SocialMediaDNA richt zich op kennisdeling rondom social media, politie en maatschappelijke veiligheid. Onderwerpen vari?ren van de online aspecten van openbare orde, opsporing, vervolging, rechtspraak tot crisisbeheersing en communicatie.
De FBI heeft al lange tijd publiciteit gebruikt om de hulp van het publiek in te roepen om gevaarlijke criminelen van de straat te halen – van wanted posters die in de afgelopen decennia op kantoormuren zijn geplakt tot de sociale media en webtechnologie?n van vandaag.
De Bank Robbers-website – en de nieuwe mobiele app FBI Bank Robbers – zetten die traditie voort door specifieke aandacht te vragen voor onbekende gewelddadige en / of serieuze verdachten die door de FBI worden gezocht.
De publiciteit werkt. In ??n voorbeeld stond op de website van Bank Robbers een onbekende verdachte die verantwoordelijk was voor meerdere gewapende overvallen in Delaware en Pennsylvania. De lokale politie ontving later een tip die de zaak aan het rollen bracht – een afgedrukte pagina van de website met een handgeschreven naam eroverheen gekrabbeld. Die informatie heeft de autoriteiten geholpen de verdachte op te sporen en te arresteren.
Over de app
Eind 2012 onthulde de FBI een gespecialiseerde website op https://bankrobbers.fbi.gov met foto’s, profielen en posters van gezochte bankovervallers in het hele land – het eerste nationale systeem in zijn soort. Met een kaart van heel de VS en verschillende zoekopties en filters, roept de site de hulp in van het publiek bij het lokaliseren van gevaarlijke criminelen – vooral gewelddadige en seriematige overtreders – die banken, kredietverenigingen, gepantserde auto-bedrijven en aanverwante bedrijven hebben beroofd.
Nu neemt de FBI deze tool een stap verder door informatie van de site binnen handbereik te brengen via een gratis mobiele applicatie die werkt op Apple- en Android-apparaten, waaronder smartphones, iPads en iPods.
Voordelen van de app
Net als bij de volledige website, kun je met de FBI Bank Robbers-app overvallen lokaliseren op datum, categorie (bijvoorbeeld gewapende bankrover), het FBI-kantoor dat de zaak behandelt of de staat waar de overval plaatsvond. Je hebt ook toegang tot bewakingsfoto’s, informatie over fysieke beschrijvingen, gegevens over diefstal en de gewenste poster van de FBI voor elke verdachte. Naast het gebruiksgemak en gemak van een mobiele app biedt FBI Bank Robbers extra functies en opties die niet beschikbaar zijn op de website:
Als locatieservices zijn ingeschakeld op uw apparaat, kunt u een kaart weergeven met de bankovervallen in uw omgeving. U kunt pushmeldingen selecteren om te worden ge?nformeerd wanneer er een bankoverval heeft plaatsgevonden in de buurt van uw locatie. Op elke verdachte pagina bevat de app twee knoppen waarmee gebruikers onmiddellijk alle informatie over de overval kunnen rapporteren. Met ??n knop plaatst u een melding naar de FBI en de andere links brengen u rechtstreeks naar de online tipspagina van de FBI. Op de verdachte pagina’s kunt u ook op een afbeelding tikken om de foto te vergroten en de kaart gebruiken om in te zoomen op de plaats van de overval.
Hoewel de app op elk moment honderden bankovervallen kent, omvat deze nog niet alle overvallen in de Verenigde Staten.
De Politie uit Surrey gebruikte Twitter om een ??misdrijf op een plaats delict te reconstrueren en genereerde daarmee voldoende?tips en aanwijzingen om een zaak tegen twee gewelddadige overvallers aan te spannen. De politie plaatste een reeks van foto’s met tijdstippen erbij, op zoek naar een vader en zoon die een gewapende overval pleegden.
De reconstructie start bij de Chevrolet die rondjes reed?bij de supermarkt?waar de overval later plaatsvond en eindigde bij de vluchtroute met dezelfde verlaten Chevrolet.
De supermarkt Co-op bij Tattenham in Epsom werd overvallen en 45 duizend pond werd buitgemaakt. Een maand na deze overal startte de politie deze vernieuwde Twitteractie en 53 duizend mensen deelden de foto’s en informatie. Het leverde 40 telefoontjes op en de daders zitten nu achter de tralies. De vader kreeg levenslang en de zoon 16 jaar. Voor de rechter werd bovendien aangetoond dat de daders YouTube op hun mobieltje hadden geraadpleegd over hoe een overval te plegen.
De Co-op medewerkers gaven aan dat het een horror scenario was geweest. Een van de?overvallers haalden de trekker over, maar toen die?niet afging sloeg hij er een medewerker hard ?mee naar de grond.
Naast Twitter werden uiteraard traditionele methoden gebruikt, zoals CCTV camera’s van de supermarkt en ANPR (Automatic License Plate Recognition). Voormalig hoofdrechercheur Dave Lattimore, nu adviseur voor forensische wetenschappelijke ?LGC Group zegt dat hij wou dat Twitter er was toen hij nog bij de politie van de Thames Vallei werkte.??Volgens hem was een real-time Twitter reconstructie nog nooit eerder gedaan, maar zal dit met de groeiende volgersaantallen ook bij andere politieeenheden waarschijnlijk snel herhaald worden. “Het is een slimme methode. Met Crimewatch reconstructies moet iedereen op hetzelfde moment achter de buis kruipen en daarna nog bellen. Maar de meesten hebben nu de hele dag een mobieltje bij zich en daarom heb je zoveel respons.”
Dr Paul Reilly van de Leicester Universiteit, vakgroep?media en communicatie, zegt dat de Britse politie social media is gaan omarmen sinds de Londense rellen. “In 2011 ging het vooral over hoe je er informatie vanaf kon halen voor intelligence en het volk kon informeren over gezochte verdachten. Nu is het ingebed in het politiewerk. Er wordt gereageerd op het publiek en interactief ingezet om boeven te vangen.” Naar zijn weten was dit ook de eerste keer dat een dergelijke reconstructie samen met het publiek gedaan werd. De politie gebruikte daarom de hashtags # tweconstruction en #opjadeite.
De reconstructiekaart die gedeeld werd met de vluchtroute van de overvallers
Bij een overval op juwelier Goldies in de Milhezerweg in Deurne zijn vrijdag 28 maart 2014 aan het einde van de middag?twee doden gevallen. De politie heeft bevestigd dat het om de overvallers gaat. Een van de twee is een 20-jarige man uit Eindhoven?en bekende van de politie voor eerdere geweldsdelicten. Geruchten, die later ontkracht werden, zijn dat de tweede overvaller illegaal in Nederland verbleef.?Zij werden?doodgeschoten?toen zij juwelierszaak Goldies probeerden te overvallen. Het juweliersechtpaar waren ook in de zaak op het moment van de overval. Later blijkt dat de juweliersvrouw schietend is te zien op de bewakingsbeelden. Ook zou hierop te zien zijn dat de juwelier na een worsteling met de overvallers een wapen in handen heeft. Dit wapen zou hij afgepakt hebben van de twee.Volgens hun advocaat schoot de vrouw in blinde paniek zeker drie keer toen haar man in de zaak werd overvallen. Ze vreesde dat de overvallers haar man zouden vermoorden. Lang was?officieel niet bekend of de juweliersvrouw in Deurne de schutter was die twee overvallers doodschoot, zo schreef ook Ombudsvrouw Annieke Kranenberg in haar wekelijkse column. Toch kwam het onder andere in de Volkskrant, zonder bronvermelding.
Op social media?verschillende verhalen de ronde.?Zaterdag aan het begin van de avond liet het OM weten dat het er tot nu toe op lijkt dat het juweliersechtpaar?uit zelfverdediging heeft gehandeld.?Zaterdagmiddag is er ook?een persconferentie. Daaruit blijkt dat het echtpaar vermoedelijk handelde uit?zelfverdediging.?Volgens experts?zou er sprake kunnen zijn van noodweer.?Er wordt op (social) media bovendien gesproken over een mogelijke?derde overvaller?die om de hoek in de Eekstraat op de uitkijk zou hebben gestaan. Daar werd een kauwgom gevonden in het gras. Burgers zijn er wederom als de kippen bij om zelf aan opsporing te doen, getuige onderstaande tweet:
Demonstratie
Hoewel er ook veel steun is voor de juweliersvrouw. Facebook-pagina’s schieten als paddestoelen uit de grond. De pagina ‘Vrijspraak voor vrouw van de juwelier uit Deurne’ heeft inmiddels bijna 50.000 likes. Volgens hoofdofficier van justitie Bart Nieuwenhuizen zal de rechter het beroep op noodweer honoreren. Dat zou betekenen dat het tweetal wellicht geen straf krijgt, tenzij ze worden veroordeeld voor verboden wapenbezit.?Toch werd er op een dag later door zo’n 30 mensen al gedemonstreerd in Eindhoven en op zondagavond in Deurne.?Tijdens de demonstratie roept men met regelmaat ‘moordenaar’.??De demonstranten vinden dat het Openbaar Ministerie?te vlug een conclusie heeft getrokken. Op hetzelfde moment wordt ook een tegendemonstratie gehouden. De deelnemers aan die demonstratie vinden dat het juweliersechtpaar juist heeft gehandeld.
Heel lang heeft ’t niet geduurd maar een klein groepje demonstreerde vanavond tegen het verhaal van het OM over de schietpartij in Deurne#ob
? Rob van Kaathoven (@Ropj) March 29, 2014
Burgemeester van?Deurne, Hilko Mak,?kondigt een samenscholingverbod en demonstratieverbod af. Confrontaties tussen de groepen demonstranten kunnen volgens Mak leiden tot een ‘ernstige verstoring van de openbare orde’.?In de?noodverordening?verbiedt de?burgemeester?’racistische, beledigende of aanstootgevende uitingen’. Een demonstratieverbod gaat heel ver in de beteugeling van etnische spanningen, stelt Otto Adang, lector openbare orde en gevaarbeheersing aan de Politieacademie in Apeldoorn.?”De dynamiek is aanwezig voor meer problemen, maar dat wil niet zeggen dat je het grondrecht om te demonstreren opzij kunt zetten. Dat is een groot goed”, meent Adang. “Het opleggen van beperkingen is begrijpelijk,?een algemeen verbod vergaand.” ?Volgens Adang, maker van een rapport (‘Zijn wij anders?’) over de vraag waarom Nederland geen grote etnische rellen kent, is het merkwaardig dat er geen andere maatregelen zijn genomen. De gemeente had bijvoorbeeld een speciale plaats voor demonstraties kunnen aanwijzen. “Dit gebeurde tijdens de NSS-top in Den Haag ook.” De politiewetenschapper meent ‘dat je boos mag zijn in Nederland en dat bevolkingsgroepen daar uiting aan mogen geven’. “De behoefte om zich over gebeurtenissen te uiten, druk je nu de kop in. Je kunt voorwaarden aan demonstraties verbinden en daarmee een tussenstap zetten.” ?Michiel van Emmerik, hoofddocent staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, zegt dat de burgemeester een lastige afweging heeft gemaakt: “De burgemeester verwijst in zijn overwegingen naar ProjectX in Haren, waar zijn collega achteraf het verwijt kreeg te weinig te hebben gedaan. Aan de andere kant is het wel de meest vergaande maatregel die hij heeft kunnen treffen.”
Hoofdofficier van justitie Bart Nieuwenhuizen herhaalde maandag dat hij niet voorbarig is geweest tijdens de persconferentie over de fatale overval in Deurne. Nieuwenhuizen benadrukt dat de handelwijze van het juweliersechtpaar lijkt op zelfverdediging. Al kwam die opmerking justitie?op veel kritiek te staan.
Beroepsrisico
Staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie heeft kritiek op de jongens die zijn opgekomen voor de twee overvallers die bij de overval op de juwelier in Deurne zijn gedood.?”Ik zie jongens demonstreren die opkomen voor het gebruik van geweld”, zegt hij. “Want als zij zelf geen geweld gebruiken, wordt er ook geen geweld gebruikt tegen inbrekers. Als je er niet mee begint, dan gebeurt dat niet. Zo zit het leven een beetje in elkaar.”?De vraag of die jongens het niet goed hebben begrepen, beantwoordt Teeven met een wedervraag: “Vindt u dat zij het wel goed begrepen hebben dan?”
Teeven neemt zijn woorden van twee jaar geleden, dat inbrekers een?beroepsrisico?lopen, niet terug. Maar hij wil ze niet herhalen. “Het heeft geen zin om dat nog veertien keer te zeggen.”?“Het kabinet staat voor zelfverdediging.”, zegt hij. “Je moet jezelf kunnen verdedigen tegen geweld. En als je dat doet, dan wordt er door de overheid ook zorgvuldig gekeken naar die zelfverdediging. Dat is wat er op dit moment gebeurt.”?Ook minister Opstelten zegt dat hij zo zijn gedachten heeft over de vrienden van de omgekomen overvallers, maar hij wil die niet prijsgeven. “Het gaat erom dat je het Openbaar Ministerie nu zijn werk laat doen.”?Uit een?enqu?te van Omroep Brabant?blijkt dat 85 procent de dood van de overvallers ziet als een ‘bedrijfsrisico’. Toch nemen de meeste juweliers geen extra veiligheidsmaatregelen naar aanleiding van dit incident zoals het aanschaffen van vuurwapens.?”Overvallers zijn nog meer opgefokt als ze vermoeden dat je een wapen hebt,” vertellen meerdere juweliers. Daarnaast zijn ze bang dat de ellende, mocht het fout gaan, helemaal niet meer te overzien is.?De Bond van Wetsovertreders (BWO) wil een procedure starten bij het gerechtshof in Den Bosch als justitie niet overgaat tot vervolging van de juweliersvrouw uit Deurne. Dat terwijl de??extreemrechtse Nederlandse Volks-Unie (NVU) een manifestatie aanvraagt bij de overvallen juwelier Goldies in Deurne, dat volgens?NVU-voorman Constant Kusters zou moeten gaan over rechtvaardigheid. “Het is schandalig wat daar is gebeurd”, Kusters doelt op de demonstraties tegen de juweliersvrouw. “Het gaat hier om multiculturele wantoestanden”, vervolgt hij.?De manifestatie is bewust pas op 24 mei. Kusters: “We snappen dat er nu een noodverordening geldt, dus wachten we tot het wat rustiger is geworden.”?“We nemen hem in behandeling, maar weten nog niet wanneer we een antwoord kunnen geven. We hebben het op dit moment heel druk en onze eerste prioriteit is om ervoor te zorgen dat de rust in Deurne weer terugkeert en dat iedereen zich veilig voelt”, zei een woordvoerder van de gemeente. De?extreemrechtse actiegroep Identitair Verzet?die wilde demonstreren in het?Eindhovense stadsdeel Gestel krijgt wel toestemming, maar?blaast deze af op verzoek van het juweliersechtpaar.
Marrokaanse gemeenschap
Slechts een week voor dit voorval vroeg PVV-leider Geert Wilders zijn publiek tijdens een toespraak in Den Haag gevraagd of ze meer of minder Marokkanen in de stad willen.?De zaal scandeerde daarop “minder, minder”. Daarop zei Wilders: “Dat gaan we regelen”. Omdat bij deze overal de daders van Marrokaanse afkomst waren (Een van hen kwam uit?Eindhoven, de andere had een verblijfsvergunning voor?Itali?), gaat de discussie al snel over de afkomst van deze mannen.?Voorzitter Amar Nejjar van de moskee Al-Fourkaan in Eindhoven heeft geen medelijden met de overvallers die vorige week in Deurne werden doodgeschoten. Dat vertelde hij voor het vrijdagmiddaggebed. ”Eigen schuld, dikke bult. Je mag niet stelen. Daar zijn we binnen de islam heel streng in.” Maar de voorzitter hoopt dat niet de hele Marokkaanse gemeenschap erop wordt aangekeken. ”Door de Wilders-uitspraken was het al onrustig en de overval in Deurne er nog eens bovenop maakt het niet beter.”?Imam en woordvoerder van contactorgaan Moslims en Overheid Yassin el Forkani liet eerder weten dat het?niet goed gaat met de opvoeding van kinderen?binnen de Marokkaans Nederlandse gemeenschap. Hij zei dat imams vrijdag in moskee?n ouders daar op aan moesten spreken.?”Onzin”, zegt voorzitter Nejjar van de Al-Fourkaan-moskee. ”Hier praten wij daar al maanden over tijdens het vrijdagmiddaggebed. Deze man probeert nu alleen maar goedkoop te scoren.”
Eerdere voorvallen uit het Brabantse
Vijf mannen overvielen begin maart 2002 juwelierszaak Pijnenburg in Tilburg. Een van de overvallers was bewapend. De juwelier pakte een pistool en schoot op de gewapende man, die zijn wapen op niemand had gericht. Volgens advocaat mr. Milo was het noodweer, omdat de juwelier instinctief handelde. De overvaller overleefde de schietpartij niet.
Aan de Rijtseweg in Diessen ging het op 24 september 2012 ook mis. Buurtbewoners hoorden ’s nachts geschreeuw en pijnkreten vanuit de tuin van de bewoners van het huis. De politie trof beide bewoners en de inbreker gewond aan. De inbreker was buiten bewustzijn, werd gereanimeerd en samen met de bewoners naar het ziekenhuis gebracht. Hij?overleed aan zijn verwondingen. De bewoners werden niet gearresteerd.
Een 34-jarige inbreker vond in november 2009 de dood toen hij werd betrapt door de bewoners van een boerderij in Nuenen. Bij een worsteling met de man des huizes werd de inbreker met een riek gestoken. Dat?werd de inbreker fataal. De 52-jarige bewoner raakte zwaargewond. Hij werd niet vervolgd voor de dood van de inbreker.
Ook in Steenbergen ging het mis bij een inbraak aan de Kruitweg in Steenbergen. In oktober 2011 werd de inbreker betrapt toen hij op zoek zou zijn naar hennepplanten. Bij een achtervolging sprong de man door een ruit. Later?overleed hij aan zijn verwondingen. De vader en zoon werden niet vervolgd wegens gebrek aan bewijs.
Goldies wil vooral rust
Burgemeester Hilko Mak van de gemeente Deurne trekt op woensdagochtend het demonstratieverbod en het samenscholingsverbod in en plaatst even later camera’s bij de juwelierszaak om ook de politie inzet terug te schroeven. Het juweliersechtpaar is geestelijk zo ontredderd door alle commotie na het doodschieten van twee overvallers in hun zaak, dat ze psychische hulp krijgen.?De juwelier en zijn vrouw vragen de pers via een mededeling achter het raam van Goldies om hen ‘met rust te laten’:
Op de?website van de winkel?schrijven de eigenaren: ‘Wij willen u hierbij hartelijk danken voor de enorme hoeveelheid steunbetuigingen
die wij in de meest uiteenlopende vorm van u hebben mogen ontvangen en nog steeds ontvangen. (..)?Inmiddels is onze juwelierszaak weer open zodat u uw bestellingen of juwelen die u ter reparatie heeft gegeven kunt afhalen.? 3 weken na de overv al gaat de winkel weer open, maar?het echtpaar staat zelf nog niet in?de zaak.
Oordeel van de rechter en de rol van (social) media
De media-optredens van de hoofdofficier van justitie en de advocaten in de zaak Deurne ondermijnen het vertrouwen in de rechtspraak. Een rechter zou bij een eventueel proces bijna niet onpartijdig kunnen oordelen.?Dat stellen twee hoogleraren van de universiteiten in Leiden en Utrecht.?Volgens hoogleraar strafprocesrecht Tineke Cleiren uit Leiden is het moeilijk om een eerlijk proces te voeren door alle media-aandacht voor de zaak. Haar collega Fran?ois Kristen uit Utrecht is ook kritisch. “Wat is het belang voor OM en advocaten om deze zaak via de media uit te vechten?”
Cleiren vindt het niet zo handig van het Openbaar Ministerie. “Het past niet in onze strafrechtelijke cultuur en rechtspraak om verwachtingen te wekken. Daarmee krijgt de rechter de vraag op zijn bord hoe hij met de mogelijke gevolgen van de uitspraken van het OM voor verdachten, slachtoffers en nabestaanden moet omgaan.”?Kristen verbaast zich over de openhartigheid en alle details. Die tasten namelijk de privacy van de daders en de slachtoffers aan. “Die rollen lopen sowieso door elkaar in deze zaak. Waarom moeten we weten of de juwelier eerder veroordeeld is voor een geweldsdelict?”?De hoogleraar wijst erop dat advocaten volgens hun beroepscode geen gevoelige informatie over zaken naar buiten mogen brengen. “Maar nu het justitie als eerste bijzonderheden naar buiten bracht, hebben de advocaten vast gedacht: als justitie dat doet, dan wij ook.” De openhartigheid van alle betrokken partijen is kenmerkend voor de tijd. Dat komt volgens Cleiren omdat het publiek steeds meer informatie vraagt. Hierdoor ontstaat een soort ’tegenrechtspraak’. “Er wordt al veel recht gedaan voordat de strafrechter er aan te pas komt.”
Advocaat Peter Plasman die de familie bijstaat stond in?het interview met NU.nl?ook stil bij het ’trial by media’ fenomeen. Zijn de vermeende daders al zijn veroordeeld door de berichtgeving van de media? Wat hem betreft is hier geen sprake van, omdat door de media-optredens van de advocaten de berichtgeving volgens Plasman nu redelijk in balans is.??”Als er standpunten worden ingenomen, dan wordt daar ook op gereageerd. Dat vind ik helemaal niet zo erg, want aan deze zaak zitten ook aspecten die de moeite waard zijn om te bediscussi?ren. Bijvoorbeeld over wat noodweer precies is. Het is heel goed dat daar over wordt gediscussieerd.”?Raadsheer Ybo Buruma bij de Hoge Raad vindt dat het Openbaar Ministerie te snel stelde dat er bij de dodelijke overval op een juwelier in Deurne waarschijnlijk sprake was van zelfverdediging. Maar de strafrechtgeleerde snapte wel dat het OM iets wilde zeggen, omdat de dramatische zaak veel impact had. De vrouw werd uiteindelijk niet vervolgd, omdat ze volgens het OM handelde uit noodweer.
De gemeente Sittard-Geleen doet mee met een driejarige pilot in de strijd tegen overvallen: de Overval app. Deze applicatie is speciaal ontwikkeld om het aantal overvallen in Nederland terug te dringen en de pakkans van de dader te vergroten.
De app is er voor gemeenten, politie, burgers, werkgevers, winkelpersoneel. Direct na een overval belt de ondernemer 112 en maakt hij met de overval app een melding van de overval en verstuurt hij met onze app een gedetailleerd signalement aan duizenden ontvangers in de regio. Op dit moment zijn vooral gemeenten uit de regio Limburg aangesloten op het initiatief.
Een paar screenshots voor het melden:
??? ? ??
De Overval app geeft ondernemers de kans om met een smartphone direct een melding te maken van een overval. De app is zo ontwikkeld dat een slachtoffer in staat is om gemakkelijk en snel een kloppend signalement te verspreiden, ook na de traumatische impact van de overval. Tegelijkertijd kan iemand anders 112 bellen om telefonisch een melding van de overval te maken.
Iedereen die in het bezit is van de app ontvangt binnen enkele seconden de melding en het signalement. Met het signalement kan elke ontvanger uitkijken naar de dader(s) en meehelpen met de opsporing. De kans is nu groter dat de daders gepakt worden. Zo haalt het signalement de daders in! De app is voor iedere ondernemer en ontvanger geheel gratis.
??
Het signalement haalt de daders in
Met het signalement kan elke ontvanger uitkijken naar de daders en meehelpen met de opsporing. Uniek is het grote aantal aansluitingen (de app-dichtheid) die binnen een maand na de lancering van de Overval App binnen een gemeente kan worden verwacht. Ondernemers (groot en klein) uit elke branche gaan samen met hun personeelsleden de strijd aan tegen de overvallers.
De website instrueert: “Als u beelden heeft die de politie kunnen helpen, kunt u deze uploaden naar onze server. Wij stellen het beeldmateriaal ter beschikking aan de politie. U blijft anoniem!?Denk altijd om uw eigen veiligheid.?Blijf bij de dader(s) uit de buurt en onderneem zelf geen actie om de daders aan te houden. Dat is werk voor de politie!”
StopRob (oftewel ?Stop a Robbery?) ? de overvalpreventie app van Risicobesef. StopRob is een app die ondernemers de kans geeft om het publiek in te schakelen bij overvalpreventie. Daarnaast helpt de app politie en justitie bij de opsporing
van overvallers.
Hoe werkt de app?
Het slachtoffer (bijv een winkelmedewerker) drukt bij een overval op de paniekknop van de app. Daarna ontvangen burgers in de buurt meteen een waarschuwing: ?Opletten! Overvallers in de buurt! Ga niet de held uithangen maar hou uw oren en ogen open: ziet u een verdacht persoon? Kunt u een foto of video maken? Omschrijf hem: postuur, kleur huid, kleur haar, kleding. Hoe laat is het? Waar bent u nu?? Deze gegevens worden daarna verzameld op een centrale locatie waar politie en justitie deze gegevens kunnen raadplegen.
Speciaal voor ondernemers
Om misbruik te voorkomen kunnen alleen ondernemers (die bijv aangesloten zijn bij een brancheorganisatie) alarm slaan. Iedereen kan daarnaast StopRob downloaden en alarmmeldingen uit de buurt ontvangen. Natuurlijk is het niet de bedoeling dat burgers zelf het heft in eigen handen nemen bij een overval; StopRob legt duidelijk uit wat je moet doen bij een melding: opletten en signaleren. Dit sluit aan bij het beleid van de politie die bijv. wil dat burgers overvallers fotograferen.
Ronduit briljant was de oproep op de website van Craigslist, de Amerikaanse Marktplaats:
?Wegwerkers gezocht voor $28,50 per uur. Verzamelen om 11 uur. Zorg dat je een blauw shirt, geel veiligheidsvest, een veiligheidsbril en een stofmasker draagt.? Er kwamen tientallen mensen op af, gekleed volgens de specificaties in de advertentie. Wat ze niet wisten: ze waren ongewild onderdeel van een overval. Toen kwam er een gepantserde geldwagen de hoek om. Een van de wegwerkers ? net zo gekleed als al die sollicitanten ? stopte de auto, bespoot de chauffeur met pepperspray en ging er vandoor met een zak geld. De chauffeur kon dus ook slechts een summier signalement geven: blauw shirt, geel veiligheidsvest, een stofmasker en een veiligheidsbril.
Filmpje over gebruik Facebook bij oplossing van een overval:
De aanpak van overvallen is een steeds terugkerend thema in Nederland. Enige tijd terug stond een mooi achtergrondartikel over dit onderwerp van Gerlof Leistra in de Elsevier. Deze blog is een weergave van dit artikel waarbij er veel materiaal is toegevoegd.
Wet- en regelgeving overval en straatroof
Van het begrip overval bestaat geen sluitende en eenduidige definitie, mede omdat de strafwetgeving hierin niet expliciet voorziet. De delicten die met de term overval worden aangeduid, zijn met name in art. 312 Sr?en art. 317 Sr terug te vinden. In eerstgenoemd artikel is sprake van diefstal voorafgegaan, vergezeld, of gevolgd van geweld of bedreiging met geweld jegens personen. In art. 317 Sr gaat het om door geweld of?bedreiging met geweld iemand dwingen tot afgifte van een goed. Ter onderscheiding van beroving op straat (straatroof) en diefstal gevolgd door geweld wordt een overval veelal gedefinieerd als: het met geweld of
bedreiging met geweld wegnemen of afpersen van enig goed, gepleegd tegen personen in een afgeschermde ruimte of op een gepland danwel georganiseerd waardetransport of de poging daartoe. Deze definitie ligt?ook ten grondslag aan het centrale registratiesysteem LORS (Landelijk Overvallen en Ramkraken Systeem).
Een gewelddadige overval op uw huis is een nachtmerrie. Grote kans dat er gewonden vallen. Vorig jaar lieten vijftien Nederlanders er zelfs het leven bij. Ook het aantal ‘gewone’ inbraken nam toe, tot 80.000. De oplossingspercentages? Dramatisch laag: een kwart van de overvallen en 11 procent van de inbraken.
Donkere dagen
De Donkere Dagen vormen de perfecte dekmantel voor overvallers. In het duister slaan zij hun slag en verdwijnen doorgaans spoorloos met hun buit. Oktober tot en met maart laten steevast een piek in het aantal overvallen zien. Rovers zijn nog net geen seizoenarbeiders. Overvallen zijn een nachtmerrie voor de slachtoffers en veroorzaken grote maatschappelijke onrust, zeker in het geval van dodelijk geweld.
In de nacht van 11 op 12 januari werd in Ede de 59-jarige veilingmeester Cees Lieftink het slachtoffer van een roofmoord. In zijn villa is hij doodgeschoten toen hij het masker van een van de overvallers afrukte. De daders wisten weg te komen. De dodelijke overval past in een trend. In 2010 werden volgens eigen onderzoek door Elsevier zeventien roofmoorden gepleegd, waarvan vijftien in huizen. Dat zijn er bijna twee keer zoveel als in voorgaande jaren.
Onderzoek overval van Cees Lieftink in Opsporing Verzocht
Tussen 2000 en 2009 steeg het aantal woningovervallen met 80 procent, vooral als gevolg van betere beveiliging van banken, tankstations, supermarkten en winkels. In 2010 daalde dat cijfer met 9 procent, maar het zijn er toch nog 767, gemiddeld ruim twee per dag.
De impact voor de slachtoffers is groot: in hun eigen huis zijn ze bedreigd en soms ernstig mishandeld. De omgeving reageert angstig: straks komen ze bij ons! Het lijkt kinderlijk eenvoudig: ruim 55 procent van de overvallers komt via de voordeur. Ze bellen aan met een smoes, soms verkleed als agent of postbezorger. Of ze forceren de deur en overrompelen de bewoners.
Overvallen op woningen zijn de meest gewelddadige categorie. De kans op gewonden is 35 procent. Dat is ruim drie keer zoveel als bij overvallen op winkels (11 procent). Overvallen op pizzakoeriers (8 procent) en tankstations (5 procent) leiden het minst vaak tot gewonden.
Nederland is de afgelopen decennia onveiliger geworden. Het aantal overvallen groeide vanaf midden jaren zeventig tot 1994 vrij constant. Daarna schommelde het jaarlijks rond de 2.500. Vanaf 2007 steeg het tot het absolute record van 2.898 in 2009, in 2010 daalde het met 11 procent naar 2.572. Woningovervallen vormen ruim een kwart van het totaal. In een reactie op de stijging heeft de minister van Justitie in oktober 2009 een Taskforce Overvallen ingesteld, onder voorzitterschap van burgemeester Ahmed Aboutaleb (PvdA) van Rotterdam. Die moet ‘knelpunten signaleren bij de aanpak van overvallen en maatregelen formuleren om deze knelpunten op te lossen’.
Lancering publiekscampagne door burgemeester Ahmed Aboutaleb
Op verzoek van de Taskforce bracht de Tilburgse criminoloog Cyrille Fijnaut met collega-onderzoekers aard, omvang en aanpak van het probleem in kaart. In hun onlangs verschenen rapport Overvallen in Nederland leveren Fijnaut en zijn collega’s harde kritiek op justitie en politie. Met circa 25 procent van alle overvallen worden veel te weinig zaken opgelost en een samenhangend beleid ontbreekt. Alsof de opsporingsinstanties door de ernst van het probleem zijn verrast en vooral op incidenten reageren.
Rapport Fijnaut
Hoe ziet de doorsnee-overvaller eruit? Wie lopen het meeste risico te worden vervallen? Omdat de meeste overvallen niet worden opgelost, is het lastig algemene uitspraken te doen. Toch valt er op basis van informatie van politie en justitie wel een profiel te schetsen van daders en slachtoffers.?Bij woningovervallen springen er vier risicogroepen uit. Allereerst ouderen, de groep 55-plus. In 2010 werden zij 184 keer thuis overvallen, een stijging van 16 procent ten opzichte van 2009. Juist bij overvallen op ouderen is sprake van een bovengemiddelde kans op gewonden: zij hebben de neiging zich in paniek te verzetten. Intussen bedraagt de buit soms maar een paar tientjes.
Een tweede risicogroep vormen ondernemers die bij de zaak wonen of van wie overvallers vermoeden dat ze de dagopbrengst thuis bewaren. Van marktkooplieden en vertegenwoordigers tot garagehouders en winkeliers. In 2010 waren er 157 overvallen op deze groep, 8 procent meer dan in 2009.
Een derde groep vormen criminelen. Hierbij gaat het vooral om ripdeals: onder bedreiging worden handelaren en thuiskwekers beroofd van drugs en geld. Een deel van de slachtoffers meldt de beroving niet bij de politie, maar gaat zelf op jacht. Schietpartijen en liquidaties hebben vaak met ruzie over drugs(geld) te maken.
De laatste risicogroep bestaat uit mensen die thuis een escortdame of -heer bestellen en dan worden beroofd. Uit schaamte melden ook zij zich lang niet allemaal bij de politie, zeker niet als de buit gering was.
Een zeldzame variant is homejacking . Daarbij is het de rovers te doen om de sleutels van de dure auto voor de deur. Alleen als die onder bedreiging zijn afgestaan, is er sprake van een overval. Als de sleutels na een inbraak van de vensterbank of uit een jaszak aan de kapstok zijn weggenomen zonder confrontatie met de bewoner(s), is het een inbraak gevolgd door autodiefstal.
Stedelingen lopen meer risico dan bewoners van het platteland. De regio’s Amsterdam (20 procent) en Rotterdam (17 procent) voeren de ranglijst aan, gevolgd door Den Haag (7 procent), Utrecht (6 procent) en de verstedelijkte gebieden in Brabant (4 tot 7 procent) en Limburg-Zuid (4 procent).
Mobiele bendes
Overvallers blijven het liefst dicht bij huis: ruim 70 procent wordt gepleegd in de eigen regio, bij voorkeur in een straal van 3 kilometer. Dat geldt nog sterker voor minderjarige overvallers: 86 procent. Doorgewinterde overvallers zijn actief door het hele land. Ook Surinaamse en Antilliaanse daders zoeken hun doelwitten vaker dan gemiddeld buiten de eigen regio: circa eenderde van de gevallen.
De politie heeft weinig zicht op zogenoemde (buitenlandse) mobiele bendes. Af en toe duiken die op in onderzoeken van Bovenregionale Rechercheteams, maar die kunnen door gebrek aan capaciteit maar een fractie van alle zaken oppakken. Iets meer dan de helft van de overvallers is tussen de 20 en 35 jaar en eenderde is 20 jaar of jonger. Het gaat voornamelijk om mannen. Onder hen bevinden zich relatief veel ‘negro?de’ en ‘getinte’ daders: in tweederde van de gevallen. Voor de trouwe kijkers van Opsporing Verzocht geen verrassing.
Impuls
Tweederde van de zaken is het werk van impulsovervallers. Vaak zijn het ‘beginners’ die een sigarenzaak of tankstation binnenrennen en de inhoud van de kassa eisen. Ervaren overvallers willen de inhoud van de kluis: zo’n overval vergt meer voorbereiding en tijd. Overvallers zijn meestal bekenden van de politie. In 2009 had 87 procent van de verdachten antecedenten voor onder meer diefstal en inbraken. Het is dus geen ‘instapdelict’, maar een volgende fase in een criminele loopbaan.
Bij woningovervallen gaat het vaak om ervaren criminelen. Ze houden rekening met camera’s en alarm, beschikken over informatie over wat er is te halen, hebben tape bij zich om slachtoffers vast te binden en de mond te snoeren, saboteren eventuele beveiliging, maken de telefoon onklaar en barricaderen vluchtwegen. Bij bejaarden slaan vaak minder ervaren daders toe, onder wie veel verslaafden en relatief vaak vrouwen.
Achtergrondinformatie woningovervallen in 1 Vandaag
Ongeveer 80 procent van de overvallers werkt alleen of met ??n handlanger. Tussen 2000 en 2009 nam het aantal overvallen door drie of meer daders toe van 500 naar 736, een groei van 47 procent. Bij woningovervallen zijn vaak meerdere daders betrokken.
Bij gemiddeld ??n op de vijf overvallen wordt niets buitgemaakt. Een enkele ‘klapper’ uitgezonderd – juwelen, contant geld, een dure auto – is de opbrengst niet spectaculair. In 2009 ging het in tweederde van de gevallen om minder dan 1.000 euro. De meeste buit wordt gemaakt bij ondernemers, de minste bij ouderen. Dat laatste verklaart het vaak buitensporige geweld.
In de helft van alle gevallen zwaaien overvallers met een vuurwapen. Na 2006 nam het gebruik van vuurwapens toe met 77 procent. Bij overvallen op bejaarden is doorgaans alleen sprake van fysiek geweld: schoppen en slaan. De laatste jaren vallen er in ongeveer 20 procent van de gevallen gewonden en doden. Dat is een verdubbeling ten opzichte van tien jaar geleden. In het geval van woningovervallen ligt het percentage nog hoger (35 procent).
Het is niet verstandig je te verzetten, zeggen experts. Werknemers in de horeca leren te handelen volgens de methode RAAK: Rustig Accepteren, Afgeven, Kijken. Wie zichzelf verdedigt, hoeft volgens minister Ivo Opstelten (VVD) van Veiligheid en Justitie en diens staatssecretaris Fred Teeven (VVD) geen arrestatie te vrezen. Een ongelukkig advies van de bewindslieden: tegenover zenuwachtige of doorgewinterde overvallers is dat spelen met je leven.
Natuurlijk gaat het overvallers in eerste instantie om de buit, maar daarnaast spelen motieven als wraak, de kick, groepsdruk en status mee. Het slachtoffer is dikwijls minder willekeurig dan het lijkt. In veel zaken is de dader familie, vriend, bekende, seksrelatie, (ex-)klant, (ex-)werknemer, buurtgenoot, klasgenoot of een bekende uit het criminele milieu.
Slechts een fractie van alle overvallen wordt opgelost. In driekwart van de gevallen wordt er niemand gepakt. De percentages verschillen per regio. In Friesland worden ruim twee keer zoveel overvallen opgelost als in Amsterdam (51 versus 20 procent). Van woningovervallen wordt 39 procent opgelost.
Het oplossingspercentage moet fors omhoog, zegt Landelijk Overvalco?rdinator Jos van der Stap (50). ‘Dat kan onder meer door verhogen van de “heterdaad”, preventie en een persoonsgerichte aanpak’. Op het plegen van een overval staan stevige straffen – maximaal vijftien jaar, in het geval van moord zelfs levenslang – maar de gemiddelde straf is ruim twee jaar. Daders die niet in Nederland zijn geboren, krijgen hogere straffen dan autochtonen. Antillianen gemiddeld zelfs een jaar langer.
Sinds kort eist het Openbaar Ministerie zwaardere straffen voor woningovervallen. Maar zodra de veroordeelde vrij komt, begint de ellende vaak van voren af aan: de recidive is hoog. Zeker de helft loopt binnen twee jaar opnieuw tegen de lamp. Korpschef Frans Heeres van Midden- en West-Brabant en portefeuillehouder Overvallen, pleit in het politievakblad Blauw voor een kortere gevangenisstraf en lang toezicht door middel van een elektronische enkelband. ‘De maatschappij is er alleen maar bij gebaat als de overvallen daardoor afnemen.’
Toch ontspringt het merendeel van de daders de dans. Geregeld zijn er wel aanwijzingen, maar is er geen bewijs. Rovers hebben nog net geen vrij spel en richten zich op makkelijke doelwitten. De stijging van het aantal woningovervallen hangt ook samen met vergrijzing en de populariteit van wietteelt. Andere criminelen ruiken feilloos wanneer er is geoogst of er veel geld in huis moet zijn.
Enkele politiekorpsen hebben aparte overvalteams, maar de meeste reageren op incidenten. Ondanks nieuwe technieken als automatische nummerbordherkenning, sms-alert en DNA-spray lukt het maar niet om meer verdachten te pakken.
Preventie is daarom net zo hard nodig als repressie. Naast het verstrekken van adviezen aan burgers, probeert de politie potenti?le overvallers goed in de gaten te houden. Uit de duizenden namen in de bestanden selecteren de korpsen een top-10, een top-20 of zelfs een top-100, en de personen daaruit worden thuis bezocht. Een bekende overvaller die werk en een gezin heeft, krijgt minder aandacht dan wie werkloos is en volop criminele contacten onderhoudt.
Bij het aantreden zei de Taskforce Overvallen te streven naar een reductie van het aantal overvallen in 2010 met minimaal 20 procent. De daling bedroeg vorig jaar 11 procent, maar het aantal woningovervallen op bejaarden en ondernemers steeg. Om overvallers het werk onmogelijk te maken, voeren veel korpsen een Donkere Dagen Offensief door het ‘blauw verven’ van de omgeving van ‘hot spots’. Maar er zijn steeds andere prioriteiten.
De politie kan moeilijk bij elke voordeur een agent zetten. Door alle aandacht voor overvallen op bedrijven dreigen individuele burgers het kind van de rekening te worden. Bijna achthonderd woningovervallen en 80.000 inbraken per jaar zijn er veel te veel.
Hoofdinspecteur Jos van der Stap (50) is sinds eind 2009 Landelijk Overvalco?rdinator.?Driekwart van de overvallers gaat vrijuit. hem werd gevraagd: faalt de politie??Jos van der Stap: ‘De politie reageert nog te veel op incidenten en werkt fragmentarisch. Door voortdurend nieuwe prioriteiten te stellen, ontstaat discontinu?teit en verdwijnt expertise. Wij zijn een informatiebedrijf dat snel moet kunnen inspelen op ontwikkelingen. Binnenkort hebben we alle overvalgegevens uit het hele land permanent online. Bij een melding kun je meteen de signalementen en adressen oproepen van overvallers die in de buurt wonen. Ook kan het systeem ontmoetingsplekken weergeven waar overvallers bijvoorbeeld van scooter wisselen.’
De doelgroep is bekend. Hoe wordt die informatie gebruikt??Van der Stap: ‘We streven naar een persoonsgerichte aanpak. Criminelen met een verhoogd risico kun je permanent in de gaten houden en thuis bezoeken. Doorgewinterde overvallers laten zich daar niet door weerhouden, maar het werkt wel bij jongeren. We moeten voorkomen dat die doorgroeien. Verder bepleiten wij langdurig elektronisch toezicht als overvallers hun straf hebben uitgezeten. Nu is de recidive veel te hoog.’
Wat kunnen burgers zelf doen om een overval te voorkomen??Van der Stap: ‘Niet voor iedereen de deur opendoen. Mochten overvallers toch binnenkomen, probeer dan rustig te blijven en kijk goed. Die informatie kan vitaal zijn voor de opsporing. Verder moeten burgers sneller 112 bellen als ze iets verdachts zien. Niet pas als het bloed er al uit loopt. Met een aanhouding op heterdaad heb je direct een ronde zaak.’
Twee mannen overvielen de juwelier woensdag om 12.30 uur in zijn winkel aan de Beeklaan.?De?overval?van november 2011 had plaats rond 12.30 uur. Politieagenten troffen in de zaak het zwaargewonde slachtoffer aan.?De man werd neergeschoten en overleed in het ziekenhuis aan zijn verwondingen.
De juwelierszaak Lapidee aan de Beeklaan in Den Haag. Na de fatale overval waarna de juwelier overleed, besloot zijn vrouw te stoppen met de winkel.
Die woensdag aan het begin van de middag bracht de 22-jarige man de toen twee 19-jarige mannen met de auto naar de Beeklaan. Zij hadden een tas bij zich met daarin tape, waarmee ze de juwelier hadden willen vastbinden. De twee mannen deden buiten voor de etalage alsof zij de sieraden van de juwelier bekeken en belden daarna aan. De juwelier had de winkel zo beveiligd, dat hij klanten zelf kon binnenlaten door op een knop te drukken. Hij liet de twee mannen, die er netjes uitzagen binnen.
Na in de winkel ringen bekeken te hebben, bedreigden ze de juwelier met hun vuurwapens en droegen hem op om op de grond te gaan liggen, maar de juwelier weigerde dit. Hij maakte duidelijk dat hij niks zou geven en dat de mannen weg moesten gaan. De nu 20-jarige man loste vervolgens drie schoten. Hij raakte het plafond en de juwelier werd twee keer geraakt. De twee mannen lieten de juwelier nog de deur openmaken en gingen er toen vandoor. De juwelier werd naar het ziekenhuis gebracht maar overleed uiteindelijk aan zijn verwondingen. De overvallers waren, zo bleek later, opgehaald door de 22-jarige man met de auto.
Direct na de fatale overval kamde de politie met honden en een helikopter de omgeving uit. Van de daders ontbreekt elk spoor. De politie heeft 25 rechercheurs op de zaak gezet.?Politie en justitie hebben schokkende beelden vrijgegeven van de dodelijke overval op een juwelier in Den Haag afgelopen woensdag. De beelden zijn gemaakt door bewakingscamera’s. De daders zijn duidelijk te zien. Justitie looft een beloning van 15.000 euro uit voor tips die leiden tot aanhouding.?Een vrouw die zo geraakt is door?het drama, heeft volgens de politie nog eens 5.000 euro extra toegezegd voor de gouden tip.
Het politiebericht met de daarin beelden van beveiligingscamera’s die in de winkel hangen. Op de schokkende beelden zijn de daders duidelijk te zien:
Kritieke toestand
De eigenaar van de zaak werd met spoed naar een ziekenhuis gebracht waar hij later overleed. Over de aard van de verwondingen wil de politie in verband met het onderzoek niets zeggen.?Direct na de fatale overval kamde de politie met honden en een helikopter de omgeving uit. Van de daders ontbrak elk spoor.
De politie heeft na twee dagen al 65 tips en later bijna 100 tips ontvangen over de gewelddadige overval op een juwelierszaak in Den Haag waardoor woensdag de 47-jarige eigenaar om het leven kwam. Een paar dagen daarna weet de politie wie de twee daders zijn van de roofmoord op een juwelier in Den Haag. De politie is de twee mannen op het spoor, maar heeft ze nog niet weten aan te houden.?’We komen steeds een stapje verder. Het onderzoek is in volle gang en stemt hoopvol,’ zegt de politie in een verklaring. Er werken meer dan veertig rechercheurs aan de zaak.
De tweede verdachte van de overval op de Haagse juwelier Ruud Strattman is gisteren aangehouden in Georgi?. Het gaat om de 19-jarige Sandro G. Hij heeft zichzelf gemeld bij de Nederlandse ambassade in de hoofdstad Tbilisi, aldus de politie in Den Haag. De verdachte meldde zich gisteren aan het begin van de avond met enkele familieleden bij de Nederlandse ambassade. De verdachte heeft de komst van de politie afgewacht, waarna hij werd aangehouden. De Georgische en Nederlandse autoriteiten overleggen over zijn moment van uitlevering.
De eerste verdachte van de roofoverval werd dinsdagnacht opgepakt in Den Haag. Bij zijn arrestatie waren 35 agenten betrokken.?’Hij was altijd een rustige jongen, die zelfs bang was voor spinnen’, vertelt hij in het?vragengesprek?met RTL-verslaggever Koen de Regt. ‘Als hij een spin zag, moest zijn moeder of ik komen om die op te pakken.’?’Ik kan het niet begrijpen. Ik snap niet dat mijn zoon zo’n domme, stomme idioot is geweest.’ Usler vindt dat zijn zoon straf moet krijgen voor wat hij heeft gedaan. ‘Ik zou hem met eigen handen naar het politiebureau hebben gebracht als ik het had geweten.’ Hij gaat verder: ‘Ik brand voor die arme man die is overleden. Als hij in zijn been of zijn arm zou zijn geschoten, zou ik mijn eigen arm of been geven als hem dat zou helpen. Maar dat kan niet meer, want hij is dood.’
Later wordt de derde verdacht aangehouden. Het Openbaar Ministerie (OM) meldt dat de 27-jarige?al op 31 mei in Almere is aangehouden. In het belang van het onderzoek is de arrestatie niet eerder bekendgemaakt, aldus het OM.?De 27-jarige zou?de twee hoofdverdachten, de negentienjarige Hagenaars Sandro G. en Ziya B., met de auto naar en van?Stratmanns juwelierswinkel Lapidee?hebben gereden.
Als het aan justitie ligt, gaan de mannen die hebben bekend dat ze de Haagse juwelier Ruud Stratmann hebben overvallen, 18 jaar de gevangenis in. Deze eis geldt voor zowel Sandro G. (20) als Ziya B. (19). Lasha G. (22) zou 15 jaar moeten krijgen. Het Openbaar Ministerie vindt hen alle drie schuldig aan de overval met dodelijke afloop op Stratmann. De overval was op 25 april. Lasha G. heeft volgens het OM Sandro en Ziya naar juwelierszaak Lapidee aan de Beeklaan gereden. Hij heeft daar op hen gewacht en hen ook weer weggereden. Sandro en Ziya pleegden de daadwerkelijke overval, aldus justitie. De aanklager ziet Sandro G. als de schutter, ‘maar degene die niet heeft geschoten, is net zo schuldig’.
Iedereen is agent, dankzij het web
16 december 2010 stond een mooi artikel van Roelof van Dalen in het Dagblad van het Noorden over het gebruik van internet bij de politie. De titel van het artikel luidt: Iedereen is agent, dankzij het web. Het is een interessant artikel dat aantoont dat de wereld van social media steeds meer toegepast wordt binnen de opsporing. In het artikel wordt achtergrondinformatie gegeven over de aanpak van overvallen in de provincie Groningen. Hiervoor is afgelopen week een website gelanceerd met de naam www.samentegenovervallen.nl.
Viral over de site www.samentegenovervallen.nl
De politie Groningen is transparanter dan ooit. Met zijn allen kunnen we via Twitter live meelezen wat agenten doen. Op YouTube kunnen we overvallen bekijken en via burgernet en Student@lert worden we gevraagd met de politie mee te denken. De politie Groningen loopt voorop met het gebruik van internet. En wij mogen helpen.
Vorige week is de website www.samentegenovervallen.nl gelanceerd. Het is een stap naar een volledige digitale politieomgeving.
We kunnen er foto’s en video’s uploaden. Op een kaartje zien we waar overvallen gepleegd zijn en in een Twitterbalk zien we de laatste tweets. “Burgers zijn altijd eerder bij een plaats delict dan politie. Nadat ze 112 hebben gebeld, kunnen ze met hun mobieltje een filmpje of foto maken”, zegt Smilda. De informatie die binnenkomt moet zo snel mogelijk online. “De eerste paar uur na een delict zijn cruciaal voor de aanhouding.”
Toch kan een filmpje niet zo snel geplaatst worden, omdat eerst door het Openbaar Ministerie bepaald moet worden of iets online gepubliceerd mag worden. Bij de overval op juwelier Scheich had een voorbijganger haarscherpe beelden van de drie daders. Even later stond het al op YouTube. Een paar dagen daarna publiceerde de politie bewakingsbeelden.
Overval op juwelier Scheich:
“Vroeger dachten heel veel scanner luisteraars met ons mee. Nu we digitaal zijn gegaan, kan dat niet meer. Daarmee hebben we ogen en oren verloren.” Nu zijn die ogen en oren een beetje terug. Zo werden er bewakings beelden gemaakt van overvallers op een tankstation aan de Zonnelaan. Na publicatie stroomden de meldingen met de naam van de dader binnen. Hij gaf zich uiteindelijk zelf aan, omdat hij wist dat hij bekend was.
Verdachten overval Zonnelaan melden zich:
Twitteren, filmpjes plaatsen, website bijhouden; de agenten hebben het er maar druk mee. Komen ze nog wel achter het bureau vandaan? “We zijn altijd op straat. Buurtonderzoek blijven we doen, verhoren blijven plaatsvinden en we gaan altijd naar de plaats delict toe. Internet zetten we vooral in bij de opsporing.”
Omdat er voor de vele overvallen in de stad een zogeheten Staf Grootschalig en Bijzonder Optreden is ingesteld, is er genoeg capaciteit voor de online-werkzaamheden, geeft het korps aan. Het werk van de Groninger agenten verandert stukje bij beetje. De functieomschrijving is nog niet uitgebreid: “Maar ik kan me voorstellen dat dat wel gaat gebeuren.” Kennis van computers en sociale media is steeds meer een pre. Smilda: “Als je bij de recherche wilt, dan is het handig als je weet hoe je iemand op Hyves kunt vinden.”
De overvallen in de stad Groningen gaan onverminderd door. Het leek er even op dat het minder werd, maar de politie kan er geen peil op trekken en geen trend ontdekken. “Dan piekt het weer, dan daalt het weer. Voor donderdag dachten we dat het de goede kant op ging, maar afgelopen weekeinde waren er weer een paar overvallen”, zegt chef recherche Frans Greve.
Tot nu toe is de teller van het aantal overvallen nog niet hoger uitgekomen dan vorig jaar.Wel is er een forse toename ten opzichte van 2008. Toen was er geen piek te vernemen. De politie zegt dat er meestal een toename van het aantal overvallen is in het najaar. Opvallend is dat die toename dit jaar twee maanden eerder is gestart.
De laatste paar weken zijn er vaker straatroven in de stad. Een duidelijke verklaring kan de politie daarvoor niet geven. Wel is duidelijk dat de daders vaak erg jong zijn, de roven gewelddadiger worden en er vaak maar tientallen euro’s buitgemaakt worden. Greve: “Overvallen op banken zie je bijna niet meer. Die zijn te goed beveiligd. Gevoelsmatig zeg je dat daders daarom op zoek gaan naar makkelijke slachtoffers, maar dat zouden we eerst moeten onderzoeken.” Er is bij de overvallen volgens de politie geen sprake van vaste groepen daders. “We kennen ze soms totaal niet. Laatst hebben we een groepje uit Litouwen aangehouden.”
(Bronnen: Samentegenovervallen.nl,?Dagblad van het Noorden).
Ronduit briljant was de oproep op de website van Craigslist, de Amerikaanse Marktplaats:
