Wisdom of crowds en veiligheid

In het magazine Nationale Veiligheid en Crisisbeheersing van februari 2013 een interessant artikel over hoe de “wisdom of crowds” kan bijdragen aan veiligheid van Maurits Kreijveld.

Dankzij internet zijn we afgelopen decennia meer dan ooit verbonden geraakt. Het is nu beter mogelijk om wereldwijd informatie, ideeën en kennis uit te wisselen en samen te werken. Doordat slim te doen kunnen we gebruik maken van de zogenaamde wisdom of crowds: het feit dat we gezamenlijk betere beslissingen kunnen nemen en inschattingen kunnen maken dan individueel of dan alleen wat bollebozen bij elkaar.
Vaak wordt als voorbeeld van de “wisdom of crowds” het raden van het gewicht van een koe of het aantal knikkers in een pot gegeven. Het gemiddelde van de individuele schattingen zou dan een nauwkeurig antwoord op moeten leveren. Onafhankelijkheid en diversiteit is daarbij essentieel. Maar de “wisdom of crowds” is meer dan dat. In dit artikel laat ik zien wat de ‘wisdom of crowds’ kan betekenen voor veiligheid en hoe de nabije toekomst er op dit terrein uit zou kunnen zien. En die toekomst is dichterbij dan u denkt.

Burgers voor het karretje spannen
De manieren om de “wisdom of crowds” te benutten bestrijken een spectrum van crowdsourcing via cocreatie tot en met zelforganisatie, met steeds een toenemende invloed van de “crowd” op het proces. Het meest gebruikt is crowdsourcing: het betrekken van (uitbesteden van een taak aan) een grote groep als hulpbron van ideeën, kennis, productie, uitwisselingen verspreiding. Losse, individuele bijdragen worden daarbij geaggregeerd tot iets gezamenlijks. Op heel veel terreinen is geëxperimenteerd met crowdsourcing, ook op het vlak van wetgeving en opsporing.
Zo is er de website internetconsultatie.nl waar burgers kunnen bijdragen aan het verbeteren van wet- en regelgeving die in voorbereiding is. Het idee is dat burgers verfrissende ideeën en oplossingen kunnen hebben die een waardevolle aanvulling kunnen zijn op die van de juridische beleidsmakers en experts. Een ander bekend en succesvol voorbeeld is de meldingsapp van de politie waarmee burgers melding kunnen maken van vernielingen, ongelukken of incidenten in de stad. Extra ogen en oren dus.
Nog een heel ander voorbeeld is de manier waarop eBay haar eigen gebruikers inzet bij het oplossen van geschillen tussen kopers en verkopers. Jaarlijks zijn dat er zo’n zestig miljoen, teveel om allemaal zelf af te handelen. Daarom maakt eBay gebruik van zogenaamde “crowdsourced online dispute resolution”: een willekeurige gebruiker, die niets te maken heeft met het betreffende geschil, wordt gevraagd om de situatie te beoordelen. Uiteindelijk doen zo 12 tot 13 gebruikers een uitspraak die leidt tot een bindende uitspraak voor het geschil: een vorm van rechtspraak met een publieksjury.
Deze voorbeelden laten de variatie aan mogelijkheden zien die internet en sociale media met zich meebrengen. Aan de ene kant kunnen burgers meer betrokken worden, aan de andere kant kunnen burgers ook meer van zich laten horen, zich organiseren en laten ze zich daarbij niet volledig sturen of in een hokje plaatsen. Dat betekent dat organisaties, of het nu bedrijven zijn of overheden, grip op burgers verliezen, als ze die al hadden. Project X in Haren laat zien hoe een online vergissing kan uitlopen op echte incidenten: het gevolg van een niet op voorhand te voorspellen wisselwerking tussen online en offline gedrag. Wat betekent dit voorde toekomst?
Vaak wordt als voorbeeld van de “wisdom of crowds” het raden van het gewicht van een koe of het aantal knikkers in een pot gegeven. Het gemiddelde van de individuele schattingen zou dan een nauwkeurig antwoord op moeten leveren. Onafhankelijkheid en diversiteit is daarbij essentieel. Maar de “wisdom of crowds” is meer dan dat. In dit artikel laat ik zien wat de ‘wisdom of crowds’ kan betekenen voor veiligheid en hoe de nabije toekomst er op dit terrein uit zou kunnen zien. En die toekomst is dichterbij dan u denkt.
Nieuwe technologische ontwikkelingen
In de toekomst wordt het menselijk gedrag steeds beter te meten en te sturen. Dat komt door uiteenlopende technologische ontwikkelingen. Zo wordt het door de opkomst van zogenaamde “big data” mogelijk om grote hoeveelheden data te verwerken en daaruit informatie en kennis te halen. Deze ontwikkeling is bijzonder krachtig in combinatie met twee andere: de opkomst van steeds meer sensoren in de openbare ruimte: camera’s, microfoons en ecosensors, zowel in gevels, gebouwen als op de smartphones. Dit betekent dat er steeds meer data gegenereerd worden, en daarmee dus informatie beschikbaar komt over wat er in de omgeving gebeurt. Tegelijkertijd wordt de software om deze data te analyseren krachtiger en “socialer”: deze is steeds beter in staat om ook taal te begrijpen. Deze software wordt nu al gebruikt om sociale media berichten zoals tweets, blogs en statusupdates bij Facebook, te analyseren. Daarmee kan van iedere burger een profiel gemaakt worden en uit grote hoeveelheden berichten kunnen populaire thema’s worden gehaald of beginnende onrust gesignaleerd worden. Tel hierbij op de groeiende rekenkracht op waarmee het mogelijk wordt om de structuur van sociale netwerken en interacties in kaartte brengen en de dynamiek ervan live te volgen of prognoses te maken hoe ze zich gaan ontwikkelen. Niet alleen bedrijven met hun marketingwensen, maar ook overheden kijken verlekkerd naar deze nieuwe technologische mogelijkheden en ontwikkelen nieuwe toepassingen om sociale media nog uitgebreider te monitoren. Het is de bedoeling om hiermee vroegtijdig onrust of incidenten op te sporen en de ontwikkeling ervan (escalatie, groeit het of verdwijnt het?) te volgen. In een nog verdere toekomst zullen nieuwe technieken zoals hersenscans nog eerder kunnen zien aankomen als mensen van sentiment veranderen. En de technieken om het gedrag van mensen te sturen door middel van beeld, geluid en anders, groeien. Zo is bekend dat mensen vredelievender worden als ze gespoten worden met het middel oxytocine, een neurotransmitter, die de emotionele binding tussen mensen vergroot.

Minority Report als toekomstscenario?
En voilà, het scenario uit de film Minority Report is geboren: de belofte van een misdaadvrije wereld door “precrime”: het opsporen en ingrijpen voordat een misdaad is begaan. Toch blijkt dat geen systeem feilloos is en dat mensen de zwakste schakel blijven. Niet alleen brengt het gebruik van deze technieken grote vragen met zich mee op het vlak van privacy, maar ook de vraag hoe voorspelbaar “misdaad” is. Ons gedrag is niet eenduidig vast te stellen op basis van onze tweets of de uitslag van onze lichaamssensoren en hersenscans. Je kunt niet van tevoren voorspellen of wat begint als een feestje uitloopt op rellen of vandalisme. Niet ieder Project X-feestje loopt uit op ellende. Belangrijk is daarom het besef dat het inzetten op het monitoren van burgers alleen geen heil brengt. Kijkend aan de zijlijn en wachtend wat er gaat gebeuren. Het lijkt toekomstmuziek maar blijkt dit vooral de richting te zijn waar veel overheden naar kijken in hun veiligheidsprojecten. Hoog tijd dus dat er ook aan alternatieve strategieën voor de toekomst wordt gewerkt om de veiligheid te vergroten. Daarbij kunnen we leren van initiatieven als Burgerwacht: door burgers niet af te tappen, maar te investeren in de zelfredzaamheid en het zelforganiserend vermogen van burgers. Daarvoor moeten we kijken naar een andere kant van de wisdom of crowds: de interacties tussen mensen. Hoe kunnen deze interacties “slimmer?” Diezelfde technologische ontwikkelingen zouden ook ingezet kunnen worden om de interactie tussen mensen te bevorderen: wederzijds begrip, leren luisteren, feedback, de-escalatie en verbroedering. Investeren in het versterken van mensen in plaats van het versterken van systemen die buiten mensen staan. Uiteindelijk zit de wijsheid in ons allemaal. Dát is wat mij betreft de echte “wisdom of crowds”.
Bron: Magazine Nationale Veiligheid, feb 2013
Maurits Kreijveld, verbonden aan Stichting Toekomstbeeld der Techniek is ook auteur van het boek ‘Samen slimmer’ dat genomineerd is als management boek van het jaar. Hij houdt ook een blog bij over dit onderwerp: Wisdom Of The Crowd
Lees het origineel hieronder (op pagina 12):
Deze SlideShare-presentatie is niet meer beschikbaar.
Vragen over dit artikel
Wat is de wisdom of crowds?
Het idee dat een groep samen betere beslissingen en inschattingen kan maken dan een individu of een paar experts, zoals bij het raden van het gewicht van een koe. Volgens de auteur zijn onafhankelijkheid en diversiteit daarbij essentieel.
Hoe gebruikt eBay de wisdom of crowds?
Bij zo’n zestig miljoen geschillen per jaar vraagt eBay willekeurige, niet-betrokken gebruikers de situatie te beoordelen. Uiteindelijk doen 12 tot 13 gebruikers een uitspraak die bindend is voor het geschil, een vorm van rechtspraak met een publieksjury.
Wat heeft Minority Report met veiligheid te maken?
In die film wordt misdaad voorkomen door in te grijpen voordat ze is gepleegd. De auteur waarschuwt dat geen systeem feilloos is, dat gedrag niet eenduidig te voorspellen is en dat zulke technieken grote privacyvragen oproepen.
Welk alternatief stelt de auteur voor?
Investeren in de zelfredzaamheid en het zelforganiserend vermogen van burgers, en technologie gebruiken om interactie tussen mensen te verbeteren, zoals wederzijds begrip, feedback en de-escalatie.
Vragen en antwoorden toegevoegd in 2026, op basis van het artikel hierboven.