Tagarchief: grooming

Pedojagers: MadeGuys

Pedojagers lokken man naar ‘date met 12-jarig meisje’, passant schopt hem tegen het hoofd

Een groep zogenoemde ‘pedojagers’ uit Tilburg heeft een man naar een parkeerplaats in hun stad gelokt en hem vastgehouden totdat de politie kwam. De groep noemt zichzelf Madeguys. De mannen willen naar eigen zeggen zonder geweld pedofielen ‘arresteren’. Arnout de Vries, onderzoeker maatschappelijke veiligheid bij TNO, is kritisch op hun aanpak.

Een pedofiel opsporen, naar een openbare plek lokken en zonder geweld een ‘burgerarrestatie’ verrichten. Dat is wat de pedojagers van Madeguys uit Tilburg zeggen te doen. Jori is een van hen. Hij richtte de groep samen met drie vrienden op. Pedohunters Tilburg, noemen ze zichzelf ook wel. Ze vinden dat het rechtssysteem faalt. Pedofielen lopen te makkelijk vrij of weer vrij rond in Nederland, zeggen ze.

“We kregen informatie van iemand uit Breda over deze man”, verklaart Jori de actie van de pedojagers. “Hij zou daar al een keer veroordeeld en mishandeld zijn vanwege pedofiel gedrag. Nu zou hij dit in Tilburg doen. We hebben bewijs en alles. Screenshots van gesprekken met een meisje van 14 waar hij het over seks heeft en haar foto’s stuurt van zichzelf met zijn geslachtsdeel in zijn hand.”

Openbare plek
Jori en zijn vrienden legden contact met de man, deden zich voor als een 12-jarig meisje en spraken met hem af. Dit deden ze op een parkeerplaats bij winkelcentrum Westermarkt in Tilburg. “Bewust op zo’n openbare plek. Met camera’s en alles. Het is onze bedoeling om zo iemand te pakken zonder geweld. Als we iemand total loss zouden willen slaan, zouden we niet daar afspreken.”

De man confronteren en vervolgens vasthouden tot de politie komt. Dat was het plan. Maar toen een omstander vroeg waarom ze hem tegen de grond hielden, knapte er volgens Jori iets bij die man. “Hij begon te huilen en vertelde dat hij zelf ook seksueel misbruikt was. Hij heeft ‘m daarom tegen zijn kop geschopt.”

De pedojagers zouden de man die de schop gaf erop hebben gewezen dat ze geen geweld willen gebruiken. De politie heeft de omstander aangehouden. De man die Jori en zijn vrienden als pedofiel zien, is niet opgepakt.

“We zien steeds meer burgers die helpen in de opsporing. En het is op zich prima dat als burgers rare dingen op internet zien, ze informatie verzamelen, een dossier maken en aangifte doen. Wat niet oké is, is dat burgers ook tot vervolging overgaan”, meent De Vries.

De pedojagers deden zich voor als meisje van twaalf jaar. Ze spraken woensdagavond af bij een parkeerplaats bij winkelcentrum Westermarkt in Tilburg. Naar eigen zeggen wilden ze de man zonder geweld arresteren via een burgerarrestatie. Dat ging fout. Een omstander die hoorde wat de man gedaan zou hebben, schopte hem tegen zijn hoofd.

Herkenbaar op internet
Bovendien zetten de pedojagers beelden van de arrestatie op internet, waarbij de man herkenbaar was. “Zo’n man is beschadigd voor het leven, nog even los van de vraag of er daadwerkelijk wat aan de hand was. Hij staat voor de rest van zijn leven te boek als pedofiel”, zegt De Vries.

“Ik snap de motivatie van de burgers, je wilt niet dat er mensen aan je kinderen komen. Maar ze hadden beter het belastend beeldmateriaal en de chat die ze met de man hadden, kunnen inleveren bij de politie, zodat die in actie kon komen.”

Een burgerarrest is toegestaan als je iemand op heterdaad betrapt. De Vries: “Maar je mag geen geweld gebruiken. Ook zijn bij deze arrestatie te veel mensen betrokken.”

‘Smaad en laster’
De politie liet de man gaan, de omstander die hem getrapt had werd wel opgepakt. De pedojagers deden later aangifte op het politiebureau waarbij ze screenshots van een gesprek met een 14-jarige en ander materiaal aan de agenten gaven. Die doen onderzoek.

De Vries: “Als de man wel schuldig is aan pedoseksualiteit, is de kans groot dat hij een lagere straf krijgt, doordat de beelden op internet staan. En als hij niet schuldig is, kan hij de pedojagers aanklagen voor smaad en laster.”

Bekijk de uitzending van Omroep Brabant:

‘Spelen voor eigen rechter’
De politie bevestigt het verhaal over de arrestatie en de uitleg van de pedojagers. “Wij raden dit sterk af”, geeft een woordvoerder aan. “Er wordt al snel voor eigen rechter gespeeld. Dat merk je nu ook. Ook al is het een omstander die het heeft gedaan. De kans is gewoon groot dat er een strafbaar feit wordt gepleegd.”

Volgens de woordvoerder blijft het voorlopig alleen bij de aanhouding voor de mishandeling. “Ik ben echt ontzettend teleurgesteld”, zegt Jori. Hij en zijn vrienden zijn daarom naar het politiebureau gegaan om aangifte te doen. Het bewijs en materiaal dat ze hebben verzameld, hebben ze aan agenten gegeven. “Ze gaan ernaar kijken”, zegt hij. “Op dat moment pleegde hij geen strafbaar feit en daarom werd hij niet opgepakt.”

Jori en zijn vrienden zijn niet de enigen die op pedofielen jagen. Er zijn steeds meer groepen die ze willen ontmaskeren. In Arnhem werden zaterdag vijf pedojagers en hun doelwit opgepakt. In Groesbeek en Zwolle ontstonden heksenjachten naar aanleiding van filmpjes die werden geplaatst van confrontaties.

WATCH Nederland

WATCH Nederland, meldpunt en onderzoeksbureau inzake seksuele uitbuiting minderjarigen in Nederland, is opgezet vanuit een samenwerkingsverband tussen Terre des Hommes (een NGO die sinds een halve eeuw opkomt voor kinderrechten), FIER (expertise- en behandelcentrum voor slachtoffers van kinder- en mensenhandel) en CKM (Centrum tegen Kinderhandel en Mensenhandel). Het team bestaat uit een oud-rechercheur, een jurist, criminologen, een data-analist en forensisch ict-specialisten. WATCH NL wordt gefinancierd uit particuliere giften, waaronder een substanti?le bijdrage van de Postcodeloterij.

