Tagarchief: influencers

Volgers op social media als valse valuta

Programmamaker Nicolaas Veul duikt in de financi?le wereld achter Instagram. Op dit sociale platform is een compleet nieuw verdienmodel ontstaan: likes en followers zijn keiharde valuta geworden. Maar welke schaduweconomie ontstaat hierdoor? Wat is echt en wat is nep? Hoe voer je de strijd tegen het algoritme? Wie zijn de winnaars en wie de verliezers? En wat merk jij daarvan als je door je feed scrollt? Met #followme produceert de VPRO de eerste documentaire over Instagram op Instagram.

#followme is een crossmediaal onderzoek naar de economie die sinds de oprichting van Instagram is ontstaan: soms creatief en vernieuwend maar soms ook heel schimmig. Je volgt het?maakproces op?het?account?@followme.doc. Daar probeert Nicolaas Veul alle tips en trucs om aan populariteit te winnen, toont hij?interviews en reflecteert hij op zijn bevindingen.?Deze VPRO documentaire is ook te zien op?IGTV.

In #followme vraagt Nicolaas Veul zich?af?wie de winnaars en wie de verliezers zijn in deze nieuwe industrie. Hoe voer je de strijd tegen het algoritme? Hij praat met verschillende influencers en met het Amsterdamse?Agency for Digital Influencer Marketing: IMA.?Als geen ander weten zij hoe de Instagram industrie in elkaar steekt. Daarnaast reist hij naar Rusland waar aan huis gebonden jonge moeders?comments?schrijven op bestelling, Vervolgens gaat hij naar Amerika waar?social media software?ontwikkelaar Dovetale een instrument ontwikkelde om nepvolgers en bots te herkennen. Travel influencer Sara Melotti doet in Milaan verslag van haar -naar eigen zeggen- gewelddadige relatie met het medium.?En een groothandelaar?in nepvolgers doet anoniem een boekje open over fraude op Instagram. Er lijken geen regels te gelden?in deze nieuwe economie: welkom in het Wilde Westen?dat?Instagram heet.


Achter de mooie plaatjes op Instagram schuilt een schimmige economie waarin niets meer echt is, merkte Nicolaas Veul. ?Ik heb bekende Nederlanders en bedrijfjes gevonden die de boel echt keihard besodemieteren.?

Hoe lijk je met weinig geld toch zo rijk als een Russische oligarch? Huur het interieur van een priv?jet! Nicolaas Veul ging naar Moskou waar een Russische influencer hem alles vertelde over de neppe rijkdom op Instagram. Je kan voor je Instafoto’s naast nagemaakte priv?jets ook volledige appartementen huren, doosjes van de nieuwste iPhone en lege champagneflessen van een duur merk.

Instagram is momenteel het invloedrijkste sociale medium. Wie denkt dat het gewoon een leuke plaatjes-app is om doorheen te scrollen op een verveel?moment, ziet veel over het hoofd. Instagram heeft ruim een miljard gebruikers en die besteden gemiddeld maar liefst een halfuur per dag aan de app. De alomtegenwoordigheid van Instagram is de reden waarom winkels en restaurants tegenwoordig allemaal felgekleurde muren hebben (want leuke achtergrond voor foto?s), waarom grote logo?s in de mode zijn (zo is het merk goed zichtbaar op de foto), waarom meisjes allemaal lang los haar of een knot op hun hoofd hebben (naar achteren gekamd haar ziet er raar uit op een selfie) en waarom?fitboys?en –girls?zich uren in het zweet werken voor stevige billen en een keihard sixpack.

Mensen baseren de keuze voor hun outfits, maaltijden en vakantiebestemmingen op wat ze op Instagram hebben gezien. Daarom is groot worden op het platform voor veel mensen en bedrijven ontzettend belangrijk. Onlineberoemdheden met veel volgers, de zogenaamde?influencers, maken de dienst uit. Zij worden door bedrijven betaald om hun merken te promoten in de foto?s uit hun dagelijks leven. Het zijn wandelende reclameborden, maar vanwege de roem en het geld is?influencer?onder jonge mensen een van de benijdenswaardigste beroepen. Ook bn?ers hebben de sociale media ontdekt als marketing?kanaal: Katja Schuurman maakt op Instagram reclame voor chocolade en Arie Boomsma voor luiers.

