Tagarchief: dark markets

Politie runde Dark Market Hansa na sluiten AlphaBay

Na de sluiting van ondergrondse marktplaats AlphaBay is een andere grote marktplaats op het donkere deel van het internet offline gehaald: Hansa Market. De slag is nu nog veel groter omdat de politie wekenlang heeft weten te infiltreren. Agenten en techneuten infiltreerden samen de zwarte markt-site Hansa: ?Al snel bleek dat klanten heel tevreden waren.?

Het is vrijdag 23 juni en de kopers en verkopers op Hansa hebben absoluut niet in de gaten dat de Litouwse website door de Nederlandse politie wordt gerund. Schijn bedroog, op het ?ondergondse? web. Tot die donderdagmiddag leek de online zwarte markt Hansa een crimineel bolwerk in bloei. De aangeboden goederen stonden in categorie?n op de strakke, witte site geordend. Zo waren er bijna vijfentwintigduizend advertenties van drugs, met namen als ?strawberry amnesia? of ?blue punisher?. Duizenden advertenties gingen over aangeboden juwelen ? veel Rolexhorloges en Chanelsieraden. Zo?n tienduizend advertenties betroffen ?digital goods?, zoals creditcardgegevens. Een uitlegpakket ?hoe een virus te verspreiden? kostte 4,60 euro, te betalen in de anonieme digitale munteenheid bitcoin. Voor 9,80 euro stond een gegevensbestand te koop met tientallen miljoenen e-mailadressen en wachtwoorden, door datalekken openbaar geworden.

De ontmanteling van Hansa Market is het sluitstuk van een maanden durende omvangrijke internationale operatie, onder leiding van de FBI, de Nederlandse politie en de Amerikaanse Drug Enforcement Agency (DEA). Hansa behoort tot de drie grootste en populairste marktplaatsen op het dark web en werd volgens de politie vooral gebruikt voor de handel in drugs. In tegenstelling tot andere marktplaatsen zou er op Hansa niet worden gehandeld in wapens of kinderporno.

Europol spreekt?van een ‘gigantische slag’ die is toegebracht aan criminele online activiteiten op het dark web. Albert Kramer van beveiligingsbedrijf Trend Micro, dat veel onderzoek doet naar het dark web, noemt de geco?rdineerde actie ‘heel indrukwekkend’.

Nederlandse politie

Hansa toen het nog in de lucht was

Omdat de handel op het dark web volledig anoniem gebeurt met behulp van de speciale tor-browser en de nauwelijks te traceren bitcoins, is het doorgaans erg lastig voor de politie om kopers en verkopers te achterhalen. Door te infiltreren in Hansa is dit toch gelukt.

De Nederlandse politie kreeg in juni het beheer van de marktplaats in handen na de aanhouding van de twee beheerders van Hansa Market in Duitsland. De twee mannen worden sinds hun arrestatie in voorlopige hechtenis gehouden. Zij mochten uitsluitend contact hebben met hun advocaten. De mannen van 30 en 31 jaar komen uit Siegen in de deelstaat Noordrijn-Westfalen. In Nederland werd vervolgens deze week een topverkoper van de marktplaats aangehouden in Krimpen aan den IJssel. Verder is beslag gelegd op rekeningen met in totaal meer dan 1000 bitcoins, omgerekend ongeveer 2 miljoen euro.

Infiltratie

De overname van Hansa is het gevolg van een tip van het Roemeense securitybedrijf Bitdefender. Zij zagen dat de servers van Hansa in Nederland stonden en stuurden de locatie van de servers naar Team High Tech Crime (THTC), de digitale specialisten van de Nederlandse politie. Hoe Bitdefender precies achter deze normaal gesproken anonieme locatie kwam, wil het niet zeggen.

Door de tip zag THTC de locatie van de andere servers van Hansa. De beheerders van de illegale marktplaats wisselden regelmatig van server om de opsporingsautoriteiten te slim af te zijn, maar uiteindelijk werden de belangrijkste servers – de databases – in beslag genomen bij een hostingpartij in Litouwen.

Onmiddellijk na de aanhouding van de beheerders zijn deze servers en bijbehorende infrastructuur in beslag genomen. Vervolgens is een exacte kopie van de marktplaats overgezet op Nederlandse servers. De site kon gewoon bezocht worden door kopers en verkopers, die niet zagen dat het beheer van Hansa Market inmiddels was overgenomen door politie en OM in Nederland. In die periode zorgden politie en OM dus dat de marktplaats gewoon bleef draaien. ‘Onze mensen hebben wekenlang gewerkt om de site in de lucht te houden en de klanten tevreden te houden’, aldus de politie op de persconferentie die donderdag werd gegeven.

In plaats van de website direct offline te halen, lokte de politie op deze manier alle ‘Alphabay-vluchtelingen’ sinds begin juli naar de door hen beheerde Hansa-website. Op Hansa Market steeg het aantal bezoekers dan ook van duizend naar 8.000 per dag. Daar kon de politie namelijk de communicatie tussen kopers en verkopers inzien. Ze pasten de broncode aan waardoor zelfs chatberichten?versleuteld?met ?PGP, dat wordt gezien als ??n van de veiligste encryptiemethoden, konden worden gelezen.

De nieuwe marktmeesters hebben zichzelf het lingo aangeleerd dat op Hansa wordt gebruikt. En ook weten ze wat te doen als er een conflict ontstaat over niet geleverde bestellingen. ?Al snel bleek dat klanten heel tevreden waren over de manier waarop de marktplaats werd gerund?, vertelt Wilbert Paulissen, chef van de Landelijke Recherche waar het Team Hightech Crime onder valt.

In die chats kwam de politie voornamelijk namen en afleveradressen tegen van kopers. De verkopers zeiden in die chats natuurlijk niet wie ze waren of waar ze woonden. Daarom ging de politie via de chat vragen stellen aan deze grote drugscriminelen. Misschien vertrouwden ze de beheerders van Hansa wel?

Om vertrouwen te winnen zorgde de politie ervoor dat de website afgelopen maand werd verbeterd. Er werden nieuwe onderdelen toegevoegd en er werd actief deelgenomen aan discussies op het forum (moet nieuwe drugs X een eigen categorie krijgen?). Ook vragen van gebruikers werden beantwoord. Door vertrouwen te winnen stuurden verkopers priv?gegevens naar de politie, waarmee ze ‘veel mensen’ kunnen identificeren.

Dark Web

Hansa is onderdeel is van het?dark web: een versie van het internet waar mensen elkaar treffen die buiten het zicht van de autoriteiten willen blijven en die hun digitale sporen proberen te wissen. Dat is niet verboden, maar er zijn wel veel criminelen actief op het dark web. Noem het de Onderwereld 2.0, een digitale versie van het criminele milieu waar wordt gehandeld in bijvoorbeeld drugs en wapens.

De overname van Hansa is een bijzonder staaltje recherchewerk waarbij het team High Tech Crime samenwerkte met internationale politiediensten als Europol en de FBI. En dat is geen toeval. De Nederlandse onderwereld heeft een reputatie als producent van wiet en pillen.

De grootste cryptomarkt ooit, AlphaBay, is eerder deze maand offline gehaald door de internationale autoriteiten.?Volgens Europol maakten toen tweehonderdduizend mensen gebruik van de site. Ze kochten er drugs, gestolen creditcardgegevens en andere illegale goederen.

Totdat de FBI de zwarte markt Silk Road in 2013 offline haalde, was het nagenoeg de enige online zwarte markt in zijn soort.?AlphaBay was volgens FBI-topman Andrew McCabe in drie jaar tien keer zo groot geworden als Silk Road. In deze special?leest u hoe de ‘ebay voor drugs’ te werk ging – en wat de FBI uit haar hoge hoed moest toveren om Silk Road op te rollen.

Hansa, de site die wekenlang door de Nederlandse politie is beheerd, was na AlphaBay een van de grootste zwarte markten.?Er stonden zo?n 40.000 advertenties op, vooral voor drugs. Vorig jaar waren er zo?n 1.800 handelaars actief.

Dark Web team bij THTC

Het team High Tech Crime is in 2007 opgericht. Het begon tien jaar geleden met dertig man, aldus Wilbert Paulissen, maar inmiddels werken er 120 mensen. ?De helft zijn politieagenten met affiniteit voor technologie. De andere helft zijn techneuten: IT?ers die net zijn afgestudeerd en IT?ers uit het bedrijfsleven, ex-programmeurs bijvoorbeeld.?

