Er is een nieuwe manier om rechtszaken te kunnen bekostigen:?Crowdsuing.nl. Dit crowdfundingplatform verzamelt donaties van burgers om op die manier maatschappelijk relevante rechtszaken te kunnen voeren. Samen sta je sterk is het idee. Volgens advocaten geen gekke gedachte in tijden van voortschrijdende bezuinigingen en steeds hoger wordende griffierechten.?Met crowdsuing hebben we nu dus ook een moderne variant van het?eeuwenoude volkstribunaal.

Crowdsuing focust zich op het aan het licht brengen van onrechtmatig en oneerlijk gedrag van grote organisaties en hoopt daarmee dat gedrag op een positieve wijze te veranderen. Het platform is opgericht door Robbert Woltering (softwareconsultant), Rick Smets (architect) en Ronald Lenz (mediadeskundige) die zich ?maatschappijkritische professionals? noemen. Zij vinden dat grote organisaties en multinationals steeds meer de dienst uitmaken in onze samenleving. Woltering: ?In de media wordt dagelijks melding gemaakt van situaties waarin heel grote organisaties misbruik maken van hun machtspositie. Denk bijvoorbeeld aan telecombedrijven of banken die opeens hun algemene voorwaarden veranderen. Ze zijn redelijk onaantastbaar geworden. Als individuele burger ben je daar niet tegen opgewassen. Een petitie haalt meestal ook niets uit. Bedrijven komen te makkelijk met slecht gedrag weg. Daar willen wij iets aan doen door mensen een stem te geven waar het volgens ons telt: in de rechtszaal.?

De oprichters zagen consumentenprogramma’s als Kassa en Radar, waar verbolgen wordt?gedaan over vermeende misstanden bij bijvoorbeeld zorgverzekeraars en banken. Dan dachten we vaak, ja?en nu? Dan hoor je zo’n vertegenwoordiger beterschap beloven, maar je weet dat er vervolgens niets?verandert , zegt mede-initiatiefnemer Robbert Woltering.

We zijn niet tegen overleggen, maar grote bedrijven hebben er geen boodschap aan. Handtekeningen?en petities gaan gewoon de versnipperaar in. Consumenten moeten als ze een klacht hebben uren naar een?bandje luisteren, terwijl er niks wordt gedaan. Als een paar duizend mensen hier last van hebben en een?tientje storten, kunnen we bedrijven en organisaties aanspreken op hun verantwoordelijkheden waar het telt:?in de rechtszaal.

Algemeen belang

Crowdsuing.nl?is alleen bedoeld voor rechtszaken die voor iedereen van belang zijn of die een grote groep mensen treffen. Uitgesloten zijn individuele kwesties zoals echtscheidingen of burenruzies. Het moet dus gaan om een algemeen belang en bovendien moet de zaak juridisch haalbaar zijn. De initiatiefnemers zijn geen jurist en werken daarom samen met zes advocatenkantoren waaronder Teurlings & Ellens en Eisenmann & Ravestijn, beide gevestigd in Amsterdam. Een panel van advocaten beoordeelt of er sprake is van een algemeen belang en of de zaak kansrijk is. Indien beide vragen bevestigend worden beantwoord, wordt de zaak op de site geplaatst en opengesteld voor donaties. Doneren kan vanaf tien euro. Zes procent van de opbrengst gaat naar het platform zelf.

Als voldoende geld is opgehaald, zal een of meerdere van de betrokken advocaten de zaak behandelen. Hoeveel geld nodig is hangt af van de kwestie en het aantal uren dat de advocaat daarmee verwacht bezig te zijn. In overleg met hem maakt Crowdsuing een inschatting. Daarbij worden de proceskosten van de tegenpartij (voor het geval de zaak wordt verloren) en administratieve kosten opgeteld. Met de samenwerkende advocatenkantoren is een uurtarief van maximaal 250 euro afgesproken. Woltering verwacht voor de minst ingewikkelde rechtszaak circa 20.000 euro nodig te hebben. Hij benadrukt nog dat Crowdsuing niet vast aan bepaalde kantoren verbonden wil zijn. ?We willen het juridische netwerk uitbreiden. Elke ge?nteresseerde advocaat kan zich melden.?

Verdrukking

?Ik zie Crowdsuing als een nieuwe vorm van gefinancierde rechtsbijstand?, zegt advocaat Ronnie Eisenmann. ?We zien dat de overheid zich noodgedwongen steeds verder terugtrekt. Het wordt steeds lastiger om gefinancierde rechtsbijstand te krijgen en de toegang tot de rechter wordt ook beperkter door hoger wordende griffierechten. Het halen van je recht komt meer en meer in de verdrukking. Crowdsuing kan in bepaalde gevallen een oplossing bieden. Ik denk dat zich daarvoor zeker wel tientallen zaken per jaar lenen.?

Advocaat Michiel Ellens sluit zich daarbij aan. ?Door bezuinigingen wordt het soms moeilijker om rechtszaken te kunnen starten en dat zal de komende jaren toenemen. Daarnaast wordt de samenleving complexer en zien mensen zich soms geconfronteerd met grote partijen, waartegen niet op te boksen is, of men durft dat niet aan. Of men laat het zitten omdat het belang relatief beperkt is. Maar voor veel mensen tezamen kan het een groot belang zijn en via Crowdsuing kan daar mogelijk dan wel tegen worden opgekomen. Wij als kantoor willen daar dan ook aan meewerken door op die manier die mensen een stem te geven en zaken door een rechter te laten toetsen.?

Campagne

Vanaf half september kan het publiek nu donaties storten. Een van de eerste Crowdsuing-zaken gaat over het verkopen van betaalgegevens door een bank. Er komt ook een zaak over misleidende labels op voedselproducten. Maar het eerste bedrijf dat via?crowdsuing voor de rechter moet worden gebracht is ABN Amro voor het misbruiken van?persoonsgegevens.?Als 3750 mensen de komende weken een tientje?overmaken kunnen we de zaak starten , zegt privacyvoorvechtster Ancilla Tilia, het boegbeeld van de eerste?inzamelingsactie. De ervaring met andere crowdfundingprojecten leert dat we het geld waarschijnlijk al?binnen twee weken binnen hebben, zodat we binnen zestig dagen een dagvaarding de deur uit kunnen?doen.

Banken gaan zonder toestemming door je betaalgegevens, je meest private bezit. Ze weten precies?waar je bent, wat je doet, wat je hobby’s zijn, van welk eten je houdt. En vervolgens gebruiken ze deze?informatie voor commerci?le doeleinden zonder dat klanten daar bewust toestemming voor geven , zegt ze.

Klanten reageerden maart dit jaar furieus toen ING aankondigde betaalgegevens van klanten te willen?delen met bedrijven. Andere banken, waaronder ABN Amro, ontkenden op dat moment zulke plannen te?ontwikkelen. Groot was dan ook de verbazing toen een klant niet lang daarna ontdekte dat ABN Amro deze?persoonlijke informatie allang gebruikt voor commerci?le doeleinden. Zonder medeweten, laat staan?toestemming, van de klanten , aldus de privacyvoorvechtster, die onder meer werkte bij Bits for Freedom.?De man die de zaak aankaartte, kreeg van een bedrijf in babyspullen een aanbieding voor een buggy?nadat ABN Amro op zijn rekening had gezien dat hij sinds korte tijd kinderbijslag ontving. De bank?bevestigde dat er door derde partijen persoonlijke aanbiedingen worden gedaan op basis van?transactiegegevens.?Individuen of kleine organisaties kunnen het gevoel hebben dat hier niets tegen te doen valt, maar?niets is minder waar , zegt Woltering. Die zegt ook graag Vodafone voor de rechter te willen zien met publiek?geld. Beltegoeden verdwijnen daar wanneer het nieuwe abonnement ingaat, zonder dat dit wordt gemeld.
Of men biedt tweejarige contracten aan die in eerste instantie verboden zijn door Europese wetgeving. En?wat te denken van organisaties die onze privacyafspraken aan hun laars lappen.

Maar daar heeft de overheid toch allerlei controlerende instanties voor in het leven geroepen, zoals het College Bescherming Persoonsgegevens? Of de Autoriteit Financi?le Markten en de Nederlandse Zorgautoriteit? Die instellingen vinden wij g?nant. Die doen amper iets voor burgers. Het zijn meer lobbyorganisaties , vindt Woltering. De grootste uitdaging voor de initiatiefnemers is het onder de aandacht brengen van Crowdsuing bij het publiek, vertelt Woltering. ?In september starten we met een grote campagne. We gaan zorgen dat we op tv komen bij de bekende talkshows en programma?s en zullen veel van ons laten horen via virale marketing zoals Twitter en Facebook.?

Inmiddels zijn de drie oprichters ook al bezig om een Crowdsuingplatform in Amerika op poten te zetten.

Bronnen: Mr-Online,?Thnk.org, Crowdsuing.nl, De Telegraaf (2 oktober 2014)