Vereniging Eigen Huis en de schandpaal voor inbrekers

Inbrekers op internet te kijk gezet

De Vereniging Eigen Huis (VEH) wilde in juni 2011 inbrekers aan de schandpaal nagelen. Beelden van inbrekers zouden op een speciale website komen. De maat is vol voor de vereniging voor huizenbezitters, ze hebben er genoeg van dat nog geen 5 procent van de inbraken in particuliere huizen wordt opgelost. Daarom gaat de vereniging beeldmateriaal dat anoniem wordt aangeboden online zetten. Iedereen kan beelden opsturen van inbrekers. Voorwaarde voor plaatsing is dat een kopie van een aangifte wordt meegestuurd, met daarin een verwijzing naar het beeldmateriaal.

Bij Vereniging Eigen Huis (VEH) zijn sinds zoveel filmpjes en foto’s van inbrekers binnengekomen, dat de consumentenorganisatie meer tijd nodig heeft om het materiaal op de site te zetten. Mogelijk wordt de internetpagina gebruikt als een opsporingsmiddel, waarbij burgers wordt gevraagd zich te melden bij de politie als zij dieven op de beelden herkennen.

Grappenmakers

“We gaan online met de site, maar er zullen nog geen filmpjes op te zien zijn. Wel laten we foto’s van inbraakschades zien en geven we tips ter voorkoming van. We hebben zoveel materiaal binnengekregen, dat we dat eerst goed willen onderzoeken. Er blijken tot nu toe ook wat grappenmakers tussen te zitten. De privacy van een crimineel boeit ons niet, maar we moeten wel alles doen om te voorkomen dat iemand als boef wordt afgebeeld terwijl hij dat niet is”, aldus woordvoerder André de la Porte van de VEH.

Bij de VEH zijn ook kritische en bezorgde reacties binnengekomen van leden die niet begrijpen waarom de belangenvereniging voor woningbezitters zich met deze anti-inbraakactie bezighoudt. “We doen dit omdat we vinden dat het genoeg is geweest. Mensen moeten zich weer veilig voelen in hun huis”, reageert de zegsman.

Politie en justitie omarmen het plan van Vereniging Eigen Huis (VEH) om inbrekers publiekelijk aan de schandpaal te nagelen. De Raad van Korpschefs heeft laten weten het tijd te vinden voor meer controversiële maatregelen. De partijen gaan op korte termijn om tafel om te kijken of ze tot een samenwerking kunnen komen.

Publicatie van foto’s van inbrekers op een particuliere website is nieuw, maar sluit wel aan bij een bestaande ontwikkeling. Politie en Justitie zetten foto’s van boeven in alle gradaties op hun websites http://boevenvangen.nl en http://overvallersgezocht.nl, GeenStijl schroomt niet foto’s van skimmers te plaatsen en via opsporingsprogramma’s op tv zijn vaak beelden te zien van criminelen die hun slag slaan. Politie en Justitie hebben officiële bevoegdheden. Eigen Huis niet. Of de actie juridisch door de beugel kan, is niet duidelijk. De vereniging heeft niet overlegd met Justitie noch met het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP). ‘We merken wel waar we tegen de grenzen aanlopen’, zegt woordvoerder Hans André de la Porte van Eigen Huis. Zowel Justitie als het CBP houden zich op de vlakte. Het CBP zegt dat er geen contact is geweest, maar dat de publicaties wel degelijk vragen over privacy oproepen. Er bestaan richtlijnen over publicatie van foto’s op internet. Het CBP heeft in het verleden een aantal keren met succes geageerd, onder andere tegen de site http://Beoordeelmijnleraar.nl. Beveiligingscamera’s spelen een belangrijke rol. Voorheen waren ze slechts te zien bij grote bedrijven en villa’s, nu steeds vaker in de hal van een flatgebouw of woning. Op elke bouwmarkt is zo’n camera te koop. Eigen Huis plaatst alleen foto’s en video’s die vergezeld gaan van een officiële aangifte bij de politie. Is er twijfel over de herkomst van de foto, dan wordt de indiener nader aan de tand gevoeld. Blijft de twijfel bestaan, dan volgt er geen publicatie. ‘We willen geen YouTube-achtige filmpjes, die we achteraf moeten verwijderen’, zegt De la Porte.

Directeur ontwerpbureau zet inbraakvideo op internet

Terwijl op de achtergrond een James Bond-achtig deuntje speelt toont een filmpje op Youtube hoe inbrekers vijftien computers stelen bij ontwerpbureau Mediamatic in Amsterdam. Het zijn echter geen scènes uit een nieuwe actiefilm, maar bewakingsbeelden van zondagnacht. Drie dieven namen voor ruim vijftienduizend euro aan spullen mee. Mediamatic was het zoveelste bedrijf in het Duintjer CS gebouw aan de Vijzelstraat in Amsterdam waar in augustus is ingebroken. Directeur Willem Velthoven zette daarom de beelden op internet. Dat hij de wet overtreedt door de privacy van verdachten te schenden, neemt hij voor lief.