WATCH NL is sinds een jaar actief met o.a. een 24/7 hotline voor het melden van vermoedens van loverboys/mensenhandel, en via de website?www.watchnederland.nl. WATCH NL ontving in haar eerste bestaansjaar 131 meldingen van vermoedelijke mensenhandel, met name over seksuele uitbuiting van minderjarigen in Nederland. 61 van die meldingen hebben geleid tot eigen onderzoek door WATCH NL.?Na bewijsveredeling en ?stapeling werden hiervan 53 zaken overgedragen aan de politie.

WATCH Nederland verricht ook proactief onderzoek. Met lokprofielen, lokadvertenties en onderzoek naar het online aanbod worden mensenhandelaren, loverboys, jongensprostitutiepooiers en hun klanten en kindersekstoeristen in kaart gebracht. Men vult de dossiers met online informatie uit openbare bronnen en door te rechercheren op straat. Terre des Hommes werd eerder bekend met de inzet van het virtuele Filipijnse lokmeisje Sweetie. Daarmee werden meer dan duizend online kindermisbruikers uit alle hoeken van de wereld opgespoord. Met Project WATCH speurt TdH naar kindersekstoeristen in Aziatische vakantieregio?s. WATCH ontwikkelt nu zelflerende robotprogramma?s die zelfstandig duizenden gesprekjes gaan aanknopen met mannen die reageren op dubieuze advertenties. Als ge?nteresseerde mannen na een overduidelijke waarschuwing van het ‘meisje’ over haar leeftijd doorzetten, krijgen ze een melding in hun beeldscherm. Op dit moment worden potenti?le klanten benaderd en daarna gewaarschuwd door middel van realistische nepadvertenties,?en informatie wordt met politie en justitie gedeeld.

Tot veroordelingen heeft het werk van Watch NL nog niet geleid. Wel zijn Nederlandse pedoseksuelen in het buitenland op heterdaad betrapt en aan de autoriteiten overgedragen, en zijn in Nederland in samenwerking met lokale hulpverleningsinstanties meerdere minderjarige slachtoffers uit onveilige situaties gehaald.

https://www.youtube.com/watch?time_continue=18&v=Zedtz0BVVck

WATCH Nederland wil de vraag naar seks met kinderen stoppen en de personen die minderjarigen seksueel uitbuiten en misbruiken ontmoedigen en frustreren.?Dat doen ze?onder andere met?het uitpluizen van verdachte seksadvertenties, het inzetten van priv?detectives op locatie, online lokprofielen, interventies en publiciteitscampagnes. Ze onderscheppen potenti?le klanten en schrikken hen af met persoonlijke waarschuwingen.

Waarom is WATCH Nederland nodig?
WATCH Nederland is in het leven geroepen omdat steeds meer minderjarigen, vooral pubers, slachtoffer worden van loverboypraktijken. Er zijn zelfs al zaken bekend van kinderen van elf jaar die gedwongen seks hebben tegen betaling. De digitalisering van onze samenleving heeft geleid tot een explosieve groei van de handel van loverboys. Loverboys plaatsen hun slachtoffers onder valse naam en leeftijd in sekscontactadvertenties.
Wanhopige vaders, moeders of voogden kunnen vaak bij niemand terecht. Wie hulp zoekt bij de politie komt soms niet, of niet op tijd, terecht bij de juiste rechercheurs, de mensenhandelspecialisten. De politie heeft bovendien niet altijd de mankracht, middelen en mogelijkheden om achter een loverboy aan te gaan of een slachtoffer op te sporen. Dat is waar WATCH Nederland inspringt. Door middel van online rechercheren en de inzet van priv?detectives gaan wij op zoek. De informatie die we vinden, delen wij altijd met de politie.

Hoe werkt WATCH Nederland?
Bij WATCH Nederland kunnen ouders, verzorgers, familie, vrienden, kennissen en ieder ander die vermoedt dat een minderjarige slachtoffer is van een loverboy, hun signalen delen. De observatie- en actie-unit van WATCH Nederland volgt signalen op en doet zowel online als offline onderzoek naar loverboypraktijken. Forensische onderzoekers zoeken online?naar verdachte advertenties en?sporen met nepprofielen op?social media, fora en in chatrooms ronselende loverboys op.?WATCH Nederland onderhoudt?contacten met mensenhandelspecialisten bij de Nationale Politie en zoekt de samenwerking met regionale meldpunten. Als het signaal uiteindelijk voldoende aanknopingspunten biedt, draagt WATCH Nederland de zaak over aan de politie of het Openbaar Ministerie. WATCH Nederland is 24/7 bereikbaar per mail en telefoon.

Samenwerking met politie en justitie
WATCH Nederland biedt met haar activiteiten ondersteuning aan de politie en het Openbaar Ministerie, met name als het aankomt op de inzet van middelen, bevoegdheden en/of mankracht. Denk hierbij aan het verifi?ren van meldingen en het online afschrikken van potenti?le klanten van minderjarigen. WATCH Nederland onderhoudt nauwe contacten met de mensenhandelspecialisten van politie en het openbaar ministerie en draagt onderzoeksdossiers aan hen over als er sprake is van strafbare feiten, gepleegd door loverboys of hun klanten. WATCH Nederland werkt altijd binnen de wettelijke kaders.

WATCH Nederland krijgt financi?le steun van enkele charitatieve fondsen, die zich richten op menselijke waardigheid, sociale rechtvaardigheid en het verbeteren en veiliger maken van onze samenleving. WATCH Nederland wordt ondersteund door onder meer de Nationale Postcode Loterij en Janivo Stichting.

Gespreksonderwerpen cq juridisch-ethische dillema?s.

Uitlokking?

Zelf stelt WATCH NL dat iedereen online nepprofielen mag aanmaken, ?zolang je je maar niet voordoet als een ander, werkelijk bestaand mens. WATCH Nederland zet profielen van niet-bestaande minderjarigen online. Daarmee lokken we loverboys en (potenti?le) klanten. Wanneer deze personen uit eigen beweging met het lokprofiel contact zoeken en blijk geven van seksuele interesse, doen zij iets wat zij al van plan waren. Wat niet mag is: iemand lokken en verleiden tot iets wat hij/zij anders nooit van plan zou zijn geweest. Onze lokprofielen mogen de ander dus bijvoorbeeld niet vragen of hij zin in seks heeft. Dat is uitlokken.?

