Tagarchief: Moordenaar in de maak

Moordenaar in maak vrij: televisie en internet als aanvulling van rechtspraak?

Geef een reactie

0812-brendan-dassey-making-a-murderer-3

Brendan Dassey, een van de veroordeelden in de moordzaak?25-jarige?Teresa Halbach, komt binnen 90 dagen (waarin het OM nog hoger beroep kan aantekenen) weer op vrije voet.?Dat heeft een rechtbank in de Amerikaanse staat Wisconsin bepaald.?Brendan is de?neef van de hoofdverdachte Steven Avery uit de documentaire-serie?Making a Murderer.?Brendan,?die toen 16 was, werd tot levenslang?veroordeeld vanwege medeplichtigheid aan de moord en zou de vrouw?samen met zijn oom hebben verkracht en gedood. ?Op de autosloperij?van zijn oom in het district Manitowoc had de politie de verbrande stoffelijke resten van het slachtoffer teruggevonden.

Bekentenis ongeldig verklaard

De zwakbegaafde Brendan Dassey had de moord aanvankelijk bekend, maar is volgens de rechter door de politie misleid doordat hij de verzekering had gekregen dat hij bij een bekentenis geen straf zou krijgen.?Dassey herriep zijn bekentenis tijdens zijn proces, maar werd desondanks in 2007 door een rechtbank in Wisconsin tot levenslang veroordeeld.

“De ondervragers maakten de?valse belofte dat Dassey zich geen zorgen hoefde te maken”, stelt de rechter. “Als je daarbij optelt dat hij minderjarig was?en verstandelijk beperkt is, kun je zijn bekentenis niet gebruiken.”

864x486 (3)

Zijn advocaat reageerde op Twitter:

Brendan en zijn oom hebben via internet massa’s fans waarvan een deel ook regelmatig brieven schreven. De zaak heeft veel commotie veroorzaakt en wordt er wordt in allerlei contexten weer naar verwezen. Er zijn zelfs diverse memes populair, gebaseerd op momenten uit de documentaire, zoals het moment van de bekentenis zelf:

Memes

Na het nieuws van de vrijlating barstten de emoties op social media hevig los en werd een andere bekende meme uit de kast getrokken:

Moordenaar(s) in de maak

De bekentenis die leidde tot zijn veroordeling?wordt onvrijwillig genoemd en daar zal de populariteit van de?serie zeker bij geholpen hebben.?Maar heeft dit ook gevolgen?voor de?hoofdverdachte in deze geruchtmakende zaak,?Steven Avery?

Zowel Dassey als zijn oom Steven Avery werden in 2007?veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf voor de moord op Teresa Halbach. Zij verdween nadat zij op de autosloperij van de Avery-familie was geweest om foto’s te maken van enkele auto’s.?De serie van Netflix uit december 2015?over de moordzaak deed veel stof opwaaien. In de documentaire wordt de legitimiteit van beide veroordelingen in twijfel getrokken.

Maar heeft dit ook gevolgen?voor de?hoofdverdachte in deze geruchtmakende zaak,?Steven Avery??De zaak loopt nog volop, want Steven Avery?heeft zich niet neergelegd bij zijn veroordeling. Hij is bezig met zijn hoger beroep, eind augustus beginnen de zittingen.

Op het eerste gezicht zal deze uitspraak?weinig gevolgen hebben voor Steven Avery, want?Dasseys bekentenis, waarin hij zei dat hij?medeplichtig was?aan de moord waar de zaak om draait,?werd niet gebruikt als bewijsmateriaal in de zaak tegen Avery.?Maar de bekentenis van Dassey kwam wel uitgebreid in de media tijdens het proces van Avery, waardoor de jury er van op de hoogte was.

Daarnaast werd de belangrijkste tijdlijn die gebruikt werd in de zaak?gebaseerd op de bekentenis van de toen 16-jarige jongen en dat kan wel iets betekenen voor Avery. “Eerder wees fysiek bewijs er al op dat de tijdlijn niet klopte en dat het niet gegaan was zoals Dassey zei dat het was gegaan”,?zei Avery’s oud-advocaat daarover. Een nieuwe tijdlijn van de dagen rondom de moord kan misschien Avery’s onschuld of schuld?aantonen.

Er zijn op internet inmiddels genoeg theorie?n te vinden, omdat duizenden mensen zich over de zaak gebogen hebben. Eerder blogden we hier al over de burgerrechercheurs online en hen die ter plaatse gingen. Onder andere de controversi?le theorie?die ervanuit gaat dat het dna?bloedspoor wellicht door de politie aangebracht zou zijn op plaats delict:

De?huidige advocaat van de hoofdverdachte hoopt dat?nu de neef vrijuit gaat?er?misschien strenger naar de rol van de politie wordt?gekeken in de rechtszaak. “Brendans zaak laat zien dat agenten een crimineel verhaal kunnen verzinnen. Stevens zaak gaat laten zien dat agenten ook bewijsmateriaal kunnen verzinnen.”

Maar de veroordeling van Dassey is?alleen gebaseerd op zijn bekentenis. Die van Avery niet. Een kogel met Halbachs dna werd in zijn garage gevonden. Haar auto werd op zijn terrein gevonden. Haar camera en telefoon werden verbrand op zijn terrein teruggevonden en volgens forensische experts zou het lichaam van Halbach in een vuur naast Avery’s huis zijn verbrand.

Dit bewijs was er niet tegen Dassey, dus de vrijlating van Dassey zal waarschijnlijk weinig invloed hebben op?Avery’s zaak.?Wel is volgens Avery’s huidige advocaat veel ander?nieuw bewijsmateriaal dat ervoor gaat zorgen dat hij vrij zal komen in de toekomst.

Avery heeft altijd betoogd dat hij er door de politie is ingeluisd. De nu 53-jarige Avery beschuldigde zijn voormalige advocaten, Dean Strang en Jerome Buting, er begin deze maand van dat zij prutswerk hadden afgeleverd.?’Als zij hun werk hadden gedaan, had ik hier nu niet gezeten’, zei hij in een geluidsopname vanuit de gevangenis. Avery zette hen na het uitkomen van de documentaireserie over de moordzaak aan de kant. Hij wordt nu bijgestaan door een nieuwe advocate, Kathleen Zellner, die eerder dit jaar meteen bij het Hooggerechtshof van Wisconsin beroep heeft aangetekend tegen zijn veroordeling.

Daarbij zal ze zich er waarschijnlijk op beroepen dat Avery’s advocaten zijn tekortgeschoten. Nu de rechter de veroordeling van Dassey heeft vernietigd, komt Avery er naar verwachting van Amerikaanse juristen ietsjes sterker voor te staan, aangezien de verklaringen van zijn neef wel een rol speelden in zijn zaak.

Vervolg op moordenaar in de maak

De makers van Making a Murderer zijn inmiddels bezig met een tweede seizoen van de documentaireserie, waarin dit nieuwe bewijsmateriaal ook zal worden besproken. Zij reageerden opgetogen op het nieuws over Dassey. “We blijven het verhaal volgen, iets?wat we al tien jaar lang doen. We volgen het waar het ons ook heen zal brengen”, zei het team in een verklaring. “Vandaag was een enorme ontwikkeling voor de personen in ons verhaal en dit recente nieuws laat het criminele rechtssysteem aan het werk zien.”

makin_bts_004_h

Bronnen: Mirror, NOS, Rolling Stone, CBC News, De Volkskrant

Moordenaar in de maak

Geef een reactie

?Aan wiens kant sta jij, als de onthullingen zich opstapelen?? Die vraag wordt gesteld in de trailer van de bloedstollende Netflixdocumentaire Making a Murderer. Kijkers over heel de wereld vragen zich dat nu af. Maar ook: wat vertelt de documentaire niet? De nasleep van een onvoorstelbaar true crime-verhaal.
Een stuk van Rens Lieman

making-murderer-netflix

Vermoorde onschuld
In de kerstvakantie schreeuwden we naar onze televisie. We vloekten. Verafschuwden. En praatten nog lang na.
Netflix had een tiendelige documentaire van twee New Yorkse filmmakers gekocht. Tien jaar geleden begonnen Moira Demos en Laura Ricciardi, dan nog studenten, de ontwikkelingen in en rondom een rechtszaak tegen Steven Avery te volgen, die zich afspeelde in de Amerikaanse staat Wisconsin. Avery had twaalf jaar lang onterecht in de gevangenis gezeten. Twee jaar na zijn vrijlating werd hij in een nieuwe zaak vervolgd voor moord, verkrachting en verminking van een lichaam.
Goed getimed (koud en donker buiten, het kantoor gesloten) zette Netflix vlak voor kerst alle tien de afleveringen online. Het duurde maar een paar dagen voordat de stormachtige nasleep begon.

Onterecht gevangen
In Making a Murderer is Steven Avery de protagonist. Avery is een buitenbeen in het stadje Two Rivers in Manitowoc County in Wisconsin. Hij werkt op Avery?s Auto Salvage, de autosloperij van zijn familie, en leeft in een trailer op hetzelfde terrein. Avery bezit weinig geld of intellect. Voordat hij in de gevangenis belandt, heeft hij een bescheiden strafblad. Two Rivers is een klein stadje met een homogene bevolking (95% van de 11.000 inwoners is blank) dat uitkijkt over Lake Michigan, een van de vijf Grote Meren in de Verenigde Staten. ?Catch our friendly waves? is het motto van Two Rivers, en wie netjes deelneemt aan het dorpse leven (groente koop je op de boerenmarkt, er wordt gekeken naar de kerstparade) kan inderdaad meesurfen op die vriendelijkheid.
Tegen de onberispelijke kustlijn van Lake Michigan, met barretjes, klassieke snoepwinkels en restaurants, steekt Avery?s Auto Salvage schril af: zestien hectare autowrakken, maar Steven Avery beleeft er een prettige jeugd. Avery wordt een beroemdheid wanneer hij op 43-jarige leeftijd vroegtijdig wordt vrijgelaten uit de gevangenis. Nieuw DNA-onderzoek had hem vrijgepleit. Achttien jaar zat hij vast, waarvan twaalf jaar voor misdaden waar hij geen schuld aan had: poging tot moord, seksueel misbruik en gevangenhouding van buurtlieveling Penny Beerntsen.

In de serie wordt duidelijk dat de plaatselijke sheriff en diens agenten Avery achter de tralies w?lden hebben. Een meer voor de hand liggende verdachte (Gregory Allen, de uiteindelijke dader) was immers genegeerd, er was geen fysiek bewijs en nauwelijks gelegenheid voor Avery om de misdaden te begaan, bleek uit verklaringen van zestien getuigen. Maar officier van justitie Denis Vogel stond in het proces vooral stil bij de gewelddadige aard van de misdaad. Hij speelde in op de emotie, wat zijn effect had op de jury.

Met deze wetenschap is wat volgt des te schokkender. Avery, dan verwikkeld in een rechtszaak tegen de Manitowoc County, sheriff Kocourek en Vogel om financieel gecompenseerd te worden (met 36 miljoen dollar, destijds 29 miljoen euro), wordt twee jaar na zijn invrijheidstelling opnieuw opgepakt. Voor wapenbezit, maar de eigenlijke verdenking: het verkrachten en vermoorden van beroepsfotografe Teresa Halbach, en het verminken van haar lichaam.

Halbach had op de dag dat ze verdween een afspraak met Avery om een auto te fotograferen – het was haar laatste afspraak. Op Avery?s terrein wordt later te midden van de autowrakken haar auto teruggevonden. In de auto wordt bloed van Avery aangetroffen. Voor Avery?s trailer, bij een brandplaats, vinden agenten Halbachs botrestanten, tanden en stukjes van een fotocamera en telefoon. Vier maanden later omschrijft Avery?s neef Brendan Dassey in een verhoor dat hij die avond naar Avery?s trailer was gelopen, uitgenodigd werd om binnen te komen en in de slaapkamer op het bed Halbach aantrof, aan handen en voeten vastgebonden. Op uitnodiging van zijn oom zou hij seks hebben gehad met Halbach. Daarna zou Avery Halbach gestoken hebben, zou Dassey met hetzelfde mes haar keel hebben doorgesneden en zou Avery – inmiddels in de garage – meerdere keren op Halbach hebben geschoten. Het lichaam en haar bezittingen zouden daarop zijn verbrand op de brandplaats.

Alles wijst erop dat Halbach aan een gruwelijk einde is gekomen in de trailer van Avery. Maar Avery claimt wederom onschuldig te zijn.

makingamurderer

Samenzwering
Hier komt Making a Murderer echt los. Laura Ricciardi, samen met Mori Demos maker van de serie: ?Avery?s eerste zaak werd voor ons de lens om de tweede zaak door te bekijken. In zaak 1 is hij veroordeeld maar uiteindelijk onschuldig bevonden. Zouden in zaak 2 dezelfde fouten worden gemaakt??

Met de camera vooral op Avery?s verdediging en familie gericht, groeit per aflevering het geloof in Avery?s onschuld. Door de spannende opbouw van de serie – die niet noodzakelijkerwijs de werkelijke chronologie volgt – belandt de kijker van de ene in de andere verbazing. Detectives blijken op slinkse wijze de belastende bekentenis aan neef Brendan Dassey te hebben ontfutseld (hij trekt die verklaring later ook weer in; Dassey?s zaak wordt in de serie ook behandeld). Het fysieke bewijsmateriaal tegen Avery lijkt andermaal erg dun of te betwisten. Andere verdachten worden niet of nauwelijks onderzocht. Belangrijk bewijsmateriaal wordt dagenlang over het hoofd gezien, om vervolgens onder verdachte omstandigheden gevonden te worden door een agent die eigenlijk geen deel zou uitmaken van het onderzoek omdat hij persoonlijk bij Avery?s vorige zaak betrokken was. Er komt in de documentaire steeds meer aan het licht dat de samenzweringstheorie onderschrijft die Avery?s advocaten in de rechtbank bepleiten.

En dan is er nog Ken Kratz, de officier van justitie van het nabijgelegen Calumet County die de special prosecutor werd in de Halbach-zaak. Nog voordat de rechtszaak is begonnen, houdt hij een persconferentie. Met zijn typische, geknepen stem: ?Het is niet langer de vraag, in ieder geval voor mij niet, wie verantwoordelijk is voor de dood van Teresa Halbach.? Later, in Kratz? slotbetoog in het proces: ?Toen we begonnen met vervolgen hadden we al een vrij goed beeld van wat voor een persoon meneer Avery was.?
Avery wordt ook in deze zaak door de jury schuldig bevonden en belandt andermaal in de gevangenis. Tegen het einde van de serie is er voor veel kijkers desalniettemin geen twijfel meer mogelijk: Avery is onschuldig, Kratz en de zijnen zijn – we kuisen hier enigszins – onderkruipsels.

Op Twitter wordt met de hashtag #freeAvery het gemoed samengevat, er wordt gelinkt naar petities voor een presidentieel pardon of een heropening van de zaak (meer dan 250.000 handtekeningen voor de een, 90.000 voor de ander; op het moment van schrijven) en er zijn liefdesbetuigingen voor de toch weinig sexy, maar intelligent ogende advocaten van Avery.
Nieuwe Revu spreekt in New York filmmakers Demos en Ricciardi. Ze zijn ?heel blij? met alle reacties, maar zouden liever zien dat de discussie zich concentreert op ?de grotere vragen?. Demos: ?Groter dan de vraag of Avery het gedaan heeft, ja. Er spelen zoveel factoren een rol bij veroordelingen. Bewijs staat niet altijd bovenaan op die lijst – zeker niet in Avery?s zaak. We wilden de vraag opwerpen: functioneert ons rechtssysteem wel zoals het bedoeld is??

Ricciardi vult aan: ?Hoe kunnen we een tunnelvisie voorkomen, bij de aanklager ?n bij juryleden? Krijgt iedereen wel eenzelfde, goede verdediging, ongeacht economische status of huidskleur? Hoeveel impact heeft een beschuldiging, kan een verdachte zich daar wel goed genoeg tegen verdedigen??

Zweet onder de motorkap
Er is ook kritiek op de serie. Voormalig officier van justitie Ken Kratz vindt dat Demos en Ricciardi een eenzijdig beeld hebben gegeven. In antwoord op vragen van Nieuwe Revu mailt Kratz ?negen feiten om in overweging te nemen?, die wel in de rechtszaak, maar niet in de documentaire aan bod kwamen. Dat niet alleen de botten, maar ook restanten van de telefoon, camera en digitale agenda van het slachtoffer op het terrein van Avery zijn gevonden. Dat Avery – onder een andere naam – speciaal om Halbach had verzocht bij het fotobureau. Dat niet alleen Avery?s bloed in de auto van het slachtoffer zat, maar dat ook zijn zweet is aangetroffen onder de motorkap en op de sleutel.

Kratz besluit: ?Ik ben geen officier van justitie meer. Het is niet mijn plicht aan te tonen wat voor nonsens die samenzweringstheorie is. De feiten die ik hier noem stroken niet met de theorie dat Avery en Dassey erin geluisd zijn, maar je wil natuurlijk een film over een mooie samenzwering niet vertroebelen met wat er daadwerkelijk gebeurd is.? Op vervolgvragen reageert Kratz niet meer. Kritiek is er ook van voormalig verslaggever Tom Tomaszewski die destijds dagelijks voor de lokale radio verslag deed van de zaak-Avery. Hij vindt de uitvoering van de documentaire, die hij liever ?infotainment? noemt, ?erg gebrekkig?. ?De filmmakers kregen veel toegang tot Avery?s familie en verdediging, maar hebben verzuimd bij die interviews kritisch door te vragen. Ik vermoed om de goede relatie niet in gevaar te brengen. Door de eenzijdige weergave heeft de serie alleen maar voor opwinding gezorgd, voor boosheid. Het geeft geen antwoorden. Dat doet het misschien goed bij de kapper, maar in de echte wereld leidt het tot openlijke beschuldigingen en doodsbedreigingen. Een gemiste kans om het Amerikaanse rechtssysteem ?cht ter discussie te stellen.?

Levenslang vast
Demos reageert: ?We hebben niemand inhoudelijke vragen over de rechtszaak gesteld. Ons doel is nooit geweest om de zaak op te lossen, of om te beoordelen of Steven Avery het gedaan heeft of niet. We documenteerden slechts wat er zich afspeelde. Dat was onze rol, we zijn geen advocaten.? Het duo zegt gepoogd te hebben het meest overtuigende bewijs van het Openbaar Ministerie tegen Avery in de documentaire op te nemen. De aanvullende feiten die Kratz noemt kennen ze, maar vonden ze minder overtuigend dan dat wat de documentaire wel gehaald heeft.

Over de kritiek dat Kratz en de zijnen minder aan bod komen dan de verdediging, zegt Ricciardi: ?We hebben Kratz drie keer gevraagd om een interview. De eerste keer per brief, in september 2006. Hij reageerde daar aanvankelijk niet op, maar twee maanden later probeerde hij onze beelden in beslag te laten nemen omdat we een verlengstuk zouden zijn van de verdediging. (De rechter oordeelde in zijn nadeel, red.) Later gaf hij aan onze beelden in te willen zien voordat hij eventueel aan een interview zou meewerken. Dat weigerden we, zoals we dat bij iedereen weigerden. We hebben daarop zoveel mogelijk van Kratz? uitspraken in het proces en tijdens persconferenties gefilmd en in de documentaire opgenomen. ? Ricciardi besluit: ?We zijn ervan overtuigd dat we in redelijkheid, grondig en accuraat gewerkt hebben.?

De filmmakers onderhouden nog altijd contact met Steven Avery, die in een maximum security-gevangenis zijn levenslange straf uitzit. Ricciardi en Demos hebben Avery ook na het uitkomen van de serie gesproken. Ze hadden het niet over het overrompelende succes ervan, omdat, zegt Ricciardi, ?juridische experts ons gewaarschuwd hebben dat het gevaarlijk kan zijn als een gevangene weet dat hij een beroemdheid is?.

De bekendheid die Avery nu geniet, brengt hem in ieder geval niet dichter bij een nieuw proces. Er zijn die petities, waar om een presidentieel pardon wordt gevraagd, maar dat is onuitvoerbaar: de Amerikaanse president kan alleen gratie verlenen in federale zaken, Avery?s straf is door de staat opgelegd. Avery?s advocaat Buting in Making a Murderer: ?Alleen met nieuw ontdekt bewijs zou Avery kans maken op een nieuw proces.?

Bronnen: Revu