Knockout game: mythe of niet?

In november 2013 werd Kroegeigenaar Jasper Bax uit het niets door twee jongens keihard in zijn gezicht geslagen. Volgens woordvoerder Rob van der Veen van de Amsterdamse politie was dit geen voorval van het knock-out spel. Ook de slechtziende Edammer Charles Steijger denkt dat zijn belager hem voor het hoofd sloeg met een voorwerp. “In dit geval klinkt het ook niet heel aannemelijk dat het om dit spel gaat, want daarbij gaat het om slaan met blote vuisten. We wachten tot deze meneer aangifte doet en dan onderzoeken we de zaak verder.” aldus van der Veen. Steijger zegt nog behoorlijk ondersteboven te zijn van wat hem is overkomen, maar hij is niet bang geworden om er op uit te gaan. ,,Dit is zo bizar, dat overkomt me vast niet nog eens. De kans dat er een steen van een kerktoren op mijn hoofd valt, is volgens mij net zo groot. En wat moet ik anders? Binnen blijven? Dat lijkt me nog veel erger.”

Amsterdamse kroegbaas vreest slachtoffer te zijn geworden van Amerikaanse knockout-game. Kijk naar @WNLvandaagdedag pic.twitter.com/1jByW3ByCC

– Maaike Timmerman (@maaikheid) December 2, 2013

De “knock-out game” is een trend geweest (en komt in diverse vormen af en toe terug) op social media en daarmee ook het nieuws. Als men aanvallen op filmpjes of in social media berichtgeving waarneemt waarin een of meerdere jongeren proberen om een nietsvermoedende voorbijganger een klap te geven of zelfs knock-out te slaan wordt het fenomeen telkens weer opnieuw geanalyseerd. Het slachtoffer krijgt vaak uit onverwachte hoek een sucker punch (klap zonder waarschuwing) en blijft verbijsterd achter terwijl de dader en hun medeplichtigen de tijd van hun leven hebben en er vaak ook een filmpje van maken. Andere hashtags die gebruikt worden zijn #KnockOutKing #HitterQuitter #Bomb en soms heeft men het over polar-bearing als het om een blank slachtoffer gaat. Er zijn zeer ernstige verwondingen en zelfs doden toegeschreven aan dit knock-out spel. Men vermoed wel dat er meer speelt zoals “hate crime” waarbij racisme, antisemitisme of homohaat meespeelt. Sommige politici zijn op zoek naar nieuwe wetgeving maar sindsdien is er online en bij traditionele media veel twijfel ontstaan bij de framing van dit fenomeen. Het zou zelfs een mythe zijn. Het wordt uitgespeeld door de politiek, omdat liberale analisten beweren dat hun conservatieve tegenhangers de trend valselijk als echt bestempelen om racisme aan te kaarten, terwijl de conservatieve analisten beweren dat de liberale media het niet benoemen en daarmee geen aandacht willen geven.

Deze video is niet meer beschikbaar. Origineel op YouTube

Het fenomeen lijkt op happy slapping van een aantal jaar terug dat startte in de UK waarin een slachoffer een tik in het gezicht kreeg. Omdat ook die rage uit de hand liep met een dodelijke gepensioneerd slachtoffer en zelfs zaken van aanranding koos men er in Frankrijk voor stevige maatregelen te nemen met oa. nieuwe wetgeving die het illegaal maakte om geweldsuitingen te filmen en online te plaatsen. Maar ook in Frankrijk en andere landen zijn er gevallen bekend die op dit fenomeen lijken. De eerste hulp zegt wel vaker bewusteloze jongeren binnen te krijgen die met de dood spelen. Zo was er een morbide ‘wurgspel’ Jeu du foulard, waarmee jongeren zich in een trance brachten. In Frankrijk maakte het spel de voorbije jaren al meer dan tweehonderd slachtoffers en het dook onder andere ook op in Vlaanderen. Hoogst waarschijnlijk heeft dat wurgspel de dood veroorzaakt van de 15-jarige Nicolas uit de Zuid-Franse kustplaats Nice.

Een paar voorbeelden

Een student van Endicott College werd gearresteerd na een reeks van willekeurige knockout-achtige aanvallen. Hij gaf drie mensen een suckerpunch terwijl hij ze niet kende en ze allemaal binnen een uur van elkaar plaatsvonden. Twee van de slachtoffers hebben naar verluidt ernstige verwondingen. Een daarvan, een eerstejaars honkbalspeler, werd in het ziekenhuis met een gebroken kaak opgenomen en moest geopereerd worden en kreeg een titanium plaat in zijn kaak. Het tweede slachtoffer werd geopereerd aan een gebroken oogkas. Twee andere studenten liepen samen met Destefano tijdens de aanvallen.

Op bovenstaande video zijn de beelden te zien van zaterdag 15 februari 2014 waarop een bewakingscamera van een meubelzaak in Mass Ave, Cambridge, een man vastlegt die een suckerpunch kreeg terwijl hij de winkel verliet met een ander. “[De aanval] voldoet zeker niet aan het profiel,” geeft plaatsvervangend politiechef Steven DeMarco van de Cambridge politie aan. “Een knockout game [aanval] wordt meestal op video opgenomen en op Youtube gezet,” DeMarco toegelicht.

Een ander voorbeeld van een aanslag op een muzikant:

[Video niet meer beschikbaar]

Over het feit dat er zoiets is als de “knock-out game” bestaat weinig discussie. Het is een fenomeen dat eigenlijk al tientallen jaren oud is. Maar er is weinig bewijs over de huidige trend. Ook is onbekend of het waar is dat het vooral blanke of joodse zijn die het slachtoffer zouden zijn en wat daarbij de omstandigheden en motieven waren. Op 24 november 2013 werd een oudere Afro-Amerikaanse man aangevallen en het ziekenhuis ingeslagen, waarbij bleek dat de dader meerdere video’s op zijn telefoon had van aanslagen op anderen en ook bewijs dat men media aandacht zocht. CNN claimt dat het een trend is die zich snel verspreid en steeds populairder wordt. Het lastige is ook dat veel video’s op YouTube fake zijn. De knock-out aanvallen worden hierin gespeeld.

De overheid probeert met wetgeving en zwaarder optreden maatregelen te nemen, maar ook buurten ondernemen actie. In Brooklyn waar eind 203 veel joden slachtoffer werden namen veel vertegenwoodigers zoals raadsleden en rabbijnen het voortouw om hier aandacht voor te vragen. Ook vanuit de afro-amerikaanse communities werd actie ondernomen door als gemeenschap extra surveillances te doen. Ze proberen de rust te herstellen en spreken elkaar aan op normen en waarden met boodschappen als “er zijn alleen maar verliezers in dit spel”. Zelfs ex-bokser Mike Tyson mengde zich erin en ondersteunde de “No to K.O.” campagne.

Onderzoeken als door John Tucker met de veelzeggende titel “Knockout King: Kids call it a game. Academics call it a bogus trend. Cops call it murder” laten zien dat er te weinig over bekend is. De politie ziet het fenomeen als iets lokaals en onderzoekers geloven er niet in. Veel autoriteiten mijden in hun communicatie ook het woord “spel” omdat het wat hen betreft een zeer serieuze zaak is en ze dit absoluut niet met een spel willen associëren. De media aan de andere kant blaast het enorm op. Chris Haye van de NBC noemde het zelfs de “Over-Covered Story Of The Year”.

Dit fenomeen en het ware verhaal is nog niet afgelopen. De waarheid zal door de politie samen met onderzoekers wellicht naar boven komen, en in de tussentijd wordt er door de media, politiek en maatschappij vanalles bijgehaald in de discussie.

Bronnen: Mashable, Slate, Wikipedia Knockout game, AT5, Noordhollands Dagblad (13 feb 2014), WNL-programma Vandaag de Dag, NJ video