Dilemma/bespreekpunt: Is dit een positieve ontwikkeling die getypeerd kan worden als ?preventie van kindermisbruik? of? ?informatie verzamelen t.b.v. politie?? Welke bijdrage kan deze ontwikkeling leveren ?aan opsporing en vervolging?

Benaderen van potenti?le kindermisbruikers ?

WATCH NL doet niet aan naming and shaming: ?WATCH Nederland nagelt kindermisbruikers in Nederland, zoals loverboys en hun klanten, niet publiekelijk aan de schandpaal door namen, foto?s of gegevens te publiceren. WATCH Nederland stuurt (potenti?le) kindermisbruikers, die online seksueel contact zoeken met minderjarigen, wel persoonlijk waarschuwingen?.

Bronnen: WATCH Nederland

Vader spoorde man op die zijn dochter vieze berichtjes stuurde

Wat doe je als je 12-jarige dochter op social media seksuele berichten krijgt van een man? Cornel Gorsselink besloot de man op te sporen en af te leveren bij het politiebureau. Tot zijn verbazing kwam de man snel weer vrij en kreeg zijn dochter opnieuw berichten. Vandaag deed Cornel, samen met zijn dochters, aangifte.

Een vader van twee meisjes die via internet worden lastiggevallen door een 66-jarige man uit Alkmaar, heeft de man zelf aan de politie overgeleverd. Omdat er geen aangifte tegen de man is gedaan, is de man niet aangehouden.

Cornel Gorsselink ging volgens NH Nieuws met een vriend naar de woning van Alkmaarder en verzocht hem om naar het politiebureau te gaan. De man liet zich overhalen en ging met de twee mee. ?Vandaag de vuile vieze putwurm […] te pakken gehad die mijn dochters van 12! lastig viel met vieze gore foto?s en vieze voorstellen?, schreef hij daarover op Facebook.

??Deze 66-jarige pedo valt dus op kleine meisjes die hij lastig valt via Instagram en andere sociale media. De foto?s die hij vaak verstuurt zal ik jullie besparen maar dat zijn geen vakantiekiekjes van de Efteling etc!?

De man zou meer meisjes hebben benaderd. Zo zou de Alkmaarse Chelsea (18) volgens de?Noord-Hollandse nieuwssite?berichtjes hebben gekregen van de zestiger. ?Hij had me een heel vieze foto van hemzelf liggend in alleen een onderbroek gestuurd?, zegt het meisje.

Volgens de politie is de man bij hen bekend en loopt er een onderzoek naar de praktijken. De Alkmaarder kan echter niet gearresteerd worden, omdat er geen aangifte ligt. Gorsselink laat weten de man net zo lang naar de politie te zullen brengen ?tot die iets doet.?

,,Wij snappen de emotie. Dat zo?n vader het liefst wil dat we die man opsluiten en de sleutel weggooien. Maar zo werkt het niet in de praktijk.??

Zo reageert politiewoordvoerster Kelly Dekker op de actie van Cornell Gorsselink uit Middenmeer. Hij haalde maandagavond, samen met een maat, een 66-jarige Alkmaarder uit zijn woning en leverde die af bij het politiebureau. De man viel volgens Gorsselink zijn 12-jarige dochter lastig via sociale media. Hij stuurde haar ?vieze foto?s?, zegt de vader en zou ook geprobeerd hebben met haar af te spreken. De man zou eerder andere jonge meiden benaderd hebben.

In een reactie stelt de gemeente?Alkmaar dat de burgemeester op de hoogte is van de onrust. “Vanzelfsprekend keurt de burgemeester de handelingen van deze persoon af, maar zolang er geen sprake is van strafbare feiten kan er niet strafrechtelijk worden opgetreden”, aldus een woordvoerder.

De gemeente laat verder weten dat er al “verschillende interventies zijn geweest, maar die hebben nog niet geleid tot een adequate oplossing”. Wanneer er zich iets voorvalt in deze zaak is het belangrijk dat burgers hiervan melding of aangifte doen, benadrukt de woordvoerder. “Op basis daarvan kan er actie worden ondernomen.” Zelf het recht in eigen hand nemen, is niet de bedoeling.

Bronnen: Noord Hollands Dagblad, De Telegraaf

DIY Detectives: H Division

Justice H Division

Een burgerwacht die het recht in eigen handen neemt?en een groep van??pedofielen jagers? vormt heeft besloten?om het advies van de politie in de wind te slaan na een eerste veroordeling. Een man van 46 is van de straat door de acties van H Division en is in afwachting van een mogelijke gevangenisstraf na een reeks strafbare feiten nabij?Hereford Crown Court. Hij dacht een tienermeisje te ontmoeten, maar trof in plaats daarvan de knokploeg H Division op weg naar Hereford Railway Station. H Division?werd gestart door David Poole om tieners tegen?grooming?te beschermen, ondanks dat de politie verzocht hun activiteiten te stoppen. Inmiddels hebben ze al negen zaken gedraaid en krijgen ze een steeds groter gevolg online. Anderen verzochten David hoe ze het beste een?vergelijkbare groep konden maken en inmidels is er ook al een andere?groep “H Division South Wales”. David vertelde de?Hereford Times: ?Ik heb gesprekken met zo’n 16 mannen die op dat?moment allemaal denken dat ze chatten met een 14-jarig meisje, waar ze vertrouwen en zelfs een relatie mee opbouwen. Ik ben niet van plan om te stoppen met wat ik doe, maar zal zo veel mogelijk mensen vangen?als ik kan.?

H Division 3

Detective Chief Inspector Jon Roberts zegt dat de politie ?begrip heeft voor de motivatie van de leden van deze groepen die zoveel mogelijk kinderen willen beschermen?, maar dit is een ?complex probleem dat moet worden overgelaten aan de politie?. ?Burgers wordt sterk aangeraden hun eigen onderzoek niet voort te zetten; hun acties kan lopende politie-onderzoeken en mensen in gevaar brengen,?voegde hij eraan toe. ?Als?de politie onderzoek doet en personen arresteert, doen ze dat als onderdeel van een breder kader waarin een zorgvuldige afweging wordt gemaakt op?het welzijn en de behoeften van anderen die worden be?nvloed zou kunnen.? Toch zegt David dat hun eerste veroordeling?juist?bewijst waarom het werk van H division nodig is. De veroordeelde in die zaak?bekende ook?een ander?meisje van 13 aangezet te hebben om deel te nemen aan seksuele activiteiten. ?Ik vind dat ze de doodstraf opnieuw moeten invoeren voor deze seksdelinquenten,? voegde David toe.

