Tagarchief: openbare orde

Monitoring door gemeenten van online aangejaagde ordeverstoringen

In opdracht van het onderzoeksprogramma Politie en Wetenschap bracht Bantema in kaart hoe Nederlandse gemeenten online bronnen monitoren voor de openbare orde en veiligheid. Het onderzoek is onder zijn leiding uitgevoerd binnen een multidisciplinair team met onderzoekers Maarten Hoekstra en Saskia Westers van NHL Stenden en in samenwerking met Solke Munneke en Rianne Herregodts van de Rijksuniversiteit Groningen (RuG).

Gemeenten lijken steeds vaker geconfronteerd te worden met ordeverstoringen die online beginnen of online versterkt worden. Het gaat dan bijvoorbeeld om onrust rondom politieke besluiten, overlast door groepen en individuen, oproepen tot demonstraties, illegale evenementen en polarisatie tussen inwoners. Bantema doet al jaren onderzoek naar de bestuurlijke rol en bevoegdheden van burgemeesters in online monitoring en handhaving.

Onderzoeksmethoden

Het onderzoek is gebaseerd op literatuur, juridisch bronnenonderzoek, groepsinterviews met gemeenten en politie en een online vragenlijst die is ingevuld door 196 gemeentelijke medewerkers (OOV/Communicatie), die werkzaam zijn binnen 156 verschillende Nederlandse gemeenten.

Openbare persoonsgegevens

Hoewel 95% van de ondervraagde gemeentelijke medewerkers aangeven dat hun gemeente aan online monitoring doet, blijkt nog vaak onduidelijk aan welke regelingen zij zijn gebonden. Meer dan de helft (54%) van de gemeentelijke medewerkers geeft aan geen protocol of beleid te hebben voor online monitoring binnen hun gemeente. Dit is volgens Bantema wel noodzakelijk: “Je hebt al snel te maken met een privacywetgeving. Social media zijn weliswaar openbaar, maar het is een misverstand te denken dat je alles mag doen met gegevens die je uit openbare bronnen haalt. Een naam, IP-adres en zelfs een nickname zijn ook persoonsgegevens. Gemeenten weten niet wat ze wel of niet mogen en zijn niet op de hoogte van de juridische kaders als het gaat om online monitoring.”

Lees of download hier het gehele rapport:

[slideshare id=250548541&doc=blackboxvangemeentelijkeonlinemonitoring-pdf-211028122543&type=d]

Tijdens het CCV-webinar ‘Monitoring van online aangejaagde ordeverstoringen’ op 9 juni vertelde onderzoek Willem Bantema over het onderzoek ‘Black box van gemeentelijke online monitoring; Een wankel fundament onder een stevige praktijk’ en de resultaten en de aanbevelingen die naar voren zijn gekomen.

Ook Rianne Herregodts, Universitair docent en onderzoeker aan de Universiteit van Groningen, vertelt over het juridische kader van online monitoring door gemeenten. Wat mag wel, wat mag niet? Dit filmpje is een bijdrage voor het CCV-webinar ‘Monitoring van online aangejaagde ordeverstoringen’ van 9 juni 2021. Bekijk hier het gehele webinar terug.

Bronnen: HetCCV, NHL, RUG

 

Social media kunnen veiligheid brengen

Veel organisaties staan voor de uitdaging om de enorme hoeveelheid informatie op social media tijdens evenementen of incidenten te filteren. Social media hebben de kracht om informatie snel te verspreiden. Deze informatie kan prima gebruikt worden, want met name tijdens incidenten gaat dat ultiem snel.

TwitcidentTwitcident is een social media intelligence platform dat ontworpen is om informatie op social media te filteren en waarschuwingen af te geven?en?incidenten te managen. Het probeert als het ware de menselijke zintuigen op social media om te zetten in nuttige informatie voor veiligheid en andere maatregelingen voor de openbare orde. Taalgebruik op social media verschilt met het taalgebruik van organisaties. Twitcident probeert de juiste informatie hier uit te halen, ze doen doen dit samen met een aantal onderzoekers van TNO en TU Delft. Uit de socialmedia-inhoud proberen we bruikbare inzichten te filteren, zegt Richard Stronkman oprichter van?Twitcident. Inzichten die relevant zijn voor de dagelijkse operatie en veiligheid tijdens grote incidenten.

Bij grote evenementen kunnen nu tienduizenden twitterberichten worden gefilterd en teruggebracht tot een bruikbaar aantal, waarmee de politie de veiligheidssituatie in de gaten kan houden. De ontwikkeling begon in 2011 toen Pukkelpop werd getroffen door noodweer en er doden vielen. ?Hadden we dat niet via social media zien aankomen??, vroeg Stronkman zich af. ?Zaten er signalen in de socialmediastroom die we hadden kunnen oppakken?? Een inhoudelijke analyse destijds, liet zien dat men wel over het weer praatte. Op verschillende locaties. Ook liet analyse zien dat de intensiteit op bepaalde locaties in korte tijd toenam. Onder andere in de omgeving van Pukkelpop. ?Als we toentertijd al alle socialmediadata hadden geanalyseerd, zoals we dat nu kunnen, had de organisatie van Pukkelpop waarschijnlijk niet het advies gegeven om iedereen in tenten te laten schuilen, maar hadden we de aanpak van afgelopen Pinkpop gehanteerd en mensen op het veld laten zitten.?

Een ander voorbeeld uit het pre-Twitcident-tijdperk is het befaamde?Project X ?incident uit het Groningse Haren. In alle chaos werd er getwitterd dat er een meisje was doodgedrukt. Dit werd in no time als nieuwsfeit geretweet. Voordat men het wist, domineerde het bericht een tijd lang het socialmediaverkeer, waardoor het gerucht een eigen leven ging leiden. Met de attentiewaarde van het onjuiste bericht ging de aandacht niet uit naar andere signalen op social media die relevant waren om de veiligheid in Haren weer enigszins terug te brengen.

Begin?2012 is er?onderzoek?gedaan?naar het gebruik van sociale media in het veiligheidsdomein. Hieruit bleek dat het veiligheidsdomein sociale media vooral inzet om informatie te geven over het werk, de organisatie en bij incidenten en calamiteiten. Het begint met luisteren.?In een onderzoek onder alumni Master Crisis and Disaster management en Master Crisis and Publicorder Management en onder deelnemers aan de opleiding Informatiemanager in de crisisbeheersingskolom zijn opvallend grote verschillen te zien qua gebruik van sociale media. Als het gaat over het gebruik van sociale media binnen de werkzaamheden, dan worden deze vooral als informatiebron benut. Wat opviel is dat het overgrote deel niet effici?nt luisterde op sociale media. In Enschede bij Serious Request is daarna veel ervaring met filtering en luisteren naar berichten opgedaan.

Op 30 april 2013 tijdens de troonswisseling in Amsterdam verwerkte Twitcident een half miljoen socialmediaberichten per uur. Hoe ga je daar de relevante berichten uithalen als het gaat om veiligheid? Niet alle berichten zijn belangrijk. Door een geavanceerd algoritme op alle socialmediaberichten, gecombineerd met gps-informatie van politie in de stad, kon de politie in de crowd control-kamer precies zien waar mensen nog normaal door de straten konden lopen en waar niet meer. ?Zo konden we de veiligheid en doorstroom goed beheersen.?

TwitterHet is moeilijk te zeggen wanneer iets op social media opeens duidt op een incident. E?n tweet van iemand met ?Ik sta in Den Haag en zie vuurwerk? is niet interessant, 10 mensen die tweeten ?Ik sta in Den Haag en zie vuurwerk? mogelijk wel. De algoritmes van Twitcident zijn complex. De kunst zit hem in het filteren van alle ruis. Een tweet met #Brand kan gaan over ?vuur?, maar ook over ?bier?. Het gaat om het observeren van een periode en de hoeveelheid socialmediaberichten op basis van locatie en mogelijke risico?s. De kunst zit in zo snel mogelijk bij het oorspronkelijke bericht te komen, zodat je kunt ingrijpen.

Een voorbeeld waar Twitcedent zijn ook meerwaarde toonde, was tijdens het Rotterdamse carnaval. Er was sensatie. Iemand had getwitterd dat er een man rondliep op het Beursplein met messen. Door het vroeg detecteren van de tweets en retweets, kon de politie ter plaatse een seintje krijgen. Die ging vervolgens een kijkje nemen en maakte een foto van het plein waar de man met messen zogenaamd stond. Dus niet. Deze foto werd direct geplaatst en het gerucht was met dezelfde snelheid weer weg.

Social media monitoring wordt inmiddels veelvuldig ingezet, ook bijvoorbeeld dit jaar in de Innovation Room van de Nuclair Security Summit. Twitcident zorgt er ook voor de partners binnen de Veiligheidsregio Groningen binnen enkele minuten ge?nformeerd worden over een gevoelde aardbeving in de regio. Het systeem zoekt naar tweets van mensen die een beving melden en stuurt vervolgens een mail en sms naar de aangesloten personen en de meldkamer. Vervolgens blijft het systeem tweets verzamelen om snel een beeld te kunnen vormen van de ernst van de situatie. Door de snelle alertering kunnen betrokken hulpverleningspartijen gebruiken voor snelle beeldvorming. In het verleden waren ze voor de alertering in eerste instantie afhankelijk van het KNMI die pas na een aantal uren kan aangeven dat er een aardbeving is geweest en hoe zwaar deze was.

Bron: Securityfacts

Tweets voor tweet openbare orde

Police badge

Tweet helpt bij?waarschuwingen van de politie voor discriminerende t-shirts

De Rotterdamse politie heeft zondag rond de bekerfinale tussen Ajax en FC Twente 47 mensen aangehouden. Het ging om zaken als baldadigheid, vernieling en belediging, laat een politiewoordvoerder weten.?Uit Amsterdam kwamen 138 bussen en vijf treinen. Tijdens het vertrek uit Amsterdam bleek een aantal supporters shirts met een discriminerende tekst of afbeelding te dragen.?Na overleg met het Openbaar Ministerie werd besloten dat als de supporters deze shirts voor aankomst in Rotterdam zouden uittrekken, er geen boetes zouden worden opgelegd. Dit werd onder andere ook via Twitter gecommuniceerd. In Rotterdam is uiteindelijk geen discriminerend T-shirt aangetroffen. In het verleden?waren er ook al veroordelingen?geweest rondom dergelijke t-shirts, waaronder het politielogo stond met de opdruk ‘corrupt’ of ACAB.

Tweet helpt het tij keren bij sociale onrust?en verontwaardiging

Een met een moker en vuurwapen gewapende man die op de Hellendaalstraat een agent aanviel, is door diezelfde agent in zijn been geschoten. Er gingen op social media al snel geruchten rond dat de man door de politie zou zijn doodgeschoten.

Bewoners van een woning aan de Hellendaalstraat belden rond 13.00 uur de politie dat er een man voor de deur stond die zich verdacht gedroeg. Een agent die ter plaatse kwam werd vrijwel direct door de man aangevallen met een moker. De agent werd hierbij geraakt op zijn arm en hoofd, maar wist zijn aanvaller uit te schakelen door hem in zijn been te schieten. Naast hem werd op de grond een vuurwapen aangetroffen. De gewonde agent is met letsel aan zijn arm en hoofd overgebracht naar een ziekenhuis en kon na een korte behandeling weer weg. Ook de aangehouden verdachte, een 32-jarige man uit Eindhoven, is voor behandeling naar een ziekenhuis vervoerd. De politie onderzoekt zijn motieven. Zoals gebruikelijk in gevallen waarbij de politie schiet, stelt de Rijksrecherche ook een onderzoek in.

Rond 05.00 uur kwam een groep mensen naar buiten en werden agenten erop gewezen dat een van hen een vuurwapen bij zich had. Toen de agenten hem wilden aanhouden, probeerde hij zich daaraan te onttrekken. Daarop voelde de politie zich genoodzaakt hem neer te schieten.

 

Tweet bezorgt Politie Portland veel credits terwijl zij Pizza bezorgen

Twee agenten in de Amerikaanse stad Portland hebben de taak van een pizzakoerier overgenomen nadat de jongen een ongeluk met zijn auto had gehad. Met gezwinde spoed leverden zij alsnog de Pizza’s Hawaii af die de koerier bij zich had. Dat meldt de website van het lokale station Koin6 woensdag. Steve Huckins snapped the photo of the two officers delivering the pizza to him and his wife, Sept. 22, 2014. (KOIN 6)

Steve Huckins snapped the photo of the two officers delivering the pizza to him and his wife, Sept. 22, 2014

De politiemannen kwamen af op de oproep van een auto-ongeluk waarbij de pizzabezorger gewond was geraakt. Toen de jongen, die zijn nek en rug had bezeerd, zijn baas wilde bellen dat hij zijn bestelling niet kon afleveren, boden agenten Filbert en Curstiss hun hulp aan. Steve Huckins uit Portland schrok wel toen de agenten voor zijn deur stonden. Maar toen de pizzafan er achter kwam wat de dienders kwamen doen, stond hij erop een foto te maken omdat niemand hem anders zou geloven. Die verspreidde de politie van Portland vervolgens dinsdag zelf via Twitter. De pizzakoerier herstelt overigens voorspoedig van zijn onfortuinlijke ongeluk.

?I wanted these officers to get a little recognition because these officers went above and beyond,? Huckins said.

Bronnen: Social Media Week Rotterdam, Nu.nl, Koin6, Nu.nl

 

 

Digitale verstoring van de openbare orde

Op woensdagmiddag 16 april 2014 organiseerde TNO samen met het Nederlands Genootschap Burgemeesters (NGB) en het Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) een congres met als thema ?Digitale verstoring van de openbare orde?. Aanleiding voor deze bijeenkomst is een nieuw ontwikkeld scenario voor de Burgemeestersgame waarin digitale dilemma?s voor bestuurders centraal staan.

De Burgemeestersgame is een digitale serious game ontwikkeld door TNO, Thales/T-Xchange en de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Het IFV zorgt er sinds 2012 voor dat de game ingezet kan worden in de veiligheidsregio?s en dat trainers worden opgeleid. Inmiddels wordt de Burgemeestersgame in meer dan vijftien veiligheidsregio?s gebruikt.

Tijdens dit congres werd het nieuwe scenario toegelicht met behulp van een panel bestaande uit vertegenwoordigers van de politie en het Openbaar Ministerie, een communicatieadviseur en een veiligheidsambtenaar. Ook werd vanuit hun perspectief dieper op een aantal interessante thema?s ingegaan. Het nieuwe scenario is grotendeels gebaseerd op ervaringen met Project X en de Facebookrellen in Haren en het sluiten van scholen in Leiden na een dreigbericht. Echter, ook dilemma?s die speelden na de aanslagen op de marathon van Boston en online burgeropsporing zoals bij de kopschoppers van Eindhoven kwamen aan bod. Rob Bats, oud-burgemeester van Haren, en experts op dit gebied vanuit de politie, het Openbaar Ministerie en de Nuclear Security Summit (NSS) delen hierover ervaringen met u.

De bijeenkomst was gericht op professionals op het gebied van openbare orde en crisisbeheersing (burgemeesters, communicatieadviseurs en medewerkers crisisbeheersing, evenals aan hoofdofficieren en beleidsmedewerkers van het Openbaar Ministerie, strategische en operationele leidinggevenden en medewerkers vanuit de politiekolom).

1.?Presentatie Rob Bats (wnd. burgemeester Terschelling, voormalig burgemeester Haren)
Drie generaties waar het openbaar bestuur mee te maken heeft in tijden van digitale verstoring.
Inhoud presentatie: Het ontstaan van ?Haren?, de nasleep en de beelden die een gemeente en zijn bestuurders in de greep houden. Hoe social media en traditionele media de dag. (geen PowerPoint van beschikbaar)


2.?Presentatie Diederik Greive (Hoofdofficier van Justitie bij het OM)
Het Wilde Westen van de opsporing?
Inhoud presentatie: Hoe weegt het OM het opsporingsbelang ten opzichte van privacy inbreuken op burgers. Wat betekent burgerparticipatie voor deze afweging? Van burgerparticipatie naar politieparticipatie. Trends en ?1984? revisited.

3.?Presentatie Arnout de Vries (TNO)
Police cases: the good, the bad & the ugly
In deze presentatie wordt duidelijk wat het belang van goed monitoren is om vervolgens goed te kunnen communiceren, goed te kunnen vragen (vanuit handhaving, opsporing of crisisbeheersing) en samen te werken. Want als de antwoorden er al zijn vraag je ze niet, als je wilt samenwerken zoek je op waar dat al gebeurd en als je wilt zenden doe je dat niet zonder omgevingsbewustzijn. Ook komt in de presentatie aan de orde dat het palet van digitale interventiemiddelen nog heel beperkt is. Zowel bij de politie als andere instanties zijn er nog weinig equivalenten die worden ingezet bij handhaving, opsporing of hulpverleningsprocessen. De term digigeren als verzamelnaam wordt hierin toegelicht. Afgesloten wordt met 4 cases waar een rode lijn in zit, want de Vancouver rellen, de Londens rellen, Project X Haren en de Boston Marathon vertonen veel overeenkomsten in digitaal gedrag, zowel vanuit goede bedoelingen, slechte als lelijke: vaak (nog) niet strafbaar gedrag, maar op het randje.

4. Presentatie NCTV Ministerie van Veiligheid en Justitie
Early warning and social media
Inhoud presentatie: Wat doet de NCTV om snel en effectief potentieel maatschappelijke ontwrichting te monitoren via sociale media? Maken sociale media verschil in snellere en betere detectie? In juni 2013 is de NCTV een pilot gestart met het structureel monitoren van sociale media (vooral Twitter), met het oog op een snellere detectie van maatschappij-ontwrichtende incidenten, een betere duiding daarvan en een effectievere opvolging. Deze presentatie is een weergave van de resultaten van die pilot.

5.?Burgemeestersgame en presentatie met stellingen door Arnout de Vries en Wouter Jong
Introductie en real life spelen Burgemeesters game met real life panel (OM Diederik, Communicatie en V&J): Burgemeestersgame ?Digitale verstoring van de openbare orde?.?
Inhoud presentatie: In samenspraak met de zaal werden twee dilemma?s uit de burgemeestersgame besproken.

Filmpjes behorende bij de stellingen – Haren:

Filmpjes behorende bij de stellingen -?Leiden:

Bronnen: infopuntveiligheid, IFV, NGB.

#SM @OOV? Visie op sociale media in openbare orde en veiligheid

Vries, A. de, e.a. (2011). #SM @OOV? Visie op sociale media in openbare orde en veiligheid. TNO, Den Haag

TNO?kijkt in verschillende onderzoeken naar mogelijkheden en effecten van sociale media in het veiligheidsdomein. Deze onderzoeken zijn aanleiding geweest om onze visie te formuleren op hoe?sociale media in de openbare orde en veiligheid kunnen worden ingezet. ?Zie hier het voorwoord. U kunt het gehele boekje ontvangen door een e-mail te sturen [email protected], of u kunt het downloaden op?www.tno.nl/smoov.

?Sociale media zijn onze toekomst?

?Tijdens het werk geen gebruik van sociale media?

?Sociale media bieden veel nieuwe mogelijkheden!?

?Sociale media cre?ren nieuwe problemen en dilemma?s?

?Kunnen sociale media helpen veiligheid te handhaven?

?Kunnen sociale media helpen delicten sneller op te lossen? En crises beter bestrijden??

Sociale media, helpen ze ons verder of moeten we ze zo min mogelijk ons leven laten bepalen? Sociale media bieden heel veel nieuwe kansen en mogelijkheden. Ze beloven verandering. Het is alleen de vraag of wij daar als maatschappij op zitten te wachten.?Zoals bij elke belangrijke trend zijn ook over sociale media de meningen verdeeld. Maar ??n ding is zeker, we moeten er iets van vinden, want negeren kan niet meer. ?In deze uitgave spitsen we ons toe op maatschappelijke veiligheid.?Heel concreet: wat betekenen sociale media voor organisaties in het veiligheidsdomein? Er zijn immers mogelijkheden te over. Sociale media bieden rechtstreeks en op grote schaal toegang tot de burger. Het is dus mogelijk de ogen, oren en kennis van burgers in te zetten voor meer veiligheid. Organisaties in het veiligheidsdomein zullen zich in dat geval moeten afvragen of zij de dialoog aan w?llen gaan ?met die burger.? Anderzijds, wat mag en k?n je eigenlijk van burgers vragen? Alles is op vrijwillige basis. Of niet, is het een burgerplicht bij te dragen aan de veiligheid? En wat kan technologisch gezien? Wil je streven naar burgerparticipatie of nog een stap verder, naar overheidsparticipatie? Niemand weet op dit moment precies waar ?(gewenste) grenzen liggen en wat werkt. In dit boekje verwoordt TNO haar visie over hoe de nieuwe media het meest effectief kunnen worden ingezet in het veiligheidsdomein van 2015.

Er is al veel beweging op het gebied van sociale media inzetten,? ook in het veiligheidsdomein. Er wordt volop ge?xperimenteerd met sociale media. Dat is goed, want dit brengt de dilemma?s, kansen en onmogelijkheden van sociale media aan het licht. Door de experimenten met sociale media structureel te evalueren en opgedane ervaringen te delen kan vervolgens een visie worden vastgesteld. De volgende stap is de structurele inbedding van sociale media in de (operationele) werkzaamheden van de verschillende organisaties in het veiligheidsdomein.

TNO onderzoekt de kansen en bedreigingen van sociale media. We kijken naar de beste tools, hoe deze verbeterd kunnen worden, en naar manieren om ze effectief in te zetten, bijvoorbeeld voor meer veiligheid. Wij zien grote mogelijkheden voor het veiligheidsdomein. Dit boekje zet die mogelijkheden voor de leidinggevenden en beleidsmakers in de veiligheidssector op een rij. Het boekje is bedoeld als aanzet tot nadenken en als stimulans om ervaringen systematisch te verzamelen en te delen. Het biedt handvatten voor het maken van de juiste keuzes voor effectief gebruik van sociale media in het veiligheidsdomein. Het uiteindelijke doel: verbeterd optreden en meer maatschappelijke veiligheid.

Henk Geveke,?Managing Director?Defence, Safety & Security

Sociale media: factor van invloed op onrustsituaties?

In de publicatie van VDMMP zitten een aantal voorbeelden waaruit blijkt dat de impact op de opsporing en sociale onrust, ook bij kleinere incidenten flink kan zijn.

Nij Beets
Vrijdag 6 augustus 2010 wordt Nij Beets, een dorp in de gemeente Opsterland, opgeschrikt door het bericht dat een vrouw van 26 wordt verdacht van moord op haar eigen vier baby?s. Na het bekend worden van deze zaak, is binnen?afzienbare tijd de foto van de verdachte online te vinden, net als al haar adresgegevens.?Een van de gevolgen hiervan is het aantrekken van ?ramptoeristen?.?Het dorp wordt overspoeld met mensen die even komen kijken. Ook de zoektocht?naar de vader van de vier baby?s gebeurde via Twitter, Hyves en weblogs.
Verder worden allerhande vragen gesteld over de nasleep van het incident. Komt er een stille tocht? Er worden tips gegeven in het kader van de opsporing, maar?ook zijn er berichten en zorgen over de psychosociale ondersteuning van het?gezin en betrokkenen. Het is exemplarisch voor de tijd waarin we leven. Een?tijd waarin we alles realtime kunnen volgen.

De volgende cases worden beschreven:
  • Neergeschoten agent, Baflo
  • Schietincident, Rotterdam?
  • Flitspaalincident, Voorschoten?
  • Voetbalrellen, Utrecht
  • Gevangenisopstand Teylingereind?
  • Schietincident C1000?
  • Onrust winkelcentrum Zuidplein?