Het heeft wat weg van Robocop, maar de Amerikaanse politie gebruikt al een tijdje bodycams zoals de Golden i-Police pro of de Axon Flex?van Taser. Een wandelende surveillancecamera, zoals de nieuwste Silicon Valley robot Knightscope die 90 terabytes aan data opslaat, maar dan van vlees en bloed.
De Belgische politievakbond Sypol.be pleitte afgelopen jaar nogmaals voor het invoeren van de bodycam na het Marollen incident, waarin een agent na een waarschuwingsschot een man doodschoot. Er volgde onderzoek of de agent uit wettige zelfverdediging handelde. Een bodycam is een kleine camera die op de pet of schouder van de politieman wordt gemonteerd. Ook de Google Glass (bril) is een voorbeeld van een dergelijke camera.
“Door gebruik te maken van deze bodycams krijgt men onmiddellijk na een voorval de juiste weergave van wat zich heeft voorgedaan”, zegt Ruddy Callewaert van Sypol.be. “Vele discussies en vraagtekens zullen zichzelf oplossen. Ook zou er veel minder moeten worden ge?nvesteerd in uitvoerige en soms langdurige onderzoeken, verhoren, tijd- en kostenrovende wedersamenstellingen en dure aanstelling van wapendeskundigen.”
De bodycam registreert ook de bevelen die de politieman de verdachte mogelijk nog heeft kunnen geven. “Zeer nuttig is ook dat alles kan worden gevolgd vanuit de controlekamer waardoor er vlugger versterking kan worden aangevoerd.” Volgens Callewaert kunnen door de aankoop van 1.000 bodycams (aankoopprijs vanaf 500 euro) al heel wat – vooral grote zones – worden uitgerust met meerdere bodycams”.
De liberale politievakbond VSOA is tegen het voorstel over de bodycam. De vakbond vreest dat niet de aanleiding voor het politieoptreden gefilmd zal worden, maar dat alle aandacht zal gaan naar het politieoptreden zelf.
Ook de Nederlandse politievakbond ACP is tegen dergelijke transparantie, terwijl de bodycam in Amerika al een tijdje enthousiast gebruikt wordt. Voorzitter Gerrit van der Kamp van de ACP vreest dat de camerabeelden ook tegen de agent gebruikt kunnen worden. Ook het Nederlandse kabinet heeft besloten om dit soort systemen niet in te voeren, omdat het de veiligheid niet vergroot. Dat terwijl steeds meer burgers juist zelf hun aanhouding of politieoptreden filmen, wat online in veel gevallen discussies oplevert over normen en waarden. Je kunt als burger op elke willekeurige smartphone natuurlijk gewoon een filmpje opnemen, maar er zijn zelfs speciale apps voor met een aantal handige features zoals de ACLU (American Civil Liberty Union) “Police Accountability”-app die speciaal is ontwikkeld om de rechten van de burger te ondersteunen. Bijvoorbeeld bij een staandehouding.
Een voorbeeldje uit Nederland waar jongeren opnames?maken van hun?schermutseling met agenten met wapenstok. Na beledigingen en vernieling maken ze een filmpje over het gebruik van de politieknuppel. Echte commotie blijft uit.
Wel was er veel commotie over de agent die een dronken zwerver schopte in Rotterdam op 17 juni 2012. Het haalde nationale pers.?Het filmpje uit 17 juni 2012 toont hoe een Politieagente in Rotterdam-Zuid een dronken Poolse man schopt. Hoewel hij wel vaker ruzie zou zoeken met buurtbewoners zou hij zich volgens getuigen niet agressief hebben gedragen. Hij heeft die zondag de hele dag voor de deur van de winkel gelegen en de agenten grepen in. Volgens zowel de poltiewoordvoerder als getuigen is de man eerst door agenten met pepperspray bespoten. Volgens getuigen heeft de mannelijke agent daarna met een wapenstok op de man geslagen. Vlak daarna werd dit filmpje geschoten waarop te zien is hoe de agente de man schopt.?De agente en haar collega zitten een paar dagen later ‘ziek thuis’ maar zijn niet geschorst. De Poolse man heeft bij de politie aangifte tegen de agente gedaan, maar het OM heeft besloten dat een onafhankelijk rechter de situatie niet hoeft te beoordelen en vervolgt de agente niet. Volgens het OM handelde de agente zoals het hoort en wat betreft het politiekorps kunnen ze hun werk gewoon hervatten.
Een Australische fietser?filmde 45 seconden?van ?zijn aanhouding met een agent die verhit reageert op zijn opmerkingen, wat leidt tot commotie op het web. Duizenden mensen reageren en de de politie van Perth stelde onder druk van de media en het publiek een onderzoek in naar het filmpje en de agent.
Veel heftiger is natuurlijk het bekende filmpje waarin Rodney King in elkaar werd geschopt. Deze Amerikaan, die overigens kort geleden overleed, werd in 1991 uit zijn auto getrokken en flink in elkaar getrapt toen hij?weerloos op de grond lag. Een aantal agenten dat hierbij betrokken was is uiteindelijk veroordeeld tot een gevangenisstraf.
“Police brutality“, ofwel excessief geweld of intimidatie bij een politieoptreden zal steeds vaker van?beeld en geluid?worden voorzien, aangevuld met informatie van getuigen of de politie zelf zodat iedereen kan oordelen. Maar hetzelfde gedrag bij burgers dat over de schreef gaat kan beoordeeld worden door een online menigte.
De politie tikte de VTM in Belgi? op de vingers voor de liveverslaggeving van de arrestatie van Salah Abdeslam na de aanslagen in Brussel. De aanwezigheid van de nieuwsploeg had levens in gevaar kunnen brengen. “Is een scoop een mensenleven waard? En ook voor de journaliste was het daar gevaarlijk.”
Ken je meer voorbeelden van online commotie doordat burgers de politie filmden? Of juist andersom: de politie die burgers filmde, met een verhit debat over het filmen of het handelend optreden van burger(s) danwel politie? Laat het ons weten door hieronder te reageren.
Filmende burgers en de politie: een onderzoek
Hieronder vind je het onderzoek naar filmende burgers en de politie.?In dit onderzoek is gekeken naar de videofunctie die op veel gsm’s tegenwoordig standaard aanwezig is. Aan de hand van een aantal concrete voorbeelden is gekeken in welke situaties politiemensen door burgers worden gefilmd tijdens hun werk.
Dit kunnen beeldopnamen zijn van incidenten, overlast of geweldsituaties en mogelijk een bijdrage leveren aan de opsporings- en handhavingstaken van de politie. Tegelijkertijd biedt het de mogelijkheid het handelen van individuele politiemensen op haast ieder willekeurig moment en in iedere situatie vast te leggen. Vaak worden dergelijke beelden verspreid via social media of vinden zij hun weg naar videowebsites zoals YouTube, nieuwssites, weblogs, televisieprogramma?s en andere media. Al meer dan eens leidde dat tot flink maatschappelijk en soms ook politiek debat.
Dit onderzoek had tot doel handreikingen te bieden aan de politie over de wijze waarop korpsen en politiemensen kunnen omgaan met beelden die burgers maken met hun mobiele telefoon. Dit in relatie tot het politiewerk ?n het het imago van de politie.
En ten slotte nog een “law enforcement tech panel” uit september 2014 met diverse experts (Seattle Surf Incubator event):
Bronnen:?De Morgen,?NOS,?GeenStijl
