Social Media Sentimenten #MH17

De hashtag #bringthemhome werd al snel in het leven geroepen. Die wordt vergezeld door een zwarte avatar, waarmee mensen willen aangeven dat de regering hun uiterste best moet doen om onze mensen terug naar huis te brengen. Maar de hashtag werd ook gebruikt als een oproep aan de rebellen om de lichamen van de slachtoffers vrij te geven, wat zij volgen ook Twitter, zo bleek. De hashtag werd al snel internationaal trending op Twitter en werd ook veelgebruikt in Australië, Canada, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten; alle landen die burgers verloren bij MH17.

Social media worden veelal gebruikt door mensen om hun ontzetting te laten zien en hun medeleven te betuigen. Dat is zeker de eerste 24 uur heel erg sterk. Daarna komt het nieuws via officiëlere bronnen naar buiten en wordt dat weer besproken. Social media en traditionele media zijn een katalisator van elkaar in dit proces. 23 juli werd een dag van nationale rouw en later werd 10 november aangeduid als nationale herdenkingsdag.

Remember, ‘Twitter does its best work in the first five minutes after a disaster, and its worst in the twelve hours after that’.

– Jamie Bartlett (@JamieJBartlett) July 17, 2014

Het is in feite een dorpsplein waar iedereen bespreekt wat er gebeurt. “Zeker in de loop van het weekend, en met name na de reacties van premier Rutte, is er steeds meer ongeloof over zijn wat zwakke optreden en zijn niet erg duidelijke uitspraken richting Rusland over wat er nu moet gebeuren. John van ’t Schip vindt dat de KNVB het WK 2018 moet boycotten. Zeker bij een aantal influencers, mensen met een hoop volgers en een sterk bereik, zie je dat er zware oproepen voor komen. Derk Sauer bijvoorbeeld, die zegt dat Rutte echt actie moet ondernemen.”

Rutte kan met Poetin praten tot hij ons weegt. Nu tijd voor actie. Stuur NL leger nu naar Oekraïne. #MH17 – Derksauer (@derksauer) July 19, 2014

Maar ook kritiek op de media is er, die niet altijd rekening houden met deze delicate zaak:

Wanneer komt er een excuus van #eenvandaag op schandelijke reportage @carolineheuvel #MH17 @NOS @nrc @telegraaf pic.twitter.com/Ou9Wt6ACGT

– OuweKaaz (@OuweKaaz) July 21, 2014

Veel Nederlanders rouwen via internet om de slachtoffers van de vliegramp in Oekraïne. In de afgelopen paar dagen veranderden veel mensen hun Twitterprofiel of Facebookfoto in een zwart vlak, een foto van een vlag die halfstok hangt of een zwart lintje tegen een witte achtergrond. Het online condoleanceregister werd massaal getekend.

De trend van een zwart internetprofiel is volgens de BBC ontstaan op Facebook. Minister Timmermans van Buitenlandse Zaken was één van de eersten om zijn profielfoto op Facebook te veranderen in een zwart vlak.

Facebook gaat zwart

Bovenstaand de Facebookpagina van Minister Timmermans. Hij gebruikt Facebook om z’n boodschap te verspreiden en veranderde zijn coverfoto in een zwart vlak.

Tussen de vliegramp en de speech van Timmermans was het sentiment rondom het kabinet (inclusief Frans Timmermans) negatief. Het ongeduld veranderde daarna vrij snel in respect voor de inzet.

Online condoleanceregister

Nederlanders hebben ook de mogelijkheid een online condoleanceregister te tekenen. Hier kunnen zij hun medeleven betuigen aan de nabestaanden van de slachtoffers. Het condoleanceregister is inmiddels50 duizend keer getekend.

Lintje als tatoeage

Tatoeëerder Peter Maas uit Maarheeze bracht zo’n 30 tatoeages aan, op zo’n 30 verschillende mensen: ter herdenking van de vliegramp in Oekraïne. Afbeeldingen van een rouwlintje met daarbij MH17, het vluchtnummer van het toestel dat op 17 juli werd neergeschoten. Hij deed het voor niks. “Omdat de slachtoffers niet vergeten mogen worden.” Via Facebook kondigde Maas zijn actie aan. Tot uit Apeldoorn kwamen er mensen op af. Zelf zette Maas eenrouwlint op zijn linkeronderbeen. “Een normale ramp, daar kun je mee leven. Maar dit vliegtuig is neergeschoten terwijl dat helemaal niet nodig was. Ik denk dat je over drie, vier jaar niks meer over deze ramp hoort, daarom heb ik mijn actie opgezet”, legt Maas uit.

Schorsing medewerker

De gemeente Den Bosch heeft aangifte gedaan tegen een medewerker van een sociale werkplaats. Die zou op Facebook een kwetsende opmerking hebben gemaakt over de slachtoffers van MH17: “280 Hollanders minder”, inclusief smiley. De man, die zich voordeed als gemeentemedewerker, plaatste wel zijn foto bij de account. Daardoor kwam de gemeente hem op het spoor. De politie doet onderzoek.

Scriptie naar de rol van social media

Jesse van de Ven schreef zijn studeerscriptie over de rol van social media bij de berichtgeving rond vliegramp met de MH17. Op zijn site staat “De vliegramp met vlucht MH17 zal voorlopig nog wel in het collectief geheugen van Nederland blijven zitten. We waren geschokt, diep bedroefd en boos. Deze emoties blijven tegenwoordig niet hangen rond de keukentafel of in de kerk. Nee, we delen onze emoties met heel de wereld via social media. We bereiken zo met groot gemak al onze vrienden en verre kennissen en zelfs onbekenden. In de kranten was een sterk sentiment zichtbaar. Dit kent meerdere oorzaken. Hier zal in het theoretisch kader kort op in worden gegaan, maar in deze scriptie zal louter onderzocht worden in hoeverre social media hierin een rol hebben gespeeld.”

Deze SlideShare-presentatie is niet meer beschikbaar.

Bronnen: BNR, Volkskrant, Coosto, Eindhovens Dagblad