Die gemengde samenstelling bepaalt een belangrijk deel van het succes van het team. ?Er zijn hele slimme dingen achterhaald op de site die we in beheer hadden. Maar een speciaal ?postpakkettenteam? stuitte op veel klanten die pakketten niet naar een adres lieten komen. Dan is er opsporingswerk nodig om de identiteit van verdachten vast te stellen.?

De overname van Hansa is de tweede spraakmakende actie van Team High Tech Crime in ruim een jaar tijd. Zo leverde de inval bij het bedrijfje Ennetcom, een aanbieder van speciaal beveiligde PGP-telefoons, een enorme hoeveelheid informatie op over de Nederlandse onderwereld. Ook daar gaat het volgens Paulissen om een combinatie van klassiek recherchewerk en ervaring met cybercrime. ?Digitale sporen zijn vluchtig, maar wie de techniek goed gebruikt, kan er ook liquidaties mee oplossen.?

Wilbert Paulissen, hoofd Landelijke Recherche, drukt op de knop om Hansa te sluiten.

Vanaf eind juni hebben het Team High Tech Crime en het recent opgerichte Darkweb Team van de politie en het OM zicht gekregen op grote aantallen verkopers en kopers, die voornamelijk in harddrugs bleken te handelen. Van kopers en verkopers zijn gebruikersnamen en wachtwoorden onderschept. Gemiddeld werden duizend bestellingen per dag gedaan in reactie op zo’n 40 duizend advertenties. De marktplaats telde vorig jaar 1.765 verschillende verkopers. Sinds de overname van het beheer van Hansa Market telde de politie meer dan 50 duizend transacties.

Landelijk cyberofficier Martijn Engberts van het Openbaar Ministerie toonde zich donderdag verguld met de vangst. Het is het eerste succes van de speciale eenheid Darkweb. De grootste winst is volgens hem dat kopers en verkopers zich voorlopig niet veilig meer zullen wanen op criminele marktplaatsen, omdat altijd de mogelijkheid bestaat dat de autoriteiten meekijken. ‘Wij willen niet dat er dit soort criminele vrijplaatsen op internet bestaan’, aldus Engberts.

Nederland logistiek knooppunt

Nederland als logistiek knooppunt is van groot belang voor de internationale drugssmokkel. Omdat onze digitale infrastructuur tot de beste van de wereld behoort, is het ook niet gek dat Nederland een stevige rol speelt in Onderwereld 2.0. ?Dat betekent dat wij veel verzoeken voor rechtshulp krijgen van landen die zien dat er iets op Nederlandse servers draait. Dat is een van de redenen waarom we veel hebben ge?nvesteerd in ons cyberteam.?

De politie onderschepte in de afgelopen weken naar eigen zeggen tienduizenden onversleutelde berichten tussen verkopers en kopers over bestellingen. Zo?n 30.000 transacties. Bij een groot aantal bestellingen kon ook het afleveradres worden achterhaald. Zo’n 10 duizend buitenlandse adressen van kopers op Hansa Market zijn doorgegeven aan Europol.

Verder zijn meer dan vijfhonderd Nederlandse afleveradressen gemeld bij post- en koeriersbedrijven met de bedoeling de leveringen tegen te houden.?Gemiddeld werden er dagelijks duizend bestellingen gedaan, waarvan een merendeel ‘voor persoonlijk gebruik’. De grote bestellingen werden in samenwerking met de postdiensten onderschept. Tot nu toe zijn er vier Nederlandse drugsverkopers gearresteerd. E?n van de grootste verkopers, die dealt onder de nickname FrankMatthews, is nog niet opgepakt.

“Je denkt dat je anoniem bent op het darkweb, maar dat ben je niet”, zei Martijn Egberts, officier van justitie, gisteren na de onthulling van de actie. “Wie kun je op het darkweb nog vertrouwen en wie niet? We willen duidelijk maken: ook op het zogenaamde anonieme internet kan de politie je nog pakken.”

De Hansa-marktplaats is nu ingewisseld voor een pagina van de politie met uitleg over de actie. Bij het oprollen van de website zijn ook 1000 bitcoins in beslag genomen met een waarde van zo’n 2 miljoen euro. Deze bitcoins worden spoedig verkocht en het bedrag gaat naar het Openbaar Ministerie.

Zo ziet Hansa er op dit moment uit

Digitale onrust

Maar ook de politie weet dat het oprollen van twee grote zwarte markten geen einde maakt aan de drugsverkoop op het darkweb. “Helaas zie je veel van dit soort websites opnieuw verschijnen”, aldus Wilbert Paulissen, hoofd van de Landelijke Recherche.

Wel is er veel onrust te bespeuren, met name op forum Reddit. Kopers en verkopers verzamelen zich daar en uiten hun zorgen: brengt de politie hen binnenkort een bezoekje? “Ik kan je ??n advies geven: vertrouw geen enkele site meer”,?aldus?een bezorgde koper.

Een groep darkweb-gebruikers?denkt dat peer2peer-verkeer,?wat ook wordt gebruikt voor torrents, de toekomst voor illegale marktplaatsen is. Het opensourceproject?OpenBazaar, dat gebruikers direct met elkaar in contact brengt in plaats van via een website, is daar een voorbeeld van, vertelt onderzoeker Rick Holland van Digital Shadows, een beveiligingsbedrijf dat het darkweb monitort.

“Je krijgt met een softwareprogramma toegang tot OpenBazaar, dat gratis van hun website kan worden gedownload”, zegt Holland.

Elke OpenBazaar-gebruiker beheert als het ware een kopie van de website. Dit soort platformen zijn veel lastiger offline te krijgen en ook moeilijker over te nemen dan gecentraliseerde zwarte markten als Alphabay en Hansa. “Kopers en verkopers raken misschien hun vertrouwen kwijt in deze grote illegale marktplaatsen, het peer2peer-model geeft hen meer controle en waarborgen.”

Er zijn natuurlijk ook andere handelsplaatsen die nu waarschijnlijk staan te trappelen om de voormalige bezoekers van Alphabay en Hansa op te vangen. “Toen ik het laatst in kaart bracht, waren er 83 van dit soort sites”, zegt beveiligingsonderzoeker Ezra Windhorst van Surelock. “Daarvan richten de meesten zich op de verkoop van drugs.”

?

AlphaBay

In 2014 krijgen leden van de net opgerichte zwarte markt Alphabay een welkomstmailtje binnen. Om hen te bedanken dat ze lid zijn geworden van een website waar naast drugs ook wapens en neppaspoorten worden verhandeld.

Normaal gesproken beantwoordt niemand zo’n mail. Maar wie het wel deed, zag dat je niet naar het algemene Alphabay-adres mailde, maar naar een Hotmail-account. Een zekere [email protected]. Wie zat er achter dat adres?

Pas in december 2016 ontdekte de FBI het mailadres in ??n van die welkomstmails. Ze startten een onderzoek en zagen dat het e-mailadres bij PayPal was geregistreerd. Vanaf dat PayPal-account werden overboekingen gedaan naar onder andere Roosh V, een omstreden activist die de Mens Rights-beweging aanhangt, een groep anti-feministische mannen. Roosh laat zich regelmatig zeer negatief en denigrerend uit over vrouwen en schreef bijvoorbeeld een blogpost waarin hij zegt dat verkrachting moet worden gelegaliseerd.

Het geld op die PayPal-rekening kwam van een Canadese rekening die hoorde bij Alexandre Cazes, die eind vorig jaar 25 jaar oud was. De FBI dacht: bingo. ‘Alex’ klopte, en de ’91’ in het mailadres zou kunnen slaan op zijn geboortejaar.

Ook werd er een andere aanwijzing gevonden: Cazes plaatste in 2008 met hetzelfde mailadres een post op een online forum. Hij heette daar Alpha02, dezelfde alias die de beheerder van Alphabay gebruikte.

Alphabay had naast een uitgebreid drugsaanbod ook veel advertenties voor wapens.

Lamborghini en een Porsche

Toen ging het balletje rollen. De FBI ontdekte dat de Canadese Cazes?al een tijdje in Bangkok woonde, en wisselde tussen huizen in het eveneens Thaise Phuket en Cyprus. Samen met de Thaise politie vielen ze op 5 juli bij hem binnen, toen hij met zijn laptop was ingelogd als beheerder van?Alphabay. Het gaf de FBI een schat aan informatie over kopers en verkopers.

