Tagarchief: dark web

Zo wassen criminelen bitcoins op het web wit

witwassen

Geld witwassen? Al Capone deed het via wasserettes.

Hoe de Al Capone van de 21e eeuw zijn geld witwast? Online natuurlijk! Wetenschapper Rolf van Wegberg van de TU Delft ging na hoe je dat met bitcoins doet. Criminelen passen daarbij onder meer een digitale wisseltruc toe.

Dit artikel is eerder gepubliceerd op Kennislink, en is geschreven door?.?Dit artikel is onderdeel van een tweeluik. Lees ook Nadert het einde van de bitcoin?

Daar zit je dan als crimineel met al die bitcoins, het elektronische betaalmiddel. Je hebt een levendig drugshandeltje op het dark net opgezet, een deel van het internet waar je anoniem rond surft en het bijzonder lastig is om getraceerd te worden. Klanten laten uitstekende recensies over de kwaliteit en snelle levering van jouw pillen achter en het loopt storm. De bitcoins stromen binnen.

En dan? Ze zomaar omwisselen voor euro?s is onverstandig. Dat valt de politie meteen op. ?Natuurlijk kun je online van alles en nog wat kopen met het elektronische betaalmiddel. Het is zelfs mogelijk om er huizen mee aan te schaffen. Maar dat zal een crimineel nooit doen, omdat de politie je dan al snel op het spoor is. Bovendien krijgen succesvolle criminelen vaak meer geld binnen dan ze uit kunnen geven?, zegt Rolf van Wegberg, als?cybercrime-onderzoeker verbonden aan de TU Delft en TNO.

witwassen bitcoins Helix

Rechtszaken

Veel boeven op het dark net kiezen daarom voor het witwassen van hun zwarte bitcoins. Net zoals bijvoorbeeld de beruchte maffiabaas Al Capone deed met zijn zwarte geld. Hij waste het wit door een keten van wasserettes op te zetten, en daar komt de term witwassen dus ook vandaan. Capone verdiende veel geld met zijn illegale (drank)handel. Bij de wasserettes van Capone stonden de wasmachines altijd aan. Op die manier kon hij beweren dat hij heel veel klandizie had, terwijl hij in wezen zijn eigen geld in zijn wasserettes pompte en over de ?winst? die hij zo maakte netjes belasting betaalde. Daarmee was zijn zwarte geld dus wit geworden. ?Dat criminelen bitcoins online witwassen is wel zeker, maar hoeveel het er precies zijn, daar hebben we nog geen zicht op?, zegt Van Wegberg. Onlangs nog werden er in Nederland een aantal gesnapt. Inmiddels zijn er rechtszaken tegen deze verdachten in voorbereiding. Van Wegberg trad in de voetsporen van de misdadigers en probeerde hetzelfde te doen als zij: bitcoins witwassen.

Opmerkelijk genoeg kun je nu al helemaal nagaan welke weg bitcoins hebben afgelegd. Dat komt door de zogeheten blockchain van het elektronisch betaalmiddel. Eenvoudig gezegd is dat een soort openbaar kasboek dat iedereen in kan zien, waardoor je na kunt gaan waar de bitcoins zijn geweest.

?Dat maakt criminelen kwetsbaar?, zegt Van Wegberg. Je kunt bitcoins volkomen anoniem gebruiken. Maar stel dat een boef een foutje heeft gemaakt en een emailadres heeft achtergelaten? ?Of dat een ander de identiteit van de crimineel onthult? Dan kan de politie het spoor van de bitcoins achterhalen?, aldus Van Wegberg.

money1

Je kunt bitcoins die zijn verdiend met illegale praktijken vrij eenvoudig witwassen.

Grabbelen

Dat maakt criminelen begrijpelijkerwijs zenuwachtig. ?Daarom is op het dark net een oplossing bedacht: de zogeheten bitcoin-mixer. Dat is een soort virtuele grabbelton. Meerdere criminelen gooien daar hun bitcoins in. Vervolgens krijgen ze volstrekt willekeurig andere ervoor terug.?

Die zijn waarschijnlijk tevens met criminele activiteiten verdiend. Anders gebruik je immers deze grabbelton niet zo snel. ?Maar ze zijn niet verdiend met jouw eigen handel. En dus kun je altijd naar eer en geweten ontkennen dat jij iets te maken had met hoe deze ?nieuwe? bitcoins zijn verdiend. Als jij in Apeldoorn een handeltje hebt en jouw bitcoins uit de mixer komen uit Itali?, dan heb je vrijwel altijd een alibi. Het elektronische geld is nog wel te traceren maar niet meer naar jouw handeltje.?

Geen spoor

Van Wegberg testte in totaal vijf mixers. Twee werkten uitstekend, de drie anderen werden gerund door oplichters. ?Dat is het risico van deze grabbeltonnen. Op het dark net zijn daarom allemaal reviews te vinden van de mixers en die kloppen voor de vijf mixers die wij testten. Als er ??n een slechte of twijfelachtige reputatie had, dan klopte dat.? De mixers vragen zo?n drie procent voor hun diensten.

15285694851_ede084b833_o

Van Wegberg probeerde een jaar lang op alle mogelijke manieren na te gaan of de bitcoins die hij in de grabbeltons stopte tot hem te herleiden vielen. ?Maar we vonden geen spoor van het elektronische geld dat we zelf in de mixer stopten. Kortom, die virtuele grabbeltonnen zorgen er inderdaad voor dat het elektronische geld welhaast niet meer te koppelen valt aan de crimineel die het verdiende.?

Maar dan is de crimineel er natuurlijk nog niet. Een boef heeft nog altijd bitcoins en geen euro?s, dus is er nog een stap nodig. Ze gebruiken daarvoor criminele dienstverleners, die ook op het dark net actief zijn. ?Via deze dienstverleners, maar ook via platforms als PayPal en Western Union kun je eenvoudig en anoniem bitcoins omzetten in geld?, zegt Van Wegberg.

Neapolitan pizza

Rolf van Wegberg kocht pizza?s van zijn ?witgewassen? bitcoins.?

Pizza

Is dat niet vreemd? Je kunt immers aan de bitcoins zien dat ze door een mixer zijn gegaan en zeer waarschijnlijk door illegale handel zijn verkregen? ?Ja, dat is inderdaad opmerkelijk. Zowel Western Union als Paypal zouden moeten weten dat het gebeurt. Ze komen voor in onderzoeken van Interpol. Officieel moeten zij, net als onder meer banken en casino?s, het melden als ze vermoeden dat er een luchtje aan geld zit. Maar bitcoins worden niet als officieel geld gezien, dus valt het daarom niet onder de meldplicht.? Om te laten zien hoe makkelijk het allemaal gaat, wisselde Van Wegberg zijn bitcoins die door de mixer gingen om via een dienstverlener voor euro?s bij Paypal. Vervolgens kocht hij er bij de website thuisbezorgd.nl pizza?s voor. ?Die werden netjes bezorgd. Er werden geen vragen gesteld?, zegt hij.

Nu zal een boef natuurlijk geen pizza?s bestellen van zijn bitcoins, maar het laat zien hoe verrassend eenvoudig het witwassen is. ?Een crimineel zal natuurlijk nog allerlei constructies opzetten om ervoor te zorgen dat het geld echt niet herleidbaar is tot hem of haar. Dus die maakt het bijvoorbeeld over naar een nep-goed doel in het buitenland, die weer een dienst levert aan een ander. Zo komt via een omweg het geld weer terug bij de crimineel.?

Lucratief

Op deze manier veel geld, bijvoorbeeld zestigduizend euro witwassen is potentieel niet zo moeilijk, geeft Van Wegberg aan. Maar elke dag zestigduizend euro witwassen, dat is wel ontzettend lastig. ?Daarom nemen criminelen vaak wel een waardeverlies van vijftig procent voor lief. Het geld gaat dan naar allerlei manieren en trucjes om het geld wit te wassen. De methode die ik heb onderzocht levert maximaal zo?n vijftien procent waardeverlies, maar dan ben je met je omgewisselde geld al bij Paypal. Dat is dus zeer lucratief. Het kan daarom gezien worden als een prikkel voor criminelen om online hun geld wit te wassen.?

Hoe bewijst de politie dat iemand op deze manier geld witwast? ?Dat is erg lastig. Er lopen meerdere zaken, maar juridisch is het een uitdaging. De kennis die we nu hebben opgedaan, helpt ongetwijfeld. Door zelf geld wit te wassen ? uiteraard niet met ?cht crimineel geld ? begrijpen we namelijk beter welke beslissingen een crimineel neemt. En natuurlijk ook waar hij of zij een foutje kan maken.?

Bronnen: Kennislink

Dark web: de rechterhand van terrorisme

b2ap3_large_Isdarat

Macht, propaganda en illegaliteit ? het dark web als social cyber crime paradijs voor criminelen en terroristen. Waarom kunnen zij hier ongestoord hun gang gaan? En: is het dark web wel zo anoniem? ?E?n foutje en je bent de pineut.?

De terroristen die vorig najaar de aanslagen in Parijs? pleegden, kwamen op eenvoudige wijze aan wapens. Via de zwarte markt op het dark web. Het deel van het internet dat versleuteld is en dat je alleen met speciale software kunt bezoeken. De kans is groot dat velen hen voorgingen in de duisternis van deze digitale onderwereld .

Ondoorzichtige envelop
Hoewel het vaak criminelen en terroristen zijn die zich op de zeebodem van het internet begeven, weten ook ?goedhartigen? de ogenschijnlijke anonieme route te vinden. Onzichtbaarheid maakt het dark web tot d? uitkomst voor internetgebruikers in gecensureerde landen. Zo kunnen zij blokkades omzeilen om toch informatie te vinden en te delen. Ook journalisten, activisten en rechercheurs speuren op dit jachtterrein naar verborgen informatie.

Dit gebeurt meestal via de browser Tor (The Onion Router), die je datatransport onzichtbaar maakt. Ontwikkeld door de Amerikaanse overheid om anoniem en vertrouwelijk te kunnen communiceren. Gratis en volledig legaal.

Je IP-adres blijft via deze techniek dus verborgen. In het ?normale? internet bestaat er een link tussen de machine en de server waar de website op staat. Bij Tor is deze link niet meer zichtbaar. ?Vergelijk het met een ui?, illustreert Rolf van Wegberg, promovendus aan de TU Delft. ?Het internetverkeer splitst zich op in verschillende laagjes, zoals ringen van een ui. Je stopt al die laagjes elk in een aparte ondoorzichtige envelop, die vervolgens elke keer via unieke routes het netwerk in wordt gestuurd. Het envelopje zelf weet niet welke route het moet afleggen. Het weet alleen naar welk volgend ?postkantoor? het doorgestuurd wordt. Vervolgens komen alle laagjes weer bij elkaar ? en is de hele ui dus weer compleet ? wat maakt dat je een website kunt bezoeken.?

Goudmijn
Wanneer iemand het dark web bezoekt voor handel, heeft diegene een betaalmiddel nodig. Koop je bijvoorbeeld drugs op straat, dan geef je dollars, euro?s of een ander geldig middel. De virtuele wereld gaat hand in hand met de valuta Bitcoin. Het is ?openbaar, niemand is eigenaar of beheerder en iedereen kan meedoen?, omschrijft de website zelf. Geen toezicht: een goudmijn voor illegale handel.

Zo verlopen transacties van de ene portemonnee (wallet) naar de andere, zonder tussenkomst van centrale banken of andere instanties. Hoewel elke wallet uit een unieke reeks cijfers en letters bestaat, blijft de gebruiker anoniem. ?Je kunt het vergelijken met een auteur die boeken schrijft onder een pseudoniem?, legt Van Wegberg uit. ?Zolang je niet weet wie er onder het pseudoniem schuilgaat, kun je wel al die boeken aan elkaar linken, zodat je weet dat het ??n auteur moet zijn. Alleen je weet niet wie het is.? Een bitcoinadres als een ?normale? bankrekening, maar dan zonder naam.

Toch gaat het soms fout en pakt de politie criminelen op na illegale handel met bitcoins. Pieter Hartel, hoogleraar Cyber Security Universiteit Twente, legt uit: ?Met bitcoins kun je niets kopen, ja, een pizza. Als je een huis of auto wilt aanschaffen, moet je het toch eerst omzetten in euro?s. En hier komen banken aan te pas. Daar gaat het balletje vaak rollen.? Het is mogelijk om deze stap te omzeilen. Via criminelen met een vriendje die voor bank spelen. ?Maar dan kun je natuurlijk bedot worden. Je vriendje neemt je mee naar een louche caf? en zegt: ik heb nog wel een zakje met dertig duizend euro, laten we die transactie doen. Voor je het weet, kom je zonder bitcoins, zonder dertig duizend euro en m?t een blauw oog weer buiten.?

Big data
Ondanks dat het bij de omzetting van de valuta soms verkeerd gaat, is het een betrouwbare weg. Als je het goed aanpakt, is een wapen zo besteld. Het samenspel van Bitcoin en Tor maakt het volgens Van Wegberg tot een toxic cocktail. ?Op het moment dat je beide technologie?n combineert, heb je een systeem waarmee je anoniem kunt betalen en internetten, wat betekent dat je anoniem met elkaar kunt communiceren en handelen.?

De technologie zelf is dus nagenoeg zuiver. Hoe anoniem je op het dark web blijft, bepaal je volgens professor Hartel zelf. ?E?n foutje en je bent de pineut.? Van Wegberg vult aan: ?Tot op heden zijn arrestaties rondom personen die illegale dingen op het Tor-netwerk deden voornamelijk verricht door het klassieke politiewerk van het infiltreren van een organisatie, of mensen die fouten maakten. Dat zat ?m dus niet in het technisch breken van het Tor-netwerk.?

Fouten maken, goed speurwerk. Dat is mogelijk door de grote hoeveelheid data die op het dark web wordt geproduceerd. ?Als je genoeg datapunten hebt, kun je via big data-oplossingen dingen aan elkaar proberen te correleren?, stelt Van Wegberg. ?Op dit moment verzamelen ze voornamelijk in de Verenigde Staten veel data, vooral de FBI en NSA houden zich hiermee bezig.?

Vingerafdrukken
Maar in de zomer van 2015 verschenen op diverse nieuwssites verontrustende berichten dat Tor helemaal niet zo anoniem zou zijn als werd gedacht. Onderzoekers van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) kwamen met een nieuwe methode om aan de hand van ?vingerafdrukken? het signaal van een gebruiker te volgen. Zij stellen dat ze dankzij verschillende patronen, algoritmes en heel veel data met 88 procent nauwkeurigheid verborgen servers kunnen identificeren.

Professor Hartel is hier vrij nuchter onder. ?Iedereen is verschillend. De manier waarop jij tikt is anders dan waarop ik tik. Met die verschillen kun je best wat. Je kunt correlaties doen, informatie aan elkaar linken, maar daarmee heb je niet meteen een boef te pakken.? En zo blijven terroristen vrijwel zonder risico wapens bestellen, propaganda zaaien en ongehinderd communiceren.

Puzzelwerk
Inlichtingendiensten gaan door met hun jacht op criminelen. Het is als vissen met een schepnetje in die reusachtige oceaan: je moet goed zoeken. Af en toe hebben ze beet, en verandert die ondergrondse crimineel in een zichtbare ziel.

Maar het blijft een lastige klus. ?Het kost heel veel puzzelwerk om iemand op te sporen?, aldus Hartel. Kunnen hackers in dienst van de overheid de systemen kraken, zodat identiteiten van criminelen zichtbaar worden? ?Of ze het echt kunnen, weet niemand?, zegt Hartel, ?maar als er een organisatie is die dat weet, dan zou het de NSA zijn.?

Gigantische hoeveelheden data, uitgebreide puzzels en kraken is lastig. De overheid zou surfen op de Tor-browser kunnen verbieden. Maar volgens Hartel is handhaving onmogelijk. In China is het wel verboden, wordt Tor-verkeer ?afgetapt en weggemikt?. ?Maar Tor wordt ook gebruikt voor goede doeleinden. Het vermoeden is dat ongeveer de helft goed is en de andere helft kwaad. Elke technologie is dual used.?

Marktplaats
Die kwade kant ontdekte Ross Ulbricht, oprichter van de online zwarte markt Silk Road. D? plek waar het allemaal begon. Een zwarte markt waar echt alles te koop was, maar na vele maanden speurwerk opgerold door de FBI dankzij een fout van Ulbricht zelf.

Mede door deze ?vangst? signaleert Van Wegberg een verschuiving van aanbod. ?Wat je nu ziet gebeuren is dat iedereen zijn eigen toko begint. Iedereen zet zijn eigen marktplaats op.? De markt fragmenteert en het aanbod vergroot. Verschillende vormen van cybercrime worden nu aangeboden als service. ?Hierdoor is de technische drempel voor mensen om bijvoorbeeld een DDoS-aanval uit te voeren theoretisch heel laag. Jij en ik hoeven er geen verstand van te hebben. Je moet alleen weten waar je het kunt aanschaffen en op welke server of site je je pijlen wilt richten.?

Nu steeds meer spelers de markt betreden, is het voor opsporingsdiensten nog lastiger om identiteiten te achterhalen. Zij moeten zoeken in een alsmaar groter wordend web van onzichtbare datanetwerken. In een web waarin alle spelers elkaar blind ontmoeten. Waar rechercheurs hand in hand gaan met hun prooi, zonder te weten wat ze hebben gevangen. Tot de prooi zijn masker verliest. Zichtbaar wordt in de onderstroom van de reusachtige oceaan en niet langer meer verdwenen is. Tot die tijd blijven nieuwe terroristen de weg naar het anonieme paradijs betreden.

Bronnen: Kijk op kennis

Dark Web: Donkere digitale wereld zonder wetten

dark web3

Waar koop je de beste hero?ne? En hoe vind je een geschikte huur?moordenaar? Gewoon vanachter de computer, terwijl je volledig anoniem surft op het ?dark web?. Opsporingsdiensten krijgen er nauwelijks greep op.

Nederland is wereldwijd koploper in de online verkoop van drugs. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van instituut RAND Europe in Brussel. De handel op internet in allerlei soorten verdovende middelen groeit explosief. En voor de politie is het niet makkelijk om grip te krijgen op deze schimmige wereld.

De grote hoeveelheden drugs worden verkocht via illegale marktplaatsen op internet. Cryptomarkten, heten ze in jargon. Deze websites zijn verstopt achter een TOR-browser voor extra anonimiteit. De drugs worden na betaling met bitcoins vaak gewoon via de post verstuurd.
Nederlandse verkopers zijn verantwoordelijk voor minstens 8 procent van de wereldwijde maandelijkse online drugsomzet. Vooral XTC en speed zijn favoriete exportproducten.
De online handel in drugs floreert ook wereldwijd. Tussen 2013 en 2016 is het aantal drugstransacties verdrievoudigd. In EenVandaag spreken we hierover met Gert Ras, die aan het hoofd staat van het Team High Tech Crime van de Landelijke Eenheid. Ook een gesprek met IT-specialist en ?ethisch hacker? Arjen Kamphuis.

De Duitse politie gaat zich meer richten op de bestrijding van criminaliteit op het ‘dark web’. Het wapen dat gebruikt werd bij de recente schietpartij in M?nchen werd via een digitale zwarte markt gekocht.

Voor zuivere drugs tegen een betaalbare prijs surfen de slimste verslaafden met een speciale internetbrowser naar een online zwarte markt. Silk Road is met zijn miljarden aan omzet en gelikt design ongetwijfeld de bekendste illegale onlinemarktplaats. Met een beetje geluk en heel veel mankracht kreeg de Amerikaanse opsporingsdienst FBI de eigenaar van de website in het vizier. Maar ook talloze andere handelsplekken, met namen als Alphabay, Abraxas en Nucleus, trekken maandelijks honderdduizenden duistere bezoekers. De 18-jarige jongeman die twee weken geleden een aanslag pleegde in M?nchen, kocht zijn wapen op het ?dark web?.

Je kunt het zo gek niet bedenken of het is te koop op deze marktplaatsen. Niet alleen wapens, drugs en kinderporno, maar ook het Amerikaanse staatsburgerschap, een vals paspoort of een onherleidbare creditcard worden via deze plaatsen bemachtigd.

Betalen kan er met de virtuele bitcoin. Anonimiteit van ver?zender en ontvanger zijn daarmee gegarandeerd. Het product belandt enkele dagen na bestelling via de post op de deurmat. Dankzij de reviews van andere gebruikers zijn verkopers zeer betrouwbaar.

Toen Jamie Bartlett zich in de krochten van het web begaf, viel het hem vooral op hoe klantvriendelijk de dealers zijn. ?Ze adverteren met kwaliteit, stunten met prijzen en sturen zeer correcte berichten.? Niet zo verwonderlijk, want klant?beoordelingen zijn de enige manier om zich op die verder volledig anonieme marktplaats te kunnen onderscheiden. ?Er was zelfs iemand die fairtradedrugs aanbood. Niet die van drugs?baronnen, maar van Colombiaanse boeren. De verkoper beloofde zelfs 20 procent van de opbrengst te investeren in educatieprogramma?s?, zei hij op een conferentie van Technology, Entertainment en Design (TED) in september vorig jaar. Op die jaarlijkse TED-bijeenkomst worden vooraanstaande mensen gevraagd om laag?drempelig een ?goed idee? met het grote publiek te delen. Ondertussen vloeien er miljarden euro?s over de internationale zwarte markt. Volledig buiten het zicht van de bovenwereld.

Lesje cybercrime

Drugsdealers en -gebruikers hoeven dankzij het dark web hun stoel niet meer uit. Er zijn geen rivaliserende straatbendes, geen overlastgevende dealers en geen vervuilde drugs. De concurrentie is internationaal. ?Zeecontainers worden de wereld rond gestuurd tussen producerende, bestellende en doorvoerlanden?, ervaart de internationale politieorganisatie Interpol. ?Om deze criminaliteit en bedreiging voor de volks?gezondheid te bestrijden, moeten wetshandhavingsinstanties hun eigen cybercrime-eenheden ontwikkelen?, stelt de organisatie in een rapport uit februari vorig jaar.

Het duistere internet is voor de politie een groot internationaal probleem. Toch wagen opsporings?instanties pogingen om criminelen te ontmoedigen gebruik te maken van deze onlineplatforms. Volgens Rolf van Wegberg, cybercrimeonderzoeker en verbonden aan de Technische Universiteit Delft en het onderzoeksinstituut TNO, moet de nadruk niet enkel liggen op het ?vangen van boeven?, maar dient de politie te proberen ?hun ecosysteem om zeep te helpen.? Hij traint regelmatig klassen van twintig internationale politie- en opsporingsmedewerkers om criminelen online het leven zuur te maken.

Anonimiteit is volgens de 28-jarige wetenschapper de voedingsbodem voor illegaal gedrag. Deze vorm van criminaliteit is volgens hem interessant voor lieden met onzuivere bedoelingen omdat ze gegarandeerd buiten het zicht van politie en justitie kunnen handelen en betalen. De politie moet uit die anonieme infrastructuur juist haar kracht putten, vindt Van Wegberg.

Als voorbeeld neemt hij de Zweedse politie. ?Toen zij een illegale marktplaats offline wilde en kon halen, zorgde ze er eerst voor dat ze de gebruikersnamen van de twintig grootste handelaren in beeld had. Daarna haalden ze de site offline. Voordat een crimineel zich kon registreren op een nieuwe website, die vaak binnen enkele dagen of weken na een ?takedown? online komt, registreerde de politie een account met de gebruikersnaam van de crimineel. Daarachter zetten ze, in grote letters: politie.?

Data vangen boeven

Op die manier richt de politie in ??n keer de zorgvuldig online opgebouwde reputatie van een crimineel te gronde, volgens Van Wegberg. ?Zo?n boef moet weer bij nul beginnen. Zo maak je het dark web minder aantrekkelijk voor criminele activiteiten.?

Zo nu en dan worden er ook boeven gevangen. Meestal personen die nooit eerder in aanraking kwamen met politie en justitie. Van Wegberg kreeg inzicht in een database van arrestanten die in verband werden gebracht met drugshandel en het dark web. ?Vaak zijn het jonge mannen. Verder kan ik er niet veel over zeggen, omdat er gewoon te weinig mensen zijn opgepakt.?

Een crimineel is in deze om?geving vaak alleen op te pakken wanneer hij een foutje maakt. De eigenaar van zwartemarktplaats Silk Road liep tegen de lamp toen hij ergens op een forum zijn e-mailadres liet rondslingeren in combinatie met zijn gebruikers?naam. Een tweede kiest een gebruikersnaam die lijkt op zijn echte naam, en een derde wisselt de bitcoins waarmee drugs zijn verkocht in tegen euro?s. Ook pedofiel Robert M. was actief op het dark web. Na zijn arrestatie in 2013 werkte hij mee met het politieonderzoek. De politie dook in zijn onlinenetwerk en bracht meer dan 500 kinderpornozaken aan het licht.

Bitcoins zijn volledig anoniem, maar de politie heeft ??n voordeel; het kasboek is openbaar. Van ieder account is precies bekend hoeveel bitcoins erop staan, wie er geld op de virtuele rekening stort en aan wie geld wordt toegestuurd. Het enige wat niet bekend is, is het antwoord op de vraag van welk ?natuurlijke persoon? de rekening is.

Met ?big data?-analyses probeert de politie daar de vinger achter te krijgen. Alle gegevens worden op ??n hoop gegooid en door de politie geanalyseerd. Zo weet ze welke rekeninghouders met elkaar samenwerken, en of het om een handelaar of een koper gaat.

En eens wil een crimineel zijn bitcoins weer omzetten in valuta waarmee hij een auto kan kopen, of een broodje bij de bakker. Daar raakt de virtuele wereld de werkelijke wereld. Een foutje is zo gemaakt, en met een beetje geluk pakt de politie dan niet alleen een enkel crimineel individu, maar rolt ze het hele netwerk op dat ze met die analyse in kaart bracht.

Kopten

Op deze manier internet afspeuren, kost opsporingsinstanties wel veel meer mankracht dan wanneer mensen met Firefox, Google Chrome of Internet Explorer op het web surfen. ?Steeds vaker zijn we niet in staat om te achterhalen wat terroristen met elkaar bespreken. Dat geeft hun een enorme voorsprong op ons?, klaagde FBI-directeur James Comey vorig jaar over het dark web.

?Dat is te kort door de bocht?-reageert Van Wegberg. ?Het is op zich zuiver om gebruik te maken van technologie?n die je communicatie versleutelen. Sinds kort heeft ook WhatsApp een ?encrypted? berichtenservice. Niet om gebruikers dingen te laten doen die het daglicht niet kunnen verdragen, maar om hun privacy te gunnen. Het is kortzichtig om te roepen dat het vervelend is wanneer gesprekken tussen onverdachte individuen de strijd tegen terrorisme bemoeilijken.?

Interpol stelt in zijn werelddrug?rapport uit 2014 dat de onlinemarktplaats voor drugs steeds groter en brutaler wordt. ?Als deze trend doorzet, heeft het dark web met verboden goederen het potentieel om uit te groeien tot een populaire koopplaats?, waarschuwt de UNODC, de VN-organisatie tegen drugs en misdaad.

Toch is het dark web niet enkel aantrekkelijk voor criminelen, pedo?fielen en rekruterings?websites van Islamitische Staat. ?Voor alle minderheidsgroeperingen in een ondemocratische samenleving kan anoniem surfen meerwaarde hebben.? Jaap-Henk Hoepman, universitair hoofd?docent digital security aan de Radboud Universiteit Nijmegen: ?Ik kan me voorstellen dat ook de kopten in Egypte een eigen website op het dark web zouden willen.?

?Anonieme browser bevordert democratie?

Iets wat via het anonieme Tor-netwerk wordt verstuurd, reist via een aantal wille?keurige servers van het netwerk. Tor staat voor The Onion Router, omdat het netwerk de versleutelde bestanden als een ui laag voor laag afpelt en decodeert. De Amerikaanse marine ontwikkelde de technologie in de jaren 70 van de vorige eeuw om veilig te kunnen communiceren.

Jaap-Henk Hoepman, universitair hoofddocent digitale veiligheid aan de Radboud Universiteit Nijmegen, biedt vrijwillig zijn computer aan als tussenstation. Op zijn weg op internet bevat het verstuurde bestand slechts de informatie van een verzendende server en een ontvangende server. De berichten zijn bovendien versleuteld, zodat geen van de servers de inhoud kan lezen.

Hoepman erkent dat er via het Tor-netwerk bestanden verstuurd worden die het daglicht niet kunnen verdragen. ?Maar dat gebeurt op het normale internet ook. Ik bied een snelweg aan waarover mensen met hun bestanden kunnen reizen. Dat ze daar vervolgens ook misbruik van kunnen maken, is hun eigen verantwoordelijkheid.?

Voor Hoepman is privacy de belangrijke motivatie om onderdeel te zijn van het Tor-netwerk. ?De opsporingsdiensten van nu kunnen meer dan de Stasi uit toenmalig Oost-Duitsland. Denk alleen al aan het feit dat de politie van iedereen met een smartphone precies kan zien waar je de hele dag bent geweest.?

Anoniem surfen is voor Hoepman dan ook ?een druppel op een gloeiende plaat.? Meewerken doet hij uit ide?le overwegingen. ?Het helpt te voorkomen dat veiligheidsdiensten in bulk ?lle informatie over ieder??n verzamelen. Dat kan vooral schadelijk zijn voor kwetsbare groepen in de samenleving.?

 

Jamie Bartlett zei in zijn TEDTalk in september vorig jaar al de voordelen van het Tor-netwerk te zien voor burgers die bezorgd zijn over hun privacy. ?In de jaren 70 is internet begonnen als een militair project. In de jaren 80 ontdekten academici het. In de jaren 90 omarmden commerci?le bedrijven internet, en in 2000 kwamen de socialemedianetwerken op. En nu evolueert internet weer.?

Het ?nieuwe? internet is volgens Bartett ?veilig, volledig anoniem en moeilijk te censureren.? Dat is goed nieuws als je illegale pornografie wilt bekijken of ongestraft goede drugs wilt bestellen. Maar het is ook goed nieuws als je geeft om vrijheid en democratie.

E?n praktisch nadeel heeft surfen via de Tor-browser tot nu toe wel. Doordat informatie via servers over de hele wereld wordt gestuurd, is het snel bekijken van een YouTubefilmpje er vooralsnog niet bij.

?Oprollen Silk Road verdient geen schoonheidsprijs?

Met veel bombarie maakte de Amerikaanse opsporingsdienst FBI in oktober 2013 bekend dat hij de ?drugsmarktplaats? Silk Road 1.0 had opgerold. ?Niet zo slim?, oordeelt Rolf van Wegberg. Enkele weken daarna ging Silk Road 2.0 online. Die marktplaats trok ?mede door de media-aandacht en FBI-pers?berichten? meer gebruikers dan zijn voorganger.

Twee, drie beheerders van Silk Road 1.0 werden opgepakt. ?Bepaald geen label voor succes?, vindt Van Wegberg. ?De FBI had daar veel meer uit kunnen halen?, stelt de onderzoeker, die verbonden is aan de TU Delft en TNO. ?Op de site waren minimaal 5000 handelaren actief. De FBI was succes?vol ge?nfiltreerd in de website. Ze konden de achterkant van de website in kaart brengen. De administratie, de bitcoin?adressen, alles.?

Ze deden het niet. Dat het probleem Silk Road niet was opgelost, bleek toen er enkele weken later een nieuwe versie van de marktplaats op het dark web verscheen. ?De server van Silk Road 2.0 stond in Nederland. De Nederlandse politie heeft, voordat die website werd opgedoekt, daar een kopie van gemaakt. Die data worden nu geanalyseerd.?

Inmiddels is Silk Road 3.0 in de lucht.

De documentaire “Down the Deep, Dark Web” verkent de kansen?en de gevaren van de dit deel van het web dat niet?ge?ndexeerd wordt door zoekmachines. Yuval Orr, een Isra?lische journalist, werd gefascineerd door het Dark Web en voerde?maandenlang gesprekken?met technische experts en crypto-anarchisten over de diverse mogelijkheden ervan. In bovenstaand fragment is?Orr aan het begin van zijn reis: een niet-gereglementeerde markt, een ruimte voor verborgen revoluties, drugs, terrorisme en kinderporno.

https://www.youtube.com/watch?v=Ct_tb0UVaWg

Bronnen: Reformatorisch dagblad, The Atlantic

Drugsmarktplaatsen op het web

Nederland loopt wereldwijd voor op in de online verkoop van drugs dit valt op te maken uit onderzoek van het Internet-facilitated drugs trade – “An analysis of the size scope and the role of the Netherlands” van onderzoeksinstituut RAND Europe uit Brussel. In opdracht van het ministerie van Veiligheid en Justitie onderzocht RAND Europe in januari 2016 een maand lang de rol van Nederlandse kopers en verkopers in de online drugshandel op cryptomarkten – websites verscholen achter een speciale browser voor extra anonimiteit die wereldwijd handelen in (met name) illegale goederen. Het bureau analyseerde de drugverkoopdata van de acht actiefste cryptomarkten. Daarnaast spraken onderzoekers met rechtshandhavers. Ze spitten politiedossiers door. En ze deden literatuuronderzoek. Werkelijk alle verschillende soorten drugs van Xtc tot wiet en speed wordt per post bezorgd. De handel in illegale drugs via internet is marginaal in vergelijking met de fysieke markt. De schattingen zijn dat de totale maandelijkse omzet op deze markten minimaal 12.6 miljoen euro bedraagt. Wanneer medicijnen, alcohol en tabak worden weggelaten is de omzet zelf nog minder: 10.6 miljoen. De maximum schatting voor de maandelijkse drugsomzet op alle cryptomarkten komt uit op 22 miljoen euro.

Het WODC biedt ons een kijkje in de wereld van het darkweb en spreekt over zogenaamde Cryptomarkten. Na het oprollen van de beruchte webwinkel Silk Road (Silk Road werd gerund door de Amerikaan Ross Ulbricht, een scheikundige van in de dertig die met zijn website een platform bood voor de handel in drugs, gestolen goederen, wapens en huurmoordenaars) door de FBI in oktober 2013 zijn er wereldwijd vijftig zogenoemde cryptomarktplaatsen ontstaan, oftewel winkels die alleen via een Tor Browser kunnen worden benaderd. Cryptomarkten lijken qua uiterlijk veel op online markplaatsen, zoals Marktplaats.nl of eBay. De drie grootste markten, AlphaBay, Nucleus en Dreammarket, bevatten ongeveer 65 procent van alle advertenties voor alle producten en diensten samen. Deze marktplaatsen maken tegenwoordig drie keer zoveel omzet dan in de tijd?van Silk Road. Verkopers zitten vooral in de Verenigde Staten, Rusland, Frankrijk, Duitsland, India en Nederland.

Bronnen: NRC , Emerce.nl, WODC

Van kennis naar innovatie voor veiligheid en justitie

venj congres 2016

Wat gebeurt er als prachtige innovaties in de zorg of industrie in?handen vallen van kwaadwillenden? Staan de kansen en risico?s van?3D-printen hoog op de beleidsagenda? Welke kansen en bedreigingen?neemt big data mee voor het domein veiligheid en justitie?

Dat waren enkele vraagstukken die Henk Geveke, directeur Defensie?en Veiligheid van TNO, op 20 mei 2016 op het symposium ?Van?kennis naar innovatie voor Veiligheid en Justitie? onder de aandacht?bracht. Meer dan 200 medewerkers van VenJ en haar ondersteunende?diensten en instellingen en TNO gingen in gesprek om elkaar te?inspireren, kennis en ervaringen te delen en nieuwe verbindingen te?leggen.

Tijdens de bijeenkomst kwamen tal van deelnemers met vragen en?idee?n. Daarvoor was een grote ?innovatiemuur? opgesteld, waar?iedereen zijn ?innovatie- en onderzoeksbehoeften? kon indienen.??Want innovatie, is en blijft een kwestie van kansen zien en pakken?,?benadrukte Riedstra.

siebe riedsma
Het ministerie stimuleert al jaren aandacht voor veiligheid en?justitie binnen de toegepaste wetenschap. Kennisinstituut TNO is?hierin actief met het onderzoeksprogramma ?Vraaggestuurd
Programma Veilige Maatschappij?. Onder regie van het innovatieteam?VenJ wordt dit programma jaarlijks afgestemd met TNO en?worden hierin doorlopend nieuwe onderzoeksvragen verwerkt.
Het toegepaste wetenschappelijk onderzoek helpt toekomstige?uitdagingen het hoofd te bieden waar het ministerie en haar?ondersteunende diensten en instellingen mee te maken hebben.

Samenwerken is informeren en stimuleren
Vragen en nieuwe idee?n voor onderzoek kwamen tijdens het?interactieve symposium van beide kanten. Geveke benadrukte dat?zijn organisatie direct bij VenJ aan de bel trekt als het nieuwe?ontwikkelingen signaleert in wetenschap en technologie die voor?het ministerie van belang kunnen zijn. Omgekeerd zullen zich bij?Veiligheid en Justitie steeds nieuwe vragen aandienen waar TNO?een antwoord op kan geven. Dat is wat hem betreft de kern van de?samenwerking: elkaar doorlopend informeren en stimuleren?nieuwe uitdagingen op te pakken.?Ook voor SG Siebe Riedstra stond vast dat samenwerking met?kennisinstituten, universiteiten en het bedrijfsleven, de sleutel is?tot innovaties binnen het veiligheidsdomein. ?Zo zijn we gezamenlijk?in staat oplossingen te ontwikkelen die voor ons praktisch?bruikbaar zijn”.

Meer dan technologie
Op het symposium kwam helder naar?voren dat TNO zich niet alleen richt op?technisch onderzoek, wat vaak wordt?gedacht. De organisatie ontwikkelt ook?kennis op het gebied van processen,?informatie en de mens. Tijdens de?interactieve sessies kwam naar voren dat?big data een belangrijke rol speelt in het?voorblijven van criminele activiteiten op?het internet. Criminelen ontwikkelen?volgens Riedstra namelijk ?sneller dan?het licht? nieuwe illegale concepten en?businessmodellen. Daar moeten VenJ en?TNO zeer alert op zijn binnen ?n buiten?onze grenzen. Intensieve internationale?samenwerking is voor een veilig internet dan ook essentieel. Geveke?noemde in dat verband de samenwerking tussen zijn organisatie en?INTERPOL, wat heeft geresulteerd in speciale algoritmes die met?succes kinderporno, wapen- en drugshandel en andere criminele?activiteiten op het Dark Web bestrijden.?Big data en algoritmes blijken belangrijke wapens in de strijd tegen?misdaad. Riedstra memoreerde de uitgave Van predictive naar?prescriptive policing die TNO hem in mei dit jaar aanbood. Daarin staat?dat algoritmes het politiewerk ingrijpend zullen veranderen. Zo kan?de politie op basis van eerdere incidenten voorspellen waar de?volgende misdaad zal gaan plaatsvinden. ?Fantastisch? noemde hij?deze ontwikkeling. Maar voor het analyseren van big data hebben?we tools van kennisinstellingen nodig waarmee de politie concreet?aan de slag kan.

Je baan wordt een algoritme
Geveke stond naast de mooie kansen ook stil bij de bedreigingen van?nieuwe technologie?n zoals algoritmes en robots. Als voorbeeld?noemde hij een groot advocatenkantoor in de VS die een machine?inzet in plaats van een geschoolde jurist: ?Meet Ross, the legal robot?

henk geveke

?Who?s next?? vroeg hij zich hardop af. ?Managers? Politieagenten ??Rechters? Beleidsmedewerkers? Misschien verandert uw baan straks?wel in een algoritme. Iets om grondig over na te denken. Welkom in?de wondere en veelzijdige wereld van TNO. Robots, data en?kunstmatige intelligentie zijn vertrouwde onderwerpen in onze?laboratoria. Ook op het terrein van veiligheid en justitie.?

You ain?t seen nothing yet
Geveke riep de periode 2004-2010 in herinnering, toen hij directeur?Nationale Veiligheid bij BZK was. De ontwikkelingen op het gebied?van technologie zijn sindsdien verdrievoudigd. Criminaliteit is?verschoven van de publieke ruimte naar het versleutelde Dark Web.?Meer blauw op straat? Daar is het volgens hem niet langer om te?doen. Mensen melden overlast tegenwoordig via Facebook of apps?en bellen naar alarmnummer 112 is niet meer van deze tijd. Het?woord cybercrisis klonk in 2004 nog als een exotisch begrip, maar?nu blijkt de vitale infrastructuur kwetsbaar voor uitval door iets?waar we slechts tien jaar geleden nauwelijks van hadden gehoord.?En ?you ain?t seen nothing yet?.?De 3D-printer brengt mooie innovaties, maar ook bedreigingen met
zich mee. Nog even en we kunnen eenvoudig bij een printshop?allerlei gebruiksvoorwerpen uitdraaien, tot aan voedsel toe.?Criminelen daarentegen zien 3D-printen als een technologie om
wapens mee te produceren, of drugs. Ze gebruiken daarvoor?grondstoffen die moeiteloos de scans op Schiphol passeren. VenJ en?TNO zijn genoodzaakt nieuwe barri?res te bedenken en te ontwikkelen?om die ontwikkeling tegen te gaan. Er zal toezicht moeten?komen op het digitaal verhandelen van printontwerpen.

Shared Research en Open Innovatie
Op al die snelle veranderingen zullen we volgens Geveke als ministerie?en kennisinstituut samen moeten anticiperen. Dat vraagt om een?intensieve manier van samenwerken. ?Als overheidsorganisatie bent?u gebaat bij het hebben of bereiken van zekerheden, terwijl we bij?TNO dagelijks juist omgaan met en op zoek zijn naar ?nzekerheden.?Innovaties kunnen ook mislukken. Daar leren we juist veel van.??Hij vervolgde: ?We geloven niet in het op eigen houtje onderzoek?doen, maar in shared research, open innovatie. Strategische?kennisopbouw mondt uit in innovaties op de langere termijn, maar?cre?ert tegelijkertijd een cruciale basis voor kort cyclische innovaties?die snel antwoord geven op plotselinge vragen. Intensieve?samenwerking op strategisch niveau helpt zowel lang cyclische als?kort cyclische innovaties mogelijk te maken.?

VenJ en TNO trekken samen op om de samenwerking tussen beide?partijen te versterken. Zij hopen dat de fascinatie en passie van TNO?ers?voor wetenschap en technologie op iedereen aanstekelijk zal werken.?Wij verheugen ons op een versterking van de samenwerking met het?ministerie, in brede zin, voor alle DG?s en uitvoeringsorganisaties.?Het Innovatieteam vormt hierin een belangrijke schakel tussen vraag?en aanbod uit het domein veiligheid en justitie en de kennisexperts?van TNO. Laten we elkaar blijven inspireren, veel experimenteren en?van elkaar leren.

Bron: Magazine Nationale Veiligheid en Crisisbeheersing

[slideshare id=61354641&doc=104tnorpredictivepolicingweb-160426065651&type=d]
[slideshare id=59600264&doc=hetnieuwemelden-160315191155&type=d]
[slideshare id=45934998&doc=brochurecybersecurity2015web-150317070257-conversion-gate01&type=d]

Bommen, granaten en terroristen die katten aaien

bommen

Woorden en beelden zijn soms net zo krachtig als bommenwerpers. De strijd van overheden tegen de IS is daarom deels een communicatiewedloop. De technologische ontwikkelingen gaan snel. Hoe zorgen we ervoor dat we niet achterop raken?

Een mollige peuter richt trots een machinegeweer op ons, een kleuter onthoofdt haar knuffel en een tienjarig kind liquideert een militair: de beelden uit de Islamitische Staat missen hun doel nooit. Verspreid via social media zijn ze vaak minstens zo krachtig als vuurwapens. Ze nestelen zich in de hoofden van vriend en vijand om daar hun manipulerende, motiverende, of juist ontmoedigende werk te doen.

is cats

Een belangrijk verschil tussen de terroristen van Al Qaeda en van IS is dat de laatsten ?digital natives? zijn en de kracht van social media beter begrijpen. Of ze nu angst zaaien met afgehakte hoofden, of empathie oogsten met sympathieke strijders die katten aaien: de ?storytellers? van de IS doen niet onder voor de marketingstrategen van een multinational. Een goede ?internetstrijder? oogst bij IS dan ook evenveel waardering als een ervaren sluipschutter.

?de ?storytellers? van de IS doen niet onder voor de marketingstrategen van een multinational?

Social bots

Social media als Facebook en Twitter zijn voor terroristen belangrijke platformen om jongeren die vatbaar zijn voor radicale idee?n te manipuleren met eenzijdige informatie. Steeds vaker gebeurt dit met accounts die niet door mensen, maar door machines worden bestierd. Het betreft ?social bots?: computerprogramma?s, ontworpen om te communiceren met mensen.

Ze maken grootschalige manipulatie via social media veel gemakkelijker. De sociale platformen zouden een grotere rol kunnen spelen om radicalisering tegen te gaan, maar doen dit slechts mondjesmaat. Wel heeft de Europese Commissie onlangs met Microsoft, Facebook, YouTube en Twitter afgesproken dat haatzaaiende inhoud binnen 24 uur verwijderd wordt, mits burgers er melding van maken.

Ook gesloten platformen spelen een steeds grotere rol in de informatiewedloop tussen de IS en westerse overheden. Versleutelde apps als Signal of WhatsApp maken het mogelijk te communiceren buiten het zicht van informatiediensten. Games die onder jongeren populair zijn, zoals Grand Theft Auto (een spel waarin je agenten kunt aanrijden), bieden de IS de mogelijkheid om in besloten kring precies de juiste doelgroep aan te spreken. En het Dark Web, een versleuteld deel van internet, wordt onder meer gebruikt om ongezien aan uitreisdocumenten te komen en anoniem geld te storten aan het kalifaat.

Van wetenschap tot wapen

Veel goedbedoelde nieuwe-mediatechnologie?n veranderen in wapentuig, zodra misdadigers ze in handen krijgen. Dit zijn drie actuele voorbeelden.

Social Bots

Alan Turing ontwikkelde in 1950 de Turing test, die test of een machine te onderscheiden is van een mens. Sindsdien hebben wetenschappers grote stappen gezet in de ontwikkeling van computerprogramma?s die overtuigend communiceren met mensen. Social bots, gebruikt door zowel commerci?le bedrijven als misdadigers, komen hier uit voort. Bedrijven als Microsoft, Google en Amazon investeren miljarden in zelflerende varianten die steeds intelligenter worden.

Dark Web

Drugs, wapenhandel, kinderporno en identiteitsvervalsing: het dark web biedt alles wat het daglicht schuwt. Het is toegankelijk met speciale, door iedereen te downloaden software en gebruikers kunnen er anoniem doen wat ze goeddunkt. Het dark web is onderdeel van het ?deep web?, ooit begonnen als een internetvariant waar de Amerikaanse marine kon overleggen zonder pottenkijkers. Inmiddels maken ook terroristische organisaties als IS er dankbaar gebruik van.

Virtual reality

Technieken om de werkelijkheid te simuleren met behulp van software en eventueel een soort bril werden aanvankelijk vooral gebruikt voor het trainen van piloten, artsen en militairen. Vanaf de jaren negentig ging de gamingindustrie ermee aan de haal. De Oculus Rift is het meest actuele middel waarmee gebruikers zich in een andere context kunnen wanen. Experts vrezen dat terroristen dit soort apparatuur zullen inzetten voor het trainen van strijders. IS gebruikt oorlogsgames en gamification in hun uitingen nu al om strijders te recruteren.

Rol van de overheid

De overheid is zich bewust van de grote rol die deze technologie?n spelen in radicaliseringsprocessen. Gezien de snelle technologische ontwikkelingen op het gebied van versleuteling en kunstmatige intelligentie zal deze rol steeds groter worden.

Inlichtingendiensten, politie en politici missen echter zowel de expertise als wettelijke ruimte om in te grijpen. Goed bedoelde, Hollywoodachtige filmpjes met een alternatief verhaal vallen in het niets bij de enorme stroom ?reality TV? van IS. Twitterende politici missen de autoriteit om online serieuze invloed te hebben. Voor elke site die uit de lucht wordt gehaald, verschijnen tien nieuwe. En de inzet van afluistertechnologie?n en censuur door de overheid stuit op maatschappelijke en juridische weerstand.

TNO volgt deze ontwikkelingen nauwgezet en zoekt met overheden en private partijen naar best practices en maatregelen. Hoewel eenvoudige oplossingen niet voor het grijpen zijn, denkt TNO dat burgers een veel grotere rol kunnen spelen bij het produceren van tegengeluiden. En ouders, politie en scholen zouden zich actiever moeten bemoeien met het internetgedrag van jongeren om radicalisering op tijd te onderkennen.

De technologische ontwikkelingen gaan snel. Om niet achterop te raken, moet de overheid investeren in kennis en expertise op het gebied van nieuwe media, versleuteling en kunstmatige intelligentie. Alleen als overheid, industrie en kenniscentra als TNO op dit gebied samenwerken, kan Nederland terroristen in deze communicatiewedloop de pas afsnijden.

Dit artikel is gebaseerd op een gesprek met Arnout de Vries van TNO.

Bronnen: TNO Time

Dark Net: de achterbuurt van het internet

9200000046267442 jamie bartlett

De Britse journalist Jamie Bartlett trok voor zijn boek The Dark Net naar de verborgen zelfkant van internet: wapens, drugs, porno, neonazi’s en anorexiafans. En? ‘Niets was zoals ik het verwachtte.’

Wat als je harddrugs zou kunnen kopen in een keurige winkel, met de ecstasy, marihuana en coca?ne netjes ge?taleerd in de schappen? Tegen schappelijke prijzen en zonder de angst dat de narcoticabrigade op de loer ligt? Op een plek waar je een praatje kunt aanknopen met andere shoppers, die je graag helpen bij je keuze? ‘Heb je de aanbieding van de week gezien? Dat is puike hero?ne! Zou ik zeker 20 gram van meenemen.’

Die winkels bestaan, zegt de Britse researcher en journalist Jamie Bartlett: online. Op hetzelfde wereldwijde computernetwerk waar we terechtkunnen voor boeken, dvd’s, smartphones en hotelkamers kunnen we terecht voor GHB, LSA, poppers, speed, 2C-B, kanna, iboga?ne, kratom, DMT en andere drugs. Op websites die in vorm en opzet niet veel afwijken van een Marktplaats of eBay. De drugshandelaren houden zich op het dark net op, een deel van internet dat alleen met een speciale webbrowser valt te ontdekken.

Bartlett schreef er een boek over, dat in een Nederlandse vertaling is verschenen. The Dark Net gaat niet alleen over de drugshandel online, maar over een heel parallel universum op internet bevolkt door neonazi’s, cyberpesters, pornografen, anorexiafans en pedofielen. Een apart hoofdstuk wijdt Bartlett aan de cypherpunks, die in technologie het middel zien om zich te bevrijden van de staat. Uit hun kringen kwam de bitcoin voort, de virtuele munt die anonieme, elektronische betalingen mogelijk maakt. De bitcoin is het smeermiddel voor schimmige zaakjes online.

Vier jaar dompelde Bartlett zich onder in de zelfkant van het internet. Je zou denken dat hij door genoeg digitale drek waadde om er een depressie aan over te houden. Maar in een gesprek via Skype – om in stijl te blijven – blijkt Bartlett (36) een montere, laconieke Brit, die zijn geloof in de mensheid nog niet heeft verloren. ‘Dat is het gekke. Veel mensen die online de vreselijkste dingen doen en zeggen blijken als je ze persoonlijk ontmoet heel aardig. Dat levert ook weer een probleem op. Je kunt ze zo sympathiek gaan vinden dat je uit het oog verliest wat voor ergs ze op internet uitspoken.’

-0-0-820-540

Een wereld vol pedofielen, cyberpesters en neonazi’s. Het beeld dat je schetst van internet in The Dark Net stemt wel somber.

‘Het boek bestrijkt niet het hele internet. Ik heb geprobeerd een accuraat beeld te geven van de duistere plekken, niet een perfect gebalanceerd verhaal met ook de mooie dingen. Ik had van mezelf verwacht dat ik meer geschokt zou zijn over wat ik online heb aangetroffen, maar ik ben eerder minder bezorgd en juist meer relaxt. Het is vaak niet zo beroerd als je denkt.

‘Niets was zoals ik het verwachtte, op basis van wat ik er in de media over had gelezen. Neem Silk Road, de verborgen marktplaats waar je drugs en wapens kon kopen. Ik dacht dat het een schimmige boel zou zijn, net als de drugsdeals op straat. Het bleek een professionele, concurrerende markt, die kwalitatief geweldige producten bood met een uitstekende klantenservice. Het is net als eBay.

‘Ik had ook een heel ander beeld van de websites waarop mensen die aan anorexia lijden elkaar ontmoeten en tips geven over hoe je nog verder kunt vermageren. Ik verwachtte dat die pro-ana-sites sinistere ontmoetingsplekken zouden zijn, donker en boosaardig. Maar de gebruikers zijn juist heel meelevend, zorgzaam en aardig voor elkaar. Dat is misschien wel gevaarlijker. Want mensen die deze stoornis hebben, vinden daar een sympathiek oor. Ze kunnen verslingerd raken aan die positieve reacties en nog extremer worden in hun gedrag.’

Je hebt de mensen achter antimoslim-forums, sekscams en pedofielenwebsites opgezocht. Was dat moeilijk?

‘Als wetenschapper en journalist heb je dankzij internet meer mogelijkheden dan tien jaar terug. Ik kan in een paar muisklikken aan de praat raken met iemand die een pro-anorexia-website beheert in de Verenigde Staten. Iedereen wil met je praten, maar vooral online, anoniem. Je weet dan niet of ze de hele waarheid spreken, en of ze zijn wie ze zeggen te zijn.

‘Het meeste werk is gaan zitten in mensen zover te krijgen dat ze je face-to-face willen ontmoeten. Als je ze als journalist weet te overtuigen dat je eerlijk over hen zult schrijven, kun je hun vertrouwen winnen. De ander kan op internet checken of je wel deugt. Aan de andere kant: veel van deze groepen voelen zich onbegrepen. Ze willen dolgraag hun verhaal kwijt.’

Bartlett zegt dat hij zijn gesprekspartners nog eens heeft benaderd nadat The Dark Net was verschenen. Alleen Paul, een werkloze dertiger in het noorden van Groot-Brittanni? die in blogs en forums de superioriteit van het blanke ras propageert, had achteraf iets te klagen. ‘Misschien niet eens omdat ik hem als een neonazi wegzet. Paul heeft er meer moeite mee dat ik hem omschrijf als een goedlachse, beleefde en attente man in het echte leven, terwijl hij zich op internet gedraagt als een racistische fanaticus. Hij ziet geen verschil tussen zijn offline- en onlinekarakter.’

E?n keer in het boek valt Bartlett uit zijn rol als toeschouwer, onbedoeld. De journalist woont een ‘live-optreden’ bij van Vex, Auryn en Blath, drie meiden die seks met elkaar hebben voor een webcam terwijl duizenden mannen toekijken. De mannen zijn bezoekers van de website Chaturbate en ze kunnen tegen betaling de meiden extra handelingen laten verrichten. De tarieven voor ’tepels kussen’ en ‘vibratorgebruik’ staan keurig vermeld op het scherm.

pistool

‘We hebben vandaag een schrijver te gast, mensen’, zegt Vex opeens tegen de camera. Ik begin met mijn hoofd te schudden. Heftig. ‘En als jullie de komende minuut duizend tokens fooi geven, komt hij even in beeld.’ Ping! Ping! Ping! Vex springt van het bed en trekt me mee, in beeld.

‘Hallo allemaal’, zeg ik.

‘Hallo’, antwoorden een stuk of tien licht- en donkerblauwe namen op het computerscherm.

‘Ik schrijf ook een “boek”‘, typt iemand.

‘Ik betaal tienduizend tokens als je hem pijpt’, zegt een ander.

‘Jongens! Niet doen! Hoe zullen we hem op Chaturbate noemen?’

‘De Pen Is Machtiger!’

Ik trek me haastig terug.

Opmerkelijk aan The Dark Net is dat sommige ontluisterende verschijnselen die pas onlangs lijken te zijn ontstaan al een hele tijd meegaan. Neem het fenomeen trolling, waarbij internetters de grofste middelen inzetten om een ander online tot op het bot te vernederen, om die voor het oog van de hele wereld voor schut te zetten. Anoniem.

In Nederland maakten we in 2003 kennis met het verschijnsel reaguurder (‘Ga nou es deaud’) toen de website GeenStijl werd opgericht. Maar al bijna dertig jaar eerder, toen de voorganger van het internet nog het speeltje was van een handvol academici, klotste het vitriool tegen de virtuele plinten.

Een chatgroep die in 1976 werd opgericht om te debatteren over technische vernieuwingen op dat Arpanet ontaarde binnen de kortste keren in een wedstrijd moddergooien. Vooral nieuwkomers die de etiquette nog niet kenden en de cultuur niet begrepen kregen de volle laag. Oprichter Ken Harrenstein zou de deelnemers van de chatgroep later omschrijven als ‘een stel bevlogen vechtjassen die een paardenkadaver aan gruzelementen beukten’.

Sommigen hebben het online kwetsen tot ‘kunst’ verheven, zo blijkt uit The Dark Net. Bartlett spoorde een van de trollen op, Zack. Hij is begin 30 en haalt al tien jaar anderen op internet het bloed onder de nagels vandaan door elk debat met gestrekt been in te gaan en dat vol te houden tot de tegenpartij in de touwen hangt. Zack laat zien hoe hij op een obscuur forum een slachtoffer ‘binnenhengelt’ met een ogenschijnlijk onschuldig politiek commentaar. Als het doelwit hapt, overlaadt Zack hem met een stortvloed aan vileine opmerkingen, citaten van Cervantes en Shakespeare en video’s van zijn penis in diverse standjes.

‘Wat heeft dat nou voor zin’, vraagt Bartlett aan de trol.

Na een korte stilte zegt Zack: ‘Weet ik niet, maar het was wel leuk. Het doet er eigenlijk niet toe dat het verder zinloos was.’

Wat maakt dat mensen zich op internet zo gemakkelijk laten gaan?

‘Mensen wanen zich achter een computerscherm onbespied, zeker als ze anoniem reageren. Er is niemand die weet wie je bent. Er is geen sociale controle, er is geen repercussie voor als je je misdraagt. Je mist ook de aanwijzingen die je in een gewoon gesprek oppikt, de lichaamstaal, dus je reageert misschien feller. Het medium lijkt onbeschoftheid in de hand te werken.

‘Vroeger schreeuwden we tegen de televisie als we daar iemand zagen met wie we het niet eens waren. Als we indertijd in elke huiskamer microfoons hadden opgehangen en al die uitbarstingen hadden verzameld en geturfd, hadden we toen al geconstateerd dat het land ontspoort. Zoals we nu denken dat het mis is met de wereld omdat iedereen op Facebook en Twitter zo tekeergaat. Het probleem van internet is dat een kleine groep mensen zo’n grote stem krijgt. Het ongenoegen is beter zichtbaar.’

We willen kennelijk gehoord worden – ook als er niemand luistert. We leveren commentaar, ook al is het de 423ste reactie onder een bericht. Waarom?

‘Om dezelfde reden als waarom mensen hele lemma’s volschrijven op Wikipedia, zonder daar de credits voor te krijgen. Het is een natuurlijke aandrang tot zelfexpressie. Het is een manier om stoom af te blazen. Er wordt nooit over gesproken, maar volgens mij is een van de drijvende krachten achter negatief gedrag verveling. Je hebt niks te doen, dus ga je maar online. Internet is een oneindige bron van vermaak.’

In een lezing die op YouTube is te zien, stel je dat het dark net mainstream gaat. Hoe zie je dat?

‘Het zal niet zo zijn dat iedereen de technologie gaat gebruiken om zijn mail onleesbaar te maken of anoniem te surfen. Maar je ziet wel dat mensen zich zorgen maken over hun privacy, dat elk aspect van het leven in data wordt gevangen. Waardoor je bijvoorbeeld advertenties ziet over zaken waar je zes maanden geleden naar hebt gekeken. Dus als er alternatieven komen waarin dat niet gebeurt worden die populairder. Hoe meer ze worden gebruikt, hoe meer mensen zich zullen aansluiten. Zie de apps als Whatsapp en Telegram die je berichten versleutelen. Daar had twee jaar geleden nog niemand van gehoord. Nu hebben ze honderden miljoenen gebruikers.’

Assassination Market: een premie op het hoofd van Obama, Wilders en Ayaan Hirsi Ali.?

Van alle vijanden die Barack Obama dood wensen, zijn er een paar die werkelijk een premie hebben gezet op het hoofd van de Amerikaanse president. Ze zijn te vinden op de Assassination Market, een website waarop de deelnemers geld inzetten op de datum waarop iemand komt te overlijden. Hoeveel mensen hebben gegokt op het overlijden van Obama is niet bekend. Wel hoeveel ze gezamenlijk hebben ingezet: rond de 40 bitcoin, een virtuele munteenheid. De huidige koers van een bitcoin is 335 euro.

De Assassination Market is alleen te bezoeken met een Tor-webbrowser. Tor staat voor een netwerk dat onafhankelijk opereert van het zichtbare internet en waarop gebruikers kunnen surfen zonder dat ze te traceren zijn. De technologie achter Tor werd ontwikkeld door computerwetenschappers in dienst van de Amerikaanse marine, dat de blauwdrukken in 2004 vrijgaf. Met Tor kunnen mensen in landen met een zware internetcensuur toch vrijuit communiceren, maar de technologie wordt ook gebruikt door criminelen, verspreiders van kinderporno en terroristen.

De Assassination Market is gebaseerd op idee?n die de Amerikaan Jim Bell in 1995 in een essay vastlegde. Volgens Bell zouden politici zich correcter gedragen als ze weten dat er een premie op hun hoofd staat, of kan komen te staan. Er zit een adder onder het gras, signaleert Bartlett in The Dark Net: als er maar genoeg mensen kwaad worden op een gezagsdrager zal het prijzengeld zo hoog worden dat iemand een voorspelling doet om die vervolgens te laten uitkomen en zo zeker te zijn van de beloning.

Vandaar dat de laatste instructie op de Assassination Market luidt: ‘Of je je voorspelling wilt laten uitkomen is helemaal aan jou.’

KLEIN LEXICON VAN HET ‘DARK NET’

De duistere kanten van internet hebben hun eigen jargon voortgebracht. Hier een greep uit termen die aan de orde komen in het boek van Jamie Bartlett.

Doxing ?-?priv?gegevens van een gebruiker achterhalen en op internet publiceren

Trolling -?opzettelijk online discussies saboteren, puur voor de lol

Flaming -?oudere term voor trolling

Crap-flooding -?nieuwsgroepen of forums overladen met onzincontent

Click bait -?‘lokaaslink’, verwijzing die bezoeker moet verleiden tot klikken, leidt vaak naar webpagina die boodschap in verwijzing helemaal niet waarmaakt

Screenie -?synoniem voor screendump, schermafbeelding

Cryptograaf -?specialist in digitale versleuteling of geheimcode

Crypto-currency -?virtuele munt, niet te traceren, niet uitgegeven door een land, bijvoorbeeld de bitcoin. Betalingen zijn versleuteld.

Cypherpunk -?anarchist die in encryptie een middel ziet tot sociale en politieke omwentelingen

Hash -?digitale handtekening uniek voor een enkel bestand

Tor Hidden Services -?websites die alleen zijn te bezoeken met TOR-browser

Tor -?afkorting van The Onion Router, netwerk dat communicatie tussen computers zodanig versleutelt (de originele boodschap krijgt steeds meer lagen eromheen, zoals een ui lagen heeft) en omleidt dat bron niet meer valt te achterhalen

Hidden Wiki -?index van Tor Hidden Services

Camshow -?videokanaal waarop live seks wordt bedreven voor een webcam

Thread -?lopende discussie van deelnemers op een forum

Pro-ana -?aanduiding voor website waarop lijders aan anorexia nervosa onder andere tips uitwisselen om er nog magerder uit te zien

Rickrolling -?internetters onder valse voorwendselen lokken naar videoclip van Rick Astley, met de song Never Gonna Give You Up uit 1987

Bronnen: De Volkskrant

Anoniem drugs kopen: daad, arrestatie en proces

Anoniem drugs kopen doe je zo. Een uitleg van?Sybren Kooistra en Jeroen Trommelen

Het vereist enige voorbereiding, maar daarna is het online-aankopen van een pakketje drugs net zo eenvoudig als het bestellen van een winterjas op een online warenhuis. Een druk op de knop en na enkele dagen wordt het thuisbezorgd, doorgaans in een verrassende verpakking. Elk product wordt uitvoerig gerecenseerd dus je weet precies wat je koopt. Voor trouwe klanten geldt vaak een ‘niet bezorgd geld terug’ -garantie.

Wat eerder voor opschudding zorgde in de taximarkt en hotelkamerverhuur, speelt nu ook in de wereld van drugsaankopen. Onlinedrugsmarkten houden zich niet aan bestaande regels en bedienen consument op hun grilligste wenk. Dat gaat deels ten koste van de gevestigde aanbieders, zoals scooterjongens met een 06-nummer en vage dealers in toiletten en achterafsteegjes.

Enige voorwaarde is handigheid met computers. De grote onlinedrugswinkels zitten niet op het gewone internet maar op het meestal onzichtbare Tor-netwerk. Om daar te komen moet bijvoorbeeld het besturingsprogramma Tails worden ge?nstalleerd. Daarmee wordt meteen encrytieprogramma PGP binnengehaald, dat nodig is om anoniem te mailen. Veel drugswebwinkels stellen dat als eis.

Afrekenen gebeurt in bitcoin, de digitale rekeneenheid die de groei van de ondergrondse markten enorm heeft gestimuleerd. Wie anoniem bitcoins wil kopen, kan ondermeer terecht bij bitcoinautomaten die in diverse steden zijn opgedoken. Ze zien eruit als pinautomaten, maar slikken juist eurobiljetten in en geven er bitcoins voor terug.

Eenmaal op het netwerk wordt snel duidelijk waar het in deze wereld om gaat. De populaire zoekmachine heet ‘Grams’. Die hanteert dezelfde kleurtjes als Google maar is volledig ingericht om naar drugs te zoeken. Op Tor is weliswaar alles te koop en hebben ook terroristen, kinderpornohandelaars en ultravrije geesten hun ontmoetingsplaatsen, maar op de marktplaatsen draait het dataverkeer vooral om drugs.

Drugszoekmachine Grams

De achilleshiel van die handel is de bezorging. De drugs worden verstuurd via reguliere brieven of pakjes, of verstopt een klein product dat kennelijk bij een gewone webwinkel is gekocht. ‘Fantastische vermomming!’, melden klanten dan op de website. ‘Great stealth!’ Opiaten en cannabisproducten worden vacu?m verpakt om detectie met speurhonden te bemoeilijken.

LSD-handelaren hebben het relatief makkelijk. Die drugs zijn gedrenkt in stukjes papier die per dosis kleiner zijn dan een cent. Een opgetogen klant in Amerika publiceerde op internet de brief waarin hij zijn bestelling kreeg: een kennelijke uitnodiging om een Rode Kruis-cursus op zijn werk bij te wonen. ‘Bewaar svp bijgevoegde coupon als bewijs van uw uitnodiging.’

Brief met LSD papier (Bron: gwern.net)

Toch worden bestellingen regelmatig onderschept, vermoedelijk vanwege gerichte zoekacties van justitie die zich voordoet als klant. Afgelopen juli staakte cannabishandelaar DutchMagic de leverantie aan nieuwe adressen in Frankrijk. ‘Er worden er te veel onderschept; 90 procent van de negatieve feedback komt momenteel uit Frankrijk.’

Voor ’trusted buyers’ (vertrouwde klanten die vaker dan zes keer hebben gekocht), geldt een garantieregeling. Maar nieuwe of incidentele klanten zijn bij onderschepping hun bitcoins kwijt. Op de reactiepagina’s van veel kleinere aanbieders wemelt het van boze klachten over niet geleverde drugs. Scam! (oplichting).

Vooral in Australi? en Scandinavische landen worden relatief veel drugsbrieven en -pakjes onderschept. In de Verenigde Staten worden alle poststukken van voor en achter gefotografeerd . Dat is de papieren tak van de afluisterprogramma’s van inlichtingendiensten. Het blijkt een effectief middel om afzenders en geadresseerden in kaart te brengen, desnoods achteraf. Veel Nederlandse handelaren leveren voor de zekerheid niet aan de VS.

Interview: “Ik doe het voor het gevoel van vrijheid”

Achter de onlinehandel in drugs schuilt een hele ideologie van wantrouwen in de overheid. Die is belangrijker dan het geld, zegt ‘Markovich’.

Hij is rond de 30, zegt hij, en de afgelopen vier jaar is hij fulltimehandelaar in de hallucinerende drug lsd. ‘Mijn favoriete drug’, aldus ‘Markovich’, zoals hij zich noemt op de anonieme drugsmarktplaatsen. Volgens de wet is lsd een harddrug waarvan handel en invoer zwaar bestraft kunnen worden met jaren gevangenisstraf. Maar dat is de wet, gemaakt door de overheid. En dat is volgens hem nu juist het probleem.

Markovich omschrijft zich als libertari?r of ‘anarchokapitalist’. Hij gelooft in een vrije markt zonder restrictie. ‘Ik heb een opvoeding gehad in een VVD- en D66-gezin en heb die ideologie jarenlang aangehangen. Mensen die zich niet aan de regels hielden en niet meehielpen de samenleving te maken, moesten volgens mij zwaar worden gestraft. Dat was een VVD-trekje van me.’

Het waren de zonden van zijn jeugd. Tegenwoordig is hij tegen alle vormen van regulering. ‘Ik wantrouw elke overheid, bijvoorbeeld omdat het softdrugsbeleid criminelen maakt van heel veel Nederlanders.’ Zo maakt hij zelf wel uit wat goed en rechtvaardig is in de wereld, en dat werkt volgens hem prima. ‘Ik zou bijvoorbeeld niets willen verkopen waar direct leed aan kleeft, zoals gestolen spullen of porno waarin dwang voorkomt. Als de lsd die ik verkoop onder dwang gemaakt zou zijn, zou ik direct met de verkoop stoppen.’

Het interview vindt plaats via een chatprogramma op de anonieme verkoopplaats Agora. Dat we echt met ‘Markovich’ communiceren – wie dat dan ook is – kunnen we vaststellen via de op zijn website gepubliceerde, unieke PGP-sleutel.

Wat is er goed aan onlinedrugsmarktplaatsen?

‘De hogere kwaliteit. In het geval van lsd werd in de begindagen van de marktplaatsen het aantal microgram per zegel zwaar overdreven. Door marktwerking bleek het lucratiever om het werkelijke aantal microgram te adverteren. Gebruikers bleven dan terugkomen omdat ze precies kregen wat ze hadden gekocht. De nieuwe mogelijkheden worden met open armen ontvangen.’

Onlinehandelaren leveren zowel soft- als harddrugs aan iedereen. Heb je daar geen moeite mee?

‘Nee, behalve dat ik bang zou zijn dat dealers met een breed aanbod zich minder toeleggen op kwaliteit dan op kwantiteit. Ik heb zelf goede contacten met de mensen die tot de zogeheten ‘Shiva Family’ behoren, de marktleiders op het gebied van lsd. Daardoor kan ik die drugs voor een zacht prijsje krijgen.’

En je verkoopt desgewenst aan minderjarigen.

‘Ook minderjarigen zijn de baas over hun eigen lichaam. Iedereen moet de ruimte krijgen om zijn eigen fouten te kunnen maken in het leven. Als bijvoorbeeld een 16-jarige een hero?neverslaving krijgt door drugsgebruik, hoe hij er ook aan komt, zou ik de verantwoordelijkheid daarvoor leggen bij de ouders. Niet bij de dealer.’

Je verstuurt de drugs per post. Dat schijnt vaak mis te gaan.

‘In Moskou komt 50 procent van de brieven niet aan, in de rest van Rusland 10 procent, ongeveer hetzelfde in Itali?. In Scandinavi? komt 60 procent niet aan, daar is de politie op twee adressen binnengevallen en ging het om meer dan honderd lsd-zegels. Ik verkoop niet in Nederland omdat ik het de politie niet te makkelijk wil maken om bestellingen te doen en een profiel van mij op te bouwen. De omzet is goed genoeg en de verdiensten zijn niet onredelijk.’

Wat doe je met alle bitcoins? Ga je door tot je rijk bent of heb je andere doelen?

‘Als alle bitcoins zijn witgewassen en de kosten zijn betaald, verdien ik een modaal inkomen. We zijn hier met twee eigenaren en een werknemer en geven ook aan goede doelen. Zelf geef ik ongeveer 20 procent aan een project voor mensen die het slachtoffer zijn van een executieverkoop. Ik spaar en beleg voor mijn pensioen en zet elke maand een paar bitcoin opzij. Daarvan zou ik misschien rijk kunnen worden. Maar ik doe het niet voor het geld. Het gaat om het gevoel van vrijheid dat me dat geeft.’

Wie zijn je klanten?

‘Sommigen maakt het niks uit wat een bitcoin is; ze gebruiken het systeem alleen maar om een gram coca?ne te bestellen. Maar er is een grote groep die het oneens is met het beleid van de overheid en op deze manier burgerlijk ongehoorzaam wil zijn, onder wie ikzelf. Ik zie steeds meer jongeren met een anarchistische, agoristische of libertaire ideologie. Dat komt doordat we niet meer afhankelijk zijn van de Nederlandse staats-tv en geaccordeerde media maar ook kunnen putten uit de blogosfeer van onafhankelijke journalisten, Twitter en andere kanalen. Die durven kritisch te zijn en zijn niet afhankelijk zijn van de staat.’

Arrestatie: Als Blake thuis is, wordt Defcon actief

Wapens, drugs, identiteitsbewijzen, het is allemaal te krijgen op de website Silk Road. Met behulp van een infiltrant weet de FBI versie 2.0 op te rollen. Het onderzoek voert tot in Nederland.

Wie is Defcon? Die vraag houdt de Amerikaanse FBI bezig. Dit staat voor de recherche vast: Defcon is de man achter de criminele internetwinkel Silk Road 2.0, volgens de FBI ‘een van de grootste, meest geavanceerde en vaakst bezochte criminele marktplaatsen op internet’.

Het is najaar 2013 en de strijd van justitie tegen de internetbazaar Silk Road lijkt op die tegen een zevenkoppige draak. Nauwelijks een maand nadat het de FBI is gelukt om Silk Road 1.0 te blokkeren en zijn oprichter te arresteren – een 29-jarige natuurkundestudent uit San Francisco – is er alweer een opvolger online: Silk Road 2.0.

Alles is precies hetzelfde, constateert de FBI. Silk Road 2.0 oogt net als zijn voorganger als een soort bol.com, met dien verstande dat je hier geen boeken en dvd’s in je bestelmandje legt, maar drugs, wapens en vervalste identiteitsbewijzen. Je kunt er een vervalst Deens paspoort kopen, niet van echt te onderscheiden, pure coca?ne uit Peru en ook ‘witte weduwe’, eerste kwaliteit wiet uit Nederland. Handelaar ‘Hollandse magie’ levert wereldwijd.

Silk Road 2.0 draait circa 8 miljoen dollar (6,4 miljoen euro) omzet per maand, schat justitie. In de Verenigde Staten wordt al hardop gevreesd dat de war on drugs definitief verloren is door de opkomst van deze vrijwel onkraakbare internetwinkels.

Maar wie is de mysterieuze ‘Defcon’ die deze site draaiende houdt? Hij is niet bang voor de politie, schrijft hij in een chatbericht aan zijn volgelingen, eind december 2013. ‘Andere beheerders zouden zich misschien wellicht drukken nu het gevaarlijk wordt, maar ik ben bereid nu met jullie mee te vechten.’

De man achter het pseudoniem Defcon heeft zijn identiteit zorgvuldig versleuteld. Hij runt zijn bazaar via een zogenoemde Tor-browser, waarmee je anoniem kunt internetten. Dankzij digitale trucs en slimme versleutelingstechnieken is hij vrijwel onvindbaar.

Hoe werkt Tor?

Defcon heeft een klein groepje van getrouwen: zogenaamde supporters. In het echt ontmoeten ze elkaar nooit, maar vanachter hun computer – elk met een valse naam en verstopt achter een Tor-browser – lossen ze alledaagse problemen op rondom de internetwinkel. Ze vormen als het ware de helpdesk van Silk Road.

Wat Defcon niet weet, is dat de politie meekijkt. Een van zijn trouwste assistenten in het supportteam is namelijk een undercoveragent. De infiltrant is er al bij vanaf begin oktober 2013, als bij de helpdesk plannen worden gesmeed om Silk Road uit de as te laten verrijzen.

Al snel weet de infiltrant als werknemer op de loonlijst te komen: in totaal zal de agent tussen januari en oktober 2014 ruim 32 duizend dollar (bijna 25 duizend euro) ontvangen. Dat wordt hem overgemaakt in bitcoins, een internetbetaaleenheid die legaal is, maar waarbij de afzender veelal onzichtbaar blijft en die daarom geliefd is bij onlinedrugshandel.

Aanvankelijk kan de agent slechts toekijken hoe onder zijn neus miljoenen aan drugsgeld worden verdiend. Defcon schrijft met zijn volgelingen over zijn grootste angst: dat justitie de servers vindt waarop zijn website draait. De beveiliging van de servers houdt hem erg bezig. ‘Dit neemt het meeste van mijn tijd in beslag.’

Het begin van het einde van Silk Road 2.0 begint op 6 april 2014. Op die dag logt Defcon met zijn eigen account in op de helpdeskpagina. De undercoveragent heeft inmiddels zoveel rechten dat hij dit kan zien.

Voor het eerst ontdekt de infiltrant zo iets meer over Defcon: hij werkt vanaf een Apple-computer en gebruikt als browser een verouderde versie van Google Chrome.

De doorbraak komt een maand later. Het cybercrime squad van de FBI ontdekt de locatie van de servers van Silk Road, iets dat Defcon uit alle macht geheim probeert te houden. Ze blijken zich te bevinden in Nederland.

‘In mei nam de FBI contact met ons op’, zegt een woordvoerder van het landelijk parket in Den Haag. ‘Daarna zijn servers in beslag genomen.’

Op 30 mei 2014 maakt de Nederlandse recherche een kopie van de servers en deelt die met de FBI. In deze gegevens ontdekken hun Amerikaanse collega’s een belangrijke aanwijzing: de registratie van de webwinkel is aangevraagd vanaf een e-mailadres dat lijkt te bestaat uit een voor- en achternaam: Blake B.

De rechercheurs vragen gegevens van het e-mailadres op bij Google. Op het account is ingelogd door dezelfde computer als waarmee, blijkt uit de gegevens van de gekopieerde server, ook het beheer over Silk Road wordt gevoerd. In de mailbox staan kopie?n van berichten op het Silk Road-forum die slechts voor ingewijden zichtbaar zijn.

De politie achterhaalt dat Blake B. op 6 april 2014 zijn e-mail opende met een Apple-computer en vanuit een verouderde versie van Google Chrome. Precies zoals Defcon diezelfde dag deed toen hij inlogde op de helpdesk van Silk Road.

Blake B., een rossige 26-jarige programmeur uit San Francisco, beschikt over bitcoins ter waarde van ruim 273 duizend dollar (219 duizend euro). Op zijn Twitteraccount, waar hij zichzelf ‘bitcoin-dromer’ noemt, ontdekken rechercheurs een verwijzing naar Silk Road.

Twitter-account van Blake B.

Op woensdag 10 september 2014 logeert B. bij familie in Houston, Texas. Verdekt opgestelde agenten houden bij wanneer de twintiger het pand verlaat. Tegelijkertijd is de recherche ook digitaal actief: de undercover agent houdt het Silk Road-forum in de gaten. Defcon blijkt slechts digitaal actief als B. thuis is en logt uit vlak voordat B. de deur verlaat. Voor de FBI is er geen twijfel: Defcon en Blake B. zijn ‘een en dezelfde persoon.’

Op 5 november wordt B. in San Francisco gearresteerd. Als hij schuldig wordt bevonden, kan hij levenslang krijgen wegens drugshandel. Nu Silk Road 2.0 is geblokkeerd, staan andere criminele marktplaatsen klaar om de handel voort te zetten. Vrijdag al werd Silk Road 3.0 gelanceerd.

Deze reconstructie is gebaseerd op de voorlopige dagvaarding van Blake B. in New York.

Het proces tegen Maikel S.: “Een slim ventje uit Woerden met dvd-hoesjes vol MDMA”

In Chicago begon het proces tegen de Nederlander Maikel S., die via het ondergrondse internet verdovende middelen verkocht. Hij begon zijn zaakjes al als scholier.

Maikel wist al vroeg hoe het zou kunnen aflopen. In het smoelenboek van zijn vwo-eindexamenklas, vier jaar geleden, stonden onder zijn frisgeknipte jongenshoofd een paar zware zinnen.

‘Levensmotto: het leven is rot, en dan ga je dood.’

‘Over twintig jaar: miljonair of levenslang.’

En zie: Maikel S. uit Woerden staat voor een rechter in Chicago, wegens het verhandelen van drugs via internet. Hij zou miljoenen hebben verdiend en hij had er veertig jaar voor kunnen krijgen. En dat op zijn twee?ntwintigste.

Inmiddels is er een deal in de maak: als hij goed meewerkt met de Amerikaanse justitie, wordt het maximaal vijftien jaar. En als hij, zoals wordt verwacht, zijn straf straks in Nederland mag uitzitten, dan wordt de duur naar Nederlandse proporties teruggebracht. Dat zal, zo schat de Nederlandse advocaat Bart Stapert, die de overdracht voorbereidt, uitkomen op zo’n acht jaar.

Maikel, zeggen de Amerikaanse autoriteiten, is ??n van de grootste drugsdealers die ooit actief is geweest op internet.

Maikel, zegt zijn advocaat, is een kleine jongen die wordt gebruikt als schrikbeeld.

Maikel, zeggen oud-klasgenoten, is gewoon een handige jongen die graag geld wilde verdienen.

Als je ergens kunt handelen dan is het op internet, dat had S. al jong door. Eind oktober 2007, op zijn 15de, maakt hij zijn eerste deal op een forum voor scooterliefhebbers. ‘Nieuwe Pinasco begrenzer, nooit gemonteerd geweest, compleet met boekje een afstandsbediening. Vaste prijs 50 euro.’

De klanten zijn overwegend positief. ‘Snel afgehandeld, goeie jongen’, zegt er een. ‘Netjes en op tijd geld binnen’, zegt een ander, die hem iets heeft verkocht. ‘Goudeerlijke jongen.’

Nog geen zes jaar later, op 27 augustus 2013, landt hij op het vliegveld van Miami. In zijn tas zit 20 duizend dollar, er staat een gehuurde Lambor-ghini klaar waarmee hij straks naar South Beach zal rijden voor een feestje. Hij wil het Amerikaanse deel van zijn drugshandel verkopen aan twee Amerikaanse partners. Dat moet gevierd worden.

Maar zo ver komt het niet. Amerikaanse rechercheurs houden S. op het vliegveld aan. Undercoveragenten houden hem al anderhalf jaar in de gaten. Op de ondergrondse online- marktplaats Silk Road hebben ze de deals van ene SuperTrips op de voet gevolgd – het lijkt een van de grootste drugshandelaren van het internet. Ze hebben op het vliegveld van Chicago dvd-hoesjes onderschept met mdma (xtc) erin, afkomstig uit Nederland. De vingerafdrukken blijken bij navraag in Nederland te matchen met die van Maikel S.

In de periode daarna heeft Maikel volgens de Amerikaanse justitie 104 kilo mdma, 566.000 xtc-pillen, 4 kilo coca?ne, 3 kilo benzodiazepine en verder nog amfetamine, marihuana en lsd naar zijn klanten verstuurd. Volgens de Amerikaanse speurders zou hij daarbij 385 duizend bitcoins hebben omgezet, wat tegen de huidige koers zou neerkomen op 160 miljoen euro. Maar de koers is niet altijd zo hoog geweest, hij heeft ook inkoopkosten, en SuperTrips is door de enorme schommelingen van de munt ook wel eens wat verloren. De Amerikanen houden het op een winst van 3 miljoen.

Nog steeds niet slecht, voor een jongen van (dan) 21.

Maikel is een handige jongen op internet, blijkt al in 2009. Op 17-jarige leeftijd begint hij een bureautje dat websites bouwt. Hij rekent een uurtarief van 50 tot 65 euro per uur. Daarnaast blijft hij handelen op het scooterfora, waar hij de leden ook van relatie-advies voorziet. ‘Een beetje arrogant zijn, en voor het grotendeels grappig, werkt gewoon heel goed.’

Hij verdient er aardig mee, met die handeltjes. Op zijn examengala komt hij in een zwart pak op een dikke Yamaha-motor aanrijden. Eigenlijk zou er een heel escorte van motorrijders om hem heen hangen, kennissen van weer een ander forum, maar dat valt een beetje in het water door de regen – uiteindelijk zijn er maar een paar. Maar het zijn de fora waar hij zijn contacten opdoet.

Na zijn examen werkt hij, naast een parttime hbo-studie informatica, voor diverse ict-bedrijven, meestal is dat van korte duur. Bij een daarvan, Aspider, wordt hij ontslagen omdat hij zijn werk (het bouwen van apps) zou hebben uitbesteed aan anderen, zeggen betrokkenen tegen NRC Handelsblad. Maar bij een ander, TriOpSys, is men bijzonder tevreden. ‘Het was een heel slim ventje’, zegt directeur Rob Timman, die destijds projecten met hem deed. ‘En dat heeft hij ook wel laten zien. Hij was gespecialiseerd in iOS, maakte prototypes, en deed dat heel leuk. Als hij dat door anderen liet doen, deed hij dat heel geraffineerd. ‘

Hij was in zichzelf gekeerd, het was een stille jongen, zegt hij. Maar hij maakte een onuitwisbare indruk. ‘Hij had een Audi, die reed hij bij ons op de kruising in de prak tegen een andere auto. Het was een enorme klap. Even later kwam hij bij ons binnen, een beetje versuft, om heel laconiek aan het werk te gaan. De volgende dag kwam hij voorrijden in een nieuwe Audi A5.’

Nadat dat was gebeurd, bleef hij steeds vaker zomaar weg, zegt Timman. Op 19 juni 2012 werd hij op staande voet ontslagen. ‘Ik ben blij dat te hebben gedaan. Ik dacht na dat ongeluk: hier klopt iets niet. Hoe kan zo’n jongen aan zo’n auto komen?’ Uit het onderzoek van het Amerikaanse Openbaar Ministerie blijkt dat SuperTrips vanaf voorjaar 2012 actief was op Silk Road.

Uit het onderzoek blijkt ook dat er tien anderen betrokken waren bij de handel. Sommigen waren gewoon in -dienst van Maikel, maar zeker vier anderen fungeerden als toeleverancier. Die worden niet vervolgd, althans, de Nederlanders onder hen niet, zegt het Openbaar Ministerie. ‘We hebben andere prioriteiten. We hebben genoeg te doen.’

Advocaat Paul Petruzzi van Maikel S. vindt dat merkwaardig. ‘Ze zeggen dat hij een grote dealer was, maar hij was gewoon een dealer, zoals de dealers op straat. Alleen is die straat nu virtueel. De leveranciers daarachter zijn de grote jongens. Die worden met rust gelaten.’

Bronnen: De Volkskrant

Samen ten strijde trekken op het Dark Web

dark web1Op het Dark Web kunnen criminelen relatief eenvoudig handelen in drugs, wapens of kinderporno. Ook cybercriminelen, mensenhandelaren en terroristische organisaties zijn er actief. Interpol global complex on innovation en TNO ontwierpen een training waarin misdaadbestrijders leren hoe criminelen handelen op dit duistere deel van het internet.

Het Dark Web is een verza?meling van duizenden websites, die gebruik maken van TOR of I2P-adressen om IP-adressen te verbergen. Op die manier kunnen criminelen en terroristen anoniem blijven en dat is precies wat ze willen.? Aan het woord is Pim Takkenberg, TNO?er en oud-politieman. ?Neem een drugshandelaar. Die komt alleen nog in contact met de re?le wereld bij het kopen en het afleveren van de handelswaar. Maar ook daar zijn trucs op gevonden, zoals het gebruik van leegstaande panden.?

Criminelen kunnen op het Dark Web een tweede identiteit aannemen, compleet met virtueel geld, marktplaatsen en sites waar ze elkaar vertellen hoe betrouw?baar een potenti?le zakenpartner is. Takkenberg: ?Ze voelen zich op het Dark Web zo op hun gemak, dat ze de re?le wereld zo veel mogelijk proberen te vermijden.?

Big Data tegen criminelen

Rechercheren op het duistere internet is een vak apart zegt TNO?er Mark van Staalduinen, die van huis uit big data analyse expert is: ?Big data helpt bij de opsporing op het Dark Web. Zo kan de taal die criminelen gebrui?ken een indicatie zijn voor de plaats waarvandaan ze opereren. Maar Nederlandse criminelen weten dat ook en communiceren bij voorkeur in het Engels. Wie nog ?Nederlands gebruikt, krijgt een waarschuwing van de anderen.? Al met al is duidelijk, concludeert Van Staalduinen, dat criminelen en terroristen het internet steeds vaker en steeds slimmer gebrui?ken en dat de opsporingsinstan?ties niet mogen achterblijven.

Van Staalduinen en Takkenberg ontwierpen daarom samen met TNO?er Pieter Hartel en collega?s van het Interpol Global Complex on Innovation de vijfdaagse Dark Web Training Game. Hartel: ?We hebben realistische trainingsomgeving gebouwd waar de cur?sisten de rol van koper, verkoper of administrator spelen en op marktplaatsen handelen met cryptovaluta?s zoals de Bitcoin. Ook leren ze er welke opsporings?methoden effectief zijn en hoe ze die moeten toepassen.?

Cursisten uit 21 landen

Het ?spel? bevindt zich in een veilige en gecontroleerde trainings- omgeving en zonder de beperkingen die de wetgeving stelt aan deals met criminelen in de re?le wereld. Van Staalduinen: ?De trainingsomgeving is flexibel en kan snel worden aangepast aan de nieuwste methoden van crimi?nelen. Met de opgedane kennis kunnen de cursisten bovendien het bewustzijn over de dreigingen van het Dark Web in hun eigen organisatie vergroten.? De cursus is inmiddels in Singapore gehou?den met deelnemers uit eenen?twintig landen, waaronder Australi?, Finland, Ghana, Hong Kong, Indonesi?, Nederland en Turkije. Van Staalduinen: ?De cursisten waren erg enthousiast en we gaan op grond van hun ervaringen nu verbeteringen aanbrengen. Daarna gaan we de cursus verder uitrollen. Bovendien zullen we op 4 november in het kader van de campagne Alert Online aan mkb?ers en journalisten een verkorte versie presenteren.?

De leermomenten van de cursisten

De cursisten van de eerste Dark Web Training Game waren vooral blij met het realistische karakter van de trainingsomgeving waarin ze konden oefenen. Hun namen kunnen om begrijpelijke redenen niet genoemd worden, maar hun meningen zijn duidelijk genoeg.

?Ik was verbaasd over het gemak waarmee je toegang kunt krijgen tot een illegale marktplaats en ook over het gemak waarmee je daar kunt handelen?, schreef een van hen. Een andere cursist merkte op, dat het hem tijdens de training nog eens extra duidelijk was geworden hoe een?voudig het is om een carri?re te maken als crimineel op het Dark Web.

Ook opsporing hoort bij de cursus en tijdens dat onderdeel leerden de cursisten hun nieuwe kennis en vaardigheden toe te passen. ?Eindelijk een training die echt is gericht op wetshandhaving?, was een veelzeg?gende opmerking. ?We maakten fouten en realiseerden ons dat criminelen dezelfde fouten maken. Daar gaan we gebruik van maken?, schreef een andere cursist. En dat de cursus ook direct praktisch nut heeft, wordt duidelijk uit de opmerking van deze cyberrechercheur: ?Ik kon eindelijk een echt onderzoek uitvoeren op het Dark Web.?

Bekijk hoe het Dark Web ook mainstream kan of onvermijdelijk zal?gaan als het aan Jamie Bartlett en Alan Pearce ligt en niet alleen een plek voor criminelen is, maar juist voor iedereen om te gaan begrijpen en gebruiken:

Bronnen: TNO

5 manieren om criminele marktplaatsen aan te pakken

unnamed (3)

Vanuit de krochten van het internet bieden criminelen anoniem drugs en kinderporno aan. En hacken ze websites. Vijf methoden om deze misdaden te bestrijden.

Twee cyberaanvallen kreeg Ziggo vorige week voor de kiezen, waardoor klanten niet meer het internet op konden. Het leidde tot veel ontevreden reacties op sociale media en zelfs tot Kamervragen. Het was bepaald niet de eerste aanval op een belangrijke site: eerder waren er al dergelijke aanvallen op de Belastingdienst, DigiD en de banken ING, ABN Amro en SNS.

Het is voor kwaadwillenden niet heel lastig om zo’n aanval te kopen. Dat gebeurt meestal op het zogeheten darkweb, een deel van het internet met websites die onvindbaar zijn voor zoekmachines zoals Google. Surfen kan er anoniem, waardoor het bijzonder aantrekkelijk is voor criminelen. Hier wordt online gehandeld door onder meer hackers en drugs- en wapenhandelaren.

In recent onderzoek rekenden twee wetenschappers van de Amerikaanse universiteit Carnegie Mellon uit dat er zo’n 100 miljoen dollar per jaar omgaat in alleen al de verkoop van drugs via dit verborgen deel van internet.

Op deze Markplaats-achtige platformen krijgen de verkopers van hun klanten beoordelingen, net zoals op eBay, waardoor andere bezoekers weten hoe betrouwbaar iemand is. Je kunt er onder meer DDoS-aanvallen kopen. Daarbij heeft een hacker heel veel computers in zijn macht, zogeheten botnets. Die versturen zoveel informatie naar een website dat deze plat komt te liggen.

“Op een marktplaats biedt een hacker bijvoorbeeld tienduizend besmette machines aan, waarmee je voor 10 dollar per uur een aanval uitvoert op een bepaalde site of bedrijf”, zegt hoogleraar cyber security Michel van Eeten (TU Delft). “Je noemt een tijdstip en doelwit. Vervolgens betaal je, krijg je een inlog en voert de hacker de aanval uit.”

Op die marktplaatsen van het darkweb komen is een ‘fluitje van een cent’, benadrukt hoogleraar cyber security Pieter Hartel (Universiteit Twente en TNO). Het enige wat je hoeft te doen, is de Tor-browser op je computer installeren. Die is vergelijkbaar met andere browsers als Mozilla Firefox, Safari of Internet Explorer. “Het grote verschil is dat een Tor-netwerk de informatie online op zo’n slimme manier verstuurt dat je vrijwel anoniem over het darkweb surft”, aldus Hartel.

Wie via een normale browser websites bezoekt, laat al snel sporen achter, waardoor het voor politie en bedrijven eenvoudig is diens gegevens te achterhalen. Omdat dit op het darkweb niet het geval is, moet de politie veel moeite doen om daar boeven te vangen. “Het is zeer arbeidsintensief”, zegt Hartel. “We hebben het over honderden marktplaatsen met duizenden aanbieders.” Wat zijn de mogelijkheden en onmogelijkheden?

1 Wachten op een foutje

Een van de meest toegepaste methodes van de politie is wachten tot iemand een foutje maakt, die de identiteit van een crimineel onthult. Er zijn bijvoorbeeld criminelen die op een ander platform op het ‘gewone’ internet opscheppen over een bepaalde DDoS-aanval.

“Een andere mogelijkheid is dat ze een keer per ongeluk een deel van hun e-mailadres opgeven en hun e-mail vervolgens openen met hun niet beveiligde telefoon. Vaak lopen criminelen door dit soort blunders tegen de lamp. Daarvoor moet de politie heel geduldig monitoren”, weet beveiligingsexpert Walter Belgers. Hij is de eigenaar van IT-beveiligingsbedrijf Madison Gurkha. “Een deel daarvan gebeurt automatisch, via computerprogramma’s die de politie heeft gemaakt. Gelukkig zijn veel van de criminelen vrij dom en maken ze vroeg of laat een fout.”

Zo’n misslag wordt nog weleens gemaakt als er op een platform ruzie is, weet hoogleraar Hartel. “Bijvoorbeeld als een DDoS-aanval of de levering van drugs niet goed is verlopen en er discussie komt tussen de koper en de uitvoerder. Dan maken criminelen eerder fouten omdat ze ge?motioneerd raken en daar doet de politie dan haar voordeel mee.”

Een goed voorbeeld van iemand die de mist in ging op het darkweb is Ross Ulbricht. Hij was het brein achter de digitale zwarte marktplaats ‘Silk Road’ die in 2011 werd opgericht. Daarop was veel illegale handel, met name in drugs en valse identiteitsbewijzen. Ulbricht liep twee jaar geleden tegen de lamp. Hij liet onder meer een persoonlijk e-mailadres achter, waardoor de FBI met hulp van andere landen hem op het spoor kwam. Ulbricht wilde overigens ook een huurmoord laten uitvoeren en communiceerde daarover, zonder dat hij het wist, met een undercoveragent. Hij werd veroordeeld tot een levenslange gevangenisstraf in de Verenigde Staten.

2 Internationaal samenwerken

Op het darkweb hanteert de politie noodgedwongen een aanpak die afwijkt van ander speurwerk. Bij normale drugs- en wapentransacties volgen ze bijvoorbeeld vaak de pakketjes of het geld. “Maar dat lukt vrijwel niet op het darkweb”, aldus Belgers. “Alles wordt over beveiligde netwerken verstuurd en is vrijwel niet te herleiden tot ontvanger en verzender. Hackers gebruiken onder meer zogeheten verborgen servers om informatie over internet te versturen. En als geld gebruiken ze vaak bitcoins, een vorm van elektronisch geld.”

Hartel stelt dat zonder het Tornetwerk en bitcoins het darkweb nooit zo’n grote rol had gespeeld. “Het is zo’n succes door die combinatie”, zegt hij. “Dat zijn twee onafhankelijke technologie?n, die criminelen slim samenvoegen met een marktplaats voor duistere praktijken. Dat is heel creatief en innovatief gedaan.”

Daarnaast zijn criminelen vrij ongrijpbaar omdat ze er zeer bedreven in zijn informatie via servers in zoveel mogelijk landen te versturen over het darkweb. Die servers bevatten vaak gegevens over waar de crimineel zich bevindt. “Stel dat de Nederlandse politie een hacker op het spoor komt die informatie verstuurt over een illegale deal via een server in IJsland. Dan wordt er zo snel mogelijk contact gezocht met de IJslandse politie. Veel bevriende landen willen wel meewerken aan dit soort onderzoeken, maar dit zorgt toch al snel voor een paar uur vertraging”, zegt Van Eeten.

Vervolgens verwijst de server in IJsland weer naar een andere in Frankrijk, waarna de communicatie verloopt via Zambia. “Dan moet Nederland dus met al die landen contact zoeken, toestemming krijgen om de informatie over die server op te vragen. Het kan ook goed dat er een land tussen zit, dat niet met Nederland wil samenwerken of daarvoor niet genoeg personeel heeft.” Een DDoS-aanval, levering van drugs of transactie van wapens is vaak al achter de rug, voordat er contact is gezocht met al die landen. Van Eeten: “Het gaat dus gewoon te langzaam.” Hartel vult aan: “Internationale samenwerking is daarom van cruciaal belang.” Maar de praktijk is weerbarstiger dan de politie zou willen.

3 Zelf hacken

Is het een oplossing dat de politie servers, die informatie over verdacht verkeer verspreiden, zelf hackt? Dan weten de agenten immers veel sneller achter wie ze aan moeten.

“Daar zitten nog veel haken en ogen aan”, benadrukt Van Eeten. “Als Nederlandse agenten een server in IJsland hacken, dan kijken ze daar vreemd op. Onze agenten grijpen dan zomaar in een ander land in. Stel dat China allerlei sites in Nederland hackt omdat daarop criminelen actief zouden zijn. Dat willen we niet. Het zijn zeer schimmige en lastige situaties.”

Bovendien is het oppassen dat de politie niet op heel veel plekken gaat hacken, om tijdwinst te boeken. Criminelen gebruiken vaak computers van gewone burgers, die ze in hun macht hebben. Na het hacken zien de agenten dus ook de gegevens van onschuldige burgers en schenden ze hun privacy.

“Een ander voorbeeld is de opkomst van Bullet Proof Hosting. Dat is een service voor criminelen, waarbij ze online helemaal worden afgeschermd. Het is een zeer schimmige markt, die met abonnementen werkt. De politie kan die diensten inkopen. Maar moet de politie wel dat soort criminele diensten ondersteunen? Het is een heel zwaar middel. Agenten zijn vaak geobsedeerd door het pakken van boeven en kunnen daarin heel ver gaan. Ik denk dat we voorzichtig moeten zijn om agenten meer middelen te geven”, zegt Van Eeten. Beveiliger Belgers is het daarmee eens. Hij benadrukt dat de politie genoeg middelen kan inzetten op het darkweb.

4 Beter trainen

Door agenten beter te trainen vangen ze meer en eerder boeven online, stellen de experts. Een interessant voorbeeld is een masterclass die Hartel deze zomer ontwikkelde met TNO voor opsporingsbeambten van de internationale politie-organisatie Interpol. “We hebben het darkweb levensecht nagebouwd. We hebben meerdere computers en servers aan elkaar gekoppeld waarop verscheidene marktplaatsen actief zijn. Het is volledig afgesloten van het internet en alleen als training beschikbaar”, zegt Hartel. De opsporingsbeambten kruipen daarbij in de huid van een drugsdealer of hacker. Ze proberen hun waar te verkopen op een marktplaats en hun sporen uit te wissen. “Daardoor leren ze denken zoals de mensen die ze willen opsporen”, zegt Hartel. Ze leren zo ook waar mogelijk zwakke plekken zitten in hun beveiliging en waarschijnlijk dus ook in die van de criminelen op het echte darkweb.

5 De markt vervuilen

De politie heeft nog een tactiek om de criminelen dwars te zitten: de zwarte markten vervuilen. “Agenten melden dan een heleboel nep-aanbieders aan op al die marktplaatsen. Zij geven vervolgens valse beoordelingen, zodat gebruikers niet meer weten wie te vertrouwen is. De markt wordt minder overzichtelijk, en dat drijft de prijzen op”, zegt Van Eeten.

“Onderzoekers hebben berekend dat de winstmarges van veel criminelen op het dark-web heel klein zijn. Als de markplaatsen niet goed meer werken of het ze extra tijd en geld kost, haken ze waarschijnlijk af. En dan wordt het darkweb een stuk minder aantrekkelijk.”

Ook perfect medium voor welwillenden

Niet alles op het darkweb is illegaal. Iemand die via Tor op het verborgen deel van internet surft doet niets wat niet mag. Sommige mensen willen gewoon niet gevonden worden en surfen daarom op die manier anoniem online. “Daarnaast is het darkweb een uitkomst voor mensen in landen met dictaturen of tijdens een oorlog. Tor is dan een hulpmiddel om bijvoorbeeld via de mail of social media contact te onderhouden met de buitenwereld. Het zorgt er bijvoorbeeld ook voor dat journalisten veilig met bronnen communiceren”, zegt Pieter Hartel.

Bronnen:?Trouw (26 aug 2015)