De niet te stoppen trend dat burgers en bedrijven internet en sociale media gebruiken als ‘digitale schandpaal’ legt de bijl aan de wortels van onze rechtstaat.?Mensen die slachtoffer van zulke praktijken worden, durven vaak niet naar de rechter te stappen, bijvoorbeeld uit angst voor nog meer publiciteit.

Iedereen eigen Opsporing Verzocht
Chinees-Japans restaurant Bouvigne Paradijs uit Breda heeft op zijn Facebookpagina foto’s gepubliceerd van vier gasten die zondagavond na het nuttigen van een buffet zijn vertrokken zonder af te rekenen.

De twee mannen en twee vrouwen arriveerden rond half zes. Ze hadden geen reservering en kregen nadat de eerste tafel die ze?kregen hen niet beviel een tweede tafel toegewezen. Ze vertrokken uiteindelijk met een openstaande rekening van 75,80 euro. ‘Vergeten te betalen’, zo meldt het restaurant. ‘Maakt niet uit, wij begrijpen dat wel… kan gebeuren, etc. etc…? De zes biertjes, cola en ice tea krijgt u van ons. Voor de moeite zeg maar.’

Bouvigne Paradijs heeft beelden van een bewakingscamera op Facebook gezet. Daarop zijn de gezichten van het viertal onherkenbaar gemaakt. Het restaurant heeft de vier gevraagd zich voor 7 februari te melden en de openstaande rekening te voldoen. Anders ‘helpen wij u en onze volgers op Facebook daarna even een handje door de gezichten herkenbaar te maken.’?Het restaurant roept mensen op om de oproep op Facebook te delen. Dat hebben maandagmorgen rond 11.45 uur al ruim 4.300 mensen gedaan.

In de ochtend meldde in ieder geval een van de eters bij de eigenaar van het restaurant. Deze beloofde rond de middag het diner alsnog af te rekenen. Als dat is gebeurd, haalt Bouvigne Paradijs de foto’s van de Facebookpagina.

Succesvolle actie
De actie van restaurant Bouvigne Paradijs in Breda, dat op Facebook beelden plaatste van vier gasten die zondagavond niet hadden afgerekend, heeft snel succes gehad.?Maandagmiddag is ‘een dame’ uit het gezelschap de rekening alsnog komen betalen. “Met fooi”, lacht de eigenaar van het Chinees-Japanse eethuis.

Volgens de vrouw was er sprake van een misverstand en dachten de mensen in haar gezelschap van elkaar dat ze de rekening hadden voldaan. “De een liep naar het toilet, de andere naar buiten. Zo kwam het volgens de vrouw. Dat ze niet afgerekend hadden, hoorden ze volgens haar pas maandagmorgen. Toen wezen bekenden hen erop dat hun foto op Facebook stond en dat het bericht al door duizenden mensen was gedeeld.

De eigenaar van Bouvigne Paradijs, die liever niet met zijn naam in de publiciteit komt, is blij met de ‘goede afloop’. “Al heb ik wel een beetje twijfels over het verhaal van de dame. “Ze gingen steeds een sigaretje roken buiten, en ineens waren ze alle vier weg.”

‘Dit gebeurt elke maand wel ??n of twee keer’
Hoe dan ook blijkt volgens de uitbater dat het helpt in dit soort gevallen sociale media te gebruiken. “Het is voor mij een principekwestie. Dit gebeurt elke maand wel ??n of twee keer. Nu was ik het helemaal beu. Je kunt dan wel aangifte doen bij de politie, maar het gaat om zo’n klein bedrag. Die heeft er echt geen tijd voor om dat allemaal te gaan onderzoeken.” De ondernemer zegt ook achteraf geen aangifte te doen: “Voor ons is de zaak nu afgedaan.”

Politiewoordvoerder Jeroen Steenmeijer zegt begrip te hebben voor de Facebookactie, maar juicht die niet toe. “We snappen het dat gedupeerde ondernemers sociale media inschakelen, maar eigenlijk moeten ze ons die videobeelden geven. Als wij er dan niet uitkomen, kunnen we de beelden in overleg met het Openbaar Ministerie alsnog publiceren.”

Het is volgens Steenmeijer zelfs wettelijk?verboden om mensen via sociale media – in het openbaar dus – ergens van te beschuldigen. “Dat is een vorm van eigenrichting. Je nagelt iemand tegen de digitale schandaal. Dat kan grote gevolgen hebben, zeker als dat ten onrechte gebeurt, en dat is al vaker voorgekomen.”

‘Vergeten te betalen’
De eigenaar van het restaurant wijst er in dat verband op dat ze de gezichten op Facebook had vervaagd’ en het viertal niet van een misdrijf of overtreding had beschuldigd. Het kwartet had ‘vergeten te betalen’, aldus het bericht. Het restaurant dreigde wel de gezichten herkenbaar te maken als de rekening niet voor 7 februari zou worden voldaan.

Deskundigen waarschuwen voor het gebruik van sociale media bij het opsporen van bijvoorbeeld wanbetalers of het aan de kaak stellen van misdrijven. Ze vinden dat een aantasting van de rechtstaat die kan leiden tot’ middeleeuwse heksenjachten’.

Het College Bescherming, de waakhond van de privacy, is er ook niet tegen opgewassen.

Dat zegt Jan van Groesen, voorzitter van de stichting Media-Ombudsman, naar aanleiding van de succesvolle Facebookactie van restaurant Bouvigne Paradijs in Breda tegen vier gasten die waren vertrokken zonder te betalen.

“De eigenaar is blij met zijn publiciteitsactie, het publiek kan het waarschijnlijk ook waarderen, maar het is eigenlijk een schande. Onze normen over privacy zijn echter zo verlaagd, dat niemand zich er nog druk over maakt”, denkt Van Groesen.

De deskundige vindt dat juist de vier gasten wier afbeelding (vervaagd) door het restaurant op Facebook zijn gezet, aangifte zouden moeten doen. “Dat kan op basis van de grondwet en het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens. Maar bijna niemand durft dat nog. Het ontbreekt de meeste mensen aan persoonlijke moed.”

“Ze zijn bang voor nog meer slechte publiciteit, zelfs als ze niks misdaan hebben. Mede onder invloed van de media is er bovendien zo’n vals beeld van onveiligheid geschapen in Nederland, dat er een atmosfeer is ontstaan waarin burgers kennelijk bereid zijn hun privacy op te offeren.”

Bronnen: AD, BN De Stem, De Ondernemer