SocialMediaDNA richt zich op kennisdeling rondom social media, politie en maatschappelijke veiligheid. Onderwerpen vari?ren van de online aspecten van openbare orde, opsporing, vervolging, rechtspraak tot crisisbeheersing en communicatie.
Jeremy Piven, winnaar van een Emmy en een Golden Globe Award, wil in deze nieuwe serie “Wisdom of the Crowd” als visionaire tech innovator een crowdsourcing/crimesolving app lanceren om zijn de moord op zijn dochter op te lossen. De serie laat zien hoe dit revolutionair proces met horten en storen verloopt. Ge?nspireerd door het idee dat een miljoen gedachten beter zijn dan een, ontwikkelt ondernemer Jeffrey Tanner (Piven) een app “Sophe”, een online platform voor het delen van misdaadinformatie, en verleidt de oorspronkelijke rechercheur die ooit op zoek was naar zijn dochter’s moordenaar, Det. Tommy Cavanaugh (Richard T. Jones), om met hem samen te gaan werken. Deze detective heeft moeite om de nieuwe technologische ontwikkelingen te volgen en is een agent van de ‘oude stempel’, en worstelt om de nieuwe dynamiek die vanuit de crowd naar voren komt onder controle te krijgen.
Het verhaal is gebaseerd op het Isra?lisch TV concept met dezelfde naam.
Op 10 februari jl. organiseerde Reed Business Education samen met TNO een seminar over online burgeropsporing. Locatie: PIT, Almere. Dagvoorzitter: Diederik Greive, hoofdofficier bij het OM en onder meer portefeuillehouder Opsporingsberichtgeving. Voor een publiek van circa 100 mensen werd aan de orde gesteld: hoe pakt men het in de opsporing aan, gegeven de ontwikkelingen in social media en maatschappelijke betrokkenheid en bemoeienis? Wat staat de ?gevestigde? partijen op dat gebied te doen en te wachten?
Weliswaar waren alle aanwezigen het er over eens dat er een fundamentele verandering heeft plaatsgevonden en nog gaande is in de mate waarin de burger betrokken is bij veiligheids- en opsporingsvraagstukken, maar de nuanceverschillen in de benadering waren interessant.
Burgemeester Annemarie Jorritsma van Almere introduceerde het gemeentebeleid met een kort filmpje over de Veiligheidsaanpak 2015-2018.
De gemeente heeft de inbreng van burgers steeds intensiever proberen te initi?ren. Want: ?Wij overschatten als gemeente stelselmatig hoe goed wij onze burgers bereiken. En dat is wel het doel: dat we kunnen gaan spreken van overheidsparticipatie,? aldus Jorritsma.
Waar de burgemeester het nog vooral had over de informatievoorziening tussen burgers en overheid over en weer, vervolgde hoofd recherche Midden-Nederland Henk Bril met de praktijk van de opsporing. Die wordt be?nvloed door die informatievoorziening en dat gaat op heel veel manieren. Bril illustreerde dat met een aantal sprekende voorbeelden.
Zoals bij de zaak Ruben en Julian: ?een Twitterbom die ontplofte? en burgers die zelf een bos gingen doorzoeken. Na de verdwijning van Lisanne Froon en Kris Kremers: de actieve houding van betrokken familie. Na de dood van Els Borst: de ?actieve betrokkenheid vanuit de politiek?. En bij de afpersing van John en Linda de Mol veel diverse reacties en bemoeienissen. Koppel daaraan een vaak zeer actieve ?mediakaravaan? en de eventuele rol van de ?zelfbenoemde expert? en je ziet de ontwikkeling zoals Bril hem noemde: ?Van burger en opsporing naar burgeropsporing.?
Dat levert heel veel verschillende informatie en situaties op, die soms absoluut maar ook niet altijd bevorderlijk zijn voor de opsporing. Hoe moet je al die info vooraf duiden? Is ze betrouwbaar? Bruikbaar voor beleid, co?rdinatie of uitvoering? Daarom alleen al is voor de politie een goede afdeling communicatie onontbeerlijk, stelde Bril. Want je kunt niet anders dan meegaan met wat de maatschappij van je vraagt, maar wel binnen grenzen.
Bril: ?Uiteindelijk gaat het om waarheidsvinding en de deugdelijkheid van het onderzoek: hypothesen, scenario?s, verifi?ren en falsificeren. Dus het klassieke rechercheren blijven we doen, naast de modernere mogelijkheden.?
Henk Bril benadrukte daarmee de kern van de middag: in hoeverre gaan de klassieke instituties mee met de ontwikkelingen, in welke mate is het gewenst dat ze dat doen en hebben ze daar eigenlijk nog enige zeggenschap in? Bril vond dat er al veel gebeurde om de burger te betrekken.
Nieuwe inrichting
Hoofdofficier van justitie in Midden-Nederland Johan Bac maakte als volgende spreker de vergelijking met de huisarts van tegenwoordig. Die ontvangt een veel beter ge?nformeerde pati?nt dan vroeger in de spreekkamer, zeker bij de eenvoudige aandoeningen. Naarmate de klacht medisch gecompliceerder is, neemt de huisarts of uiteindelijk de specialist het meer over van de pati?nt.
Bac: ?Hier gaan we ook naar toe in de opsporing. Er zullen eenvoudige zaken zijn, waarbij de politie kan kijken naar wat de burger zelf al heeft gedaan. Van het maken van een foto tot het opnemen van een verklaring of het invullen van een aangifte. De politie zal daarin ondersteunend zijn. En dan hebben we het over 80% van de criminaliteit.?
Maar dat houdt dus ook in dat de rollen worden omgedraaid. Van Opsporing verzocht naar Opvolging gezocht, zoals Bac het formuleerde. De burger reageert niet meer, maar initieert. Dat zal uiteindelijk resulteren in eigen verantwoordelijkheden. Bac: ?Denk aan de eigen belastingaangifte met een verklaring dat je die naar waarheid hebt opgemaakt, iets dergelijks.?
Bac erkende dat die situatie totaal nieuw zou zijn en een totaal nieuwe inrichting van het strafproces zou betekenen. Hij maakte een kanttekening: ?In de analogie met de medische wereld, ook wij hebben ons specialistische werk. En zware zaken zijn vaak onzichtbaar. Daar moet wel capaciteit voor blijven.?
Daarnaast wees hij op de rechtsstatelijke belangen: ?Wij als OM zijn niet alleen doorgeefluik. We hebben ook onze procesnormen en die zijn er niet voor niets.?
Geen flexibiliteit
Daarna werd het grovere geschut in stelling gebracht in de persoon van Maurice de Hond, naast opiniepeiler onder meer bekend van zijn optreden in de Deventer moordzaak. Hij waste als verwacht de strafrechtsketen stevig de oren met tal van ongerijmdheden uit het onderzoek naar de moord op de weduwe Wittenberg. Bij uitstek maakte hij gebruik van ?burgerdeskundigen? om de bevindingen van onder meer het NFI onderuit te halen. De Hond: ?Het begon als crowdsourcing avant la lettre met een blog dat ik schreef. Dat groeide uit tot een gezamenlijke expertise van heel veel mensen.?
De Hond is behoorlijk gedesillusioneerd geraakt in de kwaliteit van het opsporingsproces. Het gaat er hem niet om dat ??n partij het standaard bij het verkeerde eind zou hebben. ?Ik trok met mijn website over de zaak ook gekken aan die onzin uitkraamden.? Maar het schokte hem vooral dat de keten zo afwijzend reageerde. Er was geen enkele flexibiliteit te bespeuren.
De Hond: ?Het gaat dan toch, zoals Henk Bril zei, inderdaad om de waarheidsvinding? Waarom wordt die aantoonbare expertise van zovelen niet eens meegenomen?? De conclusie van De Hond was dat de ?crowd? die de instituties binnen het strafproces voor zich zien, nog steeds ?intern? is. Er wordt nog te hi?rarchisch gedacht.
Doodeng
In de discussie tussen de panelleden (zonder Jorritsma) en met de zaal onder leiding van Diederik Greive werden de bovenstaande posities nader uitgewerkt. Daarbij behield Henk Bril (?Er gebeurt al veel?) zijn wat behoudender stelling, was De Hond het meest radicaal (?De instituties kunnen niet volgen?) en nam Bac de middenpositie in (?We lopen er achteraan, maar misschien is dat onze rol ook wel?).
Maurice de Hond leek de zaal voor zich gewonnen te hebben. Belgisch oud-hoofdcommissaris Steven de Smet: ?We werken met de kaders uit het industri?le tijdperk.? Interessant was het diverse blikveld op privacy: waar politie en OM duidelijk ook die waarden in hun afweging willen meenemen, sprak De Hond zich duidelijk uit: ?We bestaan niet meer als individu. We houden het niet tegen. Het enige wat ons rest is de kwaliteit van ons werk zo hoog mogelijk te houden.?
Dat de expertise van de burger moet worden ingezet, daar was iedereen het wel over eens. En ook dat je het niet redt met het openstellen van ?een extra kanaal?. Anders loopt het het systeem uiteindelijk over de schoenen. Dus incorporeren is het devies.
Uit de zaal kwam Arnout de Vries, co-auteur van Social Media, het nieuwe DNA, met de hamvraag: hoe organiseer je het dan? Daar bleef het nog even stil op, behalve dat de betrokkenheid van jongeren (Bac: ?Ik ben met mijn 45 jaar stokoud.?) en in een vroeger stadium faciliteren van burgers nuttig kunnen zijn. En blijven communiceren: ?Als je op een scheldpartij inhoudelijk antwoordt, blijkt het in negen van de tien gevallen om heel nette en serieuze mensen te gaan,? zei De Hond.
Johan Bac: ?We moeten vooruit, ook al weet ik op 1000 vragen geen antwoord. Dat maakt het tegelijkertijd doodeng.?
“Grote veranderingen vinden plaats in de opsporing. Burgers mobiliseren elkaar via social media en lossen zaken op. Deze ‘do it yourself police’ verandert de tactische opsporing radicaal.” Dat vertelt TNO-onderzoeker Arnout de Vries. “Politie en justitie kunnen daar nog beter gebruik van maken. Daarom zet ik mij in voor een nieuwe balans tussen gesloten veiligheidsorganisaties en de open genetwerkte maatschappij die social media volop benut.”
“De kritieke massa is bereikt. De adoptie van social media is zo groot in Nederland, dat burgers elkaar weten te vinden en te mobiliseren. Daardoor neemt hun invloed toe en gaan dingen veranderen. Dat heeft een positieve uitwerking. Bijvoorbeeld als het gaat om samenwerking met de politie. Maar de negatieve kant hiervan is dat ook criminelen elkaar weten te vinden en te mobiliseren. Vanuit TNO help ik om de kracht van deze massa in goede banen te leiden. En de wereld veiliger te maken met behulp van social media. Dat doe ik vanuit een drang om alles beter te willen maken. Niet voor mezelf, maar voor anderen. Voor mijn kinderen bijvoorbeeld. Die komen op Facebook minder frisse figuren tegen en krijgen contactverzoeken van vreemden. Terwijl ik ze daarvoor zou beschermen in de fysieke wereld. Internet gooit alle bestaande structuren en werkwijzen overhoop. Het vraagt van veiligheidsorganisaties een volledig andere manier van denken en werken.
Doe-het-zelf-politie
De Nederlandse politie loopt wereldwijd voorop in het gebruik van social media. Toch zie ik dat politie en justitie graag vasthouden aan het oude en vertrouwde. Terwijl burgers social media omarmen en volop benutten om gezamenlijk een dader op te sporen. Veel waakzame dienders zouden het liefst deze burgeropsporing verbieden. Maar ik zie in de praktijk dat de tactische opsporing door de ‘do it yourself police’ gigantisch gaat veranderen. Het is een ?game changer? van jewelste. We leven niet in een tijdperk van veranderingen, maar in een verandering van tijdperk. Als de politie niet heel snel inspeelt op deze ontwikkeling, maakt zij zichzelf overbodig. Vanuit het klassieke denken moeten burgers nu nog wijken als de politie komt. Straks hebben diezelfde burgers via social media het voortouw. Zij hebben met elkaar een groot potentieel aan intelligentie en vaardigheden om zaken op te lossen of te voorkomen. En dat gaan ze ook doen. Met of zonder politie.
Verbeteren van kennis
Social media zijn nog een relatief nieuw fenomeen. Hoe mensen zich online gedragen en hoe de politie daar op kan inspelen, weten we nog niet precies. Daarom werk ik samen met techneuten, gedragswetenschappers en juristen om de kennis hierover te vergroten bij politie en justitie. In dat kader analyseren we als TNO de rol van social media bij incidenten. Bij ‘project X’ in Haren zien we bijvoorbeeld dat de Mobiele Eenheid wordt ingezet, maar online nauwelijks optreedt. En bij de vermissing van Ruben en Julian uit Zeist neemt de politie wel de regie over de burgerzoekacties, maar niet over de online burgerinitiatieven. Dat kan beter. Burgers willen graag helpen. De politie experimenteert daar dan ook mee. Ik help ze daarbij. Bijvoorbeeld met een social recherche game op Facebook. Maar ook met het online corrigeren van mensen die onacceptabel gedrag vertonen. En een nieuwe versie van Burgernet , die gebruikmaakt van ’the wisdom of the crowd’ via burger- en bedrijfsnetwerken.
Pak gericht de regie
Een aantal voorlopers binnen de politie begrijpen deze nieuwe tijd. Een daarvan is Frank Smilda, districtschef bij de Nationale Politie Eenheid Noord-Nederland. Hij had zeven jaar geleden al een virtuele plaats delict op Second Life om burgers bij het politiewerk te betrekken. Daarmee was hij zijn tijd ver vooruit. Binnenkort verschijnt ons boek ‘Social media: Het nieuwe DNA’. Het laat zien hoe de rechercheur en de amateur elkaar versterken met social media. De Sherlock Holmes’ van deze tijd kunnen veel voor de politie betekenen. Wereldwijd staan veel experts ter beschikking van de politie. Veel meer dan ze ooit zelf in huis kan hebben. Maak daar gebruik van. Burgers willen graag helpen. En ze mogen soms meer dan de politie. Bied ze een platform. En pak gericht de regie daar waar burgers tegen hun grenzen aanlopen. Uiteindelijk blijven politie en justitie nodig om een zaak rond te krijgen en daders op te pakken. Ik blijf mij inzetten om deze nieuwe balans te bereiken.”
In het magazine Nationale Veiligheid en Crisisbeheersing van februari 2013 een interessant artikel over hoe de ?wisdom of crowds??kan bijdragen aan veiligheid van Maurits Kreijveld.
Dankzij internet zijn we afgelopen decennia meer dan ooit?verbonden geraakt. Het is nu beter mogelijk om wereldwijd informatie,?idee?n en kennis uit te wisselen en samen te werken. Door?dat slim te doen kunnen we gebruik maken van de zogenaamde??wisdom of crowds?: het feit dat we gezamenlijk betere beslissingen?kunnen nemen en inschattingen kunnen maken dan individueel?of dan alleen wat bollebozen bij elkaar.
Vaak wordt als voorbeeld van de ?wisdom of crowds??het raden van het gewicht van een koe of het aantal?knikkers in een pot gegeven. Het gemiddelde van de?individuele schattingen zou dan een nauwkeurig?antwoord op moeten leveren. Onafhankelijkheid en?diversiteit is daarbij essentieel. Maar de ?wisdom of?crowds? is meer dan dat. In dit artikel laat ik zien wat de??wisdom of crowds? kan betekenen voor veiligheid en?hoe de nabije toekomst er op dit terrein uit zou kunnen?zien. En die toekomst is dichterbij dan u denkt.
Burgers voor het karretje spannen
De manieren om de ?wisdom of crowds? te benutten?bestrijken een spectrum van crowdsourcing via?cocreatie tot en met zelforganisatie, met steeds een?toenemende invloed van de ?crowd? op het proces. Het?meest gebruikt is crowdsourcing: het betrekken van?(uitbesteden van een taak aan) een grote groep als?hulpbron van idee?n, kennis, productie, uitwisseling?en verspreiding. Losse, individuele bijdragen worden?daarbij geaggregeerd tot iets gezamenlijks. Op heel?veel terreinen is ge?xperimenteerd met crowdsourcing,?ook op het vlak van wetgeving en opsporing.
Zo is er de website internetconsultatie.nl waar burgers?kunnen bijdragen aan het verbeteren van wet- en?regelgeving die in voorbereiding is. Het idee is dat?burgers verfrissende idee?n en oplossingen kunnen?hebben die een waardevolle aanvulling kunnen zijn op?die van de juridische beleidsmakers en experts. Een?ander bekend en succesvol voorbeeld is de meldingsapp?van de politie waarmee burgers melding kunnen?maken van vernielingen, ongelukken of incidenten in?de stad. Extra ogen en oren dus.
Nog een heel ander voorbeeld is de manier waarop?eBay haar eigen gebruikers inzet bij het oplossen van?geschillen tussen kopers en verkopers. Jaarlijks zijn?dat er zo?n zestig miljoen, teveel om allemaal zelf af te?handelen. Daarom maakt eBay gebruik van zogenaamde??crowdsourced online dispute resolution?: een willekeurige?gebruiker, die niets te maken heeft met het?betreffende geschil, wordt gevraagd om de situatie te?beoordelen. Uiteindelijk doen zo 12 tot 13 gebruikers?een uitspraak die leidt tot een bindende uitspraak?voor het geschil: een vorm van rechtspraak met een?publieksjury.
Deze voorbeelden laten de variatie aan mogelijkheden?zien die internet en sociale media met zich meebrengen.?Aan de ene kant kunnen burgers meer betrokken?worden, aan de andere kant kunnen burgers ook meer?van zich laten horen, zich organiseren en laten ze zich?daarbij niet volledig sturen of in een hokje plaatsen.?Dat betekent dat organisaties, of het nu bedrijven zijn?of overheden, grip op burgers verliezen, als ze die al?hadden. Project X in Haren laat zien hoe een online?vergissing kan uitlopen op echte incidenten: het gevolg?van een niet op voorhand te voorspellen wisselwerking?tussen online en offline gedrag. Wat betekent dit voor?de toekomst?
Vaak wordt als voorbeeld van de ?wisdom of crowds??het raden van het gewicht van een koe of het aantal?knikkers in een pot gegeven. Het gemiddelde van de?individuele schattingen zou dan een nauwkeurig?antwoord op moeten leveren. Onafhankelijkheid en?diversiteit is daarbij essentieel. Maar de ?wisdom of?crowds? is meer dan dat. In dit artikel laat ik zien wat de??wisdom of crowds? kan betekenen voor veiligheid en?hoe de nabije toekomst er op dit terrein uit zou kunnen?zien. En die toekomst is dichterbij dan u denkt.
Nieuwe technologische ontwikkelingen
In de toekomst wordt het menselijk gedrag steeds beter?te meten en te sturen. Dat komt door uiteenlopende?technologische ontwikkelingen. Zo wordt het door de?opkomst van zogenaamde ?big data? mogelijk om grote?hoeveelheden data te verwerken en daaruit informatie?en kennis te halen. Deze ontwikkeling is bijzonder?krachtig in combinatie met twee andere: de opkomst?van steeds meer sensoren in de openbare ruimte:?camera?s, microfoons en ecosensors, zowel in gevels,?gebouwen als op de smartphones. Dit betekent dat?er steeds meer data gegenereerd worden, en daarmee?dus informatie beschikbaar komt over wat er in de?omgeving gebeurt.?Tegelijkertijd wordt de software om deze data te?analyseren krachtiger en ?socialer?: deze is steeds beter?in staat om ook taal te begrijpen. Deze software wordt?nu al gebruikt om sociale media berichten zoals tweets,?blogs en statusupdates bij Facebook, te analyseren.?Daarmee kan van iedere burger een profiel gemaakt?worden en uit grote hoeveelheden berichten kunnen?populaire thema?s worden gehaald of beginnende?onrust gesignaleerd worden. Tel hierbij op de groeiende?rekenkracht op waarmee het mogelijk wordt om de?structuur van sociale netwerken en interacties in kaart?te brengen en de dynamiek ervan live te volgen of?prognoses te maken hoe ze zich gaan ontwikkelen.?Niet alleen bedrijven met hun marketingwensen, maar?ook overheden kijken verlekkerd naar deze nieuwe?technologische mogelijkheden en ontwikkelen nieuwe?toepassingen om sociale media nog uitgebreider te?monitoren. Het is de bedoeling om hiermee vroegtijdig?onrust of incidenten op te sporen en de ontwikkeling?ervan (escalatie, groeit het of verdwijnt het?) te volgen.?In een nog verdere toekomst zullen nieuwe technieken?zoals hersenscans nog eerder kunnen zien aankomen?als mensen van sentiment veranderen. En de technieken?om het gedrag van mensen te sturen door middel van?beeld, geluid en anders, groeien. Zo is bekend dat?mensen vredelievender worden als ze gespoten worden?met het middel oxytocine, een neurotransmitter, die de?emotionele binding tussen mensen vergroot.
Minority Report als toekomstscenario?
En voil?, het scenario uit de film Minority Report is?geboren: de belofte van een misdaadvrije wereld door??precrime?: het opsporen en ingrijpen voordat een?misdaad is begaan. Toch blijkt dat geen systeem?feilloos is en dat mensen de zwakste schakel blijven.?Niet alleen brengt het gebruik van deze technieken?grote vragen met zich mee op het vlak van privacy,?maar ook de vraag hoe voorspelbaar ?misdaad? is. Ons?gedrag is niet eenduidig vast te stellen op basis van?onze tweets of de uitslag van onze lichaamssensoren en?hersenscans. Je kunt niet van tevoren voorspellen of wat?begint als een feestje uitloopt op rellen of vandalisme.?Niet ieder Project X-feestje loopt uit op ellende.?Belangrijk is daarom het besef dat het inzetten op het?monitoren van burgers alleen geen heil brengt. Kijkend?aan de zijlijn en wachtend wat er gaat gebeuren. Het?lijkt toekomstmuziek maar blijkt dit vooral de richting?te zijn waar veel overheden naar kijken in hun veiligheidsprojecten.?Hoog tijd dus dat er ook aan alternatieve?strategie?n voor de toekomst wordt gewerkt om?de veiligheid te vergroten. Daarbij kunnen we leren van?initiatieven als Burgerwacht: door burgers niet af te?tappen, maar te investeren in de zelfredzaamheid en?het zelforganiserend vermogen van burgers. Daarvoor?moeten we kijken naar een andere kant van de wisdom?of crowds: de interacties tussen mensen. Hoe kunnen?deze interacties ?slimmer?? Diezelfde technologische?ontwikkelingen zouden ook ingezet kunnen worden?om de interactie tussen mensen te bevorderen: wederzijds?begrip, leren luisteren, feedback, de-escalatie en?verbroedering.?Investeren in het versterken van mensen in plaats van?het versterken van systemen die buiten mensen staan.?Uiteindelijk zit de wijsheid in ons allemaal. D?t is wat?mij betreft de echte ?wisdom of crowds?.
Maurits Kreijveld, verbonden aan Stichting Toekomstbeeld der Techniek is ook auteur van het boek ‘Samen slimmer‘ dat genomineerd is als management boek van het jaar. Hij houdt ook een blog bij over dit onderwerp:??Wisdom Of The Crowd
Maurice de Hond leek de zaal voor zich gewonnen te hebben. Belgisch oud-hoofdcommissaris Steven de Smet: ?We werken met de kaders uit het industri?le tijdperk.? Interessant was het diverse blikveld op privacy: waar politie en OM duidelijk ook die waarden in hun afweging willen meenemen, sprak De Hond zich duidelijk uit: ?We bestaan niet meer als individu. We houden het niet tegen. Het enige wat ons rest is de kwaliteit van ons werk zo hoog mogelijk te houden.?
