Tagarchief: Brandstichting

Brandstichtingen ?t Zandt

Geef een reactie

?We waren niet blij maar opgelucht toen de dader gepakt werd? -?Burgemeester Albert Rodenboog van Loppersum over de serie brandstichtingen die ?t Zandt in zijn
greep hield.

Met de arrestatie van een 20-jarige verdachte wordt in 2007 een reeks van brandstichtingen in ?t Zandt gestopt. Burgemeester Albert Rodenboog van Loppersum kijkt terug op een periode waarin de ontwikkelingen elkaar in hoog tempo opvolgden en de kleine dorpsgemeenschap op het Groninger platteland werd geteisterd door 19 branden.

De reeks van branden start volgens burgemeester Rodenboog direct met een bijzondere brand.??De eerste brand vond op 4 augustus 2007 plaats in een leegstaand pand, in het midden van het?dorp?, zo vertelt Rodenboog. ?Omdat het een oud huis van een aalmoezenier was, werd van meet?af aan rekening gehouden met het feit dat er mogelijk nog munitie in het huis lag. Het hele dorp?was uitgelopen om te zien wat er gaande was. De hulpverlening was groots opgeschaald. Als?burgemeester moest ik op enig moment zelfs het besluit nemen om een van de muren met een?shovel naar binnen te drukken. Dat maakte de brand in dat opzicht wel bijzonder. Gelukkig bleek?dat er geen munitie in het pand lag en dus spraken we gekscherend nog van een ?mooie oefening?.?Rodenboog weet op dat moment nog niet dat de bewuste brand het werk is van een pyromaan.

Onrust onder bewoners
?Het idee dat er mogelijk sprake was van een pyromaan begon echter al snel te dagen. De tweede?brand vond ook in een leegstaande woning plaats. Ook hier was het gas en licht al afgesloten.Toen zetten wij de eerste vraagtekens. De hulpdiensten maakten al de opmerking dat muizen?niet met vuur spelen. We waren op ons hoede.? De branden volgen elkaar daarna in hoog tempo?op. Naarmate het aantal branden toeneemt, beginnen de lokale media zich ook steeds sterker?op ?t Zandt te richten. ?Week na week kwamen de branden terug. Naarmate de situatie langer?aanhield begon ook de onrust onder de bewoners toe te nemen.? De burgemeester vertelt hoe hij?naar manieren zocht om de rust in het dorp te behouden. ?Ik bemerkte bij mijzelf dat ik keer op?keer hetzelfde verhaal hield tegen de media. Vanuit de gemeenschap kwamen er signalen op mij?af dat de kinderen slechter sliepen, uit angst voor nieuwe branden. Dat was voor mij de aanleiding?om nadrukkelijk iets richting de bevolking te doen. Ik wilde de bevolking bijpraten en laten zien?dat we er vanuit de overheid bovenop zaten.? De politie was op dat moment nog niet zover om?een gezamenlijke bewonersbijeenkomst te organiseren. ?De politie vroeg zich in eerste instantie?af of ?berhaupt iets er verteld kon worden. Het onderzoek was immers nog in volle gang en een?bijeenkomst zou het verloop daarvan kunnen schaden. Na een gezamenlijk overleg waren ze?gelukkig toch bereid om mee te werken aan een ontmoeting met de dorpsbewoners.?Op een besloten bijeenkomst hebben we hen ingelicht en betrokkenheid getoond. De politie heeft?vooral verteld over de dingen die zij sinds de eerste brand had ondernomen. Al met al was het een?goede avond.? Later wordt de bijeenkomst nog drie keer herhaald. ?Er kwamen per keer circa?120 mensen op de bijeenkomsten af. Op een van de bijeenkomsten heb ik mensen erop gewezen?dat er een gerede kans was dat de pyromaan op dat moment in de zaal zat. Op een dergelijk?moment wordt het dan ijzig stil. Later blijkt dat de jongen die als verdachte is opgepakt ook?daadwerkelijk aanwezig is geweest bij een van die bijeenkomsten. We zaten er dus niet ver naast?met onze inschatting.?

Politiepost in het dorp
Omdat de angst en zorgen onder de bevolking blijven, zoekt Rodenboog naar nieuwe strategie?n.??Ik pleitte voor een politiepost in het dorp. Terwijl in heel Nederland her en der politieposten?waren gesloten, pleitte ik ervoor om in een dorp een 24-uurs post te bemannen. Het idee is tot?aan de korpsleiding doorgesproken. Uiteindelijk is in het dorpshuis een post geopend, waar men?in de dagsituatie kon binnenlopen, een babbeltje kon maken en opvallende zaken kon melden.?Dat heeft uiteindelijk erg goed gewerkt.? Waar gedurende de eerste branden vooral de lokale en?regionale media als het Dagblad van het Noorden en RTV Noord op de branden afkomen, merkt?Rodenboog bij de tiende brand dat ?t Zandt inmiddels onderdeel is geworden van een heuse?landelijke mediahype. ?Ik dacht nog, wat gebeurt me hier? Zo? n beetje heel Nederland was naar??t Zandt gekomen om verslag te doen. Om hen tegemoet te komen hebben we op een gegeven?moment een persconferentie gegeven met de laatste stand van zaken.? Rodenboog staat stil?bij deze persconferentie. ?We hebben toen de fout gemaakt om de persconferentie echt aan te?kondigen, waardoor er bij de pers verwachtingen ontstonden dat wij met groot nieuws zouden?komen. Toen bleek dat we alleen het nieuws van de tijdelijke politiepost konden geven en nog niet?met de aanhouding van een mogelijke dader naar buiten kwamen, was dat voor de aanwezige?media een teleurstelling. We dachten alles juist te co?rdineren door de filmploegen tegelijkertijd?te woord te staan. Maar onder deze omstandigheden werkte dat averechts.??Lange tijd is de voormalige blusploeg uit ?t Zandt bij veel dorpsbewoners verdachte nummer ??n.??Het was een buitengewoon vervelende situatie. In 2006 had de gemeenteraad besloten om de?brandweerpost in het dorp op te heffen. Al bij de eerste brand bij het pand van de aalmoezenier?kreeg ik dat besluit weer terug op mijn bord, door dorpsbewoners die me toevertrouwden dat?de ?aig?n brandweer ?t met ain stroaltje nog had kunn?n bluss?n?. Hoe dan ook, het besluit is?indertijd weloverwogen genomen. Via een herverdeling van de posten was de dekking in ?t Zandt?gegarandeerd, waardoor de brandweerpost in het dorp niet langer in stand hoefde te worden?gehouden. Toen de branden ontstonden, hadden veel mensen richting de oude blusgroep iets van??het zal wel iemand van de brandweer zijn?. Dat was voor de betrokken jongens heel ?vervelend,?juist omdat ze zo geworteld zijn in de lokale samenleving. Ze kregen het ook moeilijk toen de?politie hen wilde horen. Er bestaat een verschil tussen ?verhoren? en ?horen?. In het eerste?geval ben je verdachte, in het tweede geval niet. Toch leverde ook het ?horen? van de blusploeg?spanning op in het dorp. Aan de pers hebben ze doorlopend uitgelegd dat zij het niet waren.?Gelukkig had de jongen die uiteindelijk is opgepakt niets van doen met de voormalige blusploeg?uit ?t Zandt?.

Tips van basisscholen
Achter de schermen wordt hard gewerkt om de dader te pakken te krijgen. Ook defensie wordt?betrokken bij de operatie en biedt onder meer technische ondersteuning met nachtkijkers. Op het hoogtepunt zijn veertig rechercheurs betrokken bij het onderzoek. ?De recherche kreeg daarnaast?ondersteuning uit onverwachte hoek?, zo vertelt Rodenboog lachend. ?Op een gegeven moment?kreeg ik een e-mailtje binnen van een basisschool uit Staphorst. Zij hadden in een kringgesprek?over de pyromaan gesproken en mailden een aantal tips door. Ik heb hen keurig teruggemaild?dat ik hen bedankte voor de tips en dat ik deze aan de politie zou doorgeven.? Het e-mailtje uit?Staphorst blijkt de voorbode te zijn voor stapels post die in de dagen daarna op het bureau van?de burgemeester landen. ?Ik wist niet wat me overkwam. Totdat mij later bleek dat er wekelijks?op de basisscholen een actueel thema wordt gekozen, waar de groepen over spreken. Laat?nou net de pyromaan van ?t Zandt die week als landelijk thema voor de basisscholen te zijn?gekozen.? Rodenboog bladert door de mappen vol met tips die hij van basisscholen uit het hele?land mocht ontvangen. ?We kregen tal van tips binnen. Zoals deze: ?Als ze de pyromaan vinden,?sluit hem dan levenslang op, dan kunnen de kinderen rustig slapen. Groetjes van Nathalie? of?deze: ?U moet overal camera?s ophangen en spioneren. Als u de pyromaan pakt dan is mijn?bankrekeningnummer dit-en-dit?.? Een minder wenselijke ?tip? komt van een paragnost, die op?een congres in Groningen zegt dat de pyromaan ?Edwin? heet en uit het dorp komt. ?Dat stond?vervolgens op de voorpagina van het Dagblad van het Noorden. Diezelfde ochtend hing Edwin?bij mij aan de lijn. Hij woonde middenin het dorp en was helemaal overstuur.? De jongen is gebeld?door RTL4 en SBS6, die al met een filmploeg onderweg zijn naar ?t Zandt om opnamen te maken?van zijn ontkenning. ?In een goed gesprek heb ik hem ervan kunnen overtuigen dat het beter was?om af te zien van het interview, om te voorkomen dat hij de situatie, zowel voor zichzelf als voor?het dorp, van kwaad tot erger zou maken. ?De volgende dag was het vijf december en ik wilde voorkomen dat we dan nog meer heisa in het?dorp zouden krijgen.? Dan slaat het noodlot toch toe. ?We zaten middenin de cyclus van branden,?toen midden op de dag een grote bewoonde boerderij afbrandde. Het hele dorp was weer?overstuur. Later bleek dat het een ?gewone? brand met een technische oorzaak was.?Het leidde tot een vreemd gevoel. Enerzijds was ik opgelucht dat het niet het werk van de?pyromaan was, anderzijds was het een nieuw drama voor iemand wiens huis was afgebrand.??Naarmate het aantal branden groeit, neemt ook de zorg toe dat de medewerking van de burgers?omslaat naar kritiek. ?In totaal heeft het vier maanden geduurd. Je verwacht dat het geduld op?een gegeven moment opraakt. Het is vooral dankzij de grootschalige inzet en de zichtbaarheid?van de politie geweest, dat het omslagpunt nooit is bereikt. Zo zijn huis-aan-huis bezoeken?afgelegd om mensen te bevragen over de mogelijke dader. Het was duidelijk dat ook de politie?alles uit de kast haalde om het probleem uit de wereld te helpen.?

Aanhouding
De opsporing leidt op 19 december 2007 tot de aanhouding van de 20-jarige verdachte, een?inwoner uit het dorp. ?Ik heb gedurende het hele onderzoek tegen de politie gezegd dat ik?geen namen wilde horen. Ik had al moeite genoeg om mij te concentreren op mijn eigen rol als?boegbeeld richting het dorp. Dat wilde ik niet laten vertroebelen door kennis over mensen die?mogelijk verdacht werden van betrokkenheid bij de branden.? Het bericht dat tot een aanhouding?wordt overgegaan bereikt Rodenboog, wanneer hij een bezoek brengt aan de politiepost in het?dorpshuis. ?De politie kwam uit het hele land om het onderzoek te ondersteunen en de post te?bemannen. Daar hing een aparte sfeer. Voor veel van de politieagenten was het een kleine re?nie,?mensen die elkaar jaren niet hadden gezien kwamen elkaar in ?t Zandt tegen.? Als Rodenboog?op de post arriveert wordt hij verzocht om naar Groningen te komen, alwaar hij door het hoofd?van het onderzoeksteam nader zal worden bijgepraat. ?Toen ik daar de naam van de verdachte?vernam en het gegeven dat hij en zijn familie daadwerkelijk uit ?t Zandt kwamen, bekroop mij?direct het gevoel van ?dit is niet best?. Bij de politie was een lichte euforie waar te nemen. Ik had?op dat moment veel meer oog voor de kant van de verdachte en zijn familie. Ik stelde mij een?jonge jongen voor, die hiermee de ruiten van zijn eigen leven ingooide.?

Opgelucht
Op de latere persconferentie kiest Rodenboog, daarin bijgestaan door voorlichter Hans?Coenraads, zijn woorden zorgvuldig. ?Vanuit de Voorlichterspool van de veiligheidsregio ben ik?een aantal weken ondersteund door Hans Coenraads, die toen nog bij de gemeente Stadskanaal?werkte. Samen stelden we vast dat we vooral ?opgelucht? waren. We waren niet zozeer ?blij? dat?we een mogelijke dader te pakken hadden, maar we waren vooral ?opgelucht? omdat het mysterie in ?t Zandt was opgelost en er een einde zou komen aan de periode van onrust.??Nog voor de persconferentie op het hoofdbureau van politie legt Rodenboog contact met de?familie van de verdachte. Ook in de dagen na de aanhouding buigt Rodenboog zich nadrukkelijk?over de familie van de dader. ?Op de afsluitende bewonersbijeenkomst heb ik nog nadrukkelijk het?verzoek gedaan om de familie niet met de nek aan te kijken. Dat is gelukkig ook niet gebeurd.?Die zijn enorm goed opgevangen door het dorp. Daar ben ik ontzettend blij om.’

Collegiaal sparren
‘Ik heb in die weken onder meer contact gehad met Jan Mans en het Genootschap, om te sparren?over de aanpak die we hadden gekozen. Mans stuurde me nog een sms?je, nadat ik in Nova had?toegelicht dat we een verdachte te pakken hadden. Dat zijn zaken die je enorm goed doen.?Ook de betrokkenheid van de korpsleiding, de commissaris van de Koningin en collegaburgemeesters?hebben me goed gedaan. Juist die collegiale betrokkenheid is enorm belangrijk?voor je functioneren in dergelijke unieke situaties.? De waardering richting de burgemeester wordt?ook gedeeld door de eigen inwoners. ?Op de nieuwjaarsbijeenkomst werd aan de branden in??t Zandt gememoreerd. Men sprak zijn waardering uit voor mijn optreden. Mijn echtgenote en ik?werden in het zonnetje gezet. Het was fijn om die waardering ook uit de eigen gemeenschap te?vernemen.?

Bovenstaand stuk is ontleend uit ‘Ingrijpende gebeurtenissen. Bestuurlijke ervairngen bij crises met lokale impact‘ van het?NGB.

Naschrift: In 2008 is Johnny B. door de rechtbank in Groningen veroordeeld tot een gevangenisstraf van 24 maanden waarvan?9 voorwaardelijk. Er kwam geen hoger beroep. In 2012 werd hij opnieuw bestraft vanwege een nieuwe reeks brandstichtingen en?(pogingen tot) inbraken. Voor die feiten kreeg hij vijf jaar cel opgelegd.

Impact op de opsporing

Een week nadat de pyromaan van ?t Zandt na een gevangenisstraf van twee jaar vrijkwam, brak er weer een brand uit. Ondanks verwoede pogingen slaagde de politie er niet in de man op heterdaad te betrappen. Opvallend was echter wel dat de man direct toen hij thuiskwam na de brand was gaan kijken of er al iets over op de 112-website te vinden was.

Fatale brand Veendam

Geef een reactie

Brand-Veendam

?Alleen de rol van boegbeeld is wat mij betreft een te karige invulling?van het ambt? -?Oud-burgemeester Ab Meijerman van Veendam over een omgekomen brandweerman en een reeksvan brandstichtingen in Veendam

Na een aantal eerdere brandstichtingen in Veendam gaat het op 8 maart 2010 opnieuw mis.?Op die dag ontstaat rond 3.15 uur een brand in de Kerkstraat. De brand heeft fatale gevolgen.?De 44-jarige brandweerman Wiebe de Vries komt om het leven nadat hij onder een vallende?muur terecht is gekomen. Ab Meijerman blikt terug op de impact van de brand en zijn rol als?voorzitter van het beleidsteam.?

?In een aantal maanden tijd hebben wij in het centrum twaalf of dertien keer brand gehad?, zegt?Ab Meijerman. ?Je zag per brand de onrust in de samenleving toenemen. Het ging in een aantal?gevallen om horecapanden waar de brandstichting ook kon worden aangetoond. Dat waren?doorgaans verzekeringskwesties. Maar het merendeel van de branden is nog niet opgelost.?Dat blijft frustrerend. Voor iedereen. De bewoners, de winkeliers, maar ook voor de politie en?mijzelf. Wij hebben het cameratoezicht in het centrum in de loop van de tijd opgeschaald.?Ook is het toezicht op straat van stadswachten en politie toegenomen. Maar omdat je zoiets?niet tot in lengte van jaren kunt volhouden is dat in januari 2009 weer afgeschaald. Vervolgens?bleven de branden doorgaan, niet alleen in Veendam maar ook in de buurgemeente Menterwolde.?Toen op 8 maart 2010 weer een brand in het centrum was uitgebroken, werd ik volgens afspraak?opgepiept. Terwijl ik er naartoe reedt schaalde het al vrij snel op van middelbrand naar zeer?grote brand. Onderweg kreeg ik al het bericht dat er twee gewonden waren, vermoedelijk?brandweerlieden. Vlak nadat ik ter plaatse was is de partner van Wiebe gealarmeerd, omdat het?toen al duidelijk werd dat het een zorgelijke situatie was. Kort daarna is Wiebe overleden.?

Gemeentehuis
Wiebe is voor de burgemeester geen onbekende. ?Hij werkte niet alleen bij de vrijwillige?brandweer, hij werkte ook op het gemeentehuis. Vanuit de personeelsvereniging had hij mij drie?jaar geleden eerder of ik Sinterklaas wilde spelen op het gemeentelijke kinderfeest. Hij speelde?samen met zijn kinderen en partner Zwarte Piet. Daar kende ik hen van.? De burgemeester besluit?om met de partner van Wiebe mee naar huis te gaan om het verschrikkelijke nieuws over zijn dood?aan de kinderen te vertellen. ?Op het moment dat wij bij de brand vertrokken had de pers bij de?brand al gehoord om wie het ging. Dat gerucht ging razendsnel. Na een half uur ben ik bij het?gezin van Wiebe weggegaan en ben ik naar het gemeentehuis gereden. Daar hebben we conform?de plannen van Crisismanagement Groningen met de regionaal commandant het gemeentelijk?beleidsteam gestart. Inmiddels was de eigen brandweer teruggetrokken van de brand.?Het blussen werd overgenomen door naburige korpsen. De brandweer kwam bijeen op de kazerne?om samen de dood van Wiebe te verwerken. Wij gingen op het gemeentehuis aan de slag met?alles dat geregeld moest worden. Om kwart voor acht hebben wij in de raadzaal bekend gemaakt?dat er inderdaad een dodelijk slachtoffer was gevallen en om wie het ging. Vervolgens is er nog?een driehoeksoverleg geweest, omdat brandstichting niet werd uitgesloten. Tussendoor zijn de?eigen gemeentewerkers ge?nformeerd. Om half tien was er nogmaals een beleidsteam, daarna?hadden wij rond tienen een persconferentie.? Tijdens de persconferentie wordt een slag om de?arm gehouden over de oorzaak van de brand. ?Wij hebben gecommuniceerd dat we het sterke?vermoeden van brandstichting hadden. Dat was mede ingegeven door het feit dat een discotheek?op 200 meter afstand op hetzelfde moment ook had vlamgevat. Maar uiteraard staat het pas?vast wanneer het bewijs ervoor op tafel ligt. Wij hebben niet om onze vermoedens heen gedraaid.?Gezegd hoe het zat?, zegt Meijerman. ?In de driehoek besloten wij om het toezicht weer op te?schalen en waar nodig ook de juridische voorbereidingen te treffen voor extra maatregelen op het?gebied van toezicht en handhaving.?

Onderzoeken
Terwijl de hele dag vergaderd wordt, bieden diverse partijen hun hulp aan. ?Het NGB heeft ook?hulp aangeboden. Op basis van eerdere ervaringen, niet alleen uit ?t Zandt maar ook elders,?gaven zij een aantal concrete aandachtspunten mee. Een van die aandachtspunten ging over?de onderzoeksinstanties die zich op een crisis als deze storten. Wij zijn er heel alert op geweest?dat de Inspectie OOV en de Arbeidsinspectie snel tot overeenstemming zouden komen om?gezamenlijk hun onderzoeken uit te voeren. Het is een les die onder meer is opgedaan na het?ongeval met een brandweerduiker in Terneuzen; daar werden brandweerlieden door verschillende?onderzoeksinstanties over hetzelfde onderwerp ondervraagd, wat een zware last voor de mensen?werd. Met die les in het achterhoofd is het ons gelukt om de onderzoekers te bewegen samen?een feitenrelaas op te laten stellen en de rest van het onderzoek zoveel mogelijk op elkaar?af te stemmen. Ook worden alle onderzoeken op dezelfde dag gepresenteerd, zodat wij niet?maandenlang van het ene rapport naar het andere rapport leven.?

Naaste familie
In zijn rol als voorzitter van het beleidsteam heeft Ab Meijerman goed voor ogen hoe hij?in crisissituaties de regie in eigen hand wil houden. ?In situaties wordt je van veel kanten
ondersteund. Wanneer je alle hulp toelaat is het risico groot dat je de leiding uit handen geeft?aan de adviseurs om je heen. Ik ben mij daar heel bewust van geweest. Dat gold niet alleen voor?de adviseurs op het gebied van crisis management, maar ook ten aanzien van het Begrafenis?Bijstand Team van de brandweer. Uit het rapport over de brand in De Punt (2008) was mij?bijgebleven dat het BBT goed werk verrichtte, maar soms ook een overdonderend gevoel kon?achterlaten bij de mensen waarmee het samenwerkte. Dat gevoel wilde ik voorkomen. Met goede?afspraken hebben gemeente en BBT samen een mooie herdenking voor Wiebe kunnen opzetten.??Mede omdat Meijerman de partner van Wiebe kent, heeft hij bij de opzet van de herdenking?extra aandacht voor de plek die de familie inneemt. ?Wiebe was een brandweerman in hart en?nieren. Hij had eerder de herdenkingsbijeenkomsten naar aanleiding van de brand in De Punt?meegemaakt. Kort voor de brand had hij tegen zijn partner gezegd dat hij dat ook wilde, als hij?ooit als brandweerman zou overlijden. De bijeenkomst werd een herdenking met korpseer, maar?wel dusdanig dat de familie zich er in kon herkennen. Het was een mooie bijeenkomst met een?openbaar deel en een besloten deel, waar de familie met goed gevoel op terugkijkt.?

Bewonersavonden
Kort na de brand organiseert de gemeente ook een bijeenkomst voor de bewoners uit het centrum?van Veendam. Het is een bijeenkomst met veel emoties. ?Er was veel boosheid in de zaal, maar?ik heb daar gezegd dat ik die boosheid bij mijzelf herkende. Uiteindelijk begreep men dat het?opsporen van brandstichtingen heel lastig is. Wij deden wat wij konden. Het camerasysteem was?uitgebreid en er werd energie in extra stadswachten gestoken. Tegelijkertijd heb was duidelijk?dat de gemeente deze maatregelen niet tot in de eeuwigheid kon blijven volhouden. Mensen?droegen zelf tips aan, bijvoorbeeld om een aantal bosjes weg te halen zodat het zicht op de?openbare ruimte zou verbeteren. Daar zijn wij de volgende dag direct mee aan de slag gegaan.??Na een week neemt de brandweer van Veendam zelf weer de diensten over van de omringende?korpsen. De eerste brand waar het korps mee te maken krijgt is nota bene het buurpand van de?winkel waar Wiebe de Vries omkwam. ?Men pakte het professioneel op, maar het ging brandweer?en omwonenden uiteraard niet in de koude kleren zitten. Wij zijn die nacht doorgegaan. Met het?college zijn we de volgende dag de straat opgegaan, om met ondernemers en buurtbewoners te?praten. Opnieuw hebben we een bewonersavond georganiseerd. Dit keer kwamen er ongeveer?150 mensen op af. Waar de eerste keer het gevoel van verslagenheid, angst en boosheid?domineerde, waren het nu vooral daadkracht en solidariteit die overheersten. Het gevoel van??Hoe kunnen we samen erger voorkomen??? In nauw overleg met het Openbaar Ministerie heeft?burgemeester Meijerman gekeken in hoeverre een noodverordening kan bijdragen aan de snelle?opsporing van de mogelijke dader of daders. ?Al vrij snel na de fatale brand kwam in de driehoek?ter sprake of we tot preventief fouilleren moesten overgaan. Uiteindelijk is besloten om het in een?noodverordening te vervatten, omdat daarmee de kans van slagen bij een uiteindelijke rechtszaak?groter is. Als preventief fouilleren op basis van een veiligheidsrisicogebied wordt ingesteld, dan is?er een samenhang nodig met de Wet Wapens en munitie. In deze situatie wilden wij niet specifiek?op wapens fouilleren, maar op zaken die zouden kunnen worden gebruikt voor brandstichting.?De politie krijgt in de noodverordening de bevoegdheid om in het kader van de noodverordening?passanten te fouilleren, waarmee materieel gezien hetzelfde wordt bereikt. Alleen is de?slagingskans bij een eventuele rechtszaak nu groter.?

Rollen van burgemeester
Als Ab Meijerman terugkijkt naar de periode van de branden, komt hij te spreken over de adviseurs?in het gemeentelijke en regionale beleidsteam. ?Van het begin af aan heb ik voor ogen gehouden?dat ik de situatie zo klein als mogelijk en zo groot als nodig wilde maken. Dat vereist maatwerk en?hier en daar ook wat tegendruk richting adviseurs. Om mij heen heb ik adviseurs gezien die met?de beste bedoelingen advies gaven dat niet op de wens aansloot. Een adviseur moet voor ogen?houden wat voor burgemeester hij tegenover zich heeft. Dat lessen van de pyromaan uit ?t Zandt?mogelijk relevant zijn, maar dat tegelijkertijd niet elke situatie ??n-op-??n vergelijkbaar is.?Dat de sociale controle en cohesie in ?t Zandt met 900 inwoners anders zijn dan in het centrum?van Veendam. Die flexibiliteit heb ik bij sommigen wel gemist.? Daarnaast valt het Meijerman op?dat de adviseurs om hem heen sterk geneigd waren op hem in de rol van ?burgervader? te duwen.??De rest zouden zij bij wijze van spreken wel regelen. Met die visie ben ik het principieel oneens.
Vanuit de wet is de burgemeester de rol van opperbevelhebber gegeven, die moet je dan ook?waarmaken. Pak de regie en laat zien wie de keuzes maakt. Waarbij je best wat weerstand mag?ontvangen als je jezelf overschat. Maar alleen de rol van boegbeeld op mij nemen is wat mij?betreft een te karige invulling van het ambt.?

Bovenstaand stuk is ontleend uit ‘Ingrijpende gebeurtenissen. Bestuurlijke ervairngen bij crises met lokale impact‘ van het?NGB.

Opsporing en social media
De Groningse politie heeft Twitter ingezet om razendsnel berichtjes te versturen naar en te ontvangen van burgers over een reeks branden die Veendam in 2010 hebben geteistert. Ze hoopt dat de gouden tip over de pyromaan er snel bij zal zitten. De politie hoopt zo informatie binnen te halen die ze anders via de klassieke manieren niet had gekregen. Vooral de jeugd zit veel achter het computerscherm en is een interessante doelgroep.
Tevens wordt het drukbezochte YouTube ook ingezet. De politie draait er een bewakingsfilmpje op, dat gemaakt werd toen een brand in een winkel het leven kostte van een brandweerman. De opnamen van de bewakingscamera in het centrum van Veendam worden verwerkt in een opsporingsfilmpje op het YouTube-kanaal politiegrn. De politie Groningen vermoedt dat de verdachte betrokken is bij brandstichting. Hoewel de bewakingsbeelden weinig onthullen, komen er toch tips binnen van mensen die de persoon menen te herkennen. In mei 2010, nadat het filmpje 48.000 keer is bekeken, werd een verdachte aangehouden.

Opsporingsbericht op Youtube branden Veendam

B – Brandstichting

Geef een reactie

De Groningse politie heeft Twitter ingezet om razendsnel berichtjes te versturen naar en te ontvangen van burgers over een reeks branden die Veendam in 2010 hebben geteistert. Ze hoopt dat de gouden tip over de pyromaan er snel bij zal zitten. De politie hoopt zo informatie binnen te halen die ze anders via de klassieke manieren niet had gekregen. Vooral de jeugd zit veel achter het computerscherm en is een interessante doelgroep.
Tevens wordt het drukbezochte YouTube ook ingezet. De politie draait er een bewakingsfilmpje op, dat gemaakt werd toen een brand in een winkel het leven kostte van een brandweerman. De opnamen van de bewakingscamera in het centrum van Veendam worden verwerkt in een opsporingsfilmpje op het YouTube-kanaal politiegrn. De politie Groningen vermoedt dat de verdachte betrokken is bij brandstichting. Hoewel de bewakingsbeelden weinig onthullen, komen er toch tips binnen van mensen die de persoon menen te herkennen. In mei 2010, nadat het filmpje 48.000 keer is bekeken, werd een verdachte aangehouden.

Opsporingsbericht op Youtube branden Veendam

Brandstichtingen in Winschoten

Geef een reactie

Winschoten

Na brandstichtingen in ?t Zandt (2007) en Veendam (2010) vindt in?de provincie Groningen vanaf medio april 2012 opnieuw een reeks?brandstichtingen plaats. In het centrum van Winschoten worden tot?medio oktober van dat jaar diverse panden in brand gestoken. Doelwit?zijn leegstaande panden, zowel bedrijfspanden als woningen. De branden?zorgen voor veel onrust onder de bewoners van Winschoten. Op?dinsdag 2 oktober 2012 kondigt de burgemeester van Oldambt, waar?Winschoten onder valt, een noodverordening af voor de binnenstad.?Het aantal branden ligt op dat moment al op zestien.

Dit stuk richt zich op de communicatie tijdens de zoektocht naar?de dader(s) van de brandstichtingen. Welke mogelijkheden?zijn er qua?communicatie in zogenoemde ?seri?le gevallen? (een reeks van gelijksoortige?incidenten), waarbij vooraf onbekend is of en wanneer er een?einde aan komt?

Feitenrelaas
De eerste brand (van wat later een reeks brandstichtingen blijkt) vindt?plaats op 18 april 2012. Aan de Torenstraat in Winschoten brandt een?leegstaande woning volledig uit. Er wordt rekening gehouden met?brandstichting. Vervolgens volgen de branden elkaar in hoog tempo?op. Op 15 september 2012 wordt een leegstaand winkelpand aan de?Torenstraat volledig door een brand verwoest. Het is inmiddels de?twaalfde brandstichting. Voor de gemeente Oldambt is dit reden om een?informatiebijeenkomst te organiseren, te meer omdat de onrust onder?inwoners van Winschoten groeit. Na deze bijeenkomst communiceert?de gemeente met enige regelmaat via informatiebrieven over de gezamenlijke?acties van de gemeente, politie en het Openbaar Ministerie?(OM). De hulp van het publiek wordt gevraagd om de dader(s) van de?brandstichtingen op het spoor te komen. De eerste informatiebrief?dateert van 26 september 2012.

Op 2 oktober 2012 volgt een tweede informatiebrief. Reden voor?deze brief is een grote brand in twee panden aan het centraal gelegen?Marktplein. Het is inmiddels de zestiende brand. In de brief meldt de?gemeente de verschillende acties die ze samen met de politie onderneemt?om de dader(s) te kunnen aanhouden:
? preventief cameratoezicht;
? intensivering van het politietoezicht, onder meer in de avond;
? instellen noodverordening om in de binnenstad preventief fouilleren?mogelijk te maken;
? uitbreiding onderzoeksteam van de politie; en
? verzoeken aan eigenaren van leegstaande panden in de Winschoter?binnenstad om maatregelen te treffen ter voorkoming van?brandstichting.

De gemeente vraagt inwoners mee te helpen met het zoeken naar de?daders. Op het Isra?lplein wordt een mobiele locatie van de politie geplaatst?waar bewoners 24 uur per dag langs kunnen komen met vragen?en tips. De brandweer is daar ook aanwezig om inwoners brandpreventietips?te geven en te adviseren over het installeren van rookmelders.?Op 2 oktober 2012 treedt een noodverordening in werking, die?cameratoezicht en preventief fouilleren mogelijk maakt. Kort na de
inwerkingtreding volgt aan de Kastanjelaan een poging tot brandstichting.?Daarmee staat de teller op achttien brandstichtingen. In het?Algemeen Dagblad wordt het gevoel onder de inwoners verwoord:

?Angst en woede heersen onder de bevolking. In Winschoten is?het al dagen het gesprek van de dag. Mensen staan in groepjes op?straat te praten over de vele branden van de afgelopen maanden.?Ondernemers in het centrum houden hun hart vast. Ondanks een?dinsdagavond afgekondigde noodverordening en een speciaal opgerichte?politiepost in het centrum, bleek er gisternacht opnieuw brand?te zijn gesticht, op twee plaatsen nog wel. Het vuur brak uit bij een?supermarkt en in de brievenbus van een leegstaand pand. De brand?bij de winkel ging vanzelf uit, de andere is geblust door omstanders.?

De politie is met extra mensen zichtbaar aanwezig en opereert vanuit?de mobiele locatie op het Isra?lplein. Met de inzet van Burgernet hoopt?de gemeente de inwoners te kunnen mobiliseren als er weer brand uitbreekt.?De gemeente vraagt inwoners om de mobiele telefoon ?s nachts?aan te houden en op gehoorafstand te leggen. Uiteindelijk wordt op?6 oktober 2012 een man aangehouden in verband met een poging tot?brandstichting. De politie betrapt Danny F. op heterdaad in het centrum?van Winschoten. Hij bekent 17 van de 21 branden te hebben gesticht,?waarvan een aantal samen met een vriendin die later wordt aangehouden.
Na de arrestatie van de daders wil burgemeester Smit dat in?Winschoten zo snel mogelijk de normale situatie terugkeert. De speciale?mobiele locatie van de politie wordt uit het centrum verwijderd. De?noodverordening wordt ingetrokken, maar de camera?s blijven de rest?van de maand nog hangen, totdat de huurtermijn ervan is afgelopen.?In de loop van oktober worden twee andere verdachten aangehouden?die los van elkaar opereerden, voor twee branden die Danny F. niet
had gesticht. Een van deze verdachten kon worden aangehouden nadat?beelden van hem op YouTube waren verschenen.

Dilemma: Hoe te communiceren in een periode van?onzekerheid?
De brandstichtingen in Winschoten betekenden een lange periode van?onzekerheid. Terwijl de politie driftig op zoek was naar de dader(s),
nam de onrust onder de bevolking toe. Het bracht de overheid in?een communicatieve spagaat. De overheid kan de onrust trachten te?dempen, maar op enig moment zal de bevolking als repliek geven dat?dezelfde overheid vaart moet maken met een aanhouding. Het feit dat?het moeilijk is om daders van brandstichtingen op heterdaad te betrappen,?maakte de situatie extra moeilijk.

Bij een reeks incidenten die langere tijd aanhoudt ? de zogenoemde?seri?le incidenten ? zijn twee communicatiedoelstellingen leidend?(Van Hoek, 2011):

1 De communicatieactiviteiten moeten zijn gericht op aanvullende?opsporingsinformatie.

2 De communicatieactiviteiten moeten trachten gevoelens van onveiligheid?en maatschappelijke onrust te verminderen of voorkomen.

Deze doelstellingen kunnen soms met elkaar conflicteren. Meer communiceren?over een casus kan de onrust aanwakkeren, maar tegelijkertijd?de oplossing naderbij brengen. In situaties van langdurige onzekerheid?? zoals bij brandstichtingen ? verwachten inwoners van de?burgemeester, mede in het kader van zijn verantwoordelijkheid voor de?handhaving van de openbare orde en veiligheid, dat hij daarover communiceert.?De verantwoordelijkheid voor het strafrechtelijk onderzoek?ligt bij de officier van justitie. Dat impliceert dat het OM eindverantwoordelijk?is voor de opsporingscommunicatie. In de zogeheten driehoek,
het afstemmingsoverleg tussen OM, burgemeester en politie,?wordt de crisiscommunicatie van de betrokken partijen op elkaar afgestemd?en gekeken in hoeverre de communicatie door de gemeente het?strafrechtelijk onderzoek kan verstoren of bespoedigen. De gemeente?en het OM dienden met elkaars rollen, taken en bevoegdheden rekening?te houden in de communicatie.

Analyse
Opsporingscommunicatie
In eerste instantie werd de ambitie van het OM om de dader(s) te pakken?vertolkt door de gemeente. De gemeente vroeg burgers om goed uit?te kijken naar verdachte situaties en deze te melden. Zo stond in een?van de bewonersbrieven die de gemeente uitbracht:

?In het centrum van Winschoten zijn de laatste weken diverse branden?geweest, waarbij brandstichting niet wordt uitgesloten. Voor de?gemeente, justitie en de politie een reden om u hiervoor te waarschuwen?en u te vragen extra alert te zijn. (…) De politie stelt momenteel?een onderzoek in naar de dader of daders van deze branden.?Ook uw hulp kunnen wij goed gebruiken. (…) Uw melding geeft ons?inzicht op welke plekken en op welke tijdstippen de branden worden
gesticht. Hierdoor kan de politie gerichter onderzoek doen.?

De burgemeester trachtte aanvankelijk in de communicatie naar buiten?het woord pyromaan te vermijden, om de reeks van incidenten niet?meteen toe te schrijven aan ??n specifieke dader(groep). Zo hield hij?rekening?met de belangen van het OM. Alles wat aan inwoners werd?versteld, werd afgestemd in de driehoek, zodat leden van de driehoek?zich niet verrast voelden. ?Dit ging zelfs zo ver dat ik de inhoud van mijn?Twitterberichten met hen afstemde.? Maar hij merkte dat vermijden?van het woord pyromaan op enig moment onhoudbaar werd. ?Er waren?immers al wel vijftien panden in brand gestoken.? Het betekende dat?uiteindelijk werd meebewogen met de perceptie van de buitenwereld.?Als die rekening houdt met een pyromaan, dan is het verstandig om bij?die terminologie aan te sluiten. Zeker als het weinig schade berokkend?aan de doelstellingen van het OM.

Noodverordening
De ingestelde noodverordening gaf niet alleen de bevoegdheid aan de?politie om preventief te fouilleren, het onderstreepte ook ? communicatief?? dat het menens was. De overheid trok met het afkondigen van?een noodverordening een spreekwoordelijke streep. ?Tot hier en niet?verder.? Ondernemer Felix R?ben liet in het Algemeen Dagblad weten?dat hij blij was met de maatregel:

?Als je de foto?s van de branden bekijkt, dat is echt niet het werk?van iemand die even een lucifer naar binnen gooit. Het ziet er heel?heftig uit. Dit is voor Winschoten een angstige situatie. Het is een?goed idee om preventief te fouilleren en cameratoezicht in te stellen.?Veiligheid gaat wat mij betreft boven privacy. Voor iemand die er?niets mee te maken heeft, hoeft dat immers geen probleem te zijn.??

Copycat-effecten
Uit onderzoek van het COT en de Universiteit van Amsterdam blijkt?dat bij brandstichtingen en vandalisme de kans op kopieergedrag,?het zogenoemde copycat-fenomeen, groter is dan bij andere incidenten?zoals moord of zelfdoding. Er is bij brandstichtingen een gerede?kans dat anderen van de situatie gebruikmaken en, ge?nspireerd door?de brandstichtingen die al in het nieuws zijn geweest, ook branden?stichten.
In de communicatie is geen rekening gehouden met het gedrag van?copycats. Dit bleek achteraf ook niet nodig. 17 van de 21 branden zijn?door ??n verdachte bekend. De andere branden waren nog in onderzoek?bij de politie.

Procesinformatie
In situaties als deze waarbij het lang duurt voordat er een dader is?gevonden en vaak helemaal geen dader wordt gevonden, is alleen communiceren?bij nieuwe informatie niet de ideale manier. Na de veertiende?brand is er vaak niet meer te vertellen dan na de dertiende brand.?Daarom gaf de gemeente Winschoten relatief veel procesinformatie.?Zo?werd er gecommuniceerd over de genomen maatregelen en de manieren?waarop de overheid de dader(s) probeerde te achterhalen. In het?geval van Winschoten bevatten de vijf bewonersbrieven en de e-mail?aan de Burgernetdeelnemers vaak procesinformatie. Het volgende?citaat is kenmerkend:

?De gemeente Oldambt, justitie en politie nemen de situatie uiterst?serieus. Om de branden een halt toe te roepen, wordt het toezicht in?de wijk verhoogd en is bij de politie extra recherchecapaciteit ingezet?om het onderzoek naar mogelijke daders zorgvuldig te doen. De gemeente neemt diverse maatregelen. Zo worden eigenaren van?leegstaande panden in de Winschoter binnenstad gewezen op de?branden ? en wordt hen met klem gevraagd de noodzakelijke maatregelen
te treffen om hun panden af te dichten en passende maatregelen?te nemen teneinde brandstichting te voorkomen. Daarnaast?worden door de gemeente de mogelijkheden onderzocht om in de?binnenstad van Winschoten preventief cameratoezicht toe te passen.?

Door procesinformatie te geven werd begrip gecre?erd voor de lastige?positie van het OM, de politie en de burgemeester in deze situatie.?Instructies en brandpreventie?In geval van brandstichtingen is het bieden van een handelingsperspectief?aan inwoners belangrijk. In Winschoten konden burgers te?rade gaan bij de politiepost voor informatie, preventieve maatregelen?en advies over brandpreventie en rookmelders. In de informatie die via?bewonersbrieven werd gedeeld werd hier steevast naar verwezen.

Verminderen en/of voorkomen gevoelens van onveiligheid
Door te blijven communiceren trachtte de gemeente de onrust onder?inwoners te dempen en het signaal af te geven dat men achter de schermen
hard bezig was om de brandstichter(s) te pakken. Dat de branden?tot onrust leidden was voor de driehoek van meet af aan duidelijk,?mede door eerdere ervaringen in de regio Groningen. Zowel in ?t Zandt?(2007) als in Veendam (2010) vonden in korte tijd meerdere brandstichtingen?plaats. Burgemeester Smit had tijdens en na de brandstichtingen?veel contact met zijn collega burgemeesters van deze gemeenten?om gebruik te maken van hun ervaringen.
Niet alleen via brieven werd de bevolking ge?nformeerd over wat er?speelde, de burgemeester ging ook regelmatig de straat op om de inwoners?persoonlijk te spreken. Hij praatte met ondernemers en inwoners?en organiseerde bijeenkomsten. De burgemeester leefde mee met de?bevolking en deelde de hoop dat de dader snel gepakt zou worden.?Toen deze uiteindelijk werd opgepakt, was de ontlading in Winschoten?groot. Bij bekendmaking van het nieuws tijdens een portevenement?applaudisseerde het publiek spontaan.

Afronding
Bij de branden in Winschoten hebben het OM, politie en de gemeente?nauw samengewerkt. Op basis van het resultaat (aanhouding van de?verdachten en het stoppen van de branden) kan geconcludeerd worden?dat deze samenwerking goed heeft uitgepakt. De aanpak van de?brandstichtingen laat zien dat de gemeente een grote rol in de communicatie?op zich heeft genomen. Onder haar verantwoordelijkheid?zijn talloze communicatieactiviteiten ingezet in een lange periode van
onzekerheid. Van het plaatsen van een mobiele politie-unit en diverse?bewonersbrieven tot aan de inzet van Burgernet. Deze lessen van?Winschoten vormen daarmee een waardevolle aanvulling op de eerder?opgedane lessen uit Veendam en ?t Zandt.

Geschreven door: Roy Johannink, Rolie Tromp.?Voor dit stuk is dankbaar gebruikgemaakt van informatie die schriftelijk en?mondeling ter beschikking is gesteld door burgemeester Pieter Smit van de gemeente?Oldambt.?Bovenstaand stuk is ontleend uit ?Lessen uit crises en mini-crises 2012‘

In deze analyse is gebruikgemaakt van het Protocol voor de driehoek in de communicatie?over ernstige incidenten, 5 december 2011. Naar aanleiding van de vermissing en moord?op Milly Boele uit Dordrecht heeft de driehoek van politieregio Zuid-Holland Zuid twee?werkgroepen ingesteld die het proces rondom zorgwekkende vermissingen en de communicatie?bij incidenten met een grote maatschappelijke impact in kaart hebben gebracht.?Het Protocol staat vooral stil bij de sturende rol van een crisisteam. Als handvat voor de?communicatie wordt de drieslag opsporingsberichtgeving (instructies/schadebeperking),?persvoorlichting (informatievoorziening) en duiding gehanteerd.

De 26-jarige Danny F. en zijn vriendin Miranda F. (25) hebben bekend verantwoordelijk te zijn voor de reeks branden die Winschoten de afgelopen tijd teisterde. Het duo geeft toe 17 branden te hebben aangestoken.

De man, Danny Friderichs, woont in een studentenkamer in een woning in Winschoten die inmiddels door de politie is afgesloten. In een interview met RTV Noord vertelt de man?over de branden?en hoe hij ze zelf heeft geblust met een brandblusser.Ook op zijn Twitter-account zijn regelmatig verwijzingen naar de branden in Winschoten en brandblussers te vinden. Hij wisselde diverse tweets uit met de burgemeester van Winschoten.

@DannyFriderichs, Zijn profielfoto op Twitter is een rookworstje:

Bronnen:??Winschoten waakt, toch is het weer raak?, Algemeen Dagblad, 3 oktober 2012. ?Noodverordening uit angst voor pyromaan?, Algemeen Dagblad, 2 oktober 2012.

B – Brandstichting (2)

Geef een reactie

Burgers kunnen omstanders filmen bij een brand. Bekend feit is dat de pyromaan er vaak tussen staat, en wanneer deze beelden op YouTube staan kunnen ze gebruikt worden. Maar pyromanen zijn ook op andere manieren te vinden op internet:

Pyromaan blijkt fotograaf 112Drenthe

De 20-jarige inwoner van Assen, die wordt verdacht van een serie nachtelijke brandstichtingen in de wijk Marsdijk, is een fotograaf van de nieuwssite 112Drenthe.

Perskaart
Dennis V. (niet persfotograaf Dennis Venema) stichtte samen met een 20-jarige plaatsgenoot eerst de branden, om vervolgens zwaaiend met een perskaart de oplaaiende vlammen en de bluswerkzaamheden te fotograferen. Het duo moet zich op 24 juli verantwoorden voor de Asser rechtbank. Dat wordt bevestigd door het Openbaar Ministerie (OM). Hoofdverdachte V. zou tussen december 2011 en maart 2012 samen met zijn handlanger in totaal zeven branden te hebben aangestoken in Marsdijk. Die branden vari?ren van coniferen, containers en schuren tot zeer grote branden.

Honderdduizenden euro’s schade
Begin dit jaar werden op het naast de wijk gelegen bedrijventerrein vijf vrachtwagens van De Borg Trading Compagny in de as gelegd en gingen vijf busjes van Promens Care in vlammen op. Ook een leegstaand bedrijfspand werd door vuur verwoest. De schade van al die branden loopt in de honderdduizenden euro’s. V. en zijn maat wordt door het OM niet alleen brandstichting ten laste gelegd, maar ook het in gevaar brengen van levens. Bij onder meer een containerbrand in de wijk sloeg het vuur over naar de schuur en de tuin en de vlammen misten op een haar na de woning, waar een gezin lag te slapen.

Social media
De beide verdachten werden in april van dit jaar opgepakt door de politie van Assen. Hoe het rechercheteam V. op het spoor is gekomen wil een woordvoerder van het OM niet zeggen, maar V. viel op de site van 112Drenthe vooral op door zijn foto’s van de branden in Marsdijk. ?Social media en internet hebben inderdaad een rol gespeeld tijdens de opsporing.” Het leek er dus op dat V. zijn eigen nieuws maakte. De woordvoerder: ?Over de motieven van de verdachten zal tijdens de zitting meer duidelijkheid komen.”?Een woordvoerder zegt namens 112Drenthe geschokt te zijn. ?Dit is een zeer kwalijke zaak. Verschrikkelijk voor de slachtoffers en zeer negatief voor ons. Wij werken met freelancers die foto’s aanleveren en het is onmogelijk iedereen te screenen. Toch gaan we nu proberen dat wel zo veel mogelijk te doen. Want goede nieuwsfoto’s zijn prima, maar op deze manier natuurlijk niet.”

Pyromanen Winschoten bekennen

De 26-jarige Danny F. en zijn vriendin Miranda F. (25) hebben bekend verantwoordelijk te zijn voor de reeks branden die Winschoten de afgelopen tijd teisterde. Het duo geeft toe 17 branden te hebben aangestoken.

De man, Danny Friderichs, woont in een studentenkamer in een woning in Winschoten die inmiddels door de politie is afgesloten. In een interview met RTV Noord vertelt de man?over de branden?en hoe hij ze zelf heeft geblust met een brandblusser.Ook op zijn Twitter-account zijn regelmatig verwijzingen naar de branden in Winschoten en brandblussers te vinden. Hij wisselde diverse tweets uit met de burgemeester van Winschoten.

@DannyFriderichs, Zijn profielfoto op Twitter is een rookworstje:

Beloning om autobranden te stoppen

Het openbaar ministerie, de politie Kennemerland en de gemeente Haarlem loven duizend euro uit om de dader(s) te kunnen achterhalen van de golf autobranden die de stad teistert.

Het beschikbaar stellen van de beloning voor de? gouden? tip is een van de maatregelen die zij hebben genomen om een einde te maken aan de brandstichtingen. Een flink aantal autobranden – volgens de gemeente zeker de helft – werd in weekends gesticht. Daarom krijgen de bijna vijfduizend Haarlemmers die op Burgernet zijn aangesloten op vrijdagen een e-mail, waarin hen wordt gevraagd extra alert te zijn op verdachte situaties. Ook wordt onder de inwoners van de stad een folder verspreid met informatie over een tiplijn en andere belangrijke gegevens.

De maatregelen werden vrijdag bekendgemaakt. Burgemeester Bernt Schneiders en vertegenwoordigers van het OM en de politie spraken begin deze week al af dat bij de jacht op de brandstichter(s) ook bewakingscamera s kunnen worden ingezet. Van dat cameratoezicht willen zij alleen gebruikmaken bij een? concrete verdenking , lieten ze gisteren weten.

Schneiders en de andere betrokkenen bereikten afgelopen maandag eveneens overeenstemming over surveillances door burgerwachten. Maar ook die maatregel laat nog even op zich wachten. De burgerwachten moeten namelijk op de been worden gebracht met hulp van wijkraden. Die raden moeten ook gaan meedenken over andere manieren om de autobrandstichtingen te stoppen.Bijna wekelijks

Haarlem wordt bijna wekelijks geteisterd door een of meer autobranden. De serie branden begon vorig jaar. In 2011 werden inwoners van de stad 67 keer opgeschrikt. Van die branden hadden er 25 plaats in Schalkwijk en Haarlem-Oost, 19 in het centrum en 23 in Haarlem-Noord.

Sinds de jaarwisseling hebben veertien auto s in lichterlaaie gestaan, waarvan zeven in Schalkwijk en Haarlem-Oost en zeven in Noord.

Bij de jacht op de dader(s) willen de gemeente, het OM en de politie ook? zeer actief? gebruik gaan maken van Twitter en de speciale internetpagina www.haarlem.nl/autobranden. Over de autobranden zijn in totaal ruim vierhonderd meldingen binnengekomen. Die meldingen worden binnenkort uitgebreid geanalyseerd.

De politie wil de waakzaamheid flink opschroeven, zo wordt duidelijk uit het vrijdag gepresenteerde plan van aanpak. Dit onder meer met extra surveillances. Bij de Forensische Opsporing (voorheen: Technische Recherche) krijgt het onderzoek naar de autobranden prioriteit.

De gemeente, het OM en de politie willen ook een bijeenkomst houden voor de slachtoffers van de autobranden. Niet alleen om een luisterend oor te bieden. Ook omdat zij hopen op die manier nieuwe informatie over de autobranden binnen te krijgen. Een bijeenkomst voor de slachtoffers kan ook het? veiligheidsgevoel? versterken, denken de initiatiefnemers. Daardoor zou namelijk duidelijk worden dat de gemeente, het OM en de politie de zaak serieus nemen.

Bronnen:?Haarlems Dagblad (18 feb 2012),?ED.nl,?De Telegraaf?en?CostaConnectie,?De Volkskrant