Categoriearchief: Cases

Sociale media cases uitgelicht en gebundeld; van live verslagen tot overzichtelijk archief. Denk aan Project X de Londonse rellen of het Utoya schietincident.

Ut?ya en social media

Geef een reactie

Het eiland Ut?ya in Noorwegen, genomen op 21 Juli 2011, met daarop de route die Anders Behring Breivik liep,?gekleed in politie uniform terwijl hij het vuur opende op een jeugdkamp op het eiland.

Bomaanslag in Oslo

Om 15:26 uur (CEST) vond een bomaanslag plaats in in het?Regjeringskvartalet, de regeringswijk van?Oslo. Een?ANFO-autobom?explodeerde vlak voor de ingang van het kantoor van premier?Jens Stoltenberg, gelegen aan het?Einar Gerhardsens Plass?bij Grubbegata. Centrale delen van de regeringsgebouwen liepen door de explosie ernstige schade op en in de wijde omtrek braken ruiten. Na de explosie brak er brand uit in een gebouw aan Grubbegata, achter de kantoren van de premier. De kracht van de explosie werd deels opgevangen door een onderliggende parkeergarage. Zonder deze parkeergarage zou het kantoor van de premier en het Ministerie van Justitie en Politie hebben kunnen instorten met een groot aantal slachtoffers tot gevolg.?Nu vielen er acht doden, twee zwaargewonden en vijftien gewonden.?De premier en de andere ministers raakten niet gewond.

 

Ut?ya

Twee uur na de explosie van de bom in Oslo vond een bloedbad plaats op het eiland?Ut?ya, circa 50 kilometer ten noordwesten van Oslo. Op dat eiland werd door de jeugdafdeling van de regerende?sociaaldemocratische?Noorse Arbeiderspartij?een jeugdkamp georganiseerd waar tussen de 500 en 700 jongeren aanwezig waren.?Rond 5 uur op 22 juli 2011 arriveerde Breivik ?als ge?niformeerde man met een grote tas op het eiland. Hij deed zich voor als politieman en wist zich onder het mom van een routinebezoek in verband met de bomaanslag in Oslo toegang tot het eiland te verschaffen. Eerst riep hij de jongeren op zich rondom hem te verzamelen en daarna begon hij op hen te schieten en later ook op de mensen die daarna al zwemmend probeerden te vluchten. Sommigen zochten toevlucht in het water, terwijl anderen zich probeerden te verstoppen en met hun mobiel tekst berichten via SMS en Twitter verstuurden om hulp in te schakelen. ?Onderstaand bericht toont de tweet van Kjetil Vevle??Er is iemand aan het schieten op Ut?ya. Bel de politie!?.

utoya2

De spaarzame berichtgeving van het eiland kwam van tieners – de meeste waren rond de 15 a 16 jaar – die berichten verstuurden waarin ze aangaven niet te kunnen bellen omdat ze zich verschansten en stil probeerden te blijven. Ouders in volledige paniek konden geen betrouwbare informatie krijgen. De politie en ambulances durfden uit vrees voor meer bomaanslagen niet zomaar het eiland te benaderen. Berichten (vertaald) toonden ” Bel me niet, ik schuil hier” ?en ?Is er iemand met een boot nabij Ut?ya? Haal de zwemmende jongeren uit het water die het eiland ontvluchten! Vertel het voort!? gaven ze aan. Velen deden alsof ze voor dood lagen om te overleven.

Er verscheen kort daarna een foto op Twitter ? ogenschijnlijk vanuit een helicopter genomen ?? terwijl de aanslag nog gaande was, waarbij de schutter hoewel op afstand in beeld is.

utoya3

Breivik belde gedurende de schietpartij verscheidene malen met de politie. Op een persconferentie op 18 augustus gaf de politie details vrij van twee telefoongesprekken die hij pleegde met telefoons die hij vermoedelijk op het eiland had buitgemaakt. Tussen de gesprekken door ging hij door met schieten. In die gesprekken noemde hij zichzelf de gezagvoerder van de Noorse verzetsbeweging die namens de ridderorde van de Tempeliers een opdracht vervulde. “Ik wil me graag aangeven”, zei hij tegen de telefoniste. “Ik heb de operatie volbracht.”
Lees hier wat burgerjournalistiek verzameld met Storify:

De twee gesprekken werden vanmiddag in Noorwegen vrijgegeven in een persconferentie van de politie en zijn gepubliceerd door de?Noorse krant VG. Het eerste telefoontje kwam 35 minuten na de eerste melding van de schietpartij op Ut?ya. Nadat hij zei zichzelf te willen aangeven, duurde het nog 28 minuten voordat hij daadwerkelijk gearresteerd werd. Er gingen geruchten op Twitter rond dat er een tweede schutter was. In de tussentijd ging hij onverstoord door met het bloedbad. Breivik belde met een telefoon die niet van hem was. Lees hieronder de gesprekken tussen Breivik en de Noorse politie.

Gesprek I om 17.59 uur

Gesprek met de politie van Noord-Buskerud (Noorse provincie), welke ook na te luisteren is:

Politie: U spreekt met de politie

Breivik: Ja, hallo. Mijn naam is gezagvoerder Anders Behring Breivik van de Noorse anti-communistische verzetsbeweging.

P: Ja.

B: Ik ben nu op Ut?ya. Ik wil me aangeven.

P: Okee, met welk nummer belt u?

B: Ik bel met een mobiel nummer.

P: U belt met uw mobiel?

B: Ja. Het is niet mijn telefoon, een andere.

P: Moment, wat was u aan het doen? Hallo? Hallo.

Gesprek II om 18.26 uur

Het tweede gesprek is volgens de krant VG gevoerd met een mobiele telefoon zonder simkaart. Daarmee is het nog altijd mogelijk het alarmnummer 112 te bellen.

Gesprek met de politie van Zuid-Buskerud:

Politie: U spreekt met de politie.

Breivik: Hallo, mijn naam is Anders Behring Breivik.

P: Hallo.

B: Ik ben de gezagvoerder van de Noorse verzetsbeweging.

P: Ja, hallo.

B: Kunt u mij doorverbinden met het hoofd van de Delta-politie (speciaal Noors arrestatieteam, red.)?

P: Ja. Waarvandaan belt u en waarvoor?

B: Ik ben op Ut?ya.

P: U bent op Ut?ya, okee.

B: Ik heb mijn operatie voltooid, ik wil me overgeven.

P: U wilt zich aangeven?

B: Ja.

P: Kunt u uw naam nog eens noemen?

B: Anders Behring Breivik.

P: En u was gezagvoerder van wat?

B: De ridderorde van de Tempeliers Europa heeft hiervoor gezorgd, maar we zijn georganiseerd in de anti-communistische verzetsbeweging tegen de Islamisering van Europa en Noorwegen.

P: Ja.

B: We hebben zojuist een operatie uitgevoerd uit naam van de Tempeliers.

P: Ja.

B: Voor Europa en Noorwegen.

P: Ja.

B: En aangezien de operatie voorbij is, ben ik er klaar voor mezelf aan te geven.

P: U wilt zichzelf aangeven?

B: Kunt u me nu doorverbinden met het hoofd van de Delta-politie?

P: Ja, u kunt met de hoofdverantwoordelijke praten.

B: Kijk maar wat u kunt doen en bel me dan terug op dit nummer.

P: Ja, maar het telefoon.

B: Mooi, dag.

P: Ik heb het nummer niet! Hallo?

Na de aankomst van een antiterrorisme-eenheid gaf de dader zich over en kon hij worden gearresteerd. Dit optreden is deels gefilmd vanuit de helicopter.

http://www.youtube.com/watch?v=cXwY47Y3sso

Het offici?le dodental van dit bloedbad ligt op 69 personen. Premier Stoltenberg zou oorspronkelijk op 23 juli, de dag na de aanslag, een bezoek brengen aan het kamp maar dat vond vanwege de aanslagen geen doorgang.?Op de dag van de aanslag was wel ex-premier?Brundtland?aanwezig, maar doordat de schutter onderweg naar Ut?ya werd opgehouden, had Brundtland Ut?ya reeds verlaten toen hij arriveerde. Op het inwonersaantal van Noorwegen heeft het land minstens, zo niet meer, relatief meer mensen verloren in 1 dag dan Amerika met 9/11 meemaakte.

De schutter die op Ut?ya werd gearresteerd, was de 32-jarige Noorse man Anders Behring Breivik uit Oslo, met naar eigen zeggen?radicaal rechtse?en?anti-islamitische?opvattingen.?Zowel voor deze aanslag als voor de schietpartij op Ut?ya legde hij een bekentenis af.?Breivik is op 24 augustus 2012 door de rechters toerekeningsvatbaar verklaard en is daarbij veroordeeld tot een celstraf van 21 jaar

Vele jongeren verwerkten hun drama en verdriet op social media. Zoals op Facebook waar?Nina Volstad?haar verhaal doet. Ook via traditionele media deden velen hun verhaal:

Veel indruk maakt ook de blog van Prabhleen Kaur (18). Onder de titel De hel vanUtoya?beschrijft ze tot in detail hoe ze een uur lang dood speelt om te overleven. Als ze eindelijk haar hoofd optilt en rondkijkt merkt ze dat haar drie vrienden over haar heen liggen. Dood. “Er is een paar uur verstreken. Ik ben nog steeds in shock. Ik heb de lijken van mijn vrienden gezien. Ik ben blij dat ik kan zwemmen. Ik ben blij dat ik leef. Dat God op mij gepast heeft… Het mooiste zomersprookje is Noorwegens ergste nachtmerrie geworden”, schrijft ze.
Gemeenteraadskandidate voor Oslo Khamshajiny Gunaratnam (21) beschrijft haar vlucht van het eiland. “We renden en renden. Het ergste was, dat we wisten dat degene die schoot eruit zag als een politieman. Wie kunnen we vertrouwen? Als we de politie bellen, is het dan deze vent die komt kijken?” Ze duikt in zee en begint samen met een vriend te zwemmen. “Mijn vriend zei: Kamzy, nu moet je niet achterom kijken, alleen vooruit naar de wal en bedenken dat dat je doel is.” De man schiet op hen, maar mist.
Anderen hebben behoefte te laten weten dat ze ok? zijn, maar eerst alles willen verwerken. “Ben helemaal leeg, alles voelt zinloos, denk aan al mijn overleden kameraden”, twittert politiek adviseur Edvin S?vik (26).
Ook Facebook biedt troost. Wereldwijd gebruiken veel mensen een Noorse vlag of ‘I love Oslo’ logo als profielfoto om hun steun te betuigen. Maar ook voor nabestaanden en vrienden van de vermisten zijn sociale media een belangrijk communicatiekanaal. H?vard Vederus (21) wordt nog steeds vermist. Vriend Espen Briskodden Aarflot schrijft op zijn Facebook-muur: “Ik heb vannacht van je gedroomd… Droomde dat je een nieuwe status op Face had, dat je in leven en in goeden doen was. Ik hoop… Ik hoop dat die status snel komt…”

Rouwverwerking – Facebook en Twitter helpen slachtoffers Utoya bij verwerken bloedbad

In de week voorafgaande aan de aanslagen in Oslo heeft de politie oefeningen gehouden die gebaseerd waren op een soortgelijk scenario. Dit scenario ging uit van een aanslag, waarbij een of meerdere personen zo veel mogelijk mensen zouden doodschieten. De oefeningen eindigden op de dag dat de ‘echte’ aanslag plaatsvond, om 15:00 uur, 26 minuten voordat de bom ontplofte.

utoya4

Breivik heeft enige tijd gebruik gemaakt van Facebook (inmiddels verwijderd) en op?Twitter?ha dhij slechts 1 posting:

utoya5

utoya6

Anders Breivik op een foto uit het filmpje dat hij op YouTube heeft gezet onder de naam Andrew Berwick

Ook op YouTube was hij aanwezig. Hiernaast zie je Anders Breivik op een foto uit het filmpje dat hij op youtube heeft gezet onder de naam Andrew Berwick. Deze naam hebruikte hij ook voor zijn manifest.

Het manifest van meer dan 500 pagina’s dat hij op internet plaatste is door TNO onderzocht op sentiment. Deze resultaten kunnen niet gedeeld worden, maar het was opvallend dat het stuk eerst pseudo wetenschappelijk en redelijk objectief is opgeschreven, waarna hij zich aan het einde van het document verliest in zijn woordgebruik en sentiment- en anomalie analyse uitwees dat zijn schrijftstijl begon af te wijken. Uiteraard is het ondoenlijk om op deze manier alle documenten die gepubliceerd worden op het internet te analyseren, maar wellicht is mens en computer in de toekomst beter in staat dit soort zwakke signalen op te pikken, aan elkaar te binden en er melding van te doen of te?interveni?ren?indien mogelijk.

