?Fuckboys behandelen meisjes zonder enig respect. Ze vragen verschillende meisjes om naaktfoto?s, wachten af tot er iemand toehapt en proberen dat meisje dan tussen de lakens te krijgen. Om meteen na de liefdeloze daad te verdwijnen en hun pijlen op nieuwe slachtoffers te richten. Die meisjes voelen zich uiteraard gebruikt, durven niemand meer te vertrouwen en waren daarv??r al zo onzeker: wie zelfvertrouwen moet halen uit de reacties ? soms van volslagen onbekenden ? op een Instagramfoto, heeft geen zelfwaarde op overschot.?

Het is de Amerikaanse journaliste Nancy Jo Sales (52) die uw woordenschat zonet heeft uitgebreid. Eerder dit jaar verscheen haar ?American Girls: Social Media and the Secret Lives of Teenagers?, een boek dat ons niet alleen een grotere afkeer van sociale media bezorgde, maar ons tegelijk bezorgd en opgelucht deed bedenken: ?Blij dat wij geen tienermeisje meer zijn.? Of om onze reactie in een emoticon te vatten: o_O!

Sales sprak over een periode van 2,5 jaar met meer dan 200 meisjes tussen 13 en 19 over hun leven op sociale media, en doorkruiste daarvoor 10 verschillende Amerikaanse staten. Haar onderzoeksvraag: wat spoken Amerikaanse tienermeisjes ? de groep die het meest vergroeid is met hun smartphone ? precies uit op sociale media, en waarom? Haar bevindingen: ongeacht hun afkomst, opleidingsniveau en woonplaats, krijgen ze af te rekenen met seksisme en pestgedrag, met een grote mentale weerslag tot gevolg.

Nancy Jo Sales ?Smartphones kwamen op de markt in 2007, en drie jaar later was het gebruik van sociale media al wijdverspreid. Vanaf 2012 begonnen er verontrustende nieuwsberichten op te duiken van meisjes die zelfmoord gepleegd hadden nadat ze waren aangerand en gecyberpest ? vaak gooiden de daders video?s van de verkrachting online. De hoofdredacteur van Vanity Fair stuurde me op missie: ik moest uitvinden of dat ge?soleerde gevallen waren of niet, en wat erachter zat. Daar is mijn boek uit voortgekomen.?

Het is onderverdeeld in hoofdstukken per leeftijd. Choquerend: in het eerste hoofdstuk krijgt een 13-jarig meisje het bevelende Instagrambericht ?SEND NOODZ? ? ?Stuur naaktfoto?s? ? en haar enige reactie is: ?Whoa, hij vindt me aantrekkelijk!?

Sales ?Als fervent feministe vond ik het erg pijnlijk om te merken dat dit zowat de standaardreactie geworden is bij jonge meisjes. Ik heb meer dan eens gehoord: ?Als ik een foto post van de wiskundetrofee die ik gewonnen heb, krijg ik vijf likes. Terwijl een vriendin 350 likes krijgt voor een bikinifoto!? Ze merken dus dat ze zich op een bepaalde manier moeten presenteren om aandacht te krijgen ? en sociale media draaien nu eenmaal rond aandacht en zelfbevestiging. Bij de populaire kliek willen horen is altijd een onderdeel van het leven van tieners geweest, maar nu kleeft er ook een cijfer op: tieners weten exact hoeveel volgers of vrienden hun klasgenootjes hebben op sociale media, en houden elkaars likes in de gaten. Dat ze zich, om hun populariteit op te krikken, als lustobject te grabbel moeten gooien, heeft een grote impact op hun zelfbeeld: het doet hen denken dat hun seksualiteit belangrijker is dan hun intelligentie, karakter of verwezenlijkingen. Meisjes beseffen vaak wel dat dat niet zo is, maar tegelijkertijd voelen ze zich toch onder druk gezet.

?Sociale media promoten seksualisering: kijk maar naar het succes van talentloze mensen als Kim Kardashian, die nota bene door een sekstape bekend geworden is. Veel makers van allerhande apps zijn bovendien zelf seksisten. Iedereen denkt dat Silicon Valley een magische plaats is waar genie?n communicatiemethodes ontwikkelen die de hele wereld met elkaar verbindt, maar iedereen lijkt te vergeten dat de voorloper van Facebook ?Facemash? heette: een ratingsite, ontwikkeld door Mark Zuckerberg toen hij nog een tweedejaarsstudent aan Harvard was, waarop medestudenten konden aangeven welke meisjes ze ?hot? vonden en welke niet. En enkele van de YouTube-bedenkers hebben al openlijk toegegeven dat ze hun platform aanvankelijk als een videoversie van het ?hot or not?-spelletje zagen. Een groot deel van de socialemediacultuur is daar een voortzetting van: meisjes worden dagelijks beoordeeld ? en al dan niet afgewezen ? op basis van hun uiterlijk. En meisjes willen vooral ?hot? bevonden worden.

?Silicon Valley wordt trouwens nog steeds overwegend bevolkt door mannen, en er heerst openlijk seksisme op de werkvloer. Twee jaar geleden schreven enkele topvrouwen uit de industrie daar een open brief over: ze hadden het over incidenten waarbij vrouwen ?whore? of ?cunt? genoemd werden, lastiggevallen werden op conferenties of hun technologische expertise in twijfel getrokken zagen. Allemaal zonder gevolgen voor de daders, w?l voor de vrouwen die er een opmerking over durfden te maken: die werden namelijk zonder pardon aan de deur gezet. Als dat geen vrouwenhaat is, weet ik het ook niet meer.

?Afgezien van die seksualisering is de constante zelfpromotie op sociale media ook zorgwekkend. Kinderen zien zichzelf als een merk. Ik zei eens tegen een meisje: ?Je gezichtsuitdrukking is op elke foto kr?k hetzelfde!? Waarop ze trots antwoordde: ?Ja, dat is mijn handelsmerk!? Het is een andere vorm van objectivering: ze zien zichzelf als iets wat ze moeten verkopen, en houden daartoe zelfs rekening met het uur waarop ze iets posten. Ook weten ze al op voorhand welke outfit ze zullen aantrekken en welke filter ze zullen gebruiken ? allemaal in functie van een zo groot mogelijk aantal likes. Dat kan toch niet gezond zijn? Nooit eerder brachten meisjes zo hun jeugd door: vroeger speelden ze samen buiten, voerden ze face-to-facegesprekken of vulden ze hun tijd met dagdromen en schrijven in hun dagboek. Nu zitten ze zowat de hele dag naar een schermpje te turen.?

Sommigen zijn bijzonder goed in die zelfpromotie: zo geeft u enkele voorbeelden van ?beauty guru?s? die miljoenen volgers hebben op hun YouTube-kanaal, honderdduizenden dollars verdienen aan sponsorcontracten, en zelfs uitgenodigd worden op het Witte Huis. Is dat laatste niet een deel van het probleem?

Sales ?Politici willen natuurlijk goed in de markt liggen bij jongeren. Maar inderdaad: wat doet iemand als pakweg Bethany Mota (beter bekend als vlogger Macbarbie07) in het Witte Huis? In haar filmpjes leert ze meisjes hoe ze zich moeten schminken, terwijl Michelle Obama voor zelfverwezenlijking staat ? zowat het tegenovergestelde. Meisjes moeten m??r willen bereiken dan perfecte wenkbrauwen!

?De drang tot zelfpromotie wordt ook gevoed door de vrij recente opmars van narcisme ? dat op zijn beurt weer gevoed wordt door sociale media. Had je vroeger rondgelopen met een foto van jezelf om die te tonen aan anderen ? ?Vind me leuk, vind me leuk!? ? dan had iedereen gedacht dat je gestoord was. Laat staan een n??ktfoto. En kijk nu: de offici?le ?Selfie Queen? Kim Kardashian bracht een boek uit met all??n maar selfies ? passend ?Selfish? genaamd ? en zelfs de gespecialiseerde pers was er lovend over. Wat verwacht je dan? Meisjes van 15 hebben me moeten uitleggen wat een sink shot precies is: een selfie waarbij een meisje, enkel met een string aan, op de wastafel gaat zitten, zodat haar achterwerk groter lijkt ? wat dan te bewonderen valt in de spiegel. Blijkbaar is het een variant van de belfie ? a selfie of a butt ? gepopulariseerd door Kardashian. En allemaal willen ze een uitgesproken kont, want zo denken ze de aandacht van jongens te kunnen trekken ? die zijn namelijk wild van Kardashian.

?In onze cultuur raken jongeren geobsedeerd door roem. Daar ging mijn vorige boek al over (?The Bling Ring?, over een meisjesbende in LA die de huizen van sterren als Lindsay Lohan en Paris Hilton leegrooft, en dat in 2013 verfilmd werd door Sofia Coppola, red.): iedereen wil beroemd zijn. Waarvoor? Maakt niet uit, just be famous. En door het bestaan van smartphones k?n iedereen ook beroemd worden. De vereiste is nu alleen niet langer een Hollywoodactrice te zijn, maar tienduizenden volgers te hebben op Instagram: dan ben je Instafamous. En omdat tienermeisjes zich constant vergelijken met elkaar, leidt dat soms tot grote frustraties: ?Waarom lukt het haar wel, en mij niet??

?Ik vroeg een bloedmooi 16-jarig meisje met 6.000 Instagram-volgers eens: ?K?n jij 6.000 mensen?? ?No, they?re just guys.? Ik bekeek de reacties op haar foto?s: sommige waren in cyrillisch schrift. Mannen uit alle hoeken van de wereld zitten te kijken naar een 16-jarig meisje in uitdagende poses! Dan vraag je je toch af: waarom laten haar ouders zoiets toe?

Ouders zouden hun kinderen wat meer wegwijs moeten maken in het Wilde Westen van de sociale media. Ze hebben daar nood aan. ?

Sommige meisjes vinden zulke foto?s ironisch genoeg een vorm van feministische zelfexpressie: ?Het is m?jn lichaam! Ik mag doen wat ik wil!? Maar in hoeverre kan een 16-jarige zo?n beslissing nemen??

Net zoals ouders vroeger zeiden: ?Ga wat anders aantrekken? zouden ze nu moeten zeggen: ?Post zo geen foto?s meer??

Sales ?Ik wil niemand berispen, ik wil gewoon info geven. Als ik tegen ouders zeg: ?Beseffen jullie dat volslagen onbekende, volwassen mannen foto?s van jullie minderjarige dochter gebruiken om te masturberen??, dan kijken ze me wezenloos aan. Maar dat is nu eenmaal wat er gebeurt. Kun je dat dan kinderporno noemen, als meisjes gewillig de lens op zichzelf richten? En moeten die mannen dan vervolgd worden? Ik weet alleen: als we jongens en meisjes aan hun lot overlaten in het Wilde Westen van de sociale media, dan mag je ervan uitgaan dat ze soms verkeerde keuzes zullen maken. Ouders zouden hen daar wat meer wegwijs in moeten maken, want daar hebben kinderen duidelijk nood aan.

Nu kijken scholen gewoon de andere kant op, zelfs in het geval van zogenaamde ?slut pages?.

De verhalen over de zogenaamde slut pages vond ik het meest choquerend van allemaal: jongens die naaktfoto?s van meisjes op een internetpagina verzamelen, dat rondsturen, en soms zelfs delen op Facebook en Instagram ? uiteraard zonder medeweten van het meisje in kwestie. Tegen dat die foto?s offline gehaald worden, heeft de hele school ? en wie weet wie nog allemaal ? ze natuurlijk al gezien. Enorm smerig en hartverscheurend: weigert een meisje om naaktfoto?s te sturen, dan wordt ze in het beste geval preuts of bang genoemd. In het slechtste geval wordt ze gechanteerd: ?Als je me geen foto?s stuurt, verspreid ik gewoon een gezichtsloze naaktfoto, en zeg ik tegen iedereen dat jij het bent.? Begin dit jaar heeft zo?n situatie nog tot de zelfmoord van een 14-jarig meisje uit Missouri geleid. Het maakt me razend dat meisjes zelfs de dupe zijn wanneer ze durven op te komen voor zichzelf. Slut pages cre?ren bovendien een bedreigende atmosfeer voor ?lle meisjes: ?Kijk eens wat er kan gebeuren als je ons niet geeft wat we willen.? Hoe intimiderend is dat! En het ergst van al: nooit worden die jongens gestraft.

Ik ken echt geen ?nkel geval waarbij de jongen de gevolgen moest dragen van zijn slut page ? nul. Ik ken trouwens ook geen enkel geval waarin een m??sje zo?n slut page begon. De school houdt zich erbuiten, want ?het gebeurt op sociale media?. Er zullen nog veel rechtszaken nodig zijn alvorens scholen hun verantwoordelijkheid opnemen. Want helaas is het rechtssysteem zelf nog niet meege?volueerd met de nieuwe technologie?n, waardoor scholen zich blijven verschuilen achter het First Amendment(vrijheid van meningsuiting, red.).?

Hoe reageren de ouders van zulke jongens?

“Soms verdedigen ze hen! Ik denk niet dat mensen echt beseffen hoe diep seksisme en vrouwenhaat in onze cultuur verankerd zitten, hoor. Nog voor Donald Trump verkozen werd, stond er een artikel in The New York Times over de vraag of zijn uitspraken als ?Grab ?em by the pussy? al dan niet een effect hebben op het zelfbeeld van meisjes. (Roept) Natuurlijk wel! We moeten meisjes op de radar krijgen: daarom heb ik mijn boek ?American Girls? gedoopt. Ik wilde h?n eens een stem geven, want ze worden grotendeels genegeerd.

?De verkiezing van Trump maakte me erg triest ? en dan vooral het feit dat zoveel j?nge vrouwen voor hem gestemd hebben. Ge?nternaliseerd misprijzen voor vrouwen is daar volgens mij ??n van de oorzaken van: als je maar vaak genoeg verteld wordt dat je je op een bepaalde manier dient te gedragen en dan pas naar waarde geschat wordt, dan komt er vroeg of laat een moment waarop je dat ook gaat geloven. Ik kan alleen maar hopen dat het de Amerikaanse vrouwen wakker schudt: er is nog een hoop te doen voor we volledige gendergelijkheid zullen bereiken. Want niet enkel old white men zijn seksistisch: er zijn 13-jarige jongens die net zoals Trump klinken! We zijn er haast, mede door de sociale media, aan gewend geraakt. Ik zat eens naast een 14-jarig meisje op de bus, die me toonde wat jongens zoal op haar tijdlijn postten. Ik herinner me een meme van een foto van Albert Einstein met de woorden: ?Wat is het slimste dat ooit uit een vrouw haar mond kwam? MIJN LUL.? Precies wat je verwacht te lezen na een schooldag, niet? Ik krijg de kriebels wanneer mensen zoiets weglachen: ?Ze snappen wel dat het een grap is.? Dat doen ze n??t: het zijn kinderen! Alles wat ze te horen en te zien krijgen, be?nvloedt hun gedrag, idee?n en zelfbeeld.

?Dat er seksisme heerst op het internet, is natuurlijk geen nieuwe ontdekking. Maar wat mijn onderzoek w?l voor het eerst duidelijk maakt, is hoe groot de impact van sociale media op meisjes en jongens is, en op de manier waarop ze met elkaar omgaan. Je moet weten: er zijn in de afgelopen vier milj??n jaar maar twee grote verschuivingen geweest in de manier waarop mensen relaties aangaan. De eerste vond zo?n 10.000 ? 15.000 jaar geleden plaats, tijdens de neolithische revolutie: jager-verzamelaars werden sedentair en gingen aan landbouw en veeteelt doen. Omdat ze niet meer rondtrokken, gingen mensen een soort van cultureel contract aan: het huwelijk. De tweede verandering kwam er pas met de opkomst van het internet. Plots leerden mensen elkaar niet meer kennen via familie, vrienden of in een buurtcaf?: opeens konden ze, met een simpele muisklik, met om het even wie beginnen te flirten. En dat heeft enorm veel veranderd voor de manier waarop we tegen relaties en seks aankijken.?

Te weten: sexting is het nieuwe flirten, zielloze vluggertjes vervangen dates, en jongeren gaan geen relaties meer aan.

Waarom zouden ze ook? Er is nu een overaanbod aan potenti?le partners: elk meisje wordt als een optie gezien. Wil zij geen seks met je? Dan misschien een ander wel! Meisjes voelen zich niet meer speciaal. En willen ze een jongen ?cht beter leren kennen, dan worden ze al snel te opdringerig bevonden. Want hey, alsof een puberjongen zich gaat binden als er daarbuiten ? excuseer voor het taalgebruik ? nog zoveel neukbaarsrondloopt! Yolo! Meisjes worden gezien als handige gebruiksvoorwerpen, en zelfs als je enkel vanachter een scherm tegen hen praat, kun je je blijkbaar nog behoorlijk veel permitteren.

?Het valt trouwens zelden voor dat sexting gewoon wat onschuldig geflirt is. Vaak draait het om macht: als een jongen een meisje zover krijgt hem een naaktfoto te sturen, dan wordt die als een soort trofee aan andere jongens getoond. In bijna geen enkel geval houdt de jongen die foto voor zichzelf. En doet dat meisje later iets wat de jongen niet zint, dan wordt de foto meer dan eens gebruikt als wraak.

?Jongens sturen ook continu ongevraagd dick pics naar meisjes ? je wilt niet w?ten hoeveel penissen ik de afgelopen 2,5 jaar gezien heb. Ik heb weet van een jongen die dat voor het eerst op zijn 11de deed. Elke weldenkende mens weet: dat is gewoon te jong.

?Het verandert ook hun kijk op intimiteit. Zenuwachtig handjes vasthouden, elkaar rustig leren kennen, op date gaan: dat gebeurt allemaal niet meer. Nu vragen jongens vlakaf: ?DTF?? (?Down to fuck??, wat zoveel betekent als: ?Zin in seks??, red.).?

Veel tieners lijken alvast DTF: ondertussen weet iedereen dat de uitdrukking ?Netflix and chill? niet betekent dat je gezellig samen wat series bingewatcht, maar zit te flikflooien in de zetel, om daarna meteen weer afscheid van elkaar te nemen.

Sommige meisjes zeggen: ?Ik kan seks en gevoelens ook van elkaar loskoppelen! Don?t slut-shame me!? Want de dubbele standaard geldt vandaag nog steeds: een jongen die veel meisjes kan versieren, is een god; een meisje dat met veel jongens tussen de lakens duikt, is een slet. Ik wil helemaal niemand slut-shamen, maar: verdien je niet beter? Verdien je niet m??r?

In bijna geen enkel geval houdt een jongen een naaktfoto van een meisje voor zichzelf?

Je zoekt uit of je je aangetrokken voelt tot elkaar, maakt samen herinneringen, en d?n pas volgde er seks. Je behandelde elkaar met respect. Seks omvat niet enkel penetratie: er is ook anticipatie mee gemoeid, verlangen naar de ander, tederheid. ?Netflix and chill? en eenmalige Tinder-dates zijn vergelijkbaar met porno: de man belt aan, penetreert de vrouw ? soms redelijk gewelddadig ? en gaat daarna weer weg, zonder een gesprek te voeren.?

Denkt u dat tienerjongens tegenwoordig anders in elkaar zitten dan pakweg dertig jaar geleden? Toen struinden er toch ook wanhopige kerels op de dansvloer rond, op zoek naar ??mand die ze konden versieren?

Maar nu gebeurt het ook overdag, in nuchtere toestand, en worden ze niet wanhopig bevonden ? integendeel: men kijkt naar hen op.

Er zijn nog andere verschillen. Onlangs publiceerde de Amerikaanse versie van The Guardian een studie met verrassende resultaten: van alle Amerikaanse mannen is de jongste groep ? 16 tot 34 jaar ? er het meest van overtuigd dat er geen seksisme meer bestaat en dat vrouwen ondertussen gelijk zijn aan mannen. Wat op zich een seksistische gedachte is (lacht). Met andere woorden: ze lijken er geen erg in te hebben. Dertig jaar geleden zou dat gegarandeerd een ander resultaat opgeleverd hebben. En seksisten zijn nu ook niet alleen meer aan de rechtse kant van het politieke spectrum te vinden: we hebben helaas gemerkt dat jonge mannen liever op Trump stemmen, dan op een vrouw. De gedachte dat een vrouw niet in staat is het land te leiden, overheerst nog steeds.?

Wat kunnen we doen om het tij te keren?

“Feminisme vanaf de kleuterklas! In het leerplan staat ? compleet terecht ? dat kleuters bewust gemaakt moeten worden van racisme ? ze leren onder meer over Martin Luther King en de burgerrechtenbeweging. Maar jongeren zouden zich ook bewust moeten zijn van het feit dat Amerikaanse vrouwen pas in 1920 voor het eerst mochten gaan stemmen. Als de geschiedenis van het feminisme op eenzelfde manier aangebracht zou worden, zouden jongeren weten welke vormen seksisme allemaal kan aannemen, en beseffen dat we nog een lange weg te gaan hebben.

Verder moeten er meer vrouwen aangenomen worden in Silicon Valley, zodat zij vrouwvriendelijker apps kunnen ontwikkelen. Het enige waar socialemediabedrijven in ge?nteresseerd zijn, is een zo groot mogelijk aantal clicks, en wel op de snelst mogelijke manier. ?O, tienermeisjes die hun kleren uittrekken scoren veel hits? Dan blijven we blind voor de gevolgen ervan!

Tot slot moeten ouders hun kinderen beter begeleiden. Meisjes hebben me meermaals verteld dat ze vaak niet weten of en hoe ze moeten reageren. De 14-jarige dochter van een vriendin kreeg onlangs ongevraagd een dick pic: ze heeft er een screenshot van genomen en die teruggestuurd met de boodschap: ?Ik ben hier niets mee, maar de directeur misschien wel.? Vond ik geweldig, want die reactie heeft ze te danken aan haar opvoeding: haar moeder praat geregeld met haar over het gebruik ? of misbruik, zo je wilt ? van sociale media. En toch: toen haar moeder zei dat ze de moeder van die jongen op de hoogte zou brengen, kromp ze ineen: ?Nee! Dan weet hij dat ik er tegen jou over begonnen ben en zal hij me niet chill vinden!? Sorry, maar: niet chill zijn in zo?n situatie getuigt gewoon van zelfrespect (lacht). Haar moeder bleef voet bij stuk houden: ?Hij zal dit opnieuw doen, tenzij zijn moeder er ook met h?m over praat.? Ja kijk, dat zijn helaas de gesprekken die je in deze moderne tijden met je kinderen dient te voeren (lacht).

Ik ben enorm gepassioneerd door dit alles: momenteel ben ik constant de baan op om voor te lezen uit m?n boek of er op scholen over te praten. Een jonge moeder vroeg me eens na een lezing: ?Hoe zal het zijn wanneer m?jn dochter een tiener is?? Ik heb haar gerustgesteld: ?Tegen dan zal het anders zijn, simpelweg omdat het niet veel langer op deze manier kan blijven doorgaan.? Ik mag er niet aan denken in wat voor wereld we d?n zouden leven.”

In een wereld vol narcisten met trust issues?

“In elk geval niet in een beschaafde samenleving”

Bronnen: HUMO