashtag’ #Zuidplein in enkele uren zo’n 580.000 keer voorbij.Een aantal winkels in Zuidplein sloot uit voorzorg de deuren. Eind van de middag pakte de politie de verdachte op. Hij was op de fiets onderweg van Barendrecht naar Rotterdam en was ongewapend.

Criminoloog Evelien van Zuidam pleit ook voor opvoeden in plaats van aanpakken. Nu lees je dat een jongetje van dertien is opgepakt vanwege een dreigtweet. Eigenlijk is dat heel unfair, want hij heeft helemaal niet geleerd hoe het moet. Natuurlijk moeten er grenzen gesteld worden, maar het belangrijkste is goede voorlichting van ouders en docenten , zegt ze. “Niet aanpakken, maar opvoeden” (Bron: Spits, 5 april 2012 donderdag)

Opruiing op Twitter: je zit zo in de cel

Als de arrestatie van de gymnasiumscholiere Charlotte Bouwman iets duidelijk maakt, is het wel het misverstand dat Twitter een privé-omgeving is, zegt jurist en internet-expert Danny Mekic. “Vooral tieners denken dat wat ze op Twitter zeggen, vergelijkbaar is met wat je zegt in de kroeg.” Niet dus. Kroegvrienden slikken een slechte grap weg met een slok bier. Volgers op Twitter verspreiden sappige mededelingen verder over het internet, waar be­richten leesbaar zijn voor iedereen.

Ook voor de politie. Die kon het naar eigen zeggen ‘niet laten lopen’ dat Charlotte Bouwman op microblog Twitter meermalen een aanslag had aangekondigd op haar school, het Johan van Oldebarnevelt Gymnasium in Amersfoort. Ook stuurde ze tweets over het neersteken van leraren. Woensdagavond rond elf uur werd ze gearresteerd. Pas tegen drie uur gistermiddag kwam ze vrij.

De arrestatie creëerde op internet en onder medeleerlingen de no­dige verontwaardiging. Het zou immers overduidelijk zijn ge­weest dat de bedreigingen ironisch van aard waren. Charlotte Bouwman staat op haar school be­kend om haar vileine pesterijen tegen leraren, die ze optekent in haar satirische ‘tegenschoolkrant’ De Pok. De krant bracht haar al veelvuldig in conflict met de schooldirectie. Na de ‘bomtweet’ schreef ze:  “Nu maar afwachten of het werkt.” Een bewuste provocatie? Niet volgens Charlotte. Het ging haar eerder om een grap waarvan ze de gevolgen volledig verkeerd had  ingeschat, zo laat ze Metro via Twitter weten. “Dom en naïef”, zegt ze achteraf.  Want voor de politie is er geen verschil tussen een drei­gement op Twitter en een ge­uit in het ‘echte’ openbare leven. Sterker nog: Twitter ís het openbare leven.

Dreigtweets strafbaar

1    Een dreigement is pas strafbaar als het een serieuze bedreiging is. Of dat in het geval van Charlotte zo is, zal het Openbaar Ministerie binnenkort bepalen.
2    Het Van Oldebarnevelt Gymnasium in Amersfoort heeft de ‘bomtweetscholiere’ geschorst tot na de vakantie.
3    Charlotte zelf heeft spijt van haar actie, alleen al omdat ze op school wil blijven.

Opruiing op Twitter: je zit zo in de cel

http://www.youtube.com/watch?v=6OHG44KgVew

De dreigtweet: misplaatste emotie of serieuze zaak?

Evelien van Zuidam plaatste een interessant artikel over dreigtweets op donderdag 14 juli 2011 op Frankwatching. Hieronder is het artikel geplaatst in de context van bovenstaande dreigingsvoorbeelden.

Twitter is een geschikt medium om eenvoudig nieuwe positieve contacten op te doen. Echter, voor enkele personen lijkt Twitter een middel te zijn om bedreigingen mee te uiten. Zijn deze uitingen het gevolg van een misplaatste pubergrap, onbeheerste frustratie, of is er sprake van een serieuze bedreiging?

Het aantal gebruikers op Twitter is het laatste jaar weer sterk toegenomen. Met de opkomst van Twitter zijn de mogelijkheden voor communicatie directer en is de boodschap voor iedereen toegankelijk. Waar eerst publieke figuren onbereikbaar waren, zijn zij nu direct aanspreekbaar. Dit populaire sociale medium kenmerkt zich middels eigen dynamiek van communicatie, interactie en regels. Binnen de meeste sociale netwerken, of deze nu online of offline georganiseerd zijn, worden door de gebruikers onderling bepaalde mores afgesproken.

Zolang deze regels worden nageleefd, is Twitter een perfect medium om nieuwe positieve contacten op te doen (en meer). Echter, voor enkele personen zijn regels er om te overtreden en grenzen om ze op te zoeken. Het medium ontwikkelt hierdoor ruimte voor ongewenst gedrag, zoals het uiten van bedreigingen. De afgelopen 2 weken hebben bezoekers via Twitter een enquête kunnen invullen op de site van Maxxecure over het onderwerp ‘dreigtweets’. In dit artikel geef ik achtergrondinformatie en de uitkomsten van het onderzoek.

Dreigtweet

Een dreigtweet is een bedreiging via een Twitter-bericht die gericht kan zijn aan een persoon, object of gebeurtenis. Het verzenden van een dreigtweet is hetzelfde als iemand offline bedreigen en dus strafbaar indien het voldoet aan de voorwaarden van artikel 285 van het wetboek van strafrecht. Het toegenomen gebruik van Twitter, met name onder de jongeren, zorgt ervoor dat een bedreiging via deze digitale weg vaker wordt geuit. In 140 tekens en één druk op de knop is een ‘persoonlijke’ bedreiging verstuurd. Hoewel de meeste respondenten uit onze enquête op de hoogte waren van het fenomeen dreigtweet, heeft een kleiner deel (45%) er ook een zien langskomen op Twitter. Uiteindelijk heeft 8% ook daadwerkelijk een persoonlijke dreigtweet ontvangen.

Aanhoudingen en veroordelingen

Het feit dat het uiten van ernstige bedreigingen via Twitter serieus wordt opgepakt door de politie en uiteindelijk strafbaar is gesteld, blijkt wel uit een aantal voorbeelden. Zo is een tijd geleden de zaak van Femke Halsema, waarbij een dreigtweet naar haar dochter werd geuit, voor de rechter gekomen. De 36-jarige dader is destijds veroordeeld tot een celstraf van 17 dagen en een werkstraf van 80 uur. Daarnaast kwamen recentelijk dreigtweets voorbij waarin werd gedreigd bepaalde scholen of winkels op te blazen of de schietincidenten als Alphen a/d Rijn te imiteren.

Dreigtweets over dit laatste onderwerp zijn door de politie bijzonder serieus opgepakt met aanhoudingen – van bijvoorbeeld een 17-jarige jongen – tot gevolg. De rechter sprak voor deze jongen een straf van 12 dagen cel uit. Om het rijtje af te maken: de politie van Hilversum heeft onlangs nog een 13-jarig ‘kind’ aangehouden, omdat hij een ernstige bedreiging naar een artiest had verstuurd via Twitter. De politie nam de bedreigingen serieus met aanhouding tot gevolg.

Rechters spreken zich uit over enkele ernstige dreigtweets met in sommige gevallen een veroordeling tot gevolg. De juridische grens blijkt op dit punt zo langzamerhand voorzichtig zijn vorm te krijgen. Maar het publieke debat begint over dit onderwerp nu pas te starten. Uit de enquête blijkt dat, van de mensen die te maken hebben gehad met een persoonlijke dreigtweet, slechts de helft melding of aangifte heeft gedaan bij de politie. De andere helft van de respondenten geeft aan dit niet te hebben gedaan omdat men het of niet serieus nam of niet durfde te melden. Van de respondenten die nog nooit een bedreiging heeft ontvangen via Twitter, zou driekwart van deze persoonlijke bedreiging melding of aangifte doen bij de politie.

Jonge dadertjes

In eerste instantie schrok ik van de heftige bedreigingen op het account @doodsbedreigingen, dat elke bedreiging met de dood op Twitter retweet. Zo twittert iemand: @xxx ik ga die kk sgool in de vik steken. Of @xxx als onze mentor segt je blijft zitte gaan we hem net zolang bedreige met gun totdat we over gaan als hij nee gwn dood. Naast het feit dat het grootste deel van de bedreigingen niet te lezen is door het gebrekkige ABN van de schrijvers, valt op dat de jongeren het juist erg stoer vinden om te worden geretweet door dit account, maar daarnaast ook schrikken van wat ze hebben gedaan.

Zo twittert een 13-jarig meisje tegen het account: “Kunnen jullie mijn tweet weghalen, hij is al verwijderd en ik meende het niet.” Gezien de mediaberichten kan worden geconcludeerd dat het versturen van dreigtweets vaker wordt uitgevoerd door de jongere generatie Twitter-gebruikers. Of dit ook werkelijk terug te zien is in de politie-aangiftes is de vraag. Het kan zijn dat juist de jonge dadertjes onderwerp in het nieuws worden. De 17 jarige verstuurder van de dreigtweet na het Alphen-incident zei in de rechtszaal dat hij niet had stilgestaan bij de uiteindelijke gevolgen van zijn dreigtweet.

Ook een vrouwelijke 17-jarige verstuurder van de bedreiging om een terreuraanslag op haar school te plegen, motiveerde in het programma ‘De wereld draait door’ dat zij zich op dat moment niet bewust was dat het deze impact tot gevolg had. In veel gevallen blijkt het te gaan om puberaal gedrag, waarbij jonge daders de grens opzoeken van wat wel of niet toegestaan is op Twitter. Tom Postmes, hoogleraar sociale psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, gaf aan dat Twitter voor de gebruiker nog nieuw en even wennen is. Grenzen moeten langzamerhand worden gevormd. De jongeren hebben bij het gebruik van Twitter een groot bereik van publiek. Iedereen kan hun bericht lezen, waardoor het extra spannend is deze grens tussen al die andere mensen op te zoeken.

Criminaliseren van pubergedrag?

Gelukkig doet de politie in veel gevallen onderzoek naar de achtergrond van de verzender van de dreigtweet. De politie heeft internetsurveillanten in dienst die actief op zoek zijn naar dergelijke dreigende teksten op sociale media. Na een aanhouding kunnen zelfs de kosten van politie-inzet op de verzender worden verhaald. Zo geeft de politie een duidelijk signaal naar de dader toe dat het verspreiden van dergelijke berichten niet is toegestaan en niet wordt getolereerd. Uit de enquête blijkt ook dat het merendeel (70%) vindt dat een dreigtweet net zo serieus moet worden genomen door de politie als alle andere bedreigingen.

Bij de opsporing denk ik dat de politie als geen ander kan inschatten in hoeverre de dreigtweet van ernstige aard is. Bij de beoordeling hiervan balanceren zij op dit moment steeds weer op het punt of zij de dreigtweet moeten beoordelen als een misplaatste grap, een uiting van frustratie, of een serieuze zaak waarbij de impact van de bedreiging bijzonder groot kan zijn voor het slachtoffer of de omgeving. De vraag is, uiteraard afhankelijk van de ernst van de bedreiging, of de jonge dadertjes na een bezoek van oom agent niet genoeg zijn geconfronteerd met hun gedrag.

Rol van ouders en onderwijzers

Wellicht is op dit punt een nobele en belangrijke taak weggelegd voor de ouders of onderwijzers door zich ook eens te verdiepen in de online wereld van hun kinderen. Discussies over het gebruik van Twitter in de klas of thuis aan de keukentafel kan in dit geval zeker geen kwaad. Sociale controle zal zich op dit punt ook naar de online-netwerken moeten uitbreiden. Ondanks dat politie zijn taak serieus moet nemen door grenzen te stellen, is het zeker belangrijk bij de verdere veroordeling rekening te houden met het feit dat een jongen van 13 jaar de gevolgen van zijn bedoelde grap en de impact hiervan wellicht niet goed heeft kunnen overzien.

Misschien bereikt men hier met een Halt-afdoening een gewenster effect voor de jongeren dan de directe doorverwijzing richting Openbaar Ministerie. Alex Brenninkmeijer, de Nationale Ombudsman van Nederland, waarschuwde in een interview van EenVandaag dan denk ik ook terecht. Hij benadrukt dat we moeten oppassen dat de algemene publieke verontwaardiging er voor zorgt dat zowel het OM als de rechtspraak wordt aangezet tot het nemen van hele drastische maatregelen. “Wees hierin voorzichtig en houd rekening met het feit dat kinderen kinderen zijn en onverwacht hele rare dingen kunnen doen.”

Voorkom dreig- en pesttweets, zoek de positieve verbinding!

