Tagarchief: politievrijwilliger

Dark Web, spannend voor politievrijwilligers

De politie zet vanaf deze week zogenoemde cybervrijwilligers in. Vorig jaar bleek uit een inventarisatie dat bij de politie ruim tweehonderd vrijwilligers werken die relevante ICT-kennis hebben die nog niet werd gebruikt. Veertien van hen hebben inmiddels aanvullende trainingen gedaan en kunnen nu aan de slag.

Onder die geselecteerde vrijwilligers bevinden zich meerdere ICT-consultants, een gepensioneerde natuurkundige, een kankeronderzoeker en een bio-informaticus, aldus de politie. ,,Eigenlijk lagen deze kwaliteiten van de vrijwillige collega?s voor het grijpen, maar werden hun vaardigheden nog niet door ons benut??, aldus programmadirecteur cybercrime Theo van der Plas.

Een deel gaat aan de slag bij het cybercrimeteam in Rotterdam, maar de meeste vrijwilligers worden ingezet bij het darkwebteam. Het darkweb is een afgeschermd deel van het internet waar naar schatting van de politie 57 procent van alle daar actieve zogenoemde domeinen zich bezighoudt met illegale activiteiten. ,,Je kunt ze zien als een flink aantal extra ogen en expertise voor de surveillance op het darkweb??, aldus Van der Plas.

Zo moet het zelfs mogelijk worden ict?ers een bedrijfsdagje bij de politie te laten houden. Zij kunnen dan deelnemen aan bijvoorbeeld een ?hackathon?, een fenomeen waarbij binnen een korte tijd gezamenlijk digitaal wordt gewerkt aan het oplossen van een probleem.

Met het salaris kan de politie techneuten lang niet altijd weglokken bij grote bedrijven. Maar de spanning en betekenis die politiewerk kan geven, zorgt dat expertise wel op deze manier binnen kan worden gehaald, zegt Theo van der Plas, programmadirecteur Digitalisering en Cybercrime. ,,Burgers willen heel graag een steentje bijdragen. Bij ons kunnen ze hun kennis maatschappelijke betekenis geven.??

?We werken al samen met universiteiten, hogescholen en bedrijven en in dit geval met politievrijwilligers die in hun baan met die ontwikkelingen in aanraking komen?, zegt Van der Plas. ?Zo halen we actuele kennis die buiten de politie beschikbaar is ook naar binnen bij ons.? Volgens de programmadirecteur moet de inzet van de vrijwilligers het onderzoek op internet een ?extra impuls?.

Dit gebeurt deels simpelweg door kennis die al aanwezig is aan te wenden. Vorig jaar bleek uit een inventarisatie dat tweehonderd van de huidige vrijwilligers voor de politie relevante expertise bezit. Een ?groot deel? van die groep bleek bereid die kennis voor de politie in te zetten. Tegelijk moet de samenwerking uitdrukkelijk de banden tussen experts uit het bedrijfsleven en de politie zelf versterken. Er wordt vanuit de politie zelfs actief contact gezocht met specialisten bij bedrijven die kennis en kunde kunnen bijdragen.

De vrijwilligers hebben een training gehad waarbij hun onder meer is geleerd hoe ze een proces-verbaal over cyberzaken moeten opstellen. Ook wordt aan hun ?mentale weerbaarheid? gewerkt zodat ze beter kunnen omgaan met bijvoorbeeld gewelddadige beelden of kinderporno, mochten ze daar onbedoeld op stuiten. ?Ik denk dat het belangrijk is dat mensen wat ze tegenkomen kunnen verwerken.? Hun hoofdtaak ligt voorlopig echter elders. Ze zullen in eerste instantie vooral op zoek gaan naar informatie over verkooppunten voor wapentuig en verdovende middelen.

Darkwebteam

De vrijwilligers is op het hart gedrukt dat ze in hun zoektocht niets mogen bestellen, zegt Van der Plas. ?Daar hebben we anderen voor, onder gezag van het Openbaar Ministerie.? Uitlokking ligt op de loer, net als vermenging van commerci?le belangen en mogelijke problemen met de veiligheid. Duidelijke briefings vooraf, goede begeleiding en controle op de rapportage die de vrijwilligers indienen, moet ervoor zorgen dat ze binnen de kaders van de wet blijven opereren.

Een supermarktketen heeft al aangeboden data-analisten uit te lenen aan de politie. Daar onderzoeken ze dan niet het gedrag van consumenten, maar van daders van misdaden. Zij kunnen bijvoorbeeld kijken naar patronen die te halen zijn uit drugsdumpingen. Informatie over zo?n onderwerp is via openbare bronnen terug te vinden, waardoor geen directe toegang tot politie-informatie nodig is. In andere gevallen wordt vertrouwelijke informatie wel gedeeld. Van der Plas benadrukt dat er echter geen concessies aan de veiligheid worden gedaan.

