SocialMediaDNA richt zich op kennisdeling rondom social media, politie en maatschappelijke veiligheid. Onderwerpen vari?ren van de online aspecten van openbare orde, opsporing, vervolging, rechtspraak tot crisisbeheersing en communicatie.
Burger Alert Real Time (BART!) is een digitaal meldingsplatform voor een veilige en leefbare buurt. Zaken met ?n zonder spoed kunnen buurtbewoners?24/7delen met politie, gemeente en andere BART! -gebruikers.
Bij overlast, verdachte situaties of sociale problemen geven burgers een digitale waarschuwing en indien nodig onderneemt de politie of de gemeente direct actie. Geen wachtrijen meer. Ook kan de politie zelf alarmeren: ?Momenteel veel auto-inbraken in uw buurt?.
BART! is een samenwerkingsproject waarin de gemeente Den Haag, de politie, CGI, TNO, TU Delft en TIGNL samen investeren. BART! is nu nog in een testfase. Momenteel wordt met kleine stappen experimenteel gewerkt voor de Haagse stadsdelen Escamp en Leidscheveen/ Ypenburg, zodat kleinere resultaten bijdragen aan de opbouw van een volledig participatiesysteem.
Samen bouwen aan een participatiesysteem dat zorgt voor vertrouwen en verbondenheid
BART! is een samenwerkingsproject waarin de?gemeente Den Haag,?de politie,?CGI,?TNO,?TU Delft?en?TIGNL?samen investeren in een digitaal meldingsplatform voor een veilige buurt. Bij overlast, verdachte situaties of sociale problemen waarschuwen burgers elkaar en indien nodig de politie of gemeente via een app. Ook kan de politie zelf alarmeren:
?Momenteel veel auto-inbraken in de buurt?. BART! is in een testfase. Momenteel wordt met kleine stappen experimenteel gewerkt voor de Haagse stadsdelen Escamp en Leidscheveen/ Ypenburg, zodat kleinere resultaten bijdragen aan de opbouw van een volledig participatiesysteem.
Alle ontwikkelde kennis wordt verspreid onder de partners:
Gemeente Den Haag: BART! is belangrijk voor de gemeente Den Haag, want het zorgt voor meer verbondenheid in de buurt en het stimuleert het gevoel dat de bewoners samen de wijk prettig en veilig houden. BART! bevordert het samen optrekken van buurtgenoten, lokale ondernemers, politie en gemeente. Gemeente Den Haag brengt openbare orde, veiligheid en leefbaarheidskennis in en stelt hiervoor de deskundigheid beschikbaar van professionals, leidinggevenden, wijkmanagers, wijkteams en klantcontactspecialisten.
Politie:De ontwikkeling van BART! sluit aan bij de doelstelling van de politie om een meer moderne, flexibele en effectieve organisatie te worden. Ook kan BART bijdragen aan een gevoel van vertrouwen door sterk politiewerk dichtbij de buurtbewoners. Met BART! wordt een meer eigentijdse dienstverlening gerealiseerd dat betere samenwerking met verschillende partners mogelijk maakt. De politie brengt al haar kennis in.
CGI: Het CGI is een grote dienstverlener op het gebied van informatietechnologie en bedrijfsprocessen. Het bedrijf onderzoekt hoe ICT-technieken het BART-concept kunnen ondersteunen. CGI ontwikkelt kortweg de technische kant van het communicatieknooppunt van BART! Momenteel is een prototype in de maak dat uitgebreid zal worden getest. Daarna wordt het doorontwikkeld op basis van de eerste ervaringen.
TNO:Kennisinstituut TNO brengt innovatie in op het gebied van maatschappelijke veiligheid en met name de inrichting van nieuwe media meldprocessen. De organisatie richt zich vooral op het ontwerpen van de bijbehorende processen en participatiesystemen van de betrokken deelnemers.
TU Delft: De Technische Universiteit Delft levert wetenschappelijke kennis vanuit haar jarenlange onderzoek naar participatiesystemen. Inmiddels heeft de universiteit een speciaal Participatory Systems Lab opgezet. De TU Delft richt zich hiermee op het optimaliseren van de samenwerking en het vertrouwen tussen burgers en overheid (gemeente en politie).
TIGNL:Technology Investment Group (TIG) brengt innovatiemanagement-kennis in met betrekking tot wetshandhaving, burgerparticipatie en private publieke samenwerkingsprojecten. TIGNL doet onderzoek en ontwikkelt inzichten voor aandachtsgebieden als competentie-ontwikkeling, ethiek, privacy en dataprotectie. Daarnaast organiseert en modereert zij verspreiding van kennis en registreert de interne en externe projectactiviteiten. Ook verzorgt TIGNL de administratie en de verantwoording van deze activiteiten.
Met het project BART! brengt Den Haag bewonersinformatie van digitale buurtgroepen en sociale media overzichtelijk samen in de meldkamer. Met algoritmes en chatbot-technologie doet de gemeente steeds meer beroep op het zelfoplossend vermogen van de bewoners. ?Zij kunnen van grotere betekenis zijn voor de veiligheid in hun eigen buurt.?
Een verloren fiets, vuilnis op de stoep buiten de ophaaltijden, een verdachte auto langs de weg. Dit soort problemen komen van oudsher op het bordje van de politie of de gemeente. Maar hoe effectief is dat? Tegenwoordig zijn veel mensen met elkaar verenigd in WhatsAppgroepen of op Facebook. Digitale buurtgroepen zijn inmiddels ingeburgerd. Daar delen buurtbewoners van alles en ze helpen elkaar verder met het terugvinden van voorwerpen en personen of ze houden een extra oogje in het zeil. Op deze manier tonen flink wat wijken een groot zelfoplossend vermogen, zonder overheidsinterventie. Dat is een enorme verschuiving in de samenleving. Echter, al die groepen vormen kanaaltjes naast elkaar, de gedeelde informatie komt niet samen.
?Het is aan ons om een meldkamer te verzinnen, waarin we signalen van burgers bij elkaar kunnen krijgen?
?Vroeger schreven we een brief aan de gemeente, toen kwam de telefoon, maar nu communiceren mensen veel meer via WhatsApp of sociale media?, zegt Pauline Krikke, burgemeester van Den Haag, in een filmpje over?Burgers Alert Real Time (BART!). ?Het is aan ons, de gemeente, om een meldkamer te verzinnen, waarin we signalen van burgers bij elkaar kunnen krijgen en daar goed op te kunnen reageren.? De meldkamer, operationeel centrum, is nog ingericht op telefonisch contact. Tekstberichten, foto?s en videobeelden zijn moeilijk te verwerken voor een operationeel centrum. Hoe haakt het aan op de digitale buurtgroepen? Daar zijn er inmiddels zoveel van, hoe hou je het overzicht in de databrij?
Zwerfvuil en verdachte zaken
BART! biedt een platform waar bewoners, politie en gemeente met elkaar samenwerken aan leefbaarheid en veiligheid in wijken. Het kan duiding geven aan telefonische informatie of van het socialemedia-verkeer tussen wijkbewoners, politie en gemeente. Vorig jaar experimenteerde Den Haag ermee in de wijken Berestein en Ypenburg. Samenredzaamheid is de kerngedachte van BART!: wijkbewoners nemen eigenaarschap over een probleem in hun buurt, ze zoeken eerst zelf een oplossing. Bijvoorbeeld door mee uit te kijken naar een verloren fiets, een medebewoner aan te spreken als hij zijn huishoudelijk afval niet op de juiste manier aanbiedt of uit te zien naar de eigenaar van de verdachte auto. Lukt het de bewoners niet om zelf het probleem te adresseren, dan kunnen ze het bij de gemeente of politie neerleggen.
Eerst zelf zoeken naar een oplossing?
?BART! is een experimenteel project en technisch gezien een?Complex Event Processor, een CEP?, legt Richard Vriesde uit. Vanuit de politie-eenheid Den Haag is hij betrokken bij dit project, samen met de gemeente Den Haag,?TU Delft,?TNO,?CGI?en?TIGNL. De CEP is in staat om uit een stroom data informatie uit digitale buurtgroepen te destilleren en hanteerbaar te maken. Via BART! communiceert de gemeente Den Haag straks met verschillende buurtgroepen, zoals?Veilige Buurt,?MijnBuur,??Waaksamen?en?Next Door. Hier kunnen bewoners anoniem tekstberichten, foto?s, video?s en locatiegegevens delen. Ze hoeven niet te kiezen waar een melding heen moet en ze komen ook niet in een wachtrij terecht. Met de CEP kan het operationeel centrum de databrij structureren, een beeld geven van wat er aan de hand is en een melding doorgeven aan politie, gemeente, of het via chatbot-technologie teruggeven aan de gemeenschap. Bewoners gaan dan eerst met elkaar zoeken naar een oplossing.
?Wat als een Hagenaar in een tekstbericht laat weten dat er ‘geklauwd’ of ‘gejat’ is?’
In de praktijklaboratoria van Berestein en Ypenburg werden 5 praktijkcasussen ge?nsceneerd, zoals een inbraak, een verdachte persoon bij een pinautomaat en een gewonde op straat. Vriesde: ?We stuurden mensen op pad met mobiele telefoons en we richtten een operationeel centrum in, ons laboratorium, waar professionals van het operationeel centrum van het?Real Time Intelligence Center?(RITC) en het Regionaal Service Centrum samenwerkten, om te zien wat er gebeurt als een bewoner in een tekstbericht een melding doet van een verdachte situatie. En wat is er vanuit ons nodig om te reageren?? Onderzoekers van TNO en de ontwikkelaars van de CEP, namen het werkproces en de privacyaspecten onder de loep en bekeken welke informatie de politie nodig heeft om betekenis te kunnen geven aan de informatie uit de data.
Technische horden
De ontwikkelaars van de CEP vinden allerlei praktische en technologische hobbels op hun pad. ?Bij een verdachte omstandigheid gebruiken burgers geen woorden die voorkomen in het wetboek van strafrecht?, zegt Vriesde. ?De CEP categoriseert op steekwoorden als ?verdacht persoon? en ?diefstal?, maar wat als een Hagenaar in een tekstbericht laat weten dat er ?geklauwd? of ?gejat? is? De slimme technologie moet politievakjargon en gewone spreektaal kunnen begrijpen, zodat wij uit de informatiestroom politie-informatie kunnen genereren. Google gaat voor ons niet zo ver.?
Een andere technische horde die het team nu moet nemen, is om te kunnen inschatten hoe actueel en urgent een melding is. Vereist het directe actie, kan het wachten tot morgen of speelde dit vorige week? De CEP moet de data chronologisch in de tijd kunnen plaatsen. En waar heeft een incident precies plaatsgevonden? Een centralist van het operationeel centrum kan weinig met een melding van een vermist kind dat voor het laatst is gezien in de Albert Heijn, als hij niet over de gps-locatie beschikt. Een buurtbewoner zal direct weten om welke winkel het gaat. Directe uitwisseling van geografische data is essentieel.
?De centralist kan op basis van de woordwolk al zien wat er speelt’
Momenteel sleutelt het team aan het geografisch verwerken van de informatie, zodat er bij meerdere meldingen een woordwolk ontstaat rondom een bepaald gebied. ?Op basis van steekwoorden zoals ?verdacht persoon? en ?auto?, krijgen we al snel een beeld van wat er gaande is,? aldus Vriesde. ?Nog voordat de centralist alle tekstberichten heeft doorgenomen of 5 bellers te woord heeft gestaan, kan hij op basis van de woordwolk al zien wat er speelt en erop reageren.?
Veranderende taak van de centralist
Wat voor gevolgen heeft deze ontwikkeling voor de centralisten? Om daar een goed antwoord op te vinden, bekijken de betrokken onderzoekers de invloed daarvan op politieprocessen. In plaats van een individuele beller, heeft het operationeel centrum nu een hele buurt tegelijk aan de lijn, legt Vriesde uit. ?Door datagestuurd te werken, gaan we over naar een-op-veel-communicatie. Nu neemt de centralist een melding een-op-een aan en geeft dat door. Met de nieuwe digitale werkvorm, verschuift zijn werk naar analyse, waarbij hij veel meer de regie krijgt in de operatie.? Het systeem heeft al vastgesteld wat er aan de hand is, de centralist controleert vervolgens of dat juist is en geeft daar duiding aan.
?We laten het volume van de data toenemen, om het algoritme nauwkeuriger te maken?
Door het werken met CEP en chatbot-technologie, kan er automatisch een handelingsperspectief uitgaan naar de digitale buurtgroepen: heeft u al naar buiten gekeken, heeft u het kenteken genoteerd, zoekt u mee naar deze persoon? Het kan zelfs een ingezonden foto blurren en delen in de betreffende buurtgroep, volgens de eisen van de privacywetgeving. In de nabije toekomst kan die interactie razendsnel datagestuurd gebeuren. De centralist komt dan vooral in beeld om de professionals aan te sturen. Hoeveel politie-inzet is gewenst, hoeveel auto?s zijn er nodig, is de situatie onder controle of moeten we opschalen? Vriesde: ?De centralist zal nog steeds veel beslissingen moeten nemen, maar hij wordt enorm geholpen door de technologie.?
Tijdens de pilots is gestart met het ontwikkelen van algoritmes, die in combinatie met chatbot-technologie grote hoeveelheden data heel vlot inzichtelijk kunnen maken. ?Nu proberen we de ongestructureerde data te structureren?, besluit Vriesde. ?We laten het volume van de data toenemen, om het algoritme nauwkeuriger te maken en de CEP beter tot zijn recht te laten komen. Op die manier worden de inspanningen van de bewoners krachtiger en zij kunnen van grotere betekenis zijn voor de veiligheid in hun eigen buurt.?
Assen Alert wil een laagdrempelig platform voor de burger om door middel van WhatsApp, email en socialmedia op een eenvoudige, gestructureerde en een eenduidige wijze neerzetten om de veiligheid in de?buurt te verhogen. Het wil burgers helpen en adviseren met/over het implementeren en onderhouden van de betreffende WhatsApp groepen.
Per wijk kiezen ze?een regiegroep. Regiegroep leden nemen deel aan alle buurt WhatsApp groepen en geven berichten van buurtgroepen door naar de regiegroep en indien nodig naar andere buurtgroepen. De wijkagent neemt deel aan regiegroep en neemt kennis van meldingen.?Regiegroep leden adviseren buurtgroep deelnemers over het toepassen en gebruik van de S.A.A.R. methode.
Minister van Der Steur bezocht de initiatiefnemers en zegt erover:
Dinsdagavond was ik in Drenthe en heb ik vrij uitgebreid gesproken met de initiatiefnemers van Assen-Alert. Dit is een burgerparticipatiegroep, een appgroep, die inmiddels in bijna geheel Assen is uitgerold en de ambitie heeft om langzamerhand geheel Nederland over te nemen op dit terrein. Het is een heel goede, professionele manier om burgers te betrekken bij een appgroep. Tijdens de presentatie waarbij ik aanwezig was, vroeg een aantal mensen in het gezelschap wat het oplevert. Toen bleek inderdaad dat het heel lastig is om het uiteindelijke rendement van een appgroep te bepalen, los van het positieve element dat mensen weten dat ze niet alleen zijn en dat zij hun eigen omgeving en elkaar beter leren kennen. Op dit moment is echter nog onvoldoende inzicht in de vraag wat het effect is op bijvoorbeeld de veiligheid en het pakken van criminelen. De gemeente Assen is met dit vraagstuk bezig. Ik ben ervan overtuigd dat een appgroep het veiligheidsgevoel van mensen verbetert, maar het zou natuurlijk fantastisch zijn als deze, op welke manier dan ook georganiseerd, leidt tot een verbetering van de veiligheid. Als men steeds meer informatie krijgt over wat er in de buurt gebeurt, kan het echter ook een averechts effect hebben. Dat is zoals het is en moeten we dan maar accepteren.
Er zijn enkele succesvolle voorbeelden, zoals Burgernet, waarbij de burger op gemeentelijk niveau beter betrokken wordt. Ik juich derhalve het pleidooi toe voor meer verantwoordelijkheid van burgers. De app Assen-Alert is een geslaagd voorbeeld dat is voortgekomen uit de burgers. Ik ben altijd bereid om dergelijke initiatieven te ondersteunen, maar de verantwoordelijkheid op dit punt ligt wel bij de mensen in de wijken. Voor de effectiviteit is dat van groot belang. De gemeente is aan zet en niet de rijksoverheid. Er is een Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) dat op zijn beurt het Expertisecentrum Zelfredzaamheid heeft opgericht. Via dit instituut pakken de veiligheidsregio’s hun verantwoordelijkheid op.
Er is namelijk ook een moderator bij betrokken, die voorkomt dat een bericht aspecten bevat die misschien wel interessant zijn voor de betrokkene maar niet relevant voor de groep als zodanig. Een mooi voorbeeld van deze week was iemand die via de appgroep Assen-Alert meldde dat hij zijn huisdier kwijt was. Dat is niet de bedoeling. Het gaat echt om andere aspecten van veiligheid. Daar wordt op gemodereerd. Er wordt ook bekeken wie er lid zijn van de appgroep. De Kamer kan zich voorstellen dat het een fijne groep is om aan deel te nemen voor iemand die foute plannen heeft. Ik vind Assen-Alert echt een heel mooi voorbeeld dat ik graag onder de aandacht breng van iedereen en bij dezen ook van de Kamer. Ik sluit overigens niet uit dat er vele andere voorbeelden in Nederland zijn met eenzelfde mate van professionaliteit.
In Den Haag moet het project BART! een digitaal verbindingsmiddel worden. Het moet ervoor zorgen dat politie, gemeente en burgers samen verantwoordelijkheid kunnen nemen voor een veilige leefomgeving. Hoe zijn de eerste ervaringen in de wijk Bouwlust?
We leven in een participatiesamenleving waarin begrippen als zelfredzaamheid als vanzelfsprekend worden gebruikt. Andere zijn eigen verantwoordelijkheid, burgerparticipatie en overheidsparticipatie. Het aantal initiatieven en applicaties voor participatie op de thema?s veiligheid en leefbaarheid groeit bijna wekelijks. En toch is de telefoon nog de belangrijkste verbinding naar de politie. De participanten lijken zich nog voornamelijk te bevinden onder de toch al actieve en betrokken burgers. Hoe kunnen politie, gemeente en burgers, in de huidige digitale maatschappij, samen verantwoordelijkheid voor veiligheid en leefbaarheid nemen?
Project BART!
Het project BART! (Burger Alert Real-Time!) moet dit mogelijk maken. De nationale politie en de gemeente Den Haag hebben de handen ineengeslagen en zijn in 2014 dit project gestart. Verschillende organisaties, CGI, TNO, TU Delft en TIGNL, hebben in kaart gebracht hoe burgers, gemeente en politie samen verantwoordelijkheid kunnen nemen voor het realiseren van een veilige leefomgeving. Dat deden zij samen met bewoners uit de Haagse wijk Bouwlust, een onderdeel van het stadsdeel Escamp. Centraal staat een systeem voor samenredzaamheid:
Burgers die met elkaar leefbaarheidsissues oppakken, zonder tussenkomst van derden, zoals gezamenlijk het plantsoen opruimen.
Burgers die, al dan niet door expliciet melding te maken, de hulp van de overheid inroepen, zoals bij overlast en verloedering of in spoedsituaties zoals bij een ongeval.
De overheid die burgers betrekt bij bijvoorbeeld de (heterdaad)opsporing van misdrijven.
Living-lab-experiment
Foto: Inge van Mill
Om een systeem voor samenredzaamheid te ontwerpen hebben we deelvragen beantwoord, om daarmee toe te werken naar een proof-of-concept. Dat gebeurde met onder andere 126 interviews en 194 enqu?tes met burgers, werksessies en interviews met meer dan 100 professionals, simulaties, en prototypes. Het proof-of-concept is in een living-lab-experiment beproefd in de praktijkstraat op locatie ?De Yp? van politie-eenheid Den Haag. Bewoners uit Bouwlust en professionals van gemeente en politie speelden 3 veiligheidssituaties na: (1) een melding openbare ruimte zonder spoed; (2) een onveilige of verdachte situatie; (3) een urgente situatie met spoed. Dit artikel beschrijft de belangrijkste bevindingen. `
Geen nieuw digitaal initiatief
Voor allerlei vormen van samenredzaamheid bestaan er inmiddels verschillende initiatieven en applicaties, zowel van publieke als van private partijen. Zonder de ambitie te hebben volledig te zijn volgt hier een aantal voorbeelden. Politie en de VNG hebben bijvoorbeeld Burgernet, daarnaast gebruikt de politie Amber Alert en is de politie in enkele plaatsen via WhatsApp bereikbaar. De gemeente Den Haag gebruikt bijvoorbeeld de BuitenBeter-app en ondersteunt initiatieven zoals BuurtBestuurt en Buurtinterventieteams. Burgers gebruiken WhatsApp om elkaar op de hoogte te brengen van verdachte situaties. Andere voorbeelden zijn: dadergezocht.nl, boevenvangen.nl, SOSAlarm, VerbeterDeBuurt, ClaimJeStraat, Civilant, HartslagNu, Lokaal Alarm Systeem, en NextDoor.
In plaats van ??n burger aan de lijn, heeft de overheid nu de hele buurt aan de lijn
De uitdaging is dan ook niet het zoveelste digitale initiatief te ontwikkelen, maar verschillende initiatieven bij elkaar te brengen. Centraal staan 2 vragen: (1) Hoe zorg je voor een brede en langdurige betrokkenheid van burgers? (2) Hoe kun je als overheid in verschillende veiligheidssituaties aansluiten op de kanalen die bij burgers in gebruik zijn?
Betrokkenheid van burgers
Het is een uitdaging van alle tijden om burgers betrokken te krijgen. De toch al actieve burgers in een wijk sluiten meestal wel aan. De uitdaging is om een brede vertegenwoordiging van alle burgers te krijgen. En te houden: in de onlinewereld haken mensen sneller af dan in de offlinewereld. Er moet aan een aantal ontwerpeisen worden voldaan, blijkens ons onderzoek onder burgers. De belangrijkste daarvan staan hieronder.
Ritme in een systeem; dit is belangrijk voor het opbouwen van vertrouwen en is onmisbaar voor langdurige betrokkenheid. Met een vast ritme, aansluitend op het leefritme van mensen in de buurt, kan informatie gegeven worden, bijvoorbeeld dagelijkse feedback bij incidenten en wekelijks nieuws uit de buurt.
Lokale binding; het nieuws uit de buurt draagt daaraan bij. De betrokkenheid van burgers neemt toe wanneer ze niet alleen kennisnemen van (negatieve) veiligheids- en leefbaarheidsissues, maar ook concrete aanknopingspunten zien om trots op de buurt te zijn. Het kunnen zien en aanspreken van lokale professionals en hen bekende buurtgenoten, in plaats van ?de overheid? of ?de wijk?, draagt eveneens bij aan lokale binding.
Flexibiliteit; iedere burger en buurt is uniek en heeft zijn eigen voorkeuren. Taalkeuze is een voor de hand liggende persoonlijke voorkeur, maar ook het soort informatie dat men wil ontvangen, de locaties waarin men interesse heeft en de instanties of personen waarmee men informatie wil delen.
Om betrokkenheid van burgers te realiseren, is het noodzakelijk bij het DNA van de buurt aan te sluiten
Om brede en langdurige betrokkenheid van burgers te realiseren is het, kortom, noodzakelijk bij het DNA van de buurt aan te sluiten: wat is het ritme in een buurt, welke iconen uit de buurt zorgen voor een gevoel van lokaliteit, welke talen en welke mate van digitalisering kent de buurt?
Explosie van informatie bij overheid
De overheid kan aansluiting vinden bij de kanalen waarmee burgers onderling informatie uitwisselen over veiligheid en leefbaarheid. Dan leidt dit echter tot een ongekende realtime-explosie van informatie (zonder wachttijden) bij dezelfde overheid. In plaats van ??n burger aan de lijn, heeft de overheid nu de hele buurt aan de lijn. Het volgens een vast protocol uitvragen van de burger om relevante informatie te krijgen is er niet meer bij. Vele burgers delen tegelijk relevante en irrelevante, soms tegenstrijdige, informatie. Spoedeisende en minder spoedeisende voorvallen lopen door elkaar.
De processen bij de overheid moeten meer ge?ntegreerd worden uitgevoerd
Op dit moment is het niet mogelijk deze enorme informatiestroom te volgen, laat staan de relevante informatie uit de kakofonie te filteren. Daarmee zou een zodanig beeld kunnen worden gevormd dat de juiste overheidspartij, afhankelijk van het soort veiligheidssituatie, tot actie over kan gaan. En dat terwijl de burger in de onlineomgeving steeds sneller optreden van de overheid verwacht. Niet alleen in spoedgevallen, maar ook bij minder spoedeisende incidenten. Afhandeling van de melding, maar ook de nazorg zoals beantwoorden van vragen en wegnemen van geruchten, vragen om een professionele webcare-aanpak.
Dit kan niet losstaan van wat er op straat wordt gedaan en verteld door professionals. De processen bij de overheid, die nu nog vaak verkokerd per organisatie zijn ingericht, moeten meer ge?ntegreerd worden uitgevoerd, juist ook tussen organisaties. Overheidsprofessionals en burgers, maar ook andere stakeholders zoals wooncorporaties, worden niet meer top-down benaderd. Zij informeren elkaar op basis waarvan ze tot handelen kunnen overgaan. En dit alles terwijl de ?oude? processen ook gewoon blijven bestaan. Voor spoedeisende incidenten blijven burgers en professionals de komende jaren bij voorkeur de 112-telefonische spraakverbinding gebruiken.
Eisen aan participatiesysteem
De overheid kan niet willekeurig op ieder (digitaal) participatiesysteem aansluiten. De overheid werkt met bepaalde normen en waarden en heeft te voldoen aan bepaalde wet- en regelgeving. Zo is er de Wet Bescherming Persoonsgegevens die regels stelt voor het verwerken van persoonsgegevens. De politie heeft specifiek te maken met de Wet Politiegegevens. Om als participatiesysteem aansluiting te kunnen vinden bij de overheid, moet dus voldaan zijn aan bepaalde juridische waarborgen. En er moeten bepaalde gedragsregels geborgd zijn om bijvoorbeeld privacyschendingen, eigenrichting, represailles, polarisatie en uitsluiting te voorkomen. Zo weten burgers waar ze aan toe zijn als ze deelnemen aan het participatiesysteem. Dan hebben ze duidelijkheid over opvolging door de overheid.
Tot besluit: BART! wordt vervolgd
BART! heeft ons tot dusver geleerd aan welke randvoorwaarden voldaan moet worden als politie, gemeente en burgers via een digitaal verbindingsmiddel samen verantwoordelijkheid gaan nemen voor veiligheid en leefbaarheid. Kanteling van de organisatie, van aansturing naar integraal werken als ??n overheid samen met burgers, webcare integreren over alle kanalen, een richtlijn die de kwaliteitseisen beschrijft, flexibel aansluiten bij het DNA van een buurt, zijn grote voorwaarden. In BART! gaan we deze voorwaarden verder uitwerken en vertalen naar concrete handvatten en processen.
Mari?lle den Hengst is Lector Intelligence bij de Politieacademie en tevens verbonden aan de TU Delft, Richard Vriesde is werkzaam als Sectorhoofd Dienst Regionaal Operationeel Centrum in Den Haag, Erwin Rouwenhorst is beleidsmedewerker bij de Directie Veiligheid van de gemeente Den Haag, Arnout de Vries is adviseur bij TNO rondom social media en veiligheid, Robert van den Berg is Director Consulting Services bij CGI, Hans Arnold, werkzaam bij TIGNL, is gespecialiseerd in het faciliteren van publiek private cocreatie-projecten.
Onlangs is een controversi?le app gelanceerd met de evenzo controversi?le naam ‘ Vigilante’. De app, nu verder onder de naam Citizen, kon tot voor kort alleen nog in New York City gebruikt worden maar er is ophef ontstaan waardoor de app uit de App Store is gehaald. Een spectaculaire video laat zien hoe krachtig de toepassing kan zijn. Er zijn al wat meldingen gerapporteerd, maar onbekend is?hoe deze zijn afgelopen. Laten we hopen dat burgers zich ook met deze app aan de wet houden en zichzelf niet in gevaar brengen, zoals in onderstaande boodschap wordt verteld aan de gebruikers van de app.
Met gebruik van politiescanners en plotten van het incident op de kaart met GPS locatie worden Vigilante gebruikers gealerteerd in de buurt, vergelijkbaar met een SMS broadcast, maar nu gratis via een app.
Ze schrijven in hun manifest:
?The lens of the camera is incapable of lying. When we are able to look at a situation from multiple angles, the truth emerges. Transparency is the single most powerful tool in the fight against crime and injustice, and we believe it will rebuild cooperation towards a shared vision. Cooperation, in turn, will lead to safer communities, better cities, and a stronger nation.?
Onderstaande video toont een vrouw die gevolgd wordt door een verdacht figuur terwijl ze de politie belt. Aangezien 911 via openbare poilitiescanners uit te lezen zijn (hier zijn zelfs ook apps voor) wordt de melding daarna doorgezet aan een netwerk van gebruikers die kunnen kiezen of en hoe ze willen reageren. Uiteraard wordt erop gewezen de eigen veiligheid in acht te nemen, en de video zinspeelt erop om ook alles vast te leggen via beeld. Laten we hopen dat eigenrichting (mede door opnames als bewijs) uitblijft en dat New York er inderdaad veiliger door wordt.
De app is nu alleen nog beschikbaar via iOS en is zelfs even tijdelijk uit de appStore verwijderd.
@ADeVries23 we are currently resolving some of Apple’s concerns and hope to return to the App Store shortly. See https://t.co/8FK58l3GoE
Het idee is vergelijkbaar met eerdere innovaties zoals die ook in Nederland ontwikkeld zijn. Het filmpje van ComProNet werd door sommigen ook als controversieel ontvangen, omdat een taxi?zijn auto schuin op de weg zette om de weg te blokkeren voor een naderende scooterdief.
UPDATE: De app is inmiddels alweer opnieuw gelanceerd, maar onder een minder controversiele naam: Citizen.
Het idee blijft hetzelfde en de functionaliteit is eigenlijk niet veranderd. Kennelijk kreeg het op deze manier wel de goedkeuring van Apple. Met een nieuwe naam moest er ook een nieuw filmpje gemaakt worden dat ook iets milder is geworden:
Niet iedereen is overtuigd van het gebruik van Whatsapp groepen. Roel Jan Rietveld probeert sinds enige tijd ?Buren-Alert? uit te rollen, waarbij?de telefoon als communicatiemiddel wordt gekozen. Luister hier naar een voorbeeldbericht.
?Niet iedereen werkt met apps en die apps vervuilen ook gauw. Daarom heeft Buren-Alert gekozen voor de telefoon?, aldus Roel Jan Rietveld, de man achter dit Nijkerks?initiatief. Iedereen kan meedoen en Nijkerk, Nijkerkerveen en Hoevelaken moet er veiliger door worden en de gemeente staat achter het initiatief.
Bij gevaar waarschuw je elkaar met gratis sociaal alarmeringsservice.?Hiermee hoopt men onder meer?tegenwicht te kunnen bieden aan o.a. het hoge aantal inbraken in de afgelopen periode.
?Het systeem moest eenvoudig zijn en voor iedereen beschikbaar?, vertelt Coos Boomsma van Buren-Alert!. ?Aanmelden gaat via de?website, daarna kun je direct van de service gebruik maken. In geval van een noodsituatie bel je het alarmnummer van Buren-Alert. Daar spreek je de boodschap in die je met jouw buurt wilt delen. Het systeem herkent wie je bent op basis van je telefoonnummer. Vervolgens worden alle andere aangemelde buren in je buurt gebeld en hoort men het ingesproken bericht. Op deze manier kan de buurt snel actie ondernemen en kan er een hoop leed worden voorkomen.?
Rietveld: ?Na aanmelding kan je instellingen aanpassen zoals wanneer je wel en niet gealarmeerd wilt worden. Iemand die bijvoorbeeld ?s nachts tussen bepaalde tijden niet gealarmeerd wilt worden, kan dit instellen. Je kunt de dienst ook tijdelijk uitzetten als je bijvoorbeeld op vakantie bent.?
Je meld je aan per huishouden en er kunnen tot 6 telefoonnummers (vast en mobiel) worden ingegeven. Deze nummers zitten vervolgens gekoppeld aan het betreffende adres. Al deze nummers kunnen meldingen doen, en ontvangen de meldingen die gedaan worden door andere buren.
Buren-Alert! is nu voor alle inwoners van de gemeente Nijkerk gratis te gebruiken. Dit is mede mogelijk gemaakt door een aantal plaatselijke ondernemers. Jan Gardebroek van Expert Nijkerk is ??n van deze betrokken ondernemers en ziet genoeg redenen om dit project te sponsoren: ?Veiligheid is voor iedereen van groot belang. Met Buren-Alert! maken we samen onze mooie gemeente nog beter leefbaar. De sponsoring van dit project is voor ons ??n van de manieren om onze maatschappelijk betrokkenheid te laten blijken?.
Zo werkt Buren-Alert
Wil jij je buurt waarschuwen, dan bel je 085-27 33 225 (?). Je kan direct een bericht inspreken en de verbinding verbreken. Binnen een minuut gaat bij alle deelnemende buren (in een straal van 300 meter) de telefoon over en horen bij opnemen jouw ingesproken bericht. Zo is de buurt razend-snel gewaarschuwd en voorkom je schade en leed met elkaar!
?) Je moet je wel eerst als deelnemer aan Buren-Alert aangemeld hebben. Dat kan hier.
Tip: Beluister hier recente Buren-Alert berichten.?
Na aanmelding ben je automatisch gekoppeld aan deelnemende buren in een straal van 300 meter.
Buren-Alert werkt op iedere vaste en mobiele telefoon. Jong en oud kan meedoen.
Bij een Buren-Alert melding word je gebeld (geen sms). Op een bel-oproep wordt vele malen sneller gereageerd.
Via ?Mijn Buren-Alert? kun je Buren-Alert naar je eigen wensen instellen.
Wijkagenten en gemeenten kunnen Buren-Alert Plus gebruiken, dit biedt vele aanvullende mogelijkheden.
Uitingen op Facebook en andere sociale media tegen de komst van asielzoekerscentra liegen er niet om. Voorstanders roeren zich overigens ook volop. Toch kan de politie steeds minder uitwassen volgen, zegt TNO-onderzoeker Arnout de Vries in Delft. ?Mensen opereren vaker in besloten groepen.??Zo planden de groep mannen die op 9 oktober een tijdelijke noodopvang voor vluchtelingen in Woerden bestormden alles in een WhatsApp-groep.
?Terugtrappen naar Syri? en hopen dat ze geraakt worden door een Russische clusterbom.? ?Eruit met dat tuig.? ?Genoeg is genoeg. Kom in verzet en mail naar [email protected].? Het zijn slechts enkele uitingen die op Facebookpagina?s zijn te vinden. Openbaar welteverstaan. Gegevens van veel personen die zich op grove wijze uiten tegen asielzoekers zijn vaak eenvoudig te achterhalen.
Pagina?s tegen azc?s worden steevast door veel mensen geliked. Opvallend is de pagina ?Geldermalsen zegt nee tegen AZC?, die maar liefst ruim 4700 vrienden heeft. Er staat een groot aantal berichten op de pagina, met name over de gebeurtenissen in Geldermalsen zelf, maar ook over andere plaatsen. De pagina toont oproepen om te protesteren bij de gemeente, bijvoorbeeld door het schrijven van een brief.
?AZC-Alert? heeft een groot aantal pagina?s. De landelijke site springt er uit, met 2600 vrienden. Ook enkele plaatselijke sites doen het goed, zoals de AZC-Alertpagina van Eindhoven, met bijna 2000 vrienden. In sommige plaatsen is er slechts ??n lid: de beheerder van die pagina zelf.
TNO-onderzoeker De Vries zegt dat de politie steeds meer moeite heeft om berichten op sociale media te volgen. ?De politie kijkt onder meer op YouTube, Facebook en Twitter. Maar als mensen in besloten groepen te werk gaan, wordt het moeilijker om hen in de gaten te houden.? Wel kan de politie infiltreren in besloten kringen, maar daarvoor is een speciale bevoegdheid nodig.
Een van de redenen dat mensen niet altijd meer vrijuit onder hun eigen naam hun mening verkondigen, is dat steeds meer bedrijven en overheden meekijken. ?Bedrijven kijken of jouw uitingen op sociale media niet schadelijk zijn voor de bedrijfsvoering. Dat kan ertoe leiden dat mensen worden ontslagen of dat mensen niet worden aangenomen.?
De politie probeert via onder meer monitoringssoftware uit te zoeken of bedreigingen ernstig genoeg zijn om in te grijpen. Toch blijft ook de inzet van mensen nodig, omdat computers niet altijd doorhebben wanneer teksten cynisch bedoeld zijn.
De Vries noemt het een voordeel dat er inmiddels zo?n 2000 twitterende wijkagenten zijn. Zij bekijken de digitale gedragingen van mensen in hun omgeving, maar proberen volgens de onderzoeker ook uitwassen in de kiem te smoren door via Twitter te reageren. Toch zijn er de afgelopen tijd meerdere keren protesten uit de hand gelopen, onder andere tegen azc?s in Geldermalsen en Heesch. De Vries geeft aan dat het niet altijd eenvoudig is om te interpreteren wat er gaat gebeuren. ?Vaak wordt er pas ingegrepen als er al sprake is van een incident. Een incident voorkomen is veel moeilijker.?
Inbrekers mijden massaal buurten waar bewoners elkaar via Whatsapp waarschuwen voor verdachte personen. Dat blijkt uit onderzoek?door de Universiteit van Tilburg. Het is voor het eerst dat het effect van whatsapp-buurtgroepen wetenschappelijk is onderzocht. In het hele land werken bewoners steeds vaker samen om inbrekers – met behulp van hun mobieltje – te stoppen. Meestal nemen bezorgde burgers het initiatief voor een whatsapp-groep na een inbraakgolf.?Mensen die iets verdachts zagen moesten eerst 112 bellen, en daarna een signalement doorgeven via Whatsapp. De Whatsapp-berichten werden ook ontvangen door de politie.
Het gemiddeld aantal woninginbraken daalde in de wijken met een buurtgroep van zestig naar dertig per maand. Ook?werden?tien inbrekers op heterdaad aangehouden. Het is onduidelijk of dat meer is dan in een situatie zonder buurtgroep.
Onderzoeker Martijn Akkermans zegt verrast te zijn door de scherpe daling van het aantal inbraken. “Inbraken worden vaak gepleegd door lokale inbrekers. Als ze weten dat er een Whatsapp-groep actief is, haken ze af. Ook worden buurtbewoners mogelijk alerter en zijn ze eerder geneigd om de politie te bellen als ze iets verdachts zien.?Dit project kan een schoolvoorbeeld zijn voor de rest van Nederland. Voorwaarde is wel dat er per wijk genoeg mensen meedoen en dat de gemeente de whatsapp-groepen strak co?rdineert.”
,,Door het whatsapp-project gaan mensen waarschijnlijk ook meer doen aan preventie, zoals betere beveiliging van hun woning,” zegt Akkermans. ,,Dat helpt natuurlijk ook om het aantal inbraken omlaag te krijgen.”
De Nationale Politie zegt enthousiast te zijn over het experiment. Het is onduidelijk of er al plannen zijn om dit op meer plaatsen in te voeren. ,,Niet alleen in Tilburg, maar op meer plekken in het land maken buurtbewoners gebruik van whatsapp-groepen voor de veiligheid in hun wijk,” zegt Sybren van der Velden, landelijk co?rdinator woninginbraken. ,,Deze groepen fungeren als extra ogen en oren in de wijk. Op deze manier kan snel veel informatie worden verzameld die de politie kan helpen bij het sneller opsporen van verdachten.”
De onderzoeksvraag van luidde:
Welk effect heeft het WhatsApp-project tot nu toe?gehad op het aantal woninginbraken in aangesloten buurten van de gemeente Tilburg?
Hieronder een samenvatting?uit dat onderzoek met onderaan het volledige rapport.
WhatsApp-project Tilburg
Het WhatsApp-project in de gemeente Tilburg omvat een initiatief waarbij burgers, gemeente?en politie samenwerken om door middel van het communicatiemiddel WhatsApp informatie uit?te wisselen en op die manier woninginbraken tegen te gaan. Deelnemende buurtbewoners van?aangesloten buurten krijgen duidelijke instructies over hoe ze bij het zien van verdachte?situaties moeten handelen conform de regels die hiertoe zijn opgesteld binnen het WhatsAppproject.?Hierbij wordt de zogenoemde SAAR-methode gehanteerd. SAAR staat voor Signaleren,?Alarmeren, Appen en Registreren. Bij het signaleren van een verdachte situatie in de buurt?worden bewoners geacht om eerst meteen de politie te alarmeren via 112. Voorts zijn de?deelnemers ge?nstrueerd de verdachte situatie en de verdachte personen te beschrijven en?deze informatie te delen via de WhatsApp-groep. Na circa 10 minuten worden de WhatsAppberichten?door de co?rdinator van de WhatsApp-groep doorgestuurd naar de politie, en?zodoende geregistreerd. Dit proces blijft in gang totdat er geen verdachte gebeurtenissen meer?worden waargenomen.
Gelijktijdig met de activatie van de WhatsApp-groepen wordt er voor de aangesloten wijk ook?een gesloten Facebook-groep ge?ntroduceerd die gelinkt is aan de WhatsApp-groepen. Deze?Facebook-groepen worden in dit onderzoek dan ook beschouwd als onderdeel van het?WhatsApp-project. Behalve voor het plaatsen van berichten en eventuele foto?s van verdachte?situaties of personen vanuit de berichtgeving in de WhatsApp-groepen, worden de Facebookpagina?s?ook gebruikt voor het delen van informatie over preventieve maatregelen die?bewoners kunnen nemen om de kans op een inbraak te verkleinen.?Het WhatsApp-project in Tilburg is ontstaan nadat een inwoner van de wijk ?De Reeshof? aan de?gemeente en politie het idee voorlegde om in zijn buurt een buurt-WhatsApp te starten om zodoende woninginbraak tegen te gaan. Dit idee werd door de gemeente en politie positief?ontvangen, en vervolgens hebben de drie partijen het idee verder uitgewerkt en ontwikkeld. De?eerste WhatsApp-groepen zijn toen ge?ntroduceerd in de woonbuurt van de initiatiefnemer en?in de overige buurten van deze wijk. Vervolgens zijn in andere buurten van de door de?gemeente geselecteerde wijken in Tilburg WhatsApp-groepen op verschillende tijdsmomenten?ge?ntroduceerd.
Resultaten D
e gemeente Tilburg heeft de gegevens van het aantal geregistreerde inbraken per week per?buurt in Tilburg geleverd voor de tijdsperiode vanaf week 26 van het jaar 2013 tot en met week?19 in 2015. Het gaat dus om paneldata met zowel variatie over de tijd als tussen buurten. In?week 35 van het jaar 2014, op 31 augustus, zijn de eerste WhatsApp-groepen gestart in 11?verschillende buurten.?In week 19 zijn van 2015?zijn in?totaal 35 buurten?WhatsApp-groepen actief.
De resultaten uit de bovenstaande kwantitatieve analyse suggereren dat het WhatsApp-project?een substantieel effect heeft gehad op het aantal inbraken in de buurten waar WhatsApp actief?is geweest. Het effect blijkt bovendien ook niet van korte duur, immers negen maanden na?introductie is het effect nog duidelijk terug te zien in de inbraakcijfers.
Conclusies
De grote impact laat zich op verschillende manieren verklaren. Allereerst kan het project een?afschrikwekkende werking te hebben, puur omdat potenti?le inbrekers lucht krijgen van een?initiatief waarbij bewoners actief worden betrokken. Daarnaast kunnen een verhoogde?alertheid en meldingsbereidheid als gevolg van het WhatsApp-project mogelijk de?heterdaadkracht vergroten. Hoewel we niet over gegevens van het aantal meldingen en?heterdaadbetrappingen beschikken over de periode v??r de introductie van WhatsApp, doet?het zeer geringe aantal meldingen en aanhoudingen in de tijd dat de WhatsApp-groepen actief?zijn vermoeden dat dit kanaal niet in grote mate direct bijdraagt aan de daling van het aantal?inbraken. Ten derde kunnen het aantal en de kwaliteit van preventieve maatregelen genomen?door bewoners tegen woninginbraken toenemen als gevolg van informatieverschaffing over?preventie via de Facebook-pagina?s. Tot slot kan het WhatsApp-project via toegenomen?betrokkenheid van bewoners bij de veiligheid in de buurt en door verbeterde sociale cohesie in?de buurt het effect van de andere initiatieven gericht op het verlagen van het aantal inbraken?versterken. In dat geval hangt het effect van het WhatsApp-project ook samen met de andere?initiatieven die al actief zijn of die er uit voortvloeien. De daling in het aantal inbraken lijkt te?zijn veroorzaakt door een combinatie van de hierboven beschreven effecten gerelateerd aan?het WhatsApp-project. Bovendien is er mogelijk een wisselwerking tussen de genoemde?effecten.
Een speciale app laat zien waar vluchtelingen aan de kant van de weg staan.
Internationale vrachtwagenchaufeurs kunnen elkaar voortaan met een app waarschuwen voor vluchtelingen op de route. Verdachte situaties en insluipers worden met een simpele klik doorgegeven.
Chauffeurs klagen al langer over vluchtelingen die zich proberen te verstoppen in hun vrachtwagens. Voorheen waarschuwden chauffeurs elkaar daarvoor door te toeteren. Dat is nu niet meer nodig. Op de gratis app kan de gebruiker aangeven waar hij vuchtelingen heeft gezien. Die informatie is vervolgens voor iedereen te zien.
Verklikker
De mobiele verklikker is er niet alleen voor chauffeurs onderling. Meldingen van truckers over collega’s die mogelijk vluchtelingen aan boord hebben, worden doorgegeven aan de politie. Die kan aan de hand van de opgegeven locatie meteen optreden.
De Engelse maker van de app, Jeffrey Scott (36), haalde zijn inspiratie voor de online verklikker uit een lezing van de Engelse grenspolitie, waaruit bleek hoe moeilijk het was om alles te controleren zonder meteen al het verkeer stil te leggen. Toen hij zelf ter plaatse ging, zag hij dat chauffeurs elkaar probeerden te waarschuwen. Om dat proces te vergemakkelijken ontwikkelde hij vervolgens de app.
Scanstraat
Woordvoerder Renee Reijers van Transport en Logistiek Nederland reageert verrast op het bestaan van de nieuwe app. Ze kan daarom ook niet zeggen of Nederlandse chauffeurs er gebruik van maken. ,,Je ziet wel dat chauffeurs een stuk bewuster zijn van het probleem. Waar eerder slechts 20 procent door de speciale scanstraat ter plaatse reed om te kijken of er verstekelingen waren, ligt dat nu op al op 80 procent.”
De speciale app kan overal ter wereld worden gebruikt, maar is vooral gemaakt voor de problemen in Calais. De app is er al voor iOS (Apple). Een Android-versie is nog in ontwikkeling.
Facebook is een?samenwerking aangegaan met de organisatie achter de Amber Alerts. Binnenkort krijgen mensen in de omgeving van een vermissing allemaal een Amber Alert te zien op hun Facebook tijdlijn. In Nederland maakte Amber Alert natuurlijk zelf al gebruik van Twitter en Facebook en ook konden ze op een aantal grote publieke sites alerteringen plaatsen. Maar daarmee bereik je niet zomaar de gewenste Facebook gebruikers. Eerder lanceerde Facebook al Safety Check,? een programma waarmee je op een simpele manier vrienden en familie kunt laten weten of je veilig bent tijdens een ramp. Facebook biedt meer en meer diensten voor geliefden in nood, nu dus ook voor kinderen die vermist worden.
Bericht overal in de omgeving verspreid
Het werkt zo: op het moment dat een kind officieel vermist is en er een Amber Alert uitgestuurd wordt zal diezelfde informatie ook naar Facebook doorgestuurd worden. Het sociale netwerk maakt er dan een berichtje van met een foto van het kind en de kenmerken waaraan hij/zij te herkennen is. Dat berichtje komt dan op de tijdlijn van mensen in de omgeving van de vermissing. Het Amber Alert wordt zichtbaar op mobiel en desktop.
Zo gaan de Amber Alerts er uit zien op je tijdlijn
De link van de vermissing kan ook gedeeld worden en zo worden nog meer mensen bereikt. De link zit zo in elkaar dat als er nieuwe informatie bekend wordt deze automatisch in alle andere berichtjes wordt aangepast. Hiermee worden er meer mensen bereikt als er een kind vermist is en kunnen ze helpen zoeken. Vooral de eerste uren van een kindvermissing zijn cruciaal.
Zodra er een Amber Alert op Facebook geplaatst wordt krijgen mensen daar geen melding van. Het komt gewoon op de tijdlijn te staan de eerstvolgende keer dat ze er op kijken.
Het delen van een Amber Alert helpt ook heel erg bij het terugvinden van een vermist kind.