Uit documenten (pdf) van de FBI blijkt dat Cazes onder andere een Lamborghini Aventador, Porsche Panamera S, Mini Cooper en een BMW-motor had gekocht. Ook had hij 5 miljoen dollar aan Bitcoin, 1,8 miljoen aan Ethereum en nog 760.000 dollar in Zcash. Alles is in beslag genomen.

Cazes werd later dood gevonden in een Thaise cel, zo bericht de?Bangkok Post. Volgens de politie heeft hij zichzelf opgehangen met zijn handdoek.

De politie die een drugssite runt: mag dat?

27 dagen lang faciliteerde de politie wereldwijd duizenden transacties in allerlei harddrugs en andere illegale producten. ?Vooral de omvang en reikwijdte van deze operatie is volstrekt nieuw,? zegt Jan-Jaap Oerlemans, onderzoeker van de Universiteit Leiden. Hij is onlangs gepromoveerd op digitale opsporingsbevoegdheden. Volgens hem, en andere juristen, roept de politieactie veel vragen op.

Het mag ook niet zomaar beaamt Martijn Egberts, landelijk officier cybercrime van het Openbaar Ministerie, die vanuit Nederland verantwoordelijk is voor de infiltratie. ?We hebben een zorgvuldig traject afgelopen, en uitgebreid intern besproken of dit wel verantwoord was.? Volgens Egberts is goed bekeken aan welke strafbare feiten de politie medeplichtig zou kunnen worden. ?In dit geval ten minste witwassen en het illegale vervoer van drugs.? Overigens zegt Egberts dat er geen sprake is van het medeplegen van drugshandel, omdat Hansa strikt genomen slechts fungeerde als platform waar externe handelaren hun klanten vonden. ?Marktplaats.nl verkoopt zelf ook geen gestolen fietsen,? aldus Egberts. ?Wij verkochten als politie zelf geen drugs, dat deden handelaren op het platform.?

Nadat het OM had besloten tot actie over te gaan, moest het infiltratieverzoek ter controle nog langs twee organen: het college van procureurs-generaal (de landelijke leiding van het OM) en een speciale toetsingscommissie voor politie-infiltraties. Volgens Egberts is onder meer bekeken of er geen sprake was van uitlokking.

Vanwege de misdrijven die de politie zou faciliteren, werden volgens Egberts nog enkele extra waarborgen toegevoegd aan de actie. ?We hebben er veel in moeten investeren dat we in elk geval alle informatie over leveringen goed zouden delen met opsporingsdiensten van landen waar de leveringen heen gingen.?

Digitaleburgerrechtenorganisatie Bits of Freedom (BoF) wil goede controle: ?Met dit soort onderzoeken zoekt de politie de grenzen van de wetgeving op,? aldus Rejo Zenger van BoF. ?Als dit soort toepassing van bevoegdheden niet door een rechter wordt getoetst, kan dit de opmaat zijn naar een nieuwe IRT-affaire.? Volgens Egberts is de kans groot dat in Nederland in elk geval een rechter een oordeel gaat vormen hierover.

1.?????????? Is dit uitlokking?

Een politieagent die op straat mensen actief een grammetje coke aanbiedt, dat zal in de meeste gevallen gelden als uitlokking. En dat mag niet. Maar hoe zit dat in deze zaak? ?Advocaten van verdachten zullen in strafzaken zeker over uitlokking beginnen?, zegt Oerlemans. ?Al vind ik het zeer twijfelachtig of daar daadwerkelijk sprake van is in dit geval.? De site bestond immers al, en de mensen die erop afkwamen waren waarschijnlijk toch al van plan om drugs te kopen. ?Het zou anders zijn als ze bijvoorbeeld actief reclame maakten voor Hansa terwijl ze de site beheerden.? Het OM ontkent dat dit gebeurde en denkt zelf ook niet dat er sprake is geweest van uitlokking omdat slechts een bestaand forum werd overgenomen.

2.?????????? De politie als drugshandelaar?

Het OM benadrukt dat de politie in dit geval niet zelf in drugs heeft gehandeld, maar slechts een site in de lucht hield waarop ?nderen handelden. Het moet nog blijken of dat argument overeind blijft in de rechtszaal omdat in eerdere zaken juist ook beheerders van illegale platforms werden vervolgd, die zich vaak met hetzelfde argument verweerden.

En medeplichtigheid aan drugshandel is niet het enige misdrijf waaraan de politie zich mogelijk schuldig heeft gemaakt. Het OM denkt dat de politie door de actie ten minste medeplichtig is geworden aan witwassen en drugstransport, maar sluit niet uit dat er meer strafbare feiten zijn gepleegd voor dit onderzoek. ?Welke misdrijven er verder mogelijk in het spel zijn, blijft voorlopig een open vraag. Maar binnen een infiltratietraject mag je strafbare feiten plegen en moet worden aangegeven welke misdrijven mogelijk worden gepleegd. De politie is dan niet strafbaar voor die gedraging, maar het weegt wel mee in de vraag of het infiltratietraject proportioneel is?, zegt Oerlemans.

3.?????????? Is deze actie proportioneel?

Want dat is de grote vraag bij alle infiltratie-operaties, en al helemaal bij deze. Staan het faciliteren van grootschalige internationale drugshandel en de door de politie gepleegde misdrijven, in verhouding tot de arrestaties die de politie kan verrichten, en de criminaliteit die ze ermee kan voorkomen? Volgens Europol zijn er ongeveer 10.000 postadressen verzameld waar drugs werden afgeleverd via Hansa, een flinke oogst. Volgens het OM is intern getoetst of de infiltratie proportioneel is geweest. Dat is gebeurd door de landelijke leiding van het OM en een interne toetsingscommissie. Maar aan die toetsing is geen rechter te pas gekomen, en dat is ook niet verplicht. ?Dat is eigenlijk vreemd bij een actie met deze reikwijdte?, zegt Oerlemans. ?Alleen het OM zelf bepaalt dat nu.? Dat juridische kader gaat mogelijk voor toekomstige infiltraties wel veranderen omdat er wetgeving in de maak is die politie en justitie verplicht tot een toetsing door een rechter-commissaris. Maar tot die wet er is, komt er alleen achteraf een rechter aan te pas om te beoordelen of de actie proportioneel was.

4.??????????Hoe verloopt de buitenlandse opsporing en berechting?

Er zijn in Nederland verdachten gearresteerd die waarschijnlijk voor de strafrechter zullen komen. Die zal zorgvuldig kijken naar de afwegingen die het OM heeft gemaakt bij de infiltratie. Maar hoe zit dat met verdachten die door de actie van de Nederlandse politie elders worden opgepakt? Neem een land als de Filippijnen, waar op dit moment zeer hard, en niet altijd even juridisch zuiver, met drugsverdachten wordt omgesprongen.

?De privacy van verdachten wordt in deze zaak wereldwijd geschonden onder Nederlandse voorwaarden?, zegt Oerlemans. ?Maar straffen zijn voor buitenlandse verdachten misschien wel heel anders dan hier.? Burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom wil dat er daarom een speciale commissie komt die de toepassing van bevoegdheden controleert, juist ook als er niet bij een Nederlandse rechter wordt getoetst.

Jeugd van tegenwoordig

Tot nu toe werden vier Nederlanders aangehouden. Daaronder drie jongens van zeventien jaar uit Gelderland.?Die jeugdige leeftijd is niet zozeer exemplarisch voor handelaren die via internet hun drugs aanbieden. Dat wil zeggen, de groep digitale dealers lijkt net zo veelzijdig als de ‘ouderwetse’ handelaren. Dat is op te maken uit eerdere veroordelingen van mensen die tegen de lamp liepen. Afgelopen maart nog werden twee twintigers en een vijftiger veroordeeld tot gevangenisstraffen vari?rend van drie tot zes jaar voor hun drugsimperium op het darkweb. De 57-jarige Johannes P., noemde zichzelf tijdens de zitting ‘een digitale leek’. Maar digitaal dealen is net zo makkelijk als skype installeren op je computer, zei hij.

P. had voor zijn illegale carri?re een normale baan, maar begaf zich uit nieuwsgierigheid steeds vaker op het darkweb. Types zoals hij zie je vaker actief worden op de marktplaatsen, concludeert de politie in het meest recente jaarlijkse rapport over georganiseerde misdaad. Hoewel het voorkomt dat ‘ouderwetse’ straatdealers de overstap maken naar online, heeft het darkweb ook een nieuw soort drugsdealer doen opstaan: mensen die uit een hele andere tak van sport komen en de anonieme handel zien als een relatief eenvoudige manier om geld te verdienen.

Vaak fungeren ze als tussenhandelaar. Ze verkopen de drugs aan klanten over de hele wereld, voor een gemeenschappelijk digitaal ruilmiddel, de bitcoin. Veelal coca?ne, maar ook mdma en cannabis, die de georganiseerde misdaad in grote hoeveelheden Nederland binnensmokkelt of hier produceert. Maar de politie zag ook digitale dealers uitgroeien tot particuliere producenten. Zij maken hun eigen synthetische drugs, die ze uitsluitend via darkweb verder verkopen. Als een klein zelfstandig functionerend imperium.

Laagdrempelig

Want klanten zat, blijkt uit onderzoek door verslavingsexperts van Jellinek. Bijna 7 procent van de Nederlandse gebruikers geeft aan de illegale middelen online te kopen. Vier jaar geleden was dat nog 2,5 procent.

Ook klanten zien een digitale deal als laagdrempelig, verklaart Floor van Bakkum van Jellinek de toenemende populariteit van online scoren. “Een fysieke ontmoeting met een dealer is voor sommige mensen best spannend. Internet is een stuk anoniemer. Al blijft het grootste deel zijn drugs nog gewoon in de fysieke wereld te kopen. Want dat je voor de online aanschaf een adres moet achterlaten waar het pakketje drugs naartoe kan, vinden sommige mensen nog veel spannender dan een dealer in de ogen kijken.”

Opvallend is dat op het darknet over het algemeen een sfeer hangt dat de klant koning is. Gebruikers laten uitgebreide reviews achter over levering en kwaliteit van de drugs. Dealers doen hun best klanten tevreden te houden: hoe beter de beoordelingen, hoe groter de potenti?le afzetmarkt. Over het algemeen krijgt de klant online dus beter waar voor zijn geld vergeleken met de straatdeal, aldus de politie in het rapport ‘Nationaal dreigingsbeeld 2017‘.

[slideshare id=71624367&doc=media4sec-stateoftheartreview-chapterdarkweb-170201084446&type=d]

[slideshare id=78223569&doc=randrr2091-170725070217&type=d]

Bronnen: NRC (1, 2), De Volkskrant, Europol, Trouw


Actief op Dark Markets? Politie houdt het in de gaten

darkmarkets

Het Openbaar Ministerie en de politie in Nederland hebben vandaag een darknet website gelanceerd. Op de site is een overzicht te zien van aangehouden verkopers en van enkele honderden gebruikers, die inmiddels door de politie ge?dentificeerd zijn. Het is ??n van de Nederlandse acties onder de vlag van Operatie Hyperion, een wereldwijde actieweek op het darknet van 22-28 oktober jl.

?De acties waren gericht op gebruikers van online ondergrondse marktplaatsen. Ondergrondse marktplaatsen zijn websites waar grootschalig wordt gehandeld in verboden goederen, zoals drugs, wapens en hacking tools.
Niet anoniem

Dark Net: de achterbuurt van het internet

9200000046267442 jamie bartlett

De Britse journalist Jamie Bartlett trok voor zijn boek The Dark Net naar de verborgen zelfkant van internet: wapens, drugs, porno, neonazi’s en anorexiafans. En? ‘Niets was zoals ik het verwachtte.’

Wat als je harddrugs zou kunnen kopen in een keurige winkel, met de ecstasy, marihuana en coca?ne netjes ge?taleerd in de schappen? Tegen schappelijke prijzen en zonder de angst dat de narcoticabrigade op de loer ligt? Op een plek waar je een praatje kunt aanknopen met andere shoppers, die je graag helpen bij je keuze? ‘Heb je de aanbieding van de week gezien? Dat is puike hero?ne! Zou ik zeker 20 gram van meenemen.’

Die winkels bestaan, zegt de Britse researcher en journalist Jamie Bartlett: online. Op hetzelfde wereldwijde computernetwerk waar we terechtkunnen voor boeken, dvd’s, smartphones en hotelkamers kunnen we terecht voor GHB, LSA, poppers, speed, 2C-B, kanna, iboga?ne, kratom, DMT en andere drugs. Op websites die in vorm en opzet niet veel afwijken van een Marktplaats of eBay. De drugshandelaren houden zich op het dark net op, een deel van internet dat alleen met een speciale webbrowser valt te ontdekken.

Bartlett schreef er een boek over, dat in een Nederlandse vertaling is verschenen. The Dark Net gaat niet alleen over de drugshandel online, maar over een heel parallel universum op internet bevolkt door neonazi’s, cyberpesters, pornografen, anorexiafans en pedofielen. Een apart hoofdstuk wijdt Bartlett aan de cypherpunks, die in technologie het middel zien om zich te bevrijden van de staat. Uit hun kringen kwam de bitcoin voort, de virtuele munt die anonieme, elektronische betalingen mogelijk maakt. De bitcoin is het smeermiddel voor schimmige zaakjes online.

Vier jaar dompelde Bartlett zich onder in de zelfkant van het internet. Je zou denken dat hij door genoeg digitale drek waadde om er een depressie aan over te houden. Maar in een gesprek via Skype – om in stijl te blijven – blijkt Bartlett (36) een montere, laconieke Brit, die zijn geloof in de mensheid nog niet heeft verloren. ‘Dat is het gekke. Veel mensen die online de vreselijkste dingen doen en zeggen blijken als je ze persoonlijk ontmoet heel aardig. Dat levert ook weer een probleem op. Je kunt ze zo sympathiek gaan vinden dat je uit het oog verliest wat voor ergs ze op internet uitspoken.’

-0-0-820-540

Een wereld vol pedofielen, cyberpesters en neonazi’s. Het beeld dat je schetst van internet in The Dark Net stemt wel somber.

‘Het boek bestrijkt niet het hele internet. Ik heb geprobeerd een accuraat beeld te geven van de duistere plekken, niet een perfect gebalanceerd verhaal met ook de mooie dingen. Ik had van mezelf verwacht dat ik meer geschokt zou zijn over wat ik online heb aangetroffen, maar ik ben eerder minder bezorgd en juist meer relaxt. Het is vaak niet zo beroerd als je denkt.

‘Niets was zoals ik het verwachtte, op basis van wat ik er in de media over had gelezen. Neem Silk Road, de verborgen marktplaats waar je drugs en wapens kon kopen. Ik dacht dat het een schimmige boel zou zijn, net als de drugsdeals op straat. Het bleek een professionele, concurrerende markt, die kwalitatief geweldige producten bood met een uitstekende klantenservice. Het is net als eBay.

‘Ik had ook een heel ander beeld van de websites waarop mensen die aan anorexia lijden elkaar ontmoeten en tips geven over hoe je nog verder kunt vermageren. Ik verwachtte dat die pro-ana-sites sinistere ontmoetingsplekken zouden zijn, donker en boosaardig. Maar de gebruikers zijn juist heel meelevend, zorgzaam en aardig voor elkaar. Dat is misschien wel gevaarlijker. Want mensen die deze stoornis hebben, vinden daar een sympathiek oor. Ze kunnen verslingerd raken aan die positieve reacties en nog extremer worden in hun gedrag.’

Je hebt de mensen achter antimoslim-forums, sekscams en pedofielenwebsites opgezocht. Was dat moeilijk?

‘Als wetenschapper en journalist heb je dankzij internet meer mogelijkheden dan tien jaar terug. Ik kan in een paar muisklikken aan de praat raken met iemand die een pro-anorexia-website beheert in de Verenigde Staten. Iedereen wil met je praten, maar vooral online, anoniem. Je weet dan niet of ze de hele waarheid spreken, en of ze zijn wie ze zeggen te zijn.

‘Het meeste werk is gaan zitten in mensen zover te krijgen dat ze je face-to-face willen ontmoeten. Als je ze als journalist weet te overtuigen dat je eerlijk over hen zult schrijven, kun je hun vertrouwen winnen. De ander kan op internet checken of je wel deugt. Aan de andere kant: veel van deze groepen voelen zich onbegrepen. Ze willen dolgraag hun verhaal kwijt.’

Bartlett zegt dat hij zijn gesprekspartners nog eens heeft benaderd nadat The Dark Net was verschenen. Alleen Paul, een werkloze dertiger in het noorden van Groot-Brittanni? die in blogs en forums de superioriteit van het blanke ras propageert, had achteraf iets te klagen. ‘Misschien niet eens omdat ik hem als een neonazi wegzet. Paul heeft er meer moeite mee dat ik hem omschrijf als een goedlachse, beleefde en attente man in het echte leven, terwijl hij zich op internet gedraagt als een racistische fanaticus. Hij ziet geen verschil tussen zijn offline- en onlinekarakter.’

E?n keer in het boek valt Bartlett uit zijn rol als toeschouwer, onbedoeld. De journalist woont een ‘live-optreden’ bij van Vex, Auryn en Blath, drie meiden die seks met elkaar hebben voor een webcam terwijl duizenden mannen toekijken. De mannen zijn bezoekers van de website Chaturbate en ze kunnen tegen betaling de meiden extra handelingen laten verrichten. De tarieven voor ’tepels kussen’ en ‘vibratorgebruik’ staan keurig vermeld op het scherm.

pistool

‘We hebben vandaag een schrijver te gast, mensen’, zegt Vex opeens tegen de camera. Ik begin met mijn hoofd te schudden. Heftig. ‘En als jullie de komende minuut duizend tokens fooi geven, komt hij even in beeld.’ Ping! Ping! Ping! Vex springt van het bed en trekt me mee, in beeld.

‘Hallo allemaal’, zeg ik.

‘Hallo’, antwoorden een stuk of tien licht- en donkerblauwe namen op het computerscherm.

‘Ik schrijf ook een “boek”‘, typt iemand.

‘Ik betaal tienduizend tokens als je hem pijpt’, zegt een ander.

‘Jongens! Niet doen! Hoe zullen we hem op Chaturbate noemen?’

‘De Pen Is Machtiger!’

Ik trek me haastig terug.

Opmerkelijk aan The Dark Net is dat sommige ontluisterende verschijnselen die pas onlangs lijken te zijn ontstaan al een hele tijd meegaan. Neem het fenomeen trolling, waarbij internetters de grofste middelen inzetten om een ander online tot op het bot te vernederen, om die voor het oog van de hele wereld voor schut te zetten. Anoniem.

In Nederland maakten we in 2003 kennis met het verschijnsel reaguurder (‘Ga nou es deaud’) toen de website GeenStijl werd opgericht. Maar al bijna dertig jaar eerder, toen de voorganger van het internet nog het speeltje was van een handvol academici, klotste het vitriool tegen de virtuele plinten.

Een chatgroep die in 1976 werd opgericht om te debatteren over technische vernieuwingen op dat Arpanet ontaarde binnen de kortste keren in een wedstrijd moddergooien. Vooral nieuwkomers die de etiquette nog niet kenden en de cultuur niet begrepen kregen de volle laag. Oprichter Ken Harrenstein zou de deelnemers van de chatgroep later omschrijven als ‘een stel bevlogen vechtjassen die een paardenkadaver aan gruzelementen beukten’.

Sommigen hebben het online kwetsen tot ‘kunst’ verheven, zo blijkt uit The Dark Net. Bartlett spoorde een van de trollen op, Zack. Hij is begin 30 en haalt al tien jaar anderen op internet het bloed onder de nagels vandaan door elk debat met gestrekt been in te gaan en dat vol te houden tot de tegenpartij in de touwen hangt. Zack laat zien hoe hij op een obscuur forum een slachtoffer ‘binnenhengelt’ met een ogenschijnlijk onschuldig politiek commentaar. Als het doelwit hapt, overlaadt Zack hem met een stortvloed aan vileine opmerkingen, citaten van Cervantes en Shakespeare en video’s van zijn penis in diverse standjes.

‘Wat heeft dat nou voor zin’, vraagt Bartlett aan de trol.

Na een korte stilte zegt Zack: ‘Weet ik niet, maar het was wel leuk. Het doet er eigenlijk niet toe dat het verder zinloos was.’

Wat maakt dat mensen zich op internet zo gemakkelijk laten gaan?

‘Mensen wanen zich achter een computerscherm onbespied, zeker als ze anoniem reageren. Er is niemand die weet wie je bent. Er is geen sociale controle, er is geen repercussie voor als je je misdraagt. Je mist ook de aanwijzingen die je in een gewoon gesprek oppikt, de lichaamstaal, dus je reageert misschien feller. Het medium lijkt onbeschoftheid in de hand te werken.

‘Vroeger schreeuwden we tegen de televisie als we daar iemand zagen met wie we het niet eens waren. Als we indertijd in elke huiskamer microfoons hadden opgehangen en al die uitbarstingen hadden verzameld en geturfd, hadden we toen al geconstateerd dat het land ontspoort. Zoals we nu denken dat het mis is met de wereld omdat iedereen op Facebook en Twitter zo tekeergaat. Het probleem van internet is dat een kleine groep mensen zo’n grote stem krijgt. Het ongenoegen is beter zichtbaar.’

We willen kennelijk gehoord worden – ook als er niemand luistert. We leveren commentaar, ook al is het de 423ste reactie onder een bericht. Waarom?

‘Om dezelfde reden als waarom mensen hele lemma’s volschrijven op Wikipedia, zonder daar de credits voor te krijgen. Het is een natuurlijke aandrang tot zelfexpressie. Het is een manier om stoom af te blazen. Er wordt nooit over gesproken, maar volgens mij is een van de drijvende krachten achter negatief gedrag verveling. Je hebt niks te doen, dus ga je maar online. Internet is een oneindige bron van vermaak.’

In een lezing die op YouTube is te zien, stel je dat het dark net mainstream gaat. Hoe zie je dat?

‘Het zal niet zo zijn dat iedereen de technologie gaat gebruiken om zijn mail onleesbaar te maken of anoniem te surfen. Maar je ziet wel dat mensen zich zorgen maken over hun privacy, dat elk aspect van het leven in data wordt gevangen. Waardoor je bijvoorbeeld advertenties ziet over zaken waar je zes maanden geleden naar hebt gekeken. Dus als er alternatieven komen waarin dat niet gebeurt worden die populairder. Hoe meer ze worden gebruikt, hoe meer mensen zich zullen aansluiten. Zie de apps als Whatsapp en Telegram die je berichten versleutelen. Daar had twee jaar geleden nog niemand van gehoord. Nu hebben ze honderden miljoenen gebruikers.’

Assassination Market: een premie op het hoofd van Obama, Wilders en Ayaan Hirsi Ali.?

Van alle vijanden die Barack Obama dood wensen, zijn er een paar die werkelijk een premie hebben gezet op het hoofd van de Amerikaanse president. Ze zijn te vinden op de Assassination Market, een website waarop de deelnemers geld inzetten op de datum waarop iemand komt te overlijden. Hoeveel mensen hebben gegokt op het overlijden van Obama is niet bekend. Wel hoeveel ze gezamenlijk hebben ingezet: rond de 40 bitcoin, een virtuele munteenheid. De huidige koers van een bitcoin is 335 euro.

De Assassination Market is alleen te bezoeken met een Tor-webbrowser. Tor staat voor een netwerk dat onafhankelijk opereert van het zichtbare internet en waarop gebruikers kunnen surfen zonder dat ze te traceren zijn. De technologie achter Tor werd ontwikkeld door computerwetenschappers in dienst van de Amerikaanse marine, dat de blauwdrukken in 2004 vrijgaf. Met Tor kunnen mensen in landen met een zware internetcensuur toch vrijuit communiceren, maar de technologie wordt ook gebruikt door criminelen, verspreiders van kinderporno en terroristen.

De Assassination Market is gebaseerd op idee?n die de Amerikaan Jim Bell in 1995 in een essay vastlegde. Volgens Bell zouden politici zich correcter gedragen als ze weten dat er een premie op hun hoofd staat, of kan komen te staan. Er zit een adder onder het gras, signaleert Bartlett in The Dark Net: als er maar genoeg mensen kwaad worden op een gezagsdrager zal het prijzengeld zo hoog worden dat iemand een voorspelling doet om die vervolgens te laten uitkomen en zo zeker te zijn van de beloning.

Vandaar dat de laatste instructie op de Assassination Market luidt: ‘Of je je voorspelling wilt laten uitkomen is helemaal aan jou.’

KLEIN LEXICON VAN HET ‘DARK NET’

De duistere kanten van internet hebben hun eigen jargon voortgebracht. Hier een greep uit termen die aan de orde komen in het boek van Jamie Bartlett.