Wederom een bijdrage van Evelien van Zuidam op donderdag 17 november 2011 op Frankwatching:

De populariteit van Twitter onder scholieren is aanzienlijk gestegen. En zeker is dat ouders en docenten deze ontwikkelingen nauwelijks kunnen bijbenen. Verbieden is al lang geen optie meer, deze generatie weet niet beter dan dat zij ook via de digitale weg communiceren. Maar niet altijd zonder problemen. Hoe moeten we ze waarschuwen en stimuleren tegelijk? Zoek de positieve verbinding!

Oproep aan ouders en scholen

Excessief Twittergebruik door scholieren is al langere tijd geregeld te vinden in het nieuws. Het lijkt in de media voornamelijk om enkele jeugdige twitteraar te gaan, die zich niet kunnen of willen gedragen bij het gebruik van sociale media. Eerder schreef ik een blog over dreigtweets, waarin ik aangaf dat (in)formele gedragsregels op Twitter zo langzamerhand voorzichtig worden gevormd. De politie laat inmiddels zien dat bepaalde uitlatingen op Twitter niet getolereerd worden, door op verschillende manieren in te grijpen. Tegelijkertijd worden nu de ouders en scholen aangekeken, want zij zijn aan zet. Zij worden opgeroepen om te helpen bij het voorkomen van dreigtweets en ander onwenselijk gedrag op Twitter.

Eigenlijk worden zij opgeroepen om de jeugd te adviseren en te begeleiden bij hun gedragingen en uitingen op sociale media. Ouders en docenten begrijpen echter nog maar nauwelijks wat zij moeten met Twitter. “Ik ga toch niet twitteren wat ik de hele dag aan het doen ben,” of “ik heb daar helemaal geen tijd voor”. De aanpak tegen buitensporig Twittergebruik gaat erg lastig worden, omdat de rol van ouders en docenten meer inhoudt dan het stellen van gedragsregels en grenzen. Nog voordat zij dit kunnen doen zullen ze zich eerst serieus moeten gaan verdiepen in het twittergebruik en de verbinding zoeken met de jeugd.

Inzichtelijk maken van risico’s

Het benoemen van risico’s en het stellen van grenzen zijn noodzakelijk. Ik benoemde eerder al de dreigtweet. Maar agressie, bedreigingen en pestgedrag gaan veel verder dan alleen op Twitter. Deze uitingen kunnen gemakkelijk (anoniem) via internet worden verspreid. We schrikken tegenwoordig van de jeugdige straattaal die zo hard zwart op wit staat. En er zijn inderdaad jongeren op Twitter aanwezig die hun grote bereik niet kunnen overzien en zich ernstig misdragen. Daarnaast kan het gebruik van Twitter op school storend en afleidend zijn. Vaak volgt hierop een duidelijke maatregel: een verbod op het mobieltjes tijdens de les. Uit angst voor chaos in de les of filmende leerlingen. Als laatste bestaat het risico dat jongeren teveel van zichzelf of van het gezinsleven openbaar maken. Zo vertellen sommige jongeren waar ze wonen of wanneer ze alleen thuis zijn. Bovendien kan de gemakkelijkheid waarmee de jongeren privé beeldmateriaal het web op slingeren, hen behoorlijk in problemen brengen.

Help de jeugd ‘twitterwijs’ te gedragen

Het is dus zinnig om met jongeren over deze risico’s te praten en de discussie te starten. Dit kan zowel aan de keukentafel thuis als tijdens de les. Maar hoe maak je de jongeren bewust van de risico’s? Hoe leg je ze uit dat bedreigen op Twitter niet kan? Kortom, hoe maak je de jeugd ‘Twitterwijs’? Op enkele scholen zijn er inmiddels speciale lessen die het omgaan met sociale media centraal stellen. Helaas op veel scholen ook niet. Dan hangt het er maar vanaf of een geïnteresseerde docent deze taak op zich neemt. Jammer eigenlijk, omdat dit eigenlijk het minste is wat jongeren nodig hebben om zich online ‘wijs’ te gedragen. Alleen wijzen op risico’s gaat naar mijn idee niet ver genoeg en dekt ook niet de lading van het probleem. Bewustwording creëer je door meer te doen dan alleen wijzen op regels of gevaren. Het gaat ook over het stimuleren van positief gedrag en het inzichtelijk maken van mogelijkheden en kansen.

De verbinding tussen docent en leerling

Hoe moet onze jeugd bewust worden gemaakt over normaal Twittergedrag, als degene die hen daarin moet begeleiden weinig aansluiting en verbinding heeft met de doelgroep? De kern van een goede verbinding ligt zoals gezegd in oprechte interesse en een positieve benadering. Docenten en ouders die zich verdiepen in de nieuwe generatie, weten dat sociale media een belangrijke positie inneemt in hun dagelijks leven. Jongeren zijn dag en nacht verbonden met internet en communiceren zo veelvuldig met elkaar. Toch zijn er enkele pioniers te vinden op Twitter die al veel verder zijn dan wat ik boven heb beschreven.

Ik sprak met enkele twitterende docenten, stuk voor stuk enthousiast over de mogelijkheden van social media – ook in het onderwijs – en open voor vernieuwing. Zij zoeken zelf actief de verbinding en zien dit middel als een positieve ontwikkeling in de verdere ontplooiing van de leerling. Zij verdiepen zich samen met de jeugd in de risico’s en staan open voor inbreng van de leerling. Maar net zo belangrijk, ze stellen de mogelijkheid om leerlingen bewust te maken van de vele kansen en mogelijkheden die sociale media te bieden heeft.

Eén docent benoemt het wijzen op de vele mogelijkheden zelfs als een morele verplichting, net als gebruikelijk is in vele andere thema’s. Een mooie casus is Boris Berlijn, docent aardrijkskunde, die onlangs op excursie ging met zijn klas. Hij gaf de leerlingen de opdracht om hun belevingen en beknopte samenvattingen die dag te delen onder een bepaalde #hashtag. Deze werden naderhand besproken. Leerlingen reageerden erg enthousiast op deze opdrachten (Blog Boris Berlijn). Tegelijkertijd kan hij, daar waar nodig, direct grenzen stellen en aangeven wat hij gepast of ongepast gedrag vindt, net zoals hij dat offline ook doet.

Het succes van 55.000 volgers

Een ander voorbeeld zijn de meiden achter @dutchteenagers, die inmiddels 55.000 volgers achter zich hebben weten te scharen. Zij weten door hun tweets veel jongeren te boeien en worden veel geretweet, waardoor hun bereik enorm is. Dreigtweets komen zij ook wel eens tegen op Twitter, maar dat vinden ze eigenlijk maar lafjes. Zij halen plezier uit het feit dat zij al deze volgers kunnen bereiken en op deze manier nieuwe twitteraars kunnen ontmoeten. Wat hun ouders er van vinden? Hun ouders weten inmiddels wel waar zij mee bezig zijn. “Ze vinden het erg knap van ons dat we zoveel jongeren kunnen bereiken en ze vinden dat we hebben laten zien dat ons schoolwerk er niet onder lijdt”, vertellen ze.

Omdenken

Buitensporig gebruik van een medium dat nog zo in ontwikkeling is, vraagt misschien wel om een andere oproep aan ouders en docenten. Ouders en docenten zijn namelijk aan zet, maar snappen het spel, laat staan de spelregels, nog niet goed. De eerste reactie is ‘verbieden’, maar misschien moeten zij het ‘omdenken’ eens proberen. Het vraagt namelijk om een oproep die in het teken staat van verbinden. Er zijn op dit moment tal van goede voorbeelden van docenten in het onderwijs, die in eerste instantie begrip en respect tonen voor het sociale media gebruik van de jeugd. Zij experimenteren ermee en profiteren ervan als een positief instrument tijdens de lessen. Zij hebben inzicht in gevaren, risico’s maar ook in alle positieve dingen. Uiteraard hoeft niet elke docent social media gek te zijn, maar scholen moeten docenten wel de ruimte geven om het daar met elkaar over te hebben en er een juiste invulling voor te ontdekken. Dus; ouders, scholen en Twitterloze docenten, denk eens om: vraag bijvoorbeeld eens om een Twitterles van de jeugd zelf.

Dit artikel is tot stand gekomen met dank aan @dutchteenagers en twitterende docenten als@BorisBerlijn, @Cilla1972, @avddrift en @mcweele.

Bronnen:  Brabants Dagblad (22 augustus 2012), Metro (NL, 1 juni 2012) en CopsinCyberspace (1) en CopsinCyberspace (2), CopsinCyberspace (3), Dagblad De Limburger (Februari 24, 2011), Trouw (10 november 2012), BN/DeStem (12mei 2012), Telegraaf , Metro en Frankwatching.

Gerelateerde berichten:

Tagged with →  

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *