17 miljoen agenten: van betrokken burger tot amateur smeris

Wie een vermist kind thuisbrengt of een zakkenroller overmeestert is van oudsher een held. Met gebruik van sociale media lukt het burgers steeds vaker om met succes vermiste personen of daders op te sporen. Maar bewijsmateriaal kan ook zoek raken, aangetast of meegenomen worden. Hoe kan je als burger helpen zonder de politie voor de voeten te lopen? In De Balie onderzoeken burgers en experts waar in onze rechtstaat de grenzen liggen bij burgerparticipatie.
Technologische ontwikkelingen plaatsen de samenwerking tussen politie en burgers in een nieuwe context. Terwijl de politie enerzijds gebaat is bij de inzet en expertise van burgers in opsporingsonderzoek werpt deze samenwerking ook een aantal ethische en rechtsstatelijke vraagstukken op. Onder andere omtrent privacy, burgerexecutie (eigenrichting) en leefbaarheid. Op 15 november confronteert De Balie het publiek met deze vraagstukken. Burgers en experts worden uitgenodigd om hun licht te laten schijnen op misdrijven, opsporing en digitalisering in het heden en de toekomst. We spreken onder andere met Arnout de Vries (onderzoeker TNO), Karlijn Roex (socioloog) en Sven Brinkhof (strafrechtexpert).
De avond over burgeropsporing is de eerste in een Programmareeks “Opsporing & Vervolging in de toekomst”:
In samenwerking met de politie en het OM maakt De Balie een serie over de herpositionering van politie en burger in het digitale tijdperk. Hoe kunnen alle partijen het best gezamenlijk anticiperen op technologische ontwikkelingen in relatie tot politiewerk en criminaliteit? En hoe kan daarbij de rechtstaat worden gewaarborgd? Brengen technologische ontwikkelingen ons het ultieme veiligheidsklimaat, of zullen we kennismaken met de donkere kanten van nieuwe technologie à la hitserie Black Mirror?
Peter van der Geer is een ervaren gespreksleider. Hij is auteur van Prachtige bijeenkomsten en oprichter van Debat.nl. Hij werkt veel op het snijvlak van overheid en maatschappij.
Arnout de Vries is onderzoeker en adviseur op het gebied van sociale media en maatschappelijke veiligheid bij TNO. Hij ontwikkelt digitale middelen die hulp kunnen bieden bij een effectievere burgerparticipatie, zoals de applicatie ‘Samen Zoeken. Daarnaast schrijft hij op zijn site SocialMediaDNA over sociale media en de maatschappelijke veiligheid.
Karlijn Roex is socioloog en promoveert eind november aan het Max Planck Instituut in Keulen. Daarnaast is zij oprichtster van Spreekuur 89, een collectief dat opkomt voor mensen die tegen hun wil met de GGZ in aanraking komen. Ze werkt aan een boek over de discussie omtrent “verwarde personen” en betoogde in het Parool dat de oproep om “verwarde personen” in de gaten te houden kan zorgen voor een surveillance staat.
Sven Brinkhoff als strafrechtexpert verbonden aan de Open Universiteit waar hij o.a. onderzoek doet naar de rol van burgers bij opsporing en de gevolgen daarvan voor strafzaken. Hij begon zijn loopbaan bij het openbaar ministerie en is werkzaam geweest in de rechterlijke macht.
Bekijk het debat hier terug:
Deze video is niet meer beschikbaar. Origineel op Vimeo
Redactie: Ianthe Mosselman (De Balie) en Rokhaya Seck (De Balie) in samenwerking met politie & Openbaar Ministerie
Vragen over dit artikel
Waar ging de avond “17 miljoen agenten” over?
Over de vraag hoe burgers kunnen helpen bij opsporing zonder de politie voor de voeten te lopen, en welke ethische en rechtsstatelijke vragen dat oproept, zoals privacy, eigenrichting en leefbaarheid.
Wie spraken er tijdens het debat?
Arnout de Vries, onderzoeker bij TNO, socioloog Karlijn Roex en strafrechtexpert Sven Brinkhoff van de Open Universiteit. Peter van der Geer was gespreksleider.
Wat is de programmareeks “Opsporing & Vervolging in de toekomst”?
Een serie van De Balie, gemaakt met de politie en het OM, over de nieuwe verhouding tussen politie en burger in het digitale tijdperk en over hoe de rechtsstaat daarbij gewaarborgd kan worden.
Vragen en antwoorden toegevoegd in 2026, op basis van het artikel hierboven.