Doxing ?-?priv?gegevens van een gebruiker achterhalen en op internet publiceren

Trolling -?opzettelijk online discussies saboteren, puur voor de lol

Flaming -?oudere term voor trolling

Crap-flooding -?nieuwsgroepen of forums overladen met onzincontent

Click bait -?‘lokaaslink’, verwijzing die bezoeker moet verleiden tot klikken, leidt vaak naar webpagina die boodschap in verwijzing helemaal niet waarmaakt

Screenie -?synoniem voor screendump, schermafbeelding

Cryptograaf -?specialist in digitale versleuteling of geheimcode

Crypto-currency -?virtuele munt, niet te traceren, niet uitgegeven door een land, bijvoorbeeld de bitcoin. Betalingen zijn versleuteld.

Cypherpunk -?anarchist die in encryptie een middel ziet tot sociale en politieke omwentelingen

Hash -?digitale handtekening uniek voor een enkel bestand

Tor Hidden Services -?websites die alleen zijn te bezoeken met TOR-browser

Tor -?afkorting van The Onion Router, netwerk dat communicatie tussen computers zodanig versleutelt (de originele boodschap krijgt steeds meer lagen eromheen, zoals een ui lagen heeft) en omleidt dat bron niet meer valt te achterhalen

Hidden Wiki -?index van Tor Hidden Services

Camshow -?videokanaal waarop live seks wordt bedreven voor een webcam

Thread -?lopende discussie van deelnemers op een forum

Pro-ana -?aanduiding voor website waarop lijders aan anorexia nervosa onder andere tips uitwisselen om er nog magerder uit te zien

Rickrolling -?internetters onder valse voorwendselen lokken naar videoclip van Rick Astley, met de song Never Gonna Give You Up uit 1987

Bronnen: De Volkskrant

Anoniem drugs kopen: daad, arrestatie en proces

Anoniem drugs kopen doe je zo. Een uitleg van?Sybren Kooistra en Jeroen Trommelen

Het vereist enige voorbereiding, maar daarna is het online-aankopen van een pakketje drugs net zo eenvoudig als het bestellen van een winterjas op een online warenhuis. Een druk op de knop en na enkele dagen wordt het thuisbezorgd, doorgaans in een verrassende verpakking. Elk product wordt uitvoerig gerecenseerd dus je weet precies wat je koopt. Voor trouwe klanten geldt vaak een ‘niet bezorgd geld terug’ -garantie.

Wat eerder voor opschudding zorgde in de taximarkt en hotelkamerverhuur, speelt nu ook in de wereld van drugsaankopen. Onlinedrugsmarkten houden zich niet aan bestaande regels en bedienen consument op hun grilligste wenk. Dat gaat deels ten koste van de gevestigde aanbieders, zoals scooterjongens met een 06-nummer en vage dealers in toiletten en achterafsteegjes.

Enige voorwaarde is handigheid met computers. De grote onlinedrugswinkels zitten niet op het gewone internet maar op het meestal onzichtbare Tor-netwerk. Om daar te komen moet bijvoorbeeld het besturingsprogramma Tails worden ge?nstalleerd. Daarmee wordt meteen encrytieprogramma PGP binnengehaald, dat nodig is om anoniem te mailen. Veel drugswebwinkels stellen dat als eis.

Afrekenen gebeurt in bitcoin, de digitale rekeneenheid die de groei van de ondergrondse markten enorm heeft gestimuleerd. Wie anoniem bitcoins wil kopen, kan ondermeer terecht bij bitcoinautomaten die in diverse steden zijn opgedoken. Ze zien eruit als pinautomaten, maar slikken juist eurobiljetten in en geven er bitcoins voor terug.

Eenmaal op het netwerk wordt snel duidelijk waar het in deze wereld om gaat. De populaire zoekmachine heet ‘Grams’. Die hanteert dezelfde kleurtjes als Google maar is volledig ingericht om naar drugs te zoeken. Op Tor is weliswaar alles te koop en hebben ook terroristen, kinderpornohandelaars en ultravrije geesten hun ontmoetingsplaatsen, maar op de marktplaatsen draait het dataverkeer vooral om drugs.

Drugszoekmachine Grams

De achilleshiel van die handel is de bezorging. De drugs worden verstuurd via reguliere brieven of pakjes, of verstopt een klein product dat kennelijk bij een gewone webwinkel is gekocht. ‘Fantastische vermomming!’, melden klanten dan op de website. ‘Great stealth!’ Opiaten en cannabisproducten worden vacu?m verpakt om detectie met speurhonden te bemoeilijken.

LSD-handelaren hebben het relatief makkelijk. Die drugs zijn gedrenkt in stukjes papier die per dosis kleiner zijn dan een cent. Een opgetogen klant in Amerika publiceerde op internet de brief waarin hij zijn bestelling kreeg: een kennelijke uitnodiging om een Rode Kruis-cursus op zijn werk bij te wonen. ‘Bewaar svp bijgevoegde coupon als bewijs van uw uitnodiging.’

Brief met LSD papier (Bron: gwern.net)

Toch worden bestellingen regelmatig onderschept, vermoedelijk vanwege gerichte zoekacties van justitie die zich voordoet als klant. Afgelopen juli staakte cannabishandelaar DutchMagic de leverantie aan nieuwe adressen in Frankrijk. ‘Er worden er te veel onderschept; 90 procent van de negatieve feedback komt momenteel uit Frankrijk.’

Voor ’trusted buyers’ (vertrouwde klanten die vaker dan zes keer hebben gekocht), geldt een garantieregeling. Maar nieuwe of incidentele klanten zijn bij onderschepping hun bitcoins kwijt. Op de reactiepagina’s van veel kleinere aanbieders wemelt het van boze klachten over niet geleverde drugs. Scam! (oplichting).

Vooral in Australi? en Scandinavische landen worden relatief veel drugsbrieven en -pakjes onderschept. In de Verenigde Staten worden alle poststukken van voor en achter gefotografeerd . Dat is de papieren tak van de afluisterprogramma’s van inlichtingendiensten. Het blijkt een effectief middel om afzenders en geadresseerden in kaart te brengen, desnoods achteraf. Veel Nederlandse handelaren leveren voor de zekerheid niet aan de VS.

Interview: “Ik doe het voor het gevoel van vrijheid”

Achter de onlinehandel in drugs schuilt een hele ideologie van wantrouwen in de overheid. Die is belangrijker dan het geld, zegt ‘Markovich’.

Hij is rond de 30, zegt hij, en de afgelopen vier jaar is hij fulltimehandelaar in de hallucinerende drug lsd. ‘Mijn favoriete drug’, aldus ‘Markovich’, zoals hij zich noemt op de anonieme drugsmarktplaatsen. Volgens de wet is lsd een harddrug waarvan handel en invoer zwaar bestraft kunnen worden met jaren gevangenisstraf. Maar dat is de wet, gemaakt door de overheid. En dat is volgens hem nu juist het probleem.

Markovich omschrijft zich als libertari?r of ‘anarchokapitalist’. Hij gelooft in een vrije markt zonder restrictie. ‘Ik heb een opvoeding gehad in een VVD- en D66-gezin en heb die ideologie jarenlang aangehangen. Mensen die zich niet aan de regels hielden en niet meehielpen de samenleving te maken, moesten volgens mij zwaar worden gestraft. Dat was een VVD-trekje van me.’

Het waren de zonden van zijn jeugd. Tegenwoordig is hij tegen alle vormen van regulering. ‘Ik wantrouw elke overheid, bijvoorbeeld omdat het softdrugsbeleid criminelen maakt van heel veel Nederlanders.’ Zo maakt hij zelf wel uit wat goed en rechtvaardig is in de wereld, en dat werkt volgens hem prima. ‘Ik zou bijvoorbeeld niets willen verkopen waar direct leed aan kleeft, zoals gestolen spullen of porno waarin dwang voorkomt. Als de lsd die ik verkoop onder dwang gemaakt zou zijn, zou ik direct met de verkoop stoppen.’

Het interview vindt plaats via een chatprogramma op de anonieme verkoopplaats Agora. Dat we echt met ‘Markovich’ communiceren – wie dat dan ook is – kunnen we vaststellen via de op zijn website gepubliceerde, unieke PGP-sleutel.

Wat is er goed aan onlinedrugsmarktplaatsen?

‘De hogere kwaliteit. In het geval van lsd werd in de begindagen van de marktplaatsen het aantal microgram per zegel zwaar overdreven. Door marktwerking bleek het lucratiever om het werkelijke aantal microgram te adverteren. Gebruikers bleven dan terugkomen omdat ze precies kregen wat ze hadden gekocht. De nieuwe mogelijkheden worden met open armen ontvangen.’

Onlinehandelaren leveren zowel soft- als harddrugs aan iedereen. Heb je daar geen moeite mee?

‘Nee, behalve dat ik bang zou zijn dat dealers met een breed aanbod zich minder toeleggen op kwaliteit dan op kwantiteit. Ik heb zelf goede contacten met de mensen die tot de zogeheten ‘Shiva Family’ behoren, de marktleiders op het gebied van lsd. Daardoor kan ik die drugs voor een zacht prijsje krijgen.’

En je verkoopt desgewenst aan minderjarigen.

‘Ook minderjarigen zijn de baas over hun eigen lichaam. Iedereen moet de ruimte krijgen om zijn eigen fouten te kunnen maken in het leven. Als bijvoorbeeld een 16-jarige een hero?neverslaving krijgt door drugsgebruik, hoe hij er ook aan komt, zou ik de verantwoordelijkheid daarvoor leggen bij de ouders. Niet bij de dealer.’

Je verstuurt de drugs per post. Dat schijnt vaak mis te gaan.

‘In Moskou komt 50 procent van de brieven niet aan, in de rest van Rusland 10 procent, ongeveer hetzelfde in Itali?. In Scandinavi? komt 60 procent niet aan, daar is de politie op twee adressen binnengevallen en ging het om meer dan honderd lsd-zegels. Ik verkoop niet in Nederland omdat ik het de politie niet te makkelijk wil maken om bestellingen te doen en een profiel van mij op te bouwen. De omzet is goed genoeg en de verdiensten zijn niet onredelijk.’

Wat doe je met alle bitcoins? Ga je door tot je rijk bent of heb je andere doelen?

‘Als alle bitcoins zijn witgewassen en de kosten zijn betaald, verdien ik een modaal inkomen. We zijn hier met twee eigenaren en een werknemer en geven ook aan goede doelen. Zelf geef ik ongeveer 20 procent aan een project voor mensen die het slachtoffer zijn van een executieverkoop. Ik spaar en beleg voor mijn pensioen en zet elke maand een paar bitcoin opzij. Daarvan zou ik misschien rijk kunnen worden. Maar ik doe het niet voor het geld. Het gaat om het gevoel van vrijheid dat me dat geeft.’

Wie zijn je klanten?

‘Sommigen maakt het niks uit wat een bitcoin is; ze gebruiken het systeem alleen maar om een gram coca?ne te bestellen. Maar er is een grote groep die het oneens is met het beleid van de overheid en op deze manier burgerlijk ongehoorzaam wil zijn, onder wie ikzelf. Ik zie steeds meer jongeren met een anarchistische, agoristische of libertaire ideologie. Dat komt doordat we niet meer afhankelijk zijn van de Nederlandse staats-tv en geaccordeerde media maar ook kunnen putten uit de blogosfeer van onafhankelijke journalisten, Twitter en andere kanalen. Die durven kritisch te zijn en zijn niet afhankelijk zijn van de staat.’

Arrestatie: Als Blake thuis is, wordt Defcon actief

Wapens, drugs, identiteitsbewijzen, het is allemaal te krijgen op de website Silk Road. Met behulp van een infiltrant weet de FBI versie 2.0 op te rollen. Het onderzoek voert tot in Nederland.

Wie is Defcon? Die vraag houdt de Amerikaanse FBI bezig. Dit staat voor de recherche vast: Defcon is de man achter de criminele internetwinkel Silk Road 2.0, volgens de FBI ‘een van de grootste, meest geavanceerde en vaakst bezochte criminele marktplaatsen op internet’.

Het is najaar 2013 en de strijd van justitie tegen de internetbazaar Silk Road lijkt op die tegen een zevenkoppige draak. Nauwelijks een maand nadat het de FBI is gelukt om Silk Road 1.0 te blokkeren en zijn oprichter te arresteren – een 29-jarige natuurkundestudent uit San Francisco – is er alweer een opvolger online: Silk Road 2.0.

Alles is precies hetzelfde, constateert de FBI. Silk Road 2.0 oogt net als zijn voorganger als een soort bol.com, met dien verstande dat je hier geen boeken en dvd’s in je bestelmandje legt, maar drugs, wapens en vervalste identiteitsbewijzen. Je kunt er een vervalst Deens paspoort kopen, niet van echt te onderscheiden, pure coca?ne uit Peru en ook ‘witte weduwe’, eerste kwaliteit wiet uit Nederland. Handelaar ‘Hollandse magie’ levert wereldwijd.

Silk Road 2.0 draait circa 8 miljoen dollar (6,4 miljoen euro) omzet per maand, schat justitie. In de Verenigde Staten wordt al hardop gevreesd dat de war on drugs definitief verloren is door de opkomst van deze vrijwel onkraakbare internetwinkels.

Maar wie is de mysterieuze ‘Defcon’ die deze site draaiende houdt? Hij is niet bang voor de politie, schrijft hij in een chatbericht aan zijn volgelingen, eind december 2013. ‘Andere beheerders zouden zich misschien wellicht drukken nu het gevaarlijk wordt, maar ik ben bereid nu met jullie mee te vechten.’

De man achter het pseudoniem Defcon heeft zijn identiteit zorgvuldig versleuteld. Hij runt zijn bazaar via een zogenoemde Tor-browser, waarmee je anoniem kunt internetten. Dankzij digitale trucs en slimme versleutelingstechnieken is hij vrijwel onvindbaar.

Hoe werkt Tor?

Defcon heeft een klein groepje van getrouwen: zogenaamde supporters. In het echt ontmoeten ze elkaar nooit, maar vanachter hun computer – elk met een valse naam en verstopt achter een Tor-browser – lossen ze alledaagse problemen op rondom de internetwinkel. Ze vormen als het ware de helpdesk van Silk Road.

Wat Defcon niet weet, is dat de politie meekijkt. Een van zijn trouwste assistenten in het supportteam is namelijk een undercoveragent. De infiltrant is er al bij vanaf begin oktober 2013, als bij de helpdesk plannen worden gesmeed om Silk Road uit de as te laten verrijzen.

Al snel weet de infiltrant als werknemer op de loonlijst te komen: in totaal zal de agent tussen januari en oktober 2014 ruim 32 duizend dollar (bijna 25 duizend euro) ontvangen. Dat wordt hem overgemaakt in bitcoins, een internetbetaaleenheid die legaal is, maar waarbij de afzender veelal onzichtbaar blijft en die daarom geliefd is bij onlinedrugshandel.

Aanvankelijk kan de agent slechts toekijken hoe onder zijn neus miljoenen aan drugsgeld worden verdiend. Defcon schrijft met zijn volgelingen over zijn grootste angst: dat justitie de servers vindt waarop zijn website draait. De beveiliging van de servers houdt hem erg bezig. ‘Dit neemt het meeste van mijn tijd in beslag.’

Het begin van het einde van Silk Road 2.0 begint op 6 april 2014. Op die dag logt Defcon met zijn eigen account in op de helpdeskpagina. De undercoveragent heeft inmiddels zoveel rechten dat hij dit kan zien.

Voor het eerst ontdekt de infiltrant zo iets meer over Defcon: hij werkt vanaf een Apple-computer en gebruikt als browser een verouderde versie van Google Chrome.

De doorbraak komt een maand later. Het cybercrime squad van de FBI ontdekt de locatie van de servers van Silk Road, iets dat Defcon uit alle macht geheim probeert te houden. Ze blijken zich te bevinden in Nederland.

‘In mei nam de FBI contact met ons op’, zegt een woordvoerder van het landelijk parket in Den Haag. ‘Daarna zijn servers in beslag genomen.’

Op 30 mei 2014 maakt de Nederlandse recherche een kopie van de servers en deelt die met de FBI. In deze gegevens ontdekken hun Amerikaanse collega’s een belangrijke aanwijzing: de registratie van de webwinkel is aangevraagd vanaf een e-mailadres dat lijkt te bestaat uit een voor- en achternaam: Blake B.

De rechercheurs vragen gegevens van het e-mailadres op bij Google. Op het account is ingelogd door dezelfde computer als waarmee, blijkt uit de gegevens van de gekopieerde server, ook het beheer over Silk Road wordt gevoerd. In de mailbox staan kopie?n van berichten op het Silk Road-forum die slechts voor ingewijden zichtbaar zijn.

De politie achterhaalt dat Blake B. op 6 april 2014 zijn e-mail opende met een Apple-computer en vanuit een verouderde versie van Google Chrome. Precies zoals Defcon diezelfde dag deed toen hij inlogde op de helpdesk van Silk Road.

Blake B., een rossige 26-jarige programmeur uit San Francisco, beschikt over bitcoins ter waarde van ruim 273 duizend dollar (219 duizend euro). Op zijn Twitteraccount, waar hij zichzelf ‘bitcoin-dromer’ noemt, ontdekken rechercheurs een verwijzing naar Silk Road.

Twitter-account van Blake B.

Op woensdag 10 september 2014 logeert B. bij familie in Houston, Texas. Verdekt opgestelde agenten houden bij wanneer de twintiger het pand verlaat. Tegelijkertijd is de recherche ook digitaal actief: de undercover agent houdt het Silk Road-forum in de gaten. Defcon blijkt slechts digitaal actief als B. thuis is en logt uit vlak voordat B. de deur verlaat. Voor de FBI is er geen twijfel: Defcon en Blake B. zijn ‘een en dezelfde persoon.’

Op 5 november wordt B. in San Francisco gearresteerd. Als hij schuldig wordt bevonden, kan hij levenslang krijgen wegens drugshandel. Nu Silk Road 2.0 is geblokkeerd, staan andere criminele marktplaatsen klaar om de handel voort te zetten. Vrijdag al werd Silk Road 3.0 gelanceerd.

Deze reconstructie is gebaseerd op de voorlopige dagvaarding van Blake B. in New York.

Het proces tegen Maikel S.: “Een slim ventje uit Woerden met dvd-hoesjes vol MDMA”

In Chicago begon het proces tegen de Nederlander Maikel S., die via het ondergrondse internet verdovende middelen verkocht. Hij begon zijn zaakjes al als scholier.

Maikel wist al vroeg hoe het zou kunnen aflopen. In het smoelenboek van zijn vwo-eindexamenklas, vier jaar geleden, stonden onder zijn frisgeknipte jongenshoofd een paar zware zinnen.

‘Levensmotto: het leven is rot, en dan ga je dood.’

‘Over twintig jaar: miljonair of levenslang.’

En zie: Maikel S. uit Woerden staat voor een rechter in Chicago, wegens het verhandelen van drugs via internet. Hij zou miljoenen hebben verdiend en hij had er veertig jaar voor kunnen krijgen. En dat op zijn twee?ntwintigste.

Inmiddels is er een deal in de maak: als hij goed meewerkt met de Amerikaanse justitie, wordt het maximaal vijftien jaar. En als hij, zoals wordt verwacht, zijn straf straks in Nederland mag uitzitten, dan wordt de duur naar Nederlandse proporties teruggebracht. Dat zal, zo schat de Nederlandse advocaat Bart Stapert, die de overdracht voorbereidt, uitkomen op zo’n acht jaar.

Maikel, zeggen de Amerikaanse autoriteiten, is ??n van de grootste drugsdealers die ooit actief is geweest op internet.

Maikel, zegt zijn advocaat, is een kleine jongen die wordt gebruikt als schrikbeeld.

Maikel, zeggen oud-klasgenoten, is gewoon een handige jongen die graag geld wilde verdienen.

Als je ergens kunt handelen dan is het op internet, dat had S. al jong door. Eind oktober 2007, op zijn 15de, maakt hij zijn eerste deal op een forum voor scooterliefhebbers. ‘Nieuwe Pinasco begrenzer, nooit gemonteerd geweest, compleet met boekje een afstandsbediening. Vaste prijs 50 euro.’

De klanten zijn overwegend positief. ‘Snel afgehandeld, goeie jongen’, zegt er een. ‘Netjes en op tijd geld binnen’, zegt een ander, die hem iets heeft verkocht. ‘Goudeerlijke jongen.’

Nog geen zes jaar later, op 27 augustus 2013, landt hij op het vliegveld van Miami. In zijn tas zit 20 duizend dollar, er staat een gehuurde Lambor-ghini klaar waarmee hij straks naar South Beach zal rijden voor een feestje. Hij wil het Amerikaanse deel van zijn drugshandel verkopen aan twee Amerikaanse partners. Dat moet gevierd worden.

Maar zo ver komt het niet. Amerikaanse rechercheurs houden S. op het vliegveld aan. Undercoveragenten houden hem al anderhalf jaar in de gaten. Op de ondergrondse online- marktplaats Silk Road hebben ze de deals van ene SuperTrips op de voet gevolgd – het lijkt een van de grootste drugshandelaren van het internet. Ze hebben op het vliegveld van Chicago dvd-hoesjes onderschept met mdma (xtc) erin, afkomstig uit Nederland. De vingerafdrukken blijken bij navraag in Nederland te matchen met die van Maikel S.

In de periode daarna heeft Maikel volgens de Amerikaanse justitie 104 kilo mdma, 566.000 xtc-pillen, 4 kilo coca?ne, 3 kilo benzodiazepine en verder nog amfetamine, marihuana en lsd naar zijn klanten verstuurd. Volgens de Amerikaanse speurders zou hij daarbij 385 duizend bitcoins hebben omgezet, wat tegen de huidige koers zou neerkomen op 160 miljoen euro. Maar de koers is niet altijd zo hoog geweest, hij heeft ook inkoopkosten, en SuperTrips is door de enorme schommelingen van de munt ook wel eens wat verloren. De Amerikanen houden het op een winst van 3 miljoen.

Nog steeds niet slecht, voor een jongen van (dan) 21.

Maikel is een handige jongen op internet, blijkt al in 2009. Op 17-jarige leeftijd begint hij een bureautje dat websites bouwt. Hij rekent een uurtarief van 50 tot 65 euro per uur. Daarnaast blijft hij handelen op het scooterfora, waar hij de leden ook van relatie-advies voorziet. ‘Een beetje arrogant zijn, en voor het grotendeels grappig, werkt gewoon heel goed.’

Hij verdient er aardig mee, met die handeltjes. Op zijn examengala komt hij in een zwart pak op een dikke Yamaha-motor aanrijden. Eigenlijk zou er een heel escorte van motorrijders om hem heen hangen, kennissen van weer een ander forum, maar dat valt een beetje in het water door de regen – uiteindelijk zijn er maar een paar. Maar het zijn de fora waar hij zijn contacten opdoet.

Na zijn examen werkt hij, naast een parttime hbo-studie informatica, voor diverse ict-bedrijven, meestal is dat van korte duur. Bij een daarvan, Aspider, wordt hij ontslagen omdat hij zijn werk (het bouwen van apps) zou hebben uitbesteed aan anderen, zeggen betrokkenen tegen NRC Handelsblad. Maar bij een ander, TriOpSys, is men bijzonder tevreden. ‘Het was een heel slim ventje’, zegt directeur Rob Timman, die destijds projecten met hem deed. ‘En dat heeft hij ook wel laten zien. Hij was gespecialiseerd in iOS, maakte prototypes, en deed dat heel leuk. Als hij dat door anderen liet doen, deed hij dat heel geraffineerd. ‘

Hij was in zichzelf gekeerd, het was een stille jongen, zegt hij. Maar hij maakte een onuitwisbare indruk. ‘Hij had een Audi, die reed hij bij ons op de kruising in de prak tegen een andere auto. Het was een enorme klap. Even later kwam hij bij ons binnen, een beetje versuft, om heel laconiek aan het werk te gaan. De volgende dag kwam hij voorrijden in een nieuwe Audi A5.’

Nadat dat was gebeurd, bleef hij steeds vaker zomaar weg, zegt Timman. Op 19 juni 2012 werd hij op staande voet ontslagen. ‘Ik ben blij dat te hebben gedaan. Ik dacht na dat ongeluk: hier klopt iets niet. Hoe kan zo’n jongen aan zo’n auto komen?’ Uit het onderzoek van het Amerikaanse Openbaar Ministerie blijkt dat SuperTrips vanaf voorjaar 2012 actief was op Silk Road.

Uit het onderzoek blijkt ook dat er tien anderen betrokken waren bij de handel. Sommigen waren gewoon in -dienst van Maikel, maar zeker vier anderen fungeerden als toeleverancier. Die worden niet vervolgd, althans, de Nederlanders onder hen niet, zegt het Openbaar Ministerie. ‘We hebben andere prioriteiten. We hebben genoeg te doen.’

Advocaat Paul Petruzzi van Maikel S. vindt dat merkwaardig. ‘Ze zeggen dat hij een grote dealer was, maar hij was gewoon een dealer, zoals de dealers op straat. Alleen is die straat nu virtueel. De leveranciers daarachter zijn de grote jongens. Die worden met rust gelaten.’

Bronnen: De Volkskrant