Pizzagate
Uit het AD komt onderstaand bericht over “Pizzagate”: hoe een wilde complottheorie gevaarlijk werd:
Het was al weken slechts een bizarre complottheorie: pizzagate. Een niet op feiten gebaseerde theorie over een pedonetwerk rond de Democratische partij in de Verenigde Staten, gerund vanuit de kelder van een pizzarestaurant in Washington. Tot deze week een gewapende man het restaurant in liep om eigen ‘onderzoek’ te doen.
Het was en is nog steeds onderdeel van de debatten: de niet aflatende stroom nepnieuws tijdens de Amerikaanse verkiezingen. Deze week kwam daar echter een zorgwekkende dynamiek bij toen de 28-jarige Edgar Welch uit North Carolina restaurant Comet Ping Pong belaagde en zelfs een kogel afvuurde in de grond. Het restaurant in Washington was bepaald geen toevallig doelwit, het is al weken slachtoffer van een bizar complot.
Wat is pizzagate?
Pizzagate begon toen complotdenkers bizarre verbanden begonnen te leggen op basis van uitgelekte e-mails van John Podesta, de campagneleider van Hillary Clinton. In de e-mails sprak de eigenaar van Comet Ping Pong, James Alefantis, over een onschuldige benefietavond in zijn restaurant, met de bedoeling geld in te zamelen voor de campagne van Clinton. Volgens complotdenkers blijkt uit de e-mails echter iets heel anders. Het restaurant zou een dekmantel zijn voor een groot satanisch netwerk van kindermisbruikers.
Wat is het bewijs?
Geloof het of niet, maar complotdenkers zien in het woord pizza aanleiding om uit te gaan van kindermisbruik. Het woord zou namelijk in kringen van pedoseksuelen gebruikt worden om pedofilie en kinderporno uit te drukken. Op basis van die aanname zien complotdenkers in de mails van Podesta ineens een wereld aan kindermisbruik. Een lunchafspraak met pizza is niets anders dan een afspraak om kinderen te misbruiken. Een door Podesta beschreven verloren zakdoek met een afbeelding van een pizza het ultieme bewijs van een pedoseksuele voorkeur.
Aangespoord door het pizza-‘bewijs’ doken de complotdenkers in de uitingen op sociale media van de eigenaar van het restaurant en zijn medewerkers. Waar zij een grote foto van een koelkast ontdekten. Op zich niet zo raar voor een restaurant, maar de complotdenkers zagen er al snel de deur in van een sekskelder. Op het instagram-account van de eigenaar werd een foto ontdekt van een man met een kind in zijn armen. Het onschuldige familiekiekje werd meteen gezien als een pedoseksuele daad, de halsketting van de man zou zijn bizarre seksuele voorkeuren onthullen.
Bleef het daar bij?
Niet echt. Complotdenkers gingen verder dan het pizza-restaurant en deden onderzoek naar andere bedrijven in de omgeving. Ze ontdekten iets verderop een organisatie, opgericht om wezen in Haïti te helpen. Voor de complotdenkers zonder aarzelen een duidelijk teken van kindermisbruik. Ze gingen zelfs zo ver om te veronderstellen dat alle verdachte gebouwen onder de grond verbonden waren met elkaar en het pizza-restaurant. Uiteraard om grootschalig kindermisbruik mogelijk te maken.
Haatmails
Hoewel de politie in de Verenigde Staten geen spoor van een begin van bewijs heeft gezien voor het bestaan van een netwerk van kindermisbruikers vanuit het pizza-restaurant, werd de eigenaar bedolven onder de dreig- en haatmails. Uiteindelijk kreeg hij in zijn zaak zelfs te maken met een gewapende man die op eigen houtje wel eens wilde weten hoe het nu precies zat.
De gewapende Edgar Welch werd uiteindelijk door de politie afgevoerd. Hij is waarschijnlijk de eerste schutter die op basis van bizarre complotgedachten op deze manier in actie is gekomen. De vraag is echter of hij ook de laatste is.
Craig Silverman legt uit op Buzzfeed dat het letterlijk begon met een handjevol willekeurige mensen die zonder enig bewijs op stoom kwamen op message boards en andere sociale media platformen en het werd één van de meest gedeelde valse verhalen op Reddit (met name de subreddit “r / The_Donald “) en Facebook in de laatste stadia van de presidentiële campagne.
De commentaren bereikten al snel de voordeur van restaurant Comet waar eigenaar James Alefantis een verklaring aflegde:
Deze video is niet meer beschikbaar. Origineel op YouTube
Bizar voorbeeld van impact nep-nieuws in Amerika pic.twitter.com/le3ODXncRC
– FrankSmilda (@FrankSmilda) December 6, 2016
Vragen over dit artikel
Wat is Pizzagate?
Een complottheorie zonder feitelijke basis, die beweerde dat het pizzarestaurant Comet Ping Pong in Washington een dekmantel was voor een netwerk van kindermisbruikers rond de Democratische partij.
Hoe ontstond de theorie?
Complotdenkers legden verbanden op basis van uitgelekte e-mails van John Podesta, waarin de eigenaar van het restaurant een benefietavond voor de campagne van Clinton besprak. Zij namen aan dat het woord pizza een code voor kindermisbruik was en lazen de mails daardoor heel anders.
Waarom werd de theorie gevaarlijk?
De eigenaar kreeg veel dreig- en haatmails, en uiteindelijk liep een gewapende man het restaurant in om zelf ‘onderzoek’ te doen. Hij vuurde een kogel af in de grond en werd door de politie afgevoerd.
Welke rol speelden sociale media?
Volgens het artikel verspreidde het verhaal zich vanaf message boards en werd het een van de meest gedeelde valse verhalen op Reddit, met name de subreddit r/The_Donald, en op Facebook in de laatste fase van de presidentscampagne.
Vragen en antwoorden toegevoegd in 2026, op basis van het artikel hierboven.