“Ik begrijp dat zij recht hebben op privacy, maar de inbraken gaan maar door. Ik vind dat ik als burger ook het recht heb op privacy in mijn kantoor”, zegt Velthoven. Op de video is te zien hoe de dieven recht in de camera kijken. “Daar lijken ze zich niets van aan te trekken”, zegt Velthoven. “Ze gaan gewoon door en schermen hun gezicht niet eens af. Als je je zo blootstelt, vind ik dat de privacywetgeving best anders geïnterpreteerd mag worden.” Velthoven is niet de enige die de behoefte heeft inbraakbeelden van bewakingscamera’s online te zetten. In juni ontstond een fel debat over de privacy van inbrekers toen Vereniging Eigen Huis gegevens van dieven op internet wilde zetten. Het College Bescherming Persoonsgegevens riep de vereniging op het matje, maar vindt het wel een goed idee dat er een website komt waar mensen de beelden kwijt kunnen. De politie zou die dan moeten beheren en ervoor moeten zorgen dat er geen gemanipuleerd materiaal op komt.

“Geweldig idee”, vindt Velthoven. “Maar zolang die website nog niet bestaat, heb ik er niets aan. We hebben veel materiële schade, maar de emotionele schade raakt mij dieper. Mijn personeel durft niet meer ’s avonds te werken.” Dat zijn actie consequenties kan hebben, beseft de directeur. “Het zou kunnen dat ik me bij de rechter moet verantwoorden. Dat begrijp ik, maar ik zie nu even geen andere uitweg om de dieven te vinden.” Velthoven heeft de video ook aan de politie gegeven, maar vertrouwt er niet op dat die de daders vindt. “Als de beelden alleen in het politiesysteem worden verspreid, moet een agent de jongens toevallig herkennen. Op Youtube zien veel meer mensen het filmpje.”

Tot die tijd bivakkeert de directeur in het kantoor, want hij verwacht dat de daders nog een keer terugkomen. “Ze hebben alleen meegenomen wat ze konden dragen. Maar ik zit hier heus niet met een knuppel te wachten. Ik jaag ze weg door hard te schreeuwen en bel 112.”

Toch werd het stil bij de digitale schandpaal

Kan dit allemaal zomaar? Wat als iemand zijn buurman een loer wilde draaien? Het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP), de privacywaakhond, dreigde de vereniging met dwangsommen als inbrekers herkenbaar in beeld zouden worden gebracht.

Dat moest dan maar, vond VEH, die het plan wel wilde uitstellen, maar niet van afstel wilde weten. Toch was dat wat gebeurde. Het voornemen bloedde stil dood. Foto’s van inbraken werden wel gepubliceerd, maar zonder personen erbij. André de la Porte benadrukt dat de VEH alleen beelden wilde gebruiken van echte inbrekers. ‘In het begin zat er een groot aantal twijfelgevallen tussen. Daarom wilden we per se een bewijs van aangifte erbij. Op dat verzoek hoorden we meestal niets meer.’ De PVV liet het er niet bij zitten en diende vorige week een motie in. Burgers moeten beelden van overvallers op internet kunnen zetten, tenminste als ze dan ook aangifte doen en het beeldmateriaal tevens aan de politie geven. De Tweede Kamer nam de motie aan. Het CPB staat voor een voldongen feit, en respecteert de wens van de politiek, aldus een woordvoerster. Terug naar de VEH, van wie je juichende reacties zou verwachten. Niet dus. ‘Deze ontwikkeling verrast ons eigenlijk. We zijn nog geen half jaar verder en nu kan het opeens wel’, aldus woordvoerder Hans André de la Porte. Hij geeft aan dat VEH nu niet ‘halsoverkop’ de actie ‘Zet inbrekers te kijk’ nieuw leven gaat inblazen. De actie was expres gepland vlak voor de zomervakantie, als veel mensen weg zijn. Vraagtekens Net als de VEH is ook MKB Nederland, de brancheorganisatie voor ondernemers, terughoudend over het nieuwe fenomeen. ‘Hoewel we blij zijn met de verruiming van de mogelijkheden om iets met de beelden te doen, plaatsen we vraagtekens bij de effectiviteit en doelmatigheid ervan’, aldus woordvoerster Mieke Ripken. ‘Als mensen op allerlei sites beelden van overvallers en andere criminelen plaatsen, wie kan ze dan vinden? De kans op versnippering is groot. MKB-NL zou het toejuichen als mensen de beelden op een centrale website van de politie zouden plaatsen.’ De brancheorganisatie is vooralsnog niet van plan op de eigen website een mogelijkheid te creëren waar ondernemers de beelden kwijt kunnen. Dat geldt ook voor Koninklijke Horeca Nederland (KHN). Wel hebben ruim zeventig hotels in de regio Amsterdam hun eigen semi-openbare site waar beelden van dieven en ongenode gasten kunnen worden bekeken. ‘Het is bedoeld om elkaar te waarschuwen’, vertelt Guno Lauppe, voorzitter van Hotel Security Management die de website beheert. ‘Als een melding is geplaatst, krijgen alle leden een mailtje en kunnen ze het incident bekijken. Het kan gaan om diefstal van een koffer in de lobby, creditcardfraude of gasten die een kamer hebben vernield.’ Aanhoudingen Volgens Lauppe is er elke week wel een incident. ‘En het levert zeker wat op. Vorig jaar heeft de politie acht mensen aangehouden door dit systeem.’ Hoteleigenaars die meedoen, moeten zich wel aan een aantal voorwaarden houden. Ze moeten verplicht aangifte doen en ze mogen de beelden en de inloggegevens voor de site niet aan derden geven. Lauppe is tevreden met de werkwijze en ziet geen reden die te veranderen. ‘Wij willen niet dat iedereen die beelden kan bekijken.’ Ook de politie zelf benadrukt dat ze er de voorkeur aan geeft dat mensen beelden van inbrekers en overvallers aan de politie overhandigen, in plaats van ze zelf op internet te zetten. ‘Voor de zuiverheid is dat beter’, meent Ron Looije, woordvoerder van de Raad van Korpschefs. van internet, maar wijzen iedereen op z’n verantwoordelijkheid. Als je iemand online zet die niets met een crimineel feit te maken heeft, heb je wel een probleem.’ ‘Het zou heel vervelend zijn als onschuldige mensen worden beschuldigd van iets. We sluiten niet onze ogen voor de mogelijkheden

Film de overval en help de politie

Burgers mogen van de Tweede Kamer foto’s van overvallers online zetten. Je zou juichende reacties verwachten, maar dat valt tegen. Belanghebbenden vinden dat het met name een taak van de politie is om beelden openbaar te maken.

Deze video is niet meer beschikbaar. Origineel op YouTube

Stel, je bent getuige van een overval. Je eerste impuls zal misschien zijn maken dat je weg komt. Maar dat heeft de politie liever niet. Die heeft liever dat je je mobiele telefoon pakt en de overval filmt, op veilige afstand dat wel. Onder het motto ‘Pak de overvaller. Pak je mobiel,’ is de politie onlangs een campagne gestart waarin mensen worden opgeroepen de daders van een overval te filmen of te fotograferen. Want beeldmateriaal van de eventuele daders vergroot de pakkans, is de redenering. Je kunt je beeldmateriaal vervolgens uploaden via de website www.nationale-recherche.nl. Hoe vaak dat inmiddels is gebeurd, kon de politie gisteren niet zeggen.

We willen niet dat iedereen die beelden kan bekijken. Hotels hebben hun eigen semi-openbare boevensite. Op de site van VEH stonden foto’s van inbraken maar zonder personen, dat mocht in juni niet.

VEH praat met OM over inbrekerssite

De animo voor het insturen van bruikbare beelden van inbrekers voor een website van de Vereniging Eigen Huis (VEH) valt dusdanig tegen dat de vereniging de opzet van de website wil veranderen. Daarom overlegt zij met het Openbaar Ministerie om de site te gebruiken als landelijk platform voor (bewegende) beelden van onder meer inbraken en buurtvandalisme. Tot nu toe kreeg de vereniging ongeveer 100 inzendingen, vaak zonder aangifte. Ook ontbrak essentiële informatie, zoals over data en over wat er op de beelden te zien is. Daarnaast kreeg de VEH positieve reacties van verscheidene regionale politiekorpsen.

Het CBP dreigde met boetes als beelden geplaatst zouden worden die niet door het Openbaar Ministerie of de politie bekeken waren.Nu is het tij echter gekeerd. Het CBP wil zelf een nationale misdaadsite opzetten, waarop burgers beelden van bijvoorbeeld overvallers en inbrekers kunnen plaatsen, maar deze beelden worden wel eerst gecontroleerd door de politie om onzorgvuldigheden te voorkomen.

Bronnen: Hart van Nederland, De Telegraaf (wo 08 jun 2011), ANP (5 juli, 2011), ANP (15 november 2011), Haarlems Dagblad (3 september 2011), Trouw (26 augustus 2011)