Het incident leidde in Nederland ook tot enkele ” Breivikjes”, dreigingen op Twitter. Zo bericht de Twentsche Courant Tubantia?over een 15-jarige jongen uit Nijverdal die voor commotie zorgde met de tweet??’Ik ga naar Texel en pleeg een aanslag als Breivik.’ Volgens justitie bedreigde de jongen zo twitteraars en volgers in zijn woongemeente Hellendoorn en op Texel. Hij stond gisteren voor de kinderrechter in Almelo. Daar is hij schuldig bevonden, zonder strafoplegging. Anders gezegd: hij kreeg een stevige waarschuwing van de rechter. De officier van justitie had een voorwaardelijke taakstraf van 24 uur ge?ist, met een proeftijd van een jaar. Hij uitte meerdere bedreigingen zoals dat hij ‘een nekschot’ zou geven en ‘Na de zomer ga ik met Hitlersnor op school komen’, was een andere boodschap. Tijdens de zitting breidde de officier van justitie de aanklacht tegen de jonge Tukker uit. Hij moest zich niet alleen verantwoorden voor een bedreiging, maar het Openbaar Ministerie voegde er een tweede feit aan toe: het opzettelijk door vals alarm verstoren van de rust, juridisch gezien een minder zwaar vergrijp. De Almelose rechter sprak de verdachte Nijverdaller vrij van de bedreiging en veroordeelde hem voor het verstoren van de rust. Het vonnis: schuldigverklaring zonder strafoplegging.

Wil je meer lezen, dan is dit wetenschappelijk onderzoek naar het gebruik van?Anders Behring Breivik van?social media een aanrader.?Een kijktip is ook de uitzending van Medialogica die probeert de verklaren waarom er een tunnelvisie bestond bij de media en sommige experts:

Bronnen: Wikipedia, Telegraaf, NOS, AllthingsD, RTL, Tubantia, De Gelderlander,?http://janetfouts.com/social-media-news-utoya/#ixzz2DzFIxUmt

Arrestatie van moordenaar Marianne Vaatstra

Geef een reactie

Zaak Vaatstra vanuit de luchtIn de nacht na Koninginnedag 1999 wordt de 16-jarige Marianne?Vaatstra verkracht en vermoord. De volgende ochtend wordt haar?lichaam in een weiland in Veenklooster aangetroffen. Nadat de politie?jarenlang vergeefs naar de dader van de moord heeft gezocht, wordt op?18 november 2012 de 44-jarige Jasper S. aangehouden. Hij bekent de?moord kort na zijn arrestatie.?Het onderzoek naar de moord is in een stroomversnelling gekomen?door een grootschalig DNA-verwantschapsonderzoek dat de politie?in de wijde omgeving rond Veenklooster organiseert. Aan het DNAverwantschapsonderzoek?ging een intensief etgevingstraject vooraf,?waarin onder meer het spanningsveld tussen maatschappelijke druk?en de eigen afweging om al dan niet mee te werken aan bod kwam. Uiteindelijk doet 89 procent van de mannen uit het gebied mee aan?het onderzoek, waardoor de dader uiteindelijk aan het licht komt. Waar?vlak na de moord de vinger naar het asielzoekerscentrum in Kollum?werd gewezen, blijkt de moordenaar uiteindelijk uit de eigen kring te?komen. Een 44-jarige Fries, geboren en getogen in het gebied, heeft de?moord die zoveel losmaakte op zijn geweten. Hij wordt op 19 april 2013?veroordeeld tot 18 jaar cel.

Feitenrelaas De moord op Marianne Vaatstra in 1999 heeft veel impact op de directe?omgeving. Een week na de moord nemen 20.000 mensen deel aan een?stille tocht in Zwaagwesteinde, het dorp waar Marianne vandaan komt.?Op dat moment vermoeden inwoners uit het gebied dat de dader onder?de asielzoekers uit een nabijgelegen tijdelijk asielzoekerscentrum moet?worden