?Het is gewoon een groot geluk dat ik bij het station aankwam en niet dat 14-jarige meisje, want ik weet niet wat hij van plan was…?

De zaak staat inmiddels op de Facebook pagina van?H Division, die onlangs is veranderde in P H Balance, waarop de groep nu ook Facebook live feed uitzendt van hun lopende zaken. Vorig weekend draaiden ze maar liefst twee zaken?- waarvan ??n op Newton Landgoed Hereford’s die de aandacht van duizenden mensen trok. ?Het is verbazingwekkend hoe een kleine gebeurtenis in Hereford nationaal nieuws werd?en de mensen uit Australi? midden in de nacht wakker bleven om ernaar te kijken,? zei David. ?In onze laatste zaak kende de man onze groep en had zelfs al wat video’s gezien, maar toch koos hij ervoor een kind te willen ontmoeten.?

H Division 2

Bronnen:?Evening Telegraph,?Hereford Times

Wraakvader: Burgeropsporing leidt tot burgervervolging

online grooming

Wanhopig was hij, omdat de politie maar niet in actie kwam. Dus spoorde bezorgde vader Mario H. de vermeende online belager, Jack S., van zijn dochter zelf op. Daar heeft hij nu spijt van. Eenmaal oog in oog met de man die het voorzien zou hebben op zijn kind escaleert de situatie volledig.

Mario heeft Jack S. een ?pak rammel? willen geven, zegt zijn advocaat Jan Hein Kuijpers aan EenVandaag.?Het Openbaar Ministerie vervolgt Mario voor poging tot moord op die vermeende belager, de zaak komt donderdag voor. Mario zou Jack op 19 januari ernstig toegetakeld hebben met een sneeuwschep. Het is de climax van een periode van bijna twee weken waarin Mario actief naar Jack heeft gezocht.

Maar volgens de advocaat van Jack S., Sophie Stassen, heeft haar cli?nt nooit de intentie gehad om de dochter van Mario H. echt iets aan te doen: “Er heeft inderdaad chatcontact plaats gevonden. Maar zonder kwade bedoelingen. Het OM heeft onderzoek gedaan en vervolgt Jack S. alleen voor?erfvredebreuk. Er zijn geen andere aanwijzingen in het dossier waardoor men ongerust zou moeten worden.?

Instragramtiener Jessie blijkt ex-TBS?er

Begin januari 2017 wordt duidelijk dat de internetliefde van de 14-jarige dochter des huizes niet de tiener Jessie is, maar de 46-jarige ex-TBS?er Jack S. die zijn behandeling er net op heeft zitten. De man stuurt als Jessie rozen en chocolade naar de woning van het meisje. De ouders vertrouwen het niet en gaan op onderzoek uit, waaruit blijkt dat Jack achter de cadeautjes zit. Ze doen aangifte.

Via Facebook start vader Mario ook een online zoektocht naar Jack S. Mario?s oproep wordt breed opgepakt. Regionale media schrijven erover en ook landelijke media hebben er aandacht voor. Tips op basis van de de oproep ?gezocht pedofiel? waarin foto en een kenteken worden getoond, stromen binnen. Het zijn er wel 800.

?Ik doe het niet alleen voor mijn dochters, maar voor alle meiden. Iedereen moet gewaarschuwd zijn.? zegt Mario in een van de verhoren tegen de politie.?S. zou niet alleen zijn dochter online lastigvallen, maar ook andere meisjes, zo hoort hij.?Mario rijdt zelf ook op meldingen af met het idee dat wanneer hij Jack ziet hij de politie kan inschakelen zodat zij in actie komen. ?Ik heb diverse keren gebeld?, zegt hij.

Mario heeft spijt, ?had niet voor eigen rechter mogen spelen”?

De spanningen lopen steeds verder op. Vader Mario en dochter doen ook aangifte van bedreiging. Drie dagen na die aangifte, op 18 januari, krijgt Mario opnieuw een tip over de locatie van Jack. Hij rijdt er naar toe en ziet bij een flat de auto van Jack S. staan. Hij stuurt de wijkagent in Helmond een whatsapp bericht met de boodschap dat hij de auto heeft gevonden. Hij post de hele dag en nacht tot in de middag van de 19e Jack de woning uitkomt. Mario staat dan al bijna 12 uur in de straat te wachten.

Mario achtervolgt Jack met de auto. Op het terrein van een Eindhovense GGZ instelling komt het tot een confrontatie tussen Mario en Jack. Mario verklaart bij de politie bang te zijn voor Jack die vuurwapengevaarlijk is volgens hem.??Ik ga daar niet met blote handen op af. Ik heb die sneeuwschep dus ter verdediging meegenomen, voor mijn veiligheid.? Volgens advocaat Kuijpers van H. slaat Mario Jack S. vier keer met??de platte kant van de bats?.

In een brief aan EenVandaag?schrijft advocaat Jan Hein Kuijpers:?”Uiteraard heeft mijn cli?nt spijt van hetgeen hij deed. Dat heeft hij ook meerdere malen, op emotionele wijze geuit jegens zijn verhoorders. Hij had niet voor eigen rechter mogen spelen. Dat weet hij en hij zal zijn verantwoordelijkheid en de consequenties dragen.?Mijn cli?nt hoop echter dat zijn daad wel heeft geleid tot het voorkomen van nieuwe lokpogingen en bedreigingen door dhr S. in de richting van andere jonge meisjes.”

Advocaat Jack S.: ?Als we dit goedkeuren is het einde zoek?

Advocaat Sophie Sassen van Jack S. vertelt EenVandaag dat haar cli?nt??zeer ernstig toegetakeld is?. Hij ligt al drie maanden in het ziekenhuis. Hij had meerdere armbreuken, een bot is verbrijzeld en heeft een hoofdwond. Volgens Sassen heeft hij de aanval ervaren als??zeer traumatisch?. Ze noemt het zeer?kwalijk dat het zo is gegaan.??Meneer H. had het aan de politie moeten overlaten.?

Justitie vervolgt Jack S. in de zaak van dochter H. voor erfvredebreuk, het neerleggen van de bloemen en chocolade, wat volgens Sassen gezien moet worden als??afscheidscadeautje?.?Op 9 juni moet Jack voor de rechter komen voor deze zaak, maar ook voor smaad en laster van een ander meisje uit Valkenswaard. Een zaak die volgens advocaat Sassen losstaat van deze zaak maar waar ook op internet??onaangename berichten? over zijn verschenen.

Do it yourself- policing

Mario is niet de enige die zelf in actie komt. Ook andere burgers kwamen in actie om daders op te sporen met als doel ze achter slot en grendel te krijgen. Zo startte de vader van een 17-jarig meisje een zoektocht naar de daders die zijn dochter toetakelden met een wijnfles op de TT-Assen. Twee meisjes die getuige waren van een mishandeling, leverden bij de politie een pasklaar Facebook-dossier af wat resulteerde in de veroordeling van de daders.

De politie zou dit soort initiatieven veel serieuzer moeten nemen, stelt Arnout de Vries die onderzoek doet naar het fenomeen burgeropsporing. Hij schreef een boek over het fenomeen ?do it your self policing?. ‘Social media: het nieuwe DNA?. De reflex is nu vooral ?wegduwen?, de politie moet de opsporing doen. ?Sommigen zien het zelfs als broodroof?, zegt De Vries.

Hoe moet de politie omgaan met vaders als Mario, die wanhopig wachten wanneer de politie in actie gaat met hun informatie? We spreken erover met onder andere Arnout de Vries. In EenVandaag ook een interview met de advocaat van Jack S., Sophie Sassen, over de rechtszaak tegen Mario H.

Luister het radio interview op Omroep Brabant vanaf minuut 19:

En bekijk de uitzending van Pauw waarin de ex van Mario en advocaat toelichting geven.

Onderzoek naar eigenrichting

Hieronder het onderzoek van Nicole Haas:
[slideshare id=75178024&doc=maatschappelijkesteunvooreigenrichting-170419120803&type=d]

en het volledige proefschrift:
[slideshare id=75178056&doc=publicsupportforvigilantism-170419120857&type=d]

Bronnen: EenVandaag, Hart Van Nederland, AD, Telegraaf

DIY Detectives: ‘Betrapt’

Youtube still

‘Internet zit vol viezeriken, daar willen we wat aan doen’.?Vijf jongens uit Apeldoorn ontmaskeren pedoseksuelen en filmen de confrontatie. De video’s posten ze op YouTube en worden door duizenden mensen bekeken. ,,We willen ze laten schrikken zodat ze hulp gaan zoeken.?

De jongens, in leeftijd tussen de 15 en de 24, maken via chatrooms seksafspraken met mannen, halen zogenaamd condooms en glijmiddel in huis, maar confronteren de webpedo vervolgens met zijn gedrag. ?Hoe kun je nu een seksafspraak maken met een 15-jarige?. De jongens filmen de ontmoeting en zetten die op hun YouTube-kanaal Betrapt.

De 15-jarige Pim uit Apeldoorn legt via een chatroom op internet contact met een man van een jaar of 45. In het chatgesprek zegt de man, ene Pieter, graag seks te willen met de jongen. Ze spreken af op een adres in Apeldoorn, zogenaamd de woning van de 15-jarige. Pieter geeft aan dat hij condooms, glijmiddel en een dildo meeneemt. Op verzoek van Pim koopt hij ook een pakje Marlboro.

Net als de man bij de woning wil aanbellen, stopt er een auto. Vijf jongens stappen uit, filmen Pieter en confronteren hem met zijn seksafspraak. ,,Ik had al zo?n vermoeden dat dit zou gebeuren??, hakkelt de man, volkomen overvallen. Op verzoek van Mike (24), die de vragen stelt, toont de man het pakje Marlboro en haalt hij een groene dildo uit zijn binnenzak. ,,Een seksafspraak met een 15-jarig kind kan ?cht niet?, zegt Mike. ,,Ja, ik weet het?, antwoordt Pieter schuldbewust. ,,Ik heb er heel veel spijt van. Ik had dit niet moeten doen.? Na een paar minuten laten de jongens hem gaan. Hij druipt af met het schaamrood op de kaken.

Youtubisering

Het filmpje zetten Mike en zijn vrienden op hun eigen YouTube-kanaal ?Betrapt?. Vier van dit soort video?s staan er inmiddels op. En ze worden door duizenden mensen bekeken. ,,Het internet zit vol met vieze oude mannen?, zegt Mike. ,,Dat is echt een probleem. We willen die kindermisbruikers ontmaskeren en ze zo laten schrikken dat ze zichzelf aangeven en hulp gaan zoeken. Dat zullen ze uit zichzelf nooit doen, daarvoor hebben ze een zetje nodig. Wij helpen ze dus eigenlijk.?

Het idee ontstond een paar maanden geleden. De vijf vrienden wilden een eigen YouTube-kanaal beginnen en zochten naar een mooie invalshoek voor hun video?s. ,,We dachten: waarom gaan we geen pedo?s ontmaskeren??, zegt Stefan (20). Het 15-jarige broertje van een van de jongens maakte een profiel aan op een sekschatsite en binnen tien minuten hadden er al 30 mannen gereageerd. ,,Als het zo snel gaat, is het een fucking groot probleem ? dachten we. En voor we het wisten, hadden we het eerste filmpje klaar.?

“We willen die kin?der?mis?brui?kers zo laten schrikken dat ze zichzelf aangeven en hulp gaan zoeken” – Makers van Betrapt

Risico’s

De jongens weten dat hun aanpak niet zonder risico?s is. Daarom nemen ze voorzorgsmaatregelen, zowel voor zichzelf als voor de vermeende pedoseksueel. Mike: ,,We blurren alle gezichten in de video. Ook noemen we geen achternamen. We willen voorkomen dat deze mannen herkenbaar zijn en problemen krijgen.?

Zelf zijn ze ook al eens bedreigd. Door de zoon van een oudere man die ze in een video ontmaskeren. ,,We gaven die man een paar dagen de tijd om het op te biechten aan zijn vrouw?, vertelt Mike. ,,Toen we erachter kwamen dat hij dat niet deed, zijn we naar zijn huis gegaan en hebben de beelden aan zijn vrouw laten zien. Die was in shock. Best zielig, maar we vonden dat we het moesten doen. Anders gaat die man door en maakt hij nieuwe slachtoffers. Toen de zoon erachter kwam, bedreigde hij ons.?

Die bewuste video staat nog niet op Youtube. Maar dat gaat binnenkort wel gebeuren, zeggen de jongens. Het is de bedoeling iedere vrijdagmiddag een nieuwe ?Betrapt?-video online te zetten. ,,We hebben nu acht filmpjes waarin we een viezerik ontmaskeren?, zegt Stefan. ,,Vier staan er al online, de rest volgt de komende weken. En we zijn voorlopig nog lang niet klaar, want de vijver waaruit we vissen is mega groot.?

Bekijk de EenVandaag rapportage:

Openbaar ministerie

Het Openbaar Ministerie in Oost-Nederland geeft aan deze vorm van burgeropsporing niet toe te juichen. ,,Opsporing is een taak van de politie?, zegt woordvoerder Barbara van Heerde. ,,Het is niet de bedoeling dat burgers dat zelf gaan doen. Het is voor iedereen veiliger als de politie het doet, die is hierin gespecialiseerd.?

Het OM gaat de video?s bestuderen. Van Heerde: ,,We kunnen op dit moment niet zeggen of het wel of niet mag wat die jongens doen. Dat hangt heel erg af van de omstandigheden. We gaan de video?s onderzoeken en bekijken of er sprake is van strafbare feiten.?

Ook al waren politie en OM niet zo blij met de actie van de ?pedojagers? uit Apeldoorn, er zijn inmiddels wel vier mannen aangehouden op verdenking van grooming. Bij ??n van deze opnames werd de politie erbij gehaald, drie andere mannen meldden zichzelf na publicatie van de filmpjes op het politiebureau. Ze zijn verhoord, hun telefoons en computers zijn in beslag genomen voor nader onderzoek. De politie zegt ook uitgebreid gesproken te hebben met de jonge pedojagers. Hen is ?dringend verzocht hun medewerking te verlenen zodat de politie goed uit kan zoeken wat er precies gebeurd is?.

Bronnen: NRC, AD,?De Stentor, Politie.nl

DIY Detectives: The Internet Interceptors

In de serie op dit blog over online burgeropsporingsgroepen, blogden we eerder over online pedojager groepen als?Online Predator Investigation Team (OPIT),?The Punisher Squad,?Stinson Hunter,?Letzgo Hunting,?Daemon Hunters,?Dark Justice,?Anonymous DeathEaters, Creep Catchers?en?Peadophiles Unmasked. Maar ook televisieprogramma’s die dergelijke methodes gebruiken zoals “To Catch A Predator en?Dog The Bounty Hunter. Dit blog gaat over een groep uit Londen die zich?de The Internet Interceptors?noemen.

mullarkey screengrab thing.jpg-pwrt3

Een man uit New Addington, Londen, heeft toegegeven dat hij schuldig is en een?14-jarig meisje heeft ‘gegroomd‘ nadat hij werd geconfronteerd door wat de media?een ‘online buurtwacht’ noemt.?Hij werd betrapt en op video vastgelegd toen hij?een minderjarig meisje in de buurt van een tramhalte wilde ontmoeten door?de zelfbenoemde “Internet Interceptors“.

De man had?een aantal online berichten uitgewisseld met iemand waarvan hij aannam dat het een tienermeisje was.?Hij maakte expliciete verwijzingen naar seksuele handelingen die hij met haar wilde ondernemen.?Maar toen hij haar wilde ontmoeten stond hij ineens tegenover?de leden van Internet Interceptors, die hem beschuldigden van het plannen van een “verkrachting” van het gefingeerde meisje. In de rechtbank van?Croydon pleitte de man schuldig aan een poging tot grooming van een minderjarige.

Op de?Facebook pagina van de Internet Interceptors staat dat ze een?team zijn dat zich bezighoudt met?het online jagen op pedofielen in het Verenigd Koninkrijk en een veilige omgeving wil bieden.

12512618_508232279384980_8491787879206272928_n (1)

Een fragment van de berichtenuitwisseling tussen de dader en het gefingeerde 14 jarige meisje.?

internet interceptors

Een lid van Internet Interceptors zei dat de groep geen verklaringen afgeeft aan de pers, maar wel toestemming verleent voor het gebruik van beelden.?In onderstaande online video is te zien hoe de mannen van Internet Interceptors er ook op wijzen dat deze man gewoon een vrouw en twee kinderen heeft.?In een screenshot kun je duidelijk zien dat?de 31-jarige man vraagt: “Hoe oud ben je als ik vragen mag” waarna zij antwoord “je zou het niet zeggen maar ik ben 14 lol”.

internet interceptors 2


Daniel Mullarkey, 31, geconfronteerd met zijn daden door de?Internet Interceptors

Bloedlink krijgt Hein Roethofprijs

De jury van de Hein Roethofprijs heeft dit jaar voor het eerst in de 29-jarige geschiedenis van de prijs twee projecten beloond. Minister van Veiligheid en Justitie, Ard van der Steur reikte op maandag 26 oktober de prijs uit aan?zowel?BuurTent uit Tilburg en Bloedlink uit Utrecht.

De Hein Roethofprijs is in het leven geroepen door het ministerie van Veiligheid en Justitie. De bedoeling van de prijs is om nationale bekendheid te geven aan projecten die resultaten bereiken met de preventie van criminaliteit. De organisatie van de Hein Roethofprijs is in handen van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV).

Het project Bloedlink kenmerkt zich door de vooruitstrevende en sympathieke aanpak en het brengt het gesprek over taboeonderwerpen als sexting en grooming op gang tussen jongeren en hun ouders.?De andere winnaar is Buurtent, een Tilburgse samenwerking waarbij na woninginbraak een tent wordt neergezet van waaruit voorlichting wordt gegeven over de betreffende inbraak en inbraakpreventie in het algemeen.

Bloedlink

Het zijn vooral Turkse en Marokkaanse meisjes rond dertien en zestien jaar die slachtoffer worden van sexting en grooming. Online komen zij in contact met (jonge) mannen die ze paaien, overhalen zich naakt voor de webcam te tonen of seks met hen te hebben. Daarbij worden foto?s of filmpjes gemaakt. Naderhand dreigt het ‘vriendje’ die online te verspreiden als het meisje niet doet wat hij wil. De eer, angst en schaamte van de meisjes verschaft hem een machtspositie.

Bloedlink is een project van de Utrechtse politie,?Pretty Woman?en?JoU (Jongerenwerk Utrecht), om het taboeonderwerp seksualiteit in de brugklas en de moskee bespreekbaar te maken met jongeren uit niet-westerse culturen. Bij het project is een islamitisch geestelijk werker betrokken. Tevens zijn er voorlichtingsbijeenkomsten voor ouders. Positief bijeffect is dat veel islamitische ouders aan het denken worden gezet over opvoeden in 2015.

?Echt positief dat samenwerking zoiets kan opleveren,? reageert Bregje Spaans, teamleider van Pretty Woman.

Indruk

Bloedlink is onder regie van de gemeente Utrecht als pilot gestart in Overvecht. Zowel meiden als jongens worden (in aparte groepen) getraind in gezond seksueel contact maken. Doel is het veranderen van attitude en seksueel gedrag van zowel daders als slachtoffers. De participatie van de politie tijdens de trainingen heeft duidelijk meerwaarde. De politie wordt serieus genomen en maakt indruk. Daarnaast is het goed dat de politie vanuit haar rol benoemt dat bepaald gedrag strafbaar is. Pretty Woman met haar expertise op het gebied van relaties en seksualiteit benadrukt de sociaal emotionele kant in de voorlichting.

De samenwerking tussen hulpverlening en de politie maakt de voorlichting zeer krachtig. ?De scholen waar we voorlichting hebben gegeven, vertelden dat door die voorlichting er echt een mentaliteitsverandering is geweest, vertelt Nora el Abdouni, hulpverleenster bij Pretty Woman. ?Er ging bijvoorbeeld een filmpje rond van een leerling die orale seks had met een jongen. Zij wist niet dat ze gefilmd was. Ze werd niet gepest zoals we zouden verwachten, maar juist gesteund door haar klasgenoten.?

Taboe

Cijfers wijzen uit dat alle meiden, onafhankelijk van hun opleidingsniveau, slachtoffer kunnen worden van ?sexting? (het versturen van naaktfilmpjes) en ?grooming? (iemand inpalmen). Verschil is echter dat sommige meiden van Turkse en Marokkaanse afkomst extra kwetsbaar zijn omdat het onderwerp vanwege hun culturele achtergrond taboe is.? Binnen het gezin van herkomst wordt niet over seks gepraat. Slachtoffers zijn chantabel doordat daders dreigen hun ouders te informeren over het onzedelijke gedrag van hun dochter. Om deze reden wordt ook migrantenorganisatie Al Amal ingezet om ouders voor te lichten. Deze voorlichtingen worden aangeboden in de moskee. Bloedlink zorgt er op deze manier voor dat ouders met elkaar en met hun kinderen in gesprek raken over sexting.

Toekomst

Omdat in Overvecht goede resultaten zijn geboekt is het de bedoeling dat de aanpak ook wordt ge?mplementeerd in andere wijken van Utrecht. Onder regie van de gemeente wordt een platform opgericht op het thema seksualiteit en internet binnen het domein school en veiligheid. Binnen dit platform wordt de vraag vanuit de scholen gekoppeld aan aanbod van diverse partijen die actief zijn binnen dit thema. Op grond van de vraag van de school wordt gekeken welke partij of partijen het best ingezet kunnen worden. Het platform is gericht op samenwerken, elkaar aanvullen en versterken.

beeldje_bloedlink_klein

Bronnen: CCV, Pretty Woman Utrecht

Online Predator Investigation Team

vigilantes

Stinson the Pedohunter of Letzo Hunting kenden wel uit Engeland al. Stinson kreeg onlangs online veel steun doordat bijna 2000 mensen hem gezamenlijk 30.00 pond schonken via het het crowdfunding platform kickstarter om zijn werk te doen. Hij claimt dat zijn werk tot nu toe al 15 veroordelingen heeft opgeleverd.

Ook het Online Predator Investigation Team (OPIT) is al enige tijd online actief op zoek naar pedofielen. Dit familie initiatief is opgericht door Brendan Collis?uit Derby die gezamenlijk online op zoek gaan naar pedofielen die zich schuldig maken aan grooming en andere zedendelicten. Ze maken profielen aan van kinderen om in gesprek te komen met deze mensen.

De slachtoffertjes Laura en Roxy van 14 in de zaak van Peter Mitchell konden daarom ook niet als getuige aanwezig zijn bij de rechtszitting afgelopen week. Ze bestonden namelijk niet. In plaats daarvan was het een getrouwd stel dat zich meldde. Zij hadden profielen aangemaakt op Facebook van deze fictieve meisjes.

Mitchell werkte als tuinier op diverse scholen en werd betrapt op bezit van belastend fotomateriaal. Ook stuurde hij de meisjes foto’s van zijn eigen geslachtsdeel terwijl hij op zijn?grasmaaier zat. Hij vroeg de meisjes of hij met ze kon afspreken en gaf aan dat hij ze dronken wilde voeren.

Deze online burgerinitiatieven geven aan dat ze een belangrijk gat invullen dat de politie onvoldoende oppakt. Er zijn al vele succesvolle veroordelingen geweest door deze initiatieven. Het?motief van OPIT is vergelijkbaar met de?vele andere burgeropsporingsintiatieven die te maken hebben met online kindermisbruik. Ze zijn gefrustreerd dat de politie te weinig doet en nemen zelf politietaken op zich?om daders te vinden en te ontmaskeren.?Collis zegt dat hij dit werk is gaan doen omdat hij zelf ook ervaringen heeft met pedofielen, ook in zijn eigen familie leidde dergelijk misbruik tot een zelfmoord. ?”Dit gebeurt niet alleen in Facebook en chatrooms; het gebeurt overal op het internet”.

Maar kritiek is er ook: ze zouden bewijs onbruikbaar maken en het leven van deze verdachten in gevaar brengen. De politie worstelt enorm met deze initiatieven, terwijl experts aangeven dat het fenomeen niet zal verdwijnen. Je kunt het beter in goede banen leiden en daar waar mogelijk samenwerken. Jim Gamble, voormalig directeur van het Britse?Child Exploitation and Online Protection agentschap riep juist op tot meer online burgerwachten en wil ze ondersteunen en tot een online leger vormen van vrijwilligers met 1000 digitale rechercheurs onder leiding van de politie. Hij hekelde de houding en kennis van de overheid en zou het liefst zien dat elk korps 20 vrijwilligers zou trainen en op politiecomputers zou kunnen laten werken om bewijs te verzamelen. Een dergelijke regeling zou landelijk voor 1.5 miljoen pond te doen zijn, gaf hij aan. “De burgerinitiatieven laten zien dat je geen politieagent nodig hebt om de daders te pakken”.

Toby Fawcett-Greaves van de Derby politie zegt erover: “Wij zullen burgers altijd stimuleren om met informatie te komen dat de veiligheid van kinderen ten goede komt. En er bestaat altijd het risico dat het in de rechtzaal niet geaccepteerd wordt. Maar alle informatie?zal eerlijk, onpartijdig en volgens de wet worden behandeld.”

The Guardian kreeg van Collis inzage in honderden berichten die Mitchell verstuurde aan de twee virtuele tienermeisjes. Ze konden uiteindelijk video-opnames maken van Mitchel en met 3500 berichten onder de arm leverden ze het materiaal in bij de politie. Die reageerde met gemengde gevoelens: “Wij adviseren elke vorm van opsporing door de politie te laten uitvoeren. Elke informatie wordt in dank ontvangen, maar hierna gaat de politie het onderzoek verder afhandelen.” Het hof kwam erachter dat Mitchell zijn baantjes zorgvuldig uitkoos om verdenkingen van contact met kinderen te mijden.

Brendan Collis legt uit hoe hij met zijn familie te werk gaat

Bronnen:?BBC, The Guardian, RT

Grooming: 12 is het nieuwe 16 en vaker dan je denkt

Foto Grooming_240Kinderen worden regelmatig seksueel benaderd.?Tijdens een onderzoeksproject voor een van onze opdrachtgevers loggen we in op Habbo-hotel. Tot onze verbazing worden we al snel meerdere keren benaderd met seksueel getinte opmerkingen. Die laten weinig aan de verbeelding over. Daar schrik je van. En het is verontrustend. Vooral omdat dit sociale platform zich richten op kinderen. Hier schuilt het gevaar van grooming.

De seksueel getinte opmerkingen die de avatars van Carlijn Broekman en haar collega?s krijgen, zijn aanleiding voor een nieuw verkennend onderzoek op Habbo-hotel naar de problematiek van grooming: digitaal kinderlokken. ?We maken verschillende avatars aan van meisjes van 13 jaar. Verspreid over meerdere dagen en dagdelen zijn we online. Onze avatars staan stil, in de lobby van het digitale hotel. Ondanks dit passieve gedrag worden we in 7 uur tijd maar liefst 60 keer benaderd! Onze avatars krijgen de vraag of ze willen zoenen, handelingen willen verrichten en hun telefoonnummer willen geven. Reageren we ??n keer, dan wordt er stevig op aangestuurd dat we ons voor de webcam uitkleden. Pijnlijk! De ??n-op-??n-gesprekken worden nauwelijks gecontroleerd. Wel vindt automatische censurering van verboden woorden plaats. Maar die is makkelijk te omzeilen. Als je ziet wat kinderen tussen de 13 en 17 jaar over zich heen krijgen op dit sociale platform… Dit kunnen we toch niet accepteren?!?

12?is het nieuwe 16
?Het is lastig te achterhalen wie zich verschuilt achter een avatar. Is het een kind dat experimenteert en grensoverschrijdend gedrag vertoont? Of gaat het om een volwassene, een pedofiel? Onze verkenning biedt zicht op de vele risico?s die kinderen op internet lopen. Ook laat het zien dat een vertaalslag van gangbare normen en waarden naar het digitale domein achterblijft. Wat we tegenkomen op Habbo-hotel, gebeurt ook op andere sociale platformen. En dit probleem zal naar mijn verwachting alleen maar groter worden. Want steeds meer kinderen maken op jonge leeftijd gebruik van sociale platformen, terwijl ze de gevolgen van hun gedrag nog niet goed kunnen inschatten. In dat kader geldt: 12 is het nieuwe 16. Experimenteergedrag dat bij jongeren van 16 hoort, wordt nu al door kinderen van 12 gedaan, met bijbehorend cognitief vermogen. Daarbij maken ze gebruik van alle mogelijkheden die het internet hen biedt. Met alle risico?s van dien. Want dit gedrag past cognitief nog niet bij een twaalfjarige.

Onbedoeld onveilig

?Pesten en kinderlokken zijn bekende problemen uit de fysieke wereld. Nu vinden ze plaats in een online context die nog relatief nieuw is. In deze omgeving ontbreken gemeenschappelijke normen en waarden. Daarom vind ik het belangrijk dat dit thema op de maatschappelijke agenda komt. En dat er gediscussieerd wordt over hoe we als samenleving met dit fenomeen omgaan. Willen we grenzen stellen, normen en waarden online doorvoeren, toezicht houden en handhaven? Want kinderen stellen zich onbedoeld bloot aan ongewenst en onveilig gedrag, zoals ons onderzoek laat zien. De vraag is welke interventies nodig zijn en hoe je ze effectief maakt. Neem de verschillende lespakketten die als interventie in omloop zijn. Een framework helpt om ze te toetsen op kwaliteit. Over de ontwikkeling daarvan zijn we in gesprek met een aantal belangrijke maatschappelijke stakeholders. Een andere interventie is digigeren: een digitale reactie op onveilig of grensoverschrijdend gedrag van jongeren.?

?Het is een nieuwe methode om online gedrag positief te be?nvloeden. Motiveren, demotiveren, de-escaleren of interveni?ren zijn belangrijke elementen. En daarnaast het verbeteren van de informatiepositie, bijvoorbeeld van de politie. Het gaat om w?e w?t zegt en op welke manier. De inhoud en de afzender van de boodschap moeten daarom met zorg vastgesteld worden. Bij interventies gaan gedragsleer en techniek hand in hand. Techniek stelt ons bijvoorbeeld in staat iemands leeftijd te schatten op basis van zijn chatgesprekken. Dit kan benut worden om ongewenst contact te voorkomen. Een andere mogelijkheid is een avatar te gebruiken die kinderen onverwachts onderwijst als zij persoonlijke informatie met hem delen. Bijvoorbeeld door hen de gevolgen van hun gedrag te laten zien. De techniek kan ons zesde zintuig zijn voor online gevaren. Maar mentale bewustwording, gevaren signaleren en vermijden blijven onverminderd belangrijk als oplossingsrichting.?

Hieronder nog een voorlichtingsfilmpje van de NCRV:

Bronnen: TNO, Nederlands Dagblad