Een van de cybervrijwilligers die nu al zijn aangesteld is Arieh Tal. ?Ik heb tijd genoeg en ik vind het fascinerend.? De pas gepensioneerde Tal, van huis uit natuurkundige, werkte twintig jaar als ict-manager aan de?Technische Universiteit Eindhoven. De laatste jaren was hij bio-informaticus bij het Nederlands Kanker Instituut.

Tal: ?Ik houd van uitdagingen, dit vrijwilligerswerk voor de politie is een interessante puzzel.? De oud-ict-manager helpt het Darkwebteam. ?Veel details mag ik er niet over geven, maar we kijken rond en als we iets crimineels vinden, nemen we contact op met justitie.? Tal is zo enthousiast over het werk, dat hij grotendeels vanuit huis doet, dat hij er naar eigen zeggen 7 dagen per week voor uittrekt. ?Ik vind het belangrijk om te doen. Ik ben als student lang geleden vanuit?Tel Aviv?naar Nederland gekomen om onderzoek te doen en ik ben gebleven. Ik vind dit een fijn land en voel me hier thuis. Nu ik met pensioen ben, wil ik graag wat terugdoen.?

Bronnen: AD, Dagblad van het Noorden, De Volkskrant, NRC

Burgerrechercheur helpt politie

In zijn dagelijkse leven onderwijst Robert Helder studenten over het vak van notaris. Vanaf oktober van dit jaar is de 52-jarige Zwollenaar?ook politieman. De universitair docent legde eerder in Arnhem de ambtseed af. Robert Helder is daarmee de eerste vrijwillige ‘burgerrechercheur’ van de politie Oost-Nederland die de politie gaat helpen bij het oplossen van ernstige misdrijven. Aart Garssen, recherchechef van de politie Oost-Nederland, wil meer deskundigen van buitenaf bij de opsporing betrekken.

Vakkennis koesteren
De recherche moet specifieke vakkennis van ict’ers, accountants, ondernemers of advocaten gaan benutten, vindt Garssen. ,,Met hun vakmanschap versterken we de kwaliteit van de politie. Ik ben heel blij met de expertise van Robert Helder. Voor ons vormt hij nu ook een verbinding met de Universiteit van Utrecht. Mogelijk kunnen we studenten betrekken bij een casusonderzoek of warm maken om na de studie bij de politie te solliciteren.” Garssen wil verder gepensioneerde rechercheurs inschakelen. ,,Zij dragen nog zoveel vakkennis met zich mee. Het aantrekken van al deze vrijwilligers kost tijd. Iedereen moet gescreend en opgeleid worden.”

“Nu hij is be?digd mag hij onze processen verbaal lezen en mogen we informatie uit recherche?on?der?zoe?ken met hem bespreken.” – Ivonne Seuters-Koopman, chef van het Finec-team

Ondersteunen
Helder kreeg bij zijn be?diging van Garssen alvast een bos bloemen mee bestemd voor zijn echtgenote. Alvast ook als een soort van excuus: een politieman kan op de gekste tijdstippen gebeld worden. De universitair docent zal zich niet in uniform hoeven steken om boeven te arresteren.

De universitair docent gaat het team dat fraude en economische delicten onderzoekt ondersteunen. Bijvoorbeeld naar vreemde geldstromen in het bedrijfsleven of fraude met hypotheekaktes.

Geheimhouding
Zijn ‘nieuwe bijbaan’ is geen alledaagse stap, erkent de Zwollenaar, die vooraf volledig is gescreend. Door het afleggen van de ambtseed heeft hij over gevoelige informatie geheimhouding gezworen. Geen probleem, zegt hij. Een notaris heeft eveneens een geheimhoudingsplicht. ,,Ik heb 22 jaar het notari?le ambt bekleed en doceer nu de notari?le vakken. Mij vallen zaken op die een politieman wellicht niet direct ziet. Er zijn notarissen aan de foute kant terecht gekomen. Zij helpen criminelen bij het witwassen: de aankoop van panden en bedrijven in de legale bovenwereld. Een enkeling kiest daar bewust voor om snel geld te verdienen. Anderen zijn na?ef en worden meegezogen in de criminaliteit. Ze hebben ??n keer toegestemd om de andere kant uit te kijken en dan kom je er niet meer uit.”

Als kind droomde hij er weleens van: bij de politie werken. ?Niet meer dan een ander, hoor?, zegt hij nuchter. ?In mijn omgeving merk ik dat de politie tot de verbeelding spreekt; mijn kinderen vinden het ook interessant.? ‘Het moreel schoonhouden van de samenleving maakt mij enthousiast. Ik vind het mooi om mijn kennis en ervaring daarvoor in te zetten. En het is boeiend deel uit
te mogen maken van de politiewereld. Als ik nu op het bureau kom, hoor ik er echt bij.’

De Zwollenaar woont slechts een paar honderd meter bij het politiebureau vandaan. Geregeld loopt hij er nu even binnen. Hij helpt de politie bij het oplossen van misdrijven als fraude en witwassen van crimineel geld.

Helder wordt vooral ingeschakeld als de politie verdachte documenten vindt. ‘Mijn politiemailbox stroomt nu al vol. De meeste vragen gaan over notari?le documenten zoals overdrachtsakten, hypotheekakten of statuten van afsplitsingen die zijn opgedoken in een onderzoek of in beslag zijn genomen.?Door mijn kennis vallen mij ongebruikelijke dingen op. Dat kunnen zaken zijn die de gemiddelde rechercheur misschien over het hoofd ziet. En ook omgekeerd: soms lijken dingen ongebruikelijk, maar kan ik uitleggen dat het bij de gewone gang van zaken hoort.’

Adviserende rol
Ivonne Seuters-Koopman toont zich als chef van het Finec-team (financieel economische rechercheteam) enthousiast over haar nieuwe ‘notaris-rechercheur’. Zijn aantreden vergroot de slagkracht. ,,Als ik nu een deskundige van buiten de politie wil raadplegen moet ik eerst toestemming vragen aan de rechter-commissaris (RC) en vragen welke informatie uit het dossier wij wettelijk mogen delen. Dat duurt soms maanden. Nu kunnen we direct bij de start van een onderzoek Robert inschakelen. Nu hij is be?digd mag hij onze processen verbaal lezen en mogen we informatie uit rechercheonderzoeken met hem bespreken. Robert geeft advies. Daar leren we zelf van, maar we kunnen vooral sneller werken.”

De politie schakelde Helder als notari?le speurneus al in voordat hij vrijwilliger werd. Zo werd duidelijk dat een vrijwilligerspoule handig zou zijn, zodat de politie vaker over bepaalde kennis kan beschikken. Zijn kennis put de notaris uit zowel theorie als praktijk. ‘Voordat ik universitair docent werd, werkte ik 22 jaar in het notariaat, in verschillende rechtsgebieden. Ik ken de werkwijze, de taal en de cultuur van de notariswereld, maar maak er zelf geen deel meer van uit. Ik kan dus vrijuit mijn mening geven, zonder eigenbelang.’

En werken voor de politie levert hem ook voordeel op: het verrijkt zijn lessen aan de universiteit. ‘Ik zie steeds meer welke problemen zich ?cht voordoen. Daardoor kan ik studenten beter waarschuwen voor dingen die ze in de praktijk kunnen tegenkomen.’ Details van zaken delen mag natuurlijk niet. ‘Daar heb ik de eed voor afgelegd.’

De notaris hoopt in zijn rol als burgerrechercheur vooral de loep te kunnen houden boven stichtingen. ‘In Nederland is het, in tegenstelling tot in andere landen, ongelooflijk gemakkelijk een stichting op te richten. Daardoor worden stichtingen al snel veel voor frauduleuze doeleinden gebruikt. Veel notarissen hebben niet door dat ze een fraudeur voor zich hebben. Daardoor kunnen criminelen ongestoord hun gang gaan. Ik hoop daarin patronen te ontdekken, zodat we notarissen en studenten kunnen leren waar ze op moeten letten.’

Politie wil naar 5000 vrijwilligers
Momenteel werken er 2600 vrijwilligers bij verschillende afdelingen van de politie. Het grootste deel (1600) is surveillant. De overige duizend mensen doen vooral ondersteunend werk, bijvoorbeeld in de logistiek. In sommige politie-eenheden krijgen vrijwilligers een kleine vergoeding; andere eenheden betalen niets. De komende jaren wil de politie groeien naar vijfduizend vrijwilligers, vertelt politiewoordvoerder Mar?l van Steenbergen. ‘Daar horen zeker meer burgerrechercheurs bij. Te denken valt -bijvoorbeeld aan biologen, historici en ICT’ers. We kunnen profiteren van de andere kijk van burgers en van hun deskundigheid over bepaalde onderwerpen.’ De zoektocht naar nieuwe vrijwilligers gaat niet over ??n nacht ijs. ‘Iedere nieuwe politiemedewerker moet uitgebreid gescreend worden, vrijwilliger of niet. Dat kan wel maanden duren, want je krijgt als nieuwe medewerker te maken met gevoelige informatie. Bij de recherche kijken we bovendien gericht welke kennis nodig is. We moeten selectief zijn in wie we binnen-halen.’

Bronnen: Nederlands Dagblad, Gelderlander