Social Media DNA
Overige artikelen

Sherlock Holmes: Elementary

· 2 min. lezen · Arnout de Vries

Filmbeeld uit Mr. Holmes: Ian McKellen als oude Sherlock Holmes met wit haar, die geconcentreerd door een vergrootglas kijkt.

Sherlock Holmes is bekend vanwege zijn ongekende intelligentie en oog voor detail. Deze burgerrechercheur kende een scala aan bijzondere interesses en loste met zijn goede vriend Dr. Watson een hele reeks gecompliceerde zaken op. De kunst van het deduceren, of reduceren van mogelijkheden, is zijn handelsmerk geworden. Geen enkel boekenpersonage is zo vaak in een film of een tv-serie opgedoken. De teller stond 3 jaar geleden op 254 producties, maar daar zijn inmiddels enkele tientallen bijgekomen. Rond de 80 acteurs, van diverse nationaliteiten (zelfs uit Rusland), hebben de rol geïnterpreteerd.

Ian McKellen als Sherlock Holmes in de film Mr. Holmes, met hoge hoed en stropdas, staand naast een houten deur met het huisnummer 221B.

In de meest recente film over de Britse detective wordt de eigenzinnige eenling Sherlock Holmes als een hoogbejaarde, enigszins dementerende 93-jarige neergezet. Het is een nieuwe visie op een onuitputtelijk romanpersonage. Met Sherlock Holmes kun je alle kanten op. De creatie van Sir Arthur Conan Doyle is door zijn mysterieuze karakter een dankbaar object voor schrijvers en filmmakers. ,,Hij is nog nooit zo kwetsbaar voorgesteld”, zegt vertolker Sir Ian McKellen in Berlijn, waar Mr. Holmes in wereldpremière ging. ,,Hij zit vol met twijfel en is emotioneel heel anders dan in andere films. Wij stellen Sherlock voor als een man die wel degelijk kan liefhebben. Ook kampt hij met zijn geheugen.” ‘Hij zit vol met twijfel en is emotioneel heel anders’

Promotieafbeelding van de fansite Sherlockology met de tekst “The game is on”: twee mannen op de voorgrond met het London Eye en de Theems op de achtergrond.

Met deze aanpak wijken de makers van Mr. Holmes af van de recente interpretaties van de geniale speurneus die voor acteurs een dankbare kluif is. Een imposante reeks vertolkers hebben zich op hem gestort: Basil Rathbone (een van de eersten), Jeremy Brett (die hem het vaakst in een televisieserie heeft gespeeld), Benedict Cumberbatch (die doorbrak met een eigentijdse BBCserie) en Robert Downey jr. (die binnenkort aan zijn derde speelfilm als Holmes begint).

Filmposter van een acteur als Sherlock Holmes in een donkere Victoriaanse jas en vest, voor een mistig Londen met de Big Ben.

Of de serie Elementary waarin Holmes ook modernere zaken op moest lossen, zoals een ogenschijnlijk onschuldige melkfles in de koelkast wat later een in chemicalien opgelost 3D geprint pistool bleek te zijn. Ook gebruikt hij zeer vaak zijn iPhone in de serie als hij op onderzoek uitgaat.

Promotieafbeelding van de tv-serie Elementary met de titel tussen een man in een donkere jas en een vrouw met lang zwart haar, in een drukke straat in New York.Beeld uit de serie Elementary (CBS): handen in handschoenen houden een smartphone met een opgezette microscooplens en een fotogalerij op het scherm.

Waarom is Sherlock Holmes zo aantrekkelijk als filmster?

Daar is zelfs een serieuze studie aan gewijd. Professor Robert Thompson van Syracuse University heeft zich in de materie verdiept. ,,Sherlock Holmes is voor iedereen op de wereld heel herkenbaar. De kijker weet meteen wie hij is, wat hij kan en wat zijn maatstaven zijn. Toch kunnen de bewerkers zich helemaal op hem uitleven. Zij hoeven zich niet te houden aan de creatie van Conan Doyle. Holmes is een soort kapstokwaaraan iedereen zijn eigen kleren kan ophangen.
Hij is telkens dezelfde, maar toch ook weer niet.”

Het verhaal bevat meestal onderstaande volgorde en elementen:

Infographic “Chapter One: In the beginning” met een oude illustratie van Sydney Paget van Holmes en Watson in hun kamer, en het citaat “Data! Data! Data! I can’t make bricks without clay!”.

Infographic “Meet the cast” over in hoeveel van de 60 zaken personages voorkomen: Sherlock Holmes 60, Dr Watson 58, Mrs Hudson 14, Inspector Lestrade 13 en Moriarty 3.

Infographic “Welcome to 221B Baker Street” met een plattegrond van de woonkamer van Holmes en Watson, en de cijfers: 46 zaken beginnen hier en 27 eindigen hier.

Infographic “The client arrives” over de meest voorkomende typen cliënten, van de gezagsgetrouwe burger (19 zaken) tot geen cliënt of een cliënt die de schurk is (6 zaken).

Staafdiagram “A terrible crime has been committed” over soorten misdrijven in de verhalen: moord, poging tot moord of doodslag in 37 zaken, diefstal of roof in 14, en in 10 zaken geen misdrijf.

Infographic “Chapter Two: The game is afoot” met een oude illustratie van Holmes en een andere man, en een citaat over het platteland dat niet minder zonde kent dan de steegjes van Londen.

Kaart van Engeland “We leave Baker Street to gather evidence” met waar de zaken spelen: 31 in Londen, 8 in Surrey en enkele in onder meer Zwitserland en Frankrijk.

Venndiagram over zaken die “singular”, “remarkable” of “curious” worden genoemd, met 18 zaken die alle drie zijn en een lijst van hun titels.

Infographic “Holmes applies his deductive methods” met vergrootglazen voor veelvoorkomende aanwijzingen: krantenartikelen (29 zaken), voetsporen (21), bloedvlekken (11) en honden (10).

Infographic “Chapter Three: Cracking the case” met een illustratie van een man die op de grond bij een boom naar sporen zoekt, en het citaat “When you have eliminated the impossible…”.

Twee ringdiagrammen die de herkomst van criminelen in de Holmes-verhalen (60% Brits) vergelijken met die in Victoriaanse gevangenissen (98,9% Brits).

Infographic over de meer dan 80 zaken die Watson noemt maar nooit uitschrijft, weergegeven als stapel boeken met titels zoals “The affair of the Vatican cameos”.

Infographic “The criminal is occasionally caught” over wat er met daders gebeurt: 33% wordt aan de politie overgedragen, 22% laten gaan, 17% sterft, 16% ontsnapt en 12% laten gaan omdat er geen misdrijf was.

Infographic “Chapter Four: The afterlife” met een illustratie van twee vechtende mannen aan de rand van een afgrond en een citaat van Dr Watson over Holmes die nog leeft.

Diagram “The story is adapted for TV and film” met het aantal schermoptredens volgens IMDB: Sherlock Holmes 292, Hamlet 229, en alleen Dracula hoger met 409.

Infographic “Holmes becomes public property” met wetenswaardigheden, zoals dat Holmes in de verhalen nooit “Elementary, my dear Watson!” zegt en dat de deerstalkerpet door illustrator Sydney Paget is toegevoegd.

Venndiagram “So which story to read first?” met de favoriete verhalen volgens Conan Doyle en volgens fans, met in de overlap onder meer The Speckled Band en A Scandal in Bohemia.

Bronnen: The Guardian

Vragen over dit artikel

Waarom is Sherlock Holmes zo populair bij filmmakers?

Volgens professor Robert Thompson van Syracuse University weet de kijker meteen wie Holmes is, wat hij kan en wat zijn maatstaven zijn. Toch hoeven makers zich niet aan de creatie van Conan Doyle te houden, waardoor hij telkens dezelfde is en toch ook weer niet.

Hoe vaak is Sherlock Holmes verfilmd?

Volgens het artikel stond de teller drie jaar eerder op 254 producties, met daarna nog enkele tientallen erbij. Rond de 80 acteurs van diverse nationaliteiten hebben de rol gespeeld.

Wat is er anders aan de Holmes in de film Mr. Holmes?

Hij wordt neergezet als een hoogbejaarde, enigszins dementerende man van 93. Vertolker Ian McKellen zegt dat Holmes vol twijfel zit, emotioneel anders is dan in andere films en kampt met zijn geheugen.

Vragen en antwoorden toegevoegd in 2026, op basis van het artikel hierboven.