Programmamaker?Nicolaas Veul?is zelf ook fervent gebruiker van de app. ?Ik houd ervan en ik haat het,? zegt hij. Hij was nieuwsgierig naar de economische mechanismen die erachter schuilgaan, en daarom maakte hij de documentaire?#followme. ?Sinds Facebook de app heeft overgenomen en zelf minder populair wordt, is Instagram steeds commerci?ler geworden. Professionele instagrammers verdienen er geld mee en gewone mensen ontlenen er status aan. Een geheim algoritme bepaalt welk bericht de gebruikers als eerste te zien krijgen. Het aantal volgers, likes en reacties is daar van invloed op, daarom is er een levendige handel in volgers en likes.?

Bots

Instagramvolgers zijn gewoon online te koop. Voor een paar euro heb je er zo honderden volgers bij en ook likes op je berichten kun je grootschalig inkopen. Veul reisde naar Amerika en Rusland om onderzoek te doen naar de mensen en mechanismen hierachter. ?Die handel is niet illegaal, maar wel heel schimmig. Minstens tien procent van de volgers op Instagram is nep. Dat zijn voornamelijk bots, door de computer aangemaakte accounts met willekeurige namen en foto?s. De meesten komen uit Rusland en India, daar staan de servers te draaien.?

Instagrammers kunnen zich door hun wachtwoord te geven aansluiten bij netwerken waar onbekenden elkaar automatisch volgen en likes geven. Of ze geven een handige tiener een opdracht. Veul: ?We hebben een jongen van vijftien gesproken die op Marktplaats accounts met volgers verkoopt. Vroeger brandde je cd?tjes, nu verkoop je Instagramaccounts.?
Maar omdat inmiddels wel bekend is dat volgers te koop zijn, zijn ze ook niet zo
essentieel meer. ?Het draait nu vooral om?engagement,? zegt Veul. ?Dat betekent hoeveel likes en reacties je krijgt kort nadat je een foto hebt geplaatst.?
Grote groepen mensen zitten met zijn allen in een soort whatsappgroep, maar dan op communicatie-app Telegram. Ze spreken samen af dat ze allemaal likes en reacties bij elkaar plaatsen. ?Dan schiet je omhoog in het algoritme. Dit doen bekende influencers echt. Zo zijn ze beter zichtbaar en kunnen ze betere deals sluiten met de merken die ze sponsoren. Ik heb het zelf geprobeerd en het werkt inderdaad heel goed.?

Fraude

Nu Veul zich erin verdiept, ziet hij pas goed hoe de kluit belazerd wordt. ?Er wordt op grote schaal gefraudeerd. Als je groter wilt worden op Instagram, moet je wel meedoen aan deze praktijken, anders val je niet meer op. Influencers worden heel erg vertrouwd door hun volgers en dat is voor merken bijzonder interessant. Hoe meer volgers, hoe meer een gesponsord bericht waard is. Maar van sommige mensen is twintig procent van hun volgers nep. Ik heb bekende Nederlanders en bedrijfjes gevonden die de boel echt keihard besodemieteren.?
Zanger Dotan viel dit voorjaar genadeloos door de mand toen bleek dat hij zelf allerlei nepfans had verzonnen. ?Bij hem ging het wel erg ver, maar ik weet dat mensen voorzichtiger zijn geworden na dat schandaal,? zegt Veul.

Het probleem zit echter dieper dan een paar adverteerders die worden genept en artiesten die zich populairder voordoen dan ze zijn, vindt de programmamaker. ?Mensen kijken op Instagram om beslissingen te nemen en hun mening te vormen. Voor sommige jongeren is Instagram echt hun leven, ze groeien op in die wereld en ontlenen hun identiteit eraan. Maar je weet niet wat echt en wat nep is. Ik vind dat zorgwekkend. Gebruikers zien niet de werkelijkheid, want alles kan gekocht zijn. Ook idee?n die verspreid worden,?fake news?dus. Politici kunnen net zo goed het systeem hacken en zich populairder voordoen dan ze zijn.?

Echt nieuw zijn dat soort praktijken niet, geeft Veul toe. ?Artiesten kochten vroeger ook hun eigen singles. Maar nu kunnen we allemaal een artiest zijn die zijn eigen singles koopt. Dat levert een totaalinflatie op. Het is volstrekt onduidelijk wat nu werkelijk waarde heeft en wat niet. Ik denk dat dit ook iets doet met onze normen en waarden. Dat iedereen commercieel is, heeft ook invloed op de maatschappij. Het is nu bijvoorbeeld heel erg cool om met merken geassocieerd te worden.?

Liegen

Onder andere een influencermarketingbedrijf, een?fashion influencer, een groothandelaar in volgers en likes en een hacker die bots opspoort, komen in de documentaire aan bod. Maar bij Instagram zelf kreeg Veul niemand te spreken. ?Ze werken niet mee, reageren niet eens op interviewverzoeken. Natuurlijk zijn ze van deze praktijken op de hoogte, maar zij hebben er vooral baat bij dat hun platform groeit en dat mensen er zo veel mogelijk tijd op doorbrengen. Ze doen er niets aan en dat is totaal onethisch. Aan de andere kant kun je het medium Instagram niet de schuld geven. Wij, de gebruikers, vinden blijkbaar dat we moeten liegen, uit ijdelheid en voor het geld.?
Opvallend genoeg wordt?#followme?een dag voor de uitzending op televisie al uitgezonden op IGTV, het videokanaal van Instagram. Ondanks de kritische toon denkt Veul niet dat daar problemen door zullen ontstaan. ?Er werken daar niet zo veel mensen, het meeste gaat automatisch. Ik denk niet dat ze het eraf zullen halen, hoogstens komen we helemaal achteraan te staan.?

Veul wil de Instagramgebruikers met?#followme?een spiegel voorhouden. ?Sociale media en de grote techgiganten houden ons al veel meer in hun greep dan we zouden willen. Als je alle manieren waarop we op Instagram gefopt worden afzonderlijk bekijkt, zijn ze misschien niet zo erg. Maar als je ze allemaal met elkaar verbindt, dan zie je opeens wat voor wereld dit is en denk je:?holy shit, zijn we al zo ver??

Bronnen: VPRO

Botlegers: Opmars van de Twitterbots

In verkiezingstijd proberen kwaadwillenden via volledig geautomatiseerde social-media-robots en trollenlegers mensen ertoe te bewegen om een bepaalde kandidaat te kiezen. Hoe groot is dit probleem? En wat kunnen we ertegen doen?

Geschreven door Marc Seijlhouwer, MSc en verschenen in De Ingenieur

Robots verspreiden volautomatisch allerlei boze, agressieve of misleidende berichten op sociale media

#Kominverzet?Deze zogenoemde hashtag wordt veelvuldig gebruikt op sociale media, onder anderen door Geert Wilders. Het is ook de hashtag die, elke keer als hij wordt gebruikt in een tweet, een robot doet ontwaken. Deze Twitterbot, actief sinds februari 2017, ?retweet? elk bericht dat de hashtag bevat. Zonder enige menselijke interventie verspreidt hij de vaak hatelijke boodschappen van anderen over het internet. Daardoor zien meer mensen deze boodschappen ?n wordt de hashtag vaker gebruikt ? als hij tot extra retweets leidt, is hij immers de moeite waard. Dat zijn de regels van sociale media; hoe meer het wordt gedeeld, hoe beter.

De robot is op de redactie van De Ingenieur gebouwd. Het was heel makkelijk; robotisering van tweets is inmiddels al zo wijdverspreid dat verschillende websites een kant-en-klare service leveren. Daarvoor moet je wel je gegevens aan die sites geven, en controle over je Twitteraccount. Maar als het verder toch een nepaccount is, maakt dat weinig uit. Iemand met wat meer programmeerkennis zet met een paar regels code geavanceerdere bots in elkaar, die bijvoorbeeld geautomatiseerd nieuws verspreiden, reageren op bepaalde soorten tweets of zelfs taal gebruiken zoals mensen dat op Twitter doen. Dankzij technieken als deep learning gaat het soms nog verder, totdat een robot op een gegeven moment niet meer van een echte gebruiker is te onderscheiden.
Die bots kunnen een slechte invloed hebben op mensen. Ze kunnen manipuleren, verwarren en in de maling nemen. Nu is hun invloed nog klein, maar de kans is groot dat ze in de toekomst een steeds grotere rol spelen.

Twitterbots zijn overal op Twitter en bestaan in mindere mate ook op andere sociale media. Facebook probeert ze tegen te houden en slaagt daar beter in dan Twitter, maar het bedrijf heeft er alsnog last van. Twitter is transparant over het feit d?t er bots bestaan. Het sociale medium vindt het namelijk niet erg als gebruikers in meer of mindere mate automatisch tweets plaatsen. Het genereren van content is immers belangrijk voor het succes van de dienst.

Hoeveel nepaccounts (bots, inactieve gebruikers en andere accounts waar geen mens achter zit) er zijn op sociale media, is moeilijk te zeggen.?Schattingen uit onderzoeken en cijfers van bedrijven zelf komen uit op zo?n 7 ? 8 %?, vertelt dr. Mirko Tobias Sch?fer, docent-onderzoeker aan de Universiteit Utrecht en projectleider van de Utrecht Data School, waar wordt gekeken naar de relatie tussen data, overheid en social media. ?Het verifi?ren van die cijfers is echter onmogelijk.? Er is in elk geval een aanzienlijk aantal nepaccounts, waarvan een deel valt onder wat men ?kwaadaardige bots? kan noemen. Dat sociale-media-bedrijven daar niet meer tegen doen, is misschien begrijpelijk. Een groot bedrijf haalt niet zomaar bijna 10 % van zijn gebruikers weg. Zeker niet als die actief zijn of zelfs, in het geval van Facebook, regelmatig op advertenties klikken en zo de inkomsten verhogen.

“Online de boel verzieken is vaak nog mensenwerk”

Pro-Trump-bots
Dat betekent niet dat er niks gebeurt. Twitter kreeg regelmatig kritiek over de grote hoeveelheid geautomatiseerde accounts. Daarom stelt het bedrijf inmiddels een heleboel voorwaarden aan een bot. Hij mag bijvoorbeeld geen trending topics kopi?ren. En iemand die een bot wil bouwen, moet zijn account verifi?ren met een telefoonnummer. Facebook is in principe nog strenger, wat daar moet een ?echt? persoon met naam, voornaam, woonadres en telefoonnummer achter het account zitten. Het probleem is alleen dat er tegenwoordig websites bestaan die uit het niets een neppersoon cre?ren. Die kun je zelfs op nationaliteit uitkiezen; een slimme willekeurige generator maakt zo de fraaiste fictieve mensen aan. Klinkt Lysanne Terlingen uit Ede, 27 jaar oud en woonachtig op de Tollenburg 99 niet als een echt bestaande Nederlandse vrouw? Op die manier valt er dus van alles te omzeilen. En dat gebeurt ook massaal, gezien de schattingen van het aantal fake accounts.

Zo?n percentage nepaccounts hoeft niet erg te zijn. Er komen pas problemen als de neppers het verpesten voor de echte mensen. Dat is nu overwegend niet het geval, zegt Sch?fer. ?Veel bots zijn nuttig of grappig, en vaak is het door hun naam of biografie overduidelijk dat het geen menselijke gebruikers zijn. Die machines zijn onschuldig.?
Het probleem komt van de minder frisse bots. Ze houden geheim dat het robots zijn en dienen een specifiek manipulatief doel. Hiervan zijn de politieke bots een voorbeeld. Vlak na de campagne van Donald Trump in 2016 deden geruchten de ronde dat hij mede had gewonnen dankzij de aanwezigheid van pro-Trump-bots op Twitter. Die tweetten dag en nacht leugens de wereld in over Hillary Clinton, prezen Trump en gebruikten populaire hashtags om de aanwezigheid van Trump-aanhangers overal voelbaar te maken. Hoeveel het er precies waren, weet niemand. Was hun invloed echt zo groot? Sch?fer: ?De invloed van bots is moeilijk te meten. Maar ik weet vrijwel zeker dat het niet de bots waren die de doorslag gaven.?

Trollenleger
Dat Trump hoogstwaarschijnlijk niet won dankzij ?zijn? bots, betekent echter niet dat ze niet zijn gebruikt. ?Maar waarschijnlijk zijn ze niet door zijn campagneteam in gang gezet?, denkt Sch?fer. ?Je kunt als kandidaat vaak niet bepalen welke groeperingen zich bij je aansluiten en wat ze gaan doen. Er zijn botnets te huur, en een aanhanger van Trump zou zo?n netwerk kunnen inzetten tijdens de campagne. Vaak zorgt de aanhang van een politieke partij voor meer manipulatie dan de partij zelf.? Hoewel social-media-invloed bij deze verkiezingen mogelijk nog geen doorslaggevend effect had, kan dat in de toekomst anders zijn, waarschuwt ir. Arnout de Vries, social-media-onderzoeker bij TNO. ?Bedrijven, maar ook politieke partijen, kunnen tegenwoordig steeds specifiekere datapakketten kopen. Daarin staat allerlei informatie over groepen mensen. Bedrijven kunnen via Facebook heel gericht zo?n groep benaderen. Als een politieke partij dat zou doen, en zich bijvoorbeeld op be?nvloedbare mensen zou richten, kunnen ze denk ik veel teweeg brengen.?

Dat gebeurt nu nog niet; hoewel alle partijen op de een of andere manier de vergaande advertentiemogelijkheden van Facebook benutten, maken ze geen gebruik van wat De Vries het ?onethische? deel van gericht adverteren noemt. ?Profileren van potenti?le kiezers en ze be?nvloeden lijkt me onethisch, net als je in het debat mengen via sociale bots of trollen. Maar voorlopig kopen Nederlandse partijen nog niet massaal gegevens in bij databrokers.?

Dat is wel anders in de VS. Daar is de afgelopen paar verkiezingen gebleken hoe nuttig het kan zijn om je verschillende kiezersgroepen te kennen. Dat lukte daar mede zo goed doordat de privacywetgeving er anders is dan in Nederland. Hier moeten politieke partijen openheid van zaken geven, ook over het gebruik van datasets. Bovendien mogen bedrijven hier minder opslaan over individuen. ?In de VS zijn er per persoon ontzettend veel datapunten, naar schatting gemiddeld 1500?, weet De Vries. ?Daarmee kun je bijvoorbeeld ?uitrekenen? wat iemands pressiepunten zijn. Als je het zou willen, kan je daarmee iemand chanteren zodat hij jouw kant kiest.? De marketingwereld heeft volgens De Vries inmiddels een grote hoeveelheid informatie over het be?nvloeden van mensen. ?Door die kennis te combineren met steeds slimmere zelflerende algoritmes is er technisch nu al van alles mogelijk. De politiek loopt alleen achter in de toepassing ervan. Maar er zijn partijen die het idee van online invloed oppakken.? Voorlopig zijn de algoritmen echter nog net niet slim genoeg om over te komen als internetgebruikers van vlees en bloed. Daarom is online de boel verzieken vaak nog mensenwerk, waarbij zogenoemde trollen heel fel tegenstanders aanpakken en nieuws verspreiden dat een bepaald standpunt ondersteunt. ?Politieke partij DENK gebruikte een klein aantal trollen en er zijn sterke vermoedens dat Russische trollenlegers invloed uitoefenen in de VS, Nederland en Frankrijk.?

Brutale gebruikers
Zoals De Vries het beschrijft, ziet de toekomst er niet bijster rooskleurig uit. Maar er is wat aan te doen. ?Blijf onethisch gedrag van partijen onthullen en informeer mensen over de mogelijkheden van onbewuste be?nvloeding. Dat is het beste wat overheid, media en maatschappij kunnen doen. Het oprollen van dit soort legers is juridisch en praktisch vrijwel onmogelijk, dus dat is geen oplossing.?

Wel vindt De Vries dat partijen zich, zeker in campagnetijd, wat ethischer mogen opstellen. Want ze richten zich, via Facebook, allemaal al met specifieke advertenties op kleine, specifieke groepen die voldoen aan bepaalde voorwaarden. Die tactiek, narrowcasting, is potentieel zorgelijk. ?De partijen verschuilen zich achter het algoritme van Facebook, maar ze hebben ook een eigen verantwoordelijkheid. Het is echter lastig om de partijen tot ethisch adverteren te dwingen, omdat online de brutale en onethische gebruikers vaak het best worden gehoord.? Sch?fer is het daarmee eens: ?In het Duits noemen we dit de Schweigespirale; het fenomeen ? onderzocht door de Duitse politicoloog Elisabeth Neille-Neumann ? dat een minderheid schreeuwers meer voor elkaar krijgt en de meerderheid zwijgt omdat de ze denken de minderheid te zijn. Aangezien sociale media volledig om emoties draaien, is het logisch dat boosheid van verongelijkte mensen sneller scoort. Bots en trollen spelen daar perfect op in.?

De vraag blijft of de invloed van de robots en algoritmes op de verkiezingen groot is. De sociale wetenschappers geven meteen toe dat die nauwelijks valt te meten; zelfs als er een verband is, hoeft dat niet causaal te zijn. Het feit dat er veel bots tweeten over een bepaalde gebeurtenis, waarna die gebeurtenis veel aandacht krijgt, hoeft niet te betekenen dat de aandacht kwam door de bottweets. De Vries denkt dat opleiding en voorlichting kunnen helpen om de negatieve invloed van deze technologie?n te verminderen. Sch?fer is het hiermee eens, maar stelt ook voor om verder te gaan: ?Als ik een politieke partij was, zou ik het gebruik van bots omarmen. Maar dan niet stiekem; ik zou bijvoorbeeld een factcheckbot bouwen om populistisch ?nepnieuws? automatisch te ontkrachten. En dan duidelijk maken dat deze nuttige robot van mijn partij afkomstig is. Maar de partijen gebruiken sociale media nu vooral om onderbuikgevoelens van de achterban aan te spreken. Dat is geen effectief social-media gebruik.?

Leuke bots

Lang niet alle bots hebben als doel om chaos, wanorde en misinformatie te verspreiden. Vaak zijn ze nuttig, grappig of fascinerend. Een kleine selectie.

@klmfares: Wil je op reis? Tweet je begin- en eindpunt, en de Twitterbot vertelt automatisch de kosten van de vlucht, inclusief link naar een boekingspagina. Een voorbeeld van automatische, snelle klantenservice.

@thinkpiecebot: ziet u ook wel eens n?t iets te vergezochte artikelen over de actualiteit, trends onder jongeren en andere onzin? Deze bot maakt die belachelijk door een aantal bekende krantenkopconstructies in te vullen met min of meer willekeurig gekozen woorden.

@we_didnt_start: een alternatieve manier om het nieuws binnen te krijgen. Dit stukje programmatuur plukt de meestgezochte termen op een dag van Google en probeert er een zin van te maken op de wijs van Billy Joels hit ?We Didn?t Start The Fire?.

@congressedits: deze bot is niet grappig, maar vervult wel een interessante functie: hij monitort Wikipedia en tweet elke keer als iemand van het Amerikaanse Congres een aanpassing doorvoert. Zo is te zien of senatoren misschien onwelgevallige informatie wegpoetsen of op een andere manier de waarheid proberen te manipuleren.

Darknet Shopper: geen Twitterbot, wel fascinerend. Dit programma koopt willekeurige dingen van het Dark Web, de schaduwkant van het internet waar alles kan. De bot mag 100 dollar per week uitgeven en koopt alles wat hij kan vinden. Zo liet hij al een keer drugs bij de makers thuis bezorgen, waarna de politie langskwam om ze in beslag te nemen.

https://twitter.com/rickdus/status/835810423228227584

[slideshare id=73257805&doc=botlegers-170317155114]
Bronnen: De Ingenieur, april 2017