Verslag van het symposium Voorspellen en beïnvloeden van gedrag met sociale media

Kun je gebeurtenissen zoals Project X in Haren voorspellen aan de hand van Twitterberichten? Is de invloed van een bericht afhankelijk van de persoon, het sociale netwerk van die persoon of de boodschap in het bericht? En hoe kun je het gedrag van mensen beïnvloeden via sociale media? Deze en andere vragen stonden centraal tijdens het symposium “Voorspellen en beïnvloeden van gedrag met sociale media” dat TNO op 5 november organiseerde in Soesterberg. Het symposium werd bezocht door ruim 60 deelnemers afkomstig uit verschillende sectoren, zoals veiligheid, financiën, mobiliteit, telecom, overheid, media en NGO’s.
Het doel van dit symposium was om een breed publiek op laagdrempelige manier toegang te geven tot de resultaten van onderzoek dat TNO heeft gedaan naar hoe je gedrag kun voorspellen en beïnvloeden met sociale media. Externe sprekers schetsten een breder beeld van de relevantie van het onderwerp en de toepassing van de resultaten in de praktijk.
Na een inleiding van dagvoorzitter Jan Maarten Schraagen van TNO lichtte Reint Jan Renes, lector aan de Hogeschool Utrecht, tot hoe menselijk gedrag werkt en hoe je daar invloed op kunt uitoefenen. Mensen hebben twee systemen, een impulsief en een reflectief systeem. Veel communicatie richt zich op het reflectieve systeem, oftewel het gezond verstand. Maar mensen maken in de praktijk vaak gedachteloos gedragskeuzes op basis van het impulsieve systeem. Sociale media maken het mogelijk om op het kritieke moment het gedrag te beïnvloeden en informatie op maat aan te bieden. Daarbij is het effectiever om gewenst gedrag te faciliteren (bijvoorbeeld de weg wijzen naar een openbaar toilet) dan om ongewenst gedrag te verbieden.
Deze SlideShare-presentatie is niet meer beschikbaar.
Presentatie reint jan renes hu symposium tno 5 11-2013 from socialmediadna
Bob Overbeeke, die zich bij Oxfam Novib bezighoudt met internet-campagnes en innovatie op het internet, gaf een beeld van de activiteiten van Oxfam Novib die
mogelijk worden gemaakt door sociale media. Oxfam Novib kan bij het activeren van mensen bijvoorbeeld meer maatwerk leveren voor individuen in plaats van
zich te hoeven richten op doelgroepen. Via sociale media steunde Oxfam Novib bovendien activisten bij de opstanden in Egypte en konden zij goed volgen welke
gebeurtenissen plaatsvonden, zoals een demonstratie of een arrestatie van activisten.
In vier workshops werden de resultaten van het verkennende onderzoek van TNO gepresenteerd en sociale mediavraagstukken en toepassingservaringen van de workshopdeelnemers met elkaar uitgewisseld.
Deze SlideShare-presentatie is niet meer beschikbaar.
Presentatie bob overbeeke oxfam novib symposium tno 5 11-2013 from socialmediadna
Twitteren, wie en wat is belangrijk?
Olav Aarts introduceerde de deelnemers in de belangrijkste factoren die bepalen of iemand een bericht verstuurt via sociale media. Daarbij blijkt dat het sociale netwerk van de persoon die het bericht verstuurt belangrijker is dan de inhoud van het bericht of iemands persoonlijke kenmerken zoals de hoeveelheid volgers. Het publiek was erg geïnteresseerd in hoe je sentimentanalyse kunt doen op Twitter vanwege het specifieke taalgebruik en was benieuwd naar het verband tussen sociale media en de praktijk.
Deze SlideShare-presentatie is niet meer beschikbaar.
Sessie twitteren wie en wat is belangrijk door olav aarts from socialmediadna
Je organisatie via sociale media promoten, wat werkt?
Peter-Paul van Maanen besprak wat het effect is dat een organisatie kan bereiken bij verschillende doelgroepen met het plaatsen van Twitterberichten, om daarmee de “impact” van sociale media te meten. TNO heeft een methode ontwikkeld waarmee de kosten-baten verhouding van Twittercampagnes kan worden weergegeven. Zo kan worden bepaald hoeveel berichten geplaatst moeten worden om bij een doelgroep een bepaald effect te sorteren. Vragen uit het publiek hadden onder andere betrekking op de nadere kwalitatieve segmentering van de doelgroepen: een politieke partij kan wel veel Twitteren over een bepaald onderwerp, maar slechts weinig zetels in de Tweede Kamer hebben en daarmee weinig impact genereren.
Deze SlideShare-presentatie is niet meer beschikbaar.
Sessie je organisatie via sociale media promoten door peter paul van maanen from socialmediadna
De publieke mening, bestuurbaar of niet?
David Langley besprak de uitkomsten van een onderzoek naar de effecten van verschillende strategieën via sociale media om de meningen van ouders van 12- en 13-jarige meisjes over het HPV- vaccinatieprogramma te beïnvloeden. De eerste resultaten laten zien dat bepaalde strategieën een effect hebben op de groep twijfelende ouders, maar niet op de groep die hun mening al heeft bepaald. Vanuit het publiek kwam een levendige discussie op gang over de mate waarin overheidsinstanties als betrouwbaar worden gezien in dit soort campagnes.
Deze SlideShare-presentatie is niet meer beschikbaar.
Sessie de publieke mening bestuurbaar of niet door david langley from socialmediadna
Trends voorspellen, waar staan we?
Bob van der Vecht lichtte toe hoe TNO probeert te voorspellen of een briesje op Twitter tot een orkaan zal uitgroeien aan de hand van een simulatie van berichten die verstuurd zijn vlak voor Project X in Haren. Het blijkt mogelijk dit met terugwerkende kracht redelijk accuraat te voorspellen, maar om dit beter te laten werken zullen meer bronnen dan Twitter gebruikt moeten worden in het model. Omdat zich in de toekomst onverwachte gebeurtenissen voor kunnen doen, is een logische toepassing het doorrekenen van diverse toekomstscenario’s en interventies. Uit de discussie met het publiek bleek dat een goede volgende stap in het onderzoek zou zijn om de inhoud en het sentiment van berichten te analyseren. Het publiek stelde onder andere vragen over hoe je aan kunt geven voor welk onderwerp je de toekomst zou willen voorspellen, en hoe je deze onderwerpen als organisatie voorafgaand aan een hype of incident al kunt weten.
Deze SlideShare-presentatie is niet meer beschikbaar.
Sessie trends voorspellen waar staan we door bob van der vecht from socialmediadna
Arnout de Vries van TNO sloot af met de plenaire presentatie Social media: the good, the bad and the ugly waarin hij uiteenlopende voorbeelden gaf van goede, slechte en lelijke kanten van sociale media. Hiermee toonde hij aan dat sociale media groepen mensen kunnen mobiliseren om samen goede dingen te doen, maar ook kunnen functioneren als katalysator voor bedreigingen van de maatschappelijke veiligheid en economie.
Social media the good, the bad and the ugly from TNO
Lees meer over de inventarisatie van het gebruik van online beïnvloeding bij overheden en bedrijfsleven uit 2012.
Geïnteresseerd in meer informatie? Neem contact op met Rosemarie Huver
Vragen over dit artikel
Kun je met Twitter gebeurtenissen als Project X Haren voorspellen?
Volgens Bob van der Vecht van TNO bleek het met terugwerkende kracht redelijk accuraat te voorspellen met een simulatie van berichten van vlak voor Project X. Om het beter te laten werken, zijn volgens hem meer bronnen dan Twitter nodig.
Wat bepaalt of iemand een bericht doorstuurt via sociale media?
Volgens Olav Aarts is het sociale netwerk van de afzender belangrijker dan de inhoud van het bericht of persoonlijke kenmerken zoals het aantal volgers.
Werkt beïnvloeding via sociale media bij meningen over vaccinatie?
David Langley besprak onderzoek naar meningen van ouders over het HPV-vaccinatieprogramma. De eerste resultaten lieten zien dat bepaalde strategieën effect hebben op twijfelende ouders, maar niet op ouders die hun mening al hebben bepaald.
Vragen en antwoorden toegevoegd in 2026, op basis van het artikel hierboven.