In zijn dagelijkse leven onderwijst Robert Helder studenten over het vak van notaris. Vanaf oktober van dit jaar is de 52-jarige Zwollenaar?ook politieman. De universitair docent legde eerder in Arnhem de ambtseed af. Robert Helder is daarmee de eerste vrijwillige ‘burgerrechercheur’ van de politie Oost-Nederland die de politie gaat helpen bij het oplossen van ernstige misdrijven. Aart Garssen, recherchechef van de politie Oost-Nederland, wil meer deskundigen van buitenaf bij de opsporing betrekken.
Vakkennis koesteren
De recherche moet specifieke vakkennis van ict’ers, accountants, ondernemers of advocaten gaan benutten, vindt Garssen. ,,Met hun vakmanschap versterken we de kwaliteit van de politie. Ik ben heel blij met de expertise van Robert Helder. Voor ons vormt hij nu ook een verbinding met de Universiteit van Utrecht. Mogelijk kunnen we studenten betrekken bij een casusonderzoek of warm maken om na de studie bij de politie te solliciteren.” Garssen wil verder gepensioneerde rechercheurs inschakelen. ,,Zij dragen nog zoveel vakkennis met zich mee. Het aantrekken van al deze vrijwilligers kost tijd. Iedereen moet gescreend en opgeleid worden.”
“Nu hij is be?digd mag hij onze processen verbaal lezen en mogen we informatie uit recherche?on?der?zoe?ken met hem bespreken.” – Ivonne Seuters-Koopman, chef van het Finec-team
Ondersteunen
Helder kreeg bij zijn be?diging van Garssen alvast een bos bloemen mee bestemd voor zijn echtgenote. Alvast ook als een soort van excuus: een politieman kan op de gekste tijdstippen gebeld worden. De universitair docent zal zich niet in uniform hoeven steken om boeven te arresteren.
De universitair docent gaat het team dat fraude en economische delicten onderzoekt ondersteunen. Bijvoorbeeld naar vreemde geldstromen in het bedrijfsleven of fraude met hypotheekaktes.
Geheimhouding
Zijn ‘nieuwe bijbaan’ is geen alledaagse stap, erkent de Zwollenaar, die vooraf volledig is gescreend. Door het afleggen van de ambtseed heeft hij over gevoelige informatie geheimhouding gezworen. Geen probleem, zegt hij. Een notaris heeft eveneens een geheimhoudingsplicht. ,,Ik heb 22 jaar het notari?le ambt bekleed en doceer nu de notari?le vakken. Mij vallen zaken op die een politieman wellicht niet direct ziet. Er zijn notarissen aan de foute kant terecht gekomen. Zij helpen criminelen bij het witwassen: de aankoop van panden en bedrijven in de legale bovenwereld. Een enkeling kiest daar bewust voor om snel geld te verdienen. Anderen zijn na?ef en worden meegezogen in de criminaliteit. Ze hebben ??n keer toegestemd om de andere kant uit te kijken en dan kom je er niet meer uit.”
Als kind droomde hij er weleens van: bij de politie werken. ?Niet meer dan een ander, hoor?, zegt hij nuchter. ?In mijn omgeving merk ik dat de politie tot de verbeelding spreekt; mijn kinderen vinden het ook interessant.? ‘Het moreel schoonhouden van de samenleving maakt mij enthousiast. Ik vind het mooi om mijn kennis en ervaring daarvoor in te zetten. En het is boeiend deel uit
te mogen maken van de politiewereld. Als ik nu op het bureau kom, hoor ik er echt bij.’
De Zwollenaar woont slechts een paar honderd meter bij het politiebureau vandaan. Geregeld loopt hij er nu even binnen. Hij helpt de politie bij het oplossen van misdrijven als fraude en witwassen van crimineel geld.
Helder wordt vooral ingeschakeld als de politie verdachte documenten vindt. ‘Mijn politiemailbox stroomt nu al vol. De meeste vragen gaan over notari?le documenten zoals overdrachtsakten, hypotheekakten of statuten van afsplitsingen die zijn opgedoken in een onderzoek of in beslag zijn genomen.?Door mijn kennis vallen mij ongebruikelijke dingen op. Dat kunnen zaken zijn die de gemiddelde rechercheur misschien over het hoofd ziet. En ook omgekeerd: soms lijken dingen ongebruikelijk, maar kan ik uitleggen dat het bij de gewone gang van zaken hoort.’
Adviserende rol
Ivonne Seuters-Koopman toont zich als chef van het Finec-team (financieel economische rechercheteam) enthousiast over haar nieuwe ‘notaris-rechercheur’. Zijn aantreden vergroot de slagkracht. ,,Als ik nu een deskundige van buiten de politie wil raadplegen moet ik eerst toestemming vragen aan de rechter-commissaris (RC) en vragen welke informatie uit het dossier wij wettelijk mogen delen. Dat duurt soms maanden. Nu kunnen we direct bij de start van een onderzoek Robert inschakelen. Nu hij is be?digd mag hij onze processen verbaal lezen en mogen we informatie uit rechercheonderzoeken met hem bespreken. Robert geeft advies. Daar leren we zelf van, maar we kunnen vooral sneller werken.”
De politie schakelde Helder als notari?le speurneus al in voordat hij vrijwilliger werd. Zo werd duidelijk dat een vrijwilligerspoule handig zou zijn, zodat de politie vaker over bepaalde kennis kan beschikken. Zijn kennis put de notaris uit zowel theorie als praktijk. ‘Voordat ik universitair docent werd, werkte ik 22 jaar in het notariaat, in verschillende rechtsgebieden. Ik ken de werkwijze, de taal en de cultuur van de notariswereld, maar maak er zelf geen deel meer van uit. Ik kan dus vrijuit mijn mening geven, zonder eigenbelang.’
En werken voor de politie levert hem ook voordeel op: het verrijkt zijn lessen aan de universiteit. ‘Ik zie steeds meer welke problemen zich ?cht voordoen. Daardoor kan ik studenten beter waarschuwen voor dingen die ze in de praktijk kunnen tegenkomen.’ Details van zaken delen mag natuurlijk niet. ‘Daar heb ik de eed voor afgelegd.’
De notaris hoopt in zijn rol als burgerrechercheur vooral de loep te kunnen houden boven stichtingen. ‘In Nederland is het, in tegenstelling tot in andere landen, ongelooflijk gemakkelijk een stichting op te richten. Daardoor worden stichtingen al snel veel voor frauduleuze doeleinden gebruikt. Veel notarissen hebben niet door dat ze een fraudeur voor zich hebben. Daardoor kunnen criminelen ongestoord hun gang gaan. Ik hoop daarin patronen te ontdekken, zodat we notarissen en studenten kunnen leren waar ze op moeten letten.’
Politie wil naar 5000 vrijwilligers
Momenteel werken er 2600 vrijwilligers bij verschillende afdelingen van de politie. Het grootste deel (1600) is surveillant. De overige duizend mensen doen vooral ondersteunend werk, bijvoorbeeld in de logistiek. In sommige politie-eenheden krijgen vrijwilligers een kleine vergoeding; andere eenheden betalen niets. De komende jaren wil de politie groeien naar vijfduizend vrijwilligers, vertelt politiewoordvoerder Mar?l van Steenbergen. ‘Daar horen zeker meer burgerrechercheurs bij. Te denken valt -bijvoorbeeld aan biologen, historici en ICT’ers. We kunnen profiteren van de andere kijk van burgers en van hun deskundigheid over bepaalde onderwerpen.’ De zoektocht naar nieuwe vrijwilligers gaat niet over ??n nacht ijs. ‘Iedere nieuwe politiemedewerker moet uitgebreid gescreend worden, vrijwilliger of niet. Dat kan wel maanden duren, want je krijgt als nieuwe medewerker te maken met gevoelige informatie. Bij de recherche kijken we bovendien gericht welke kennis nodig is. We moeten selectief zijn in wie we binnen-halen.’
Bronnen: Nederlands Dagblad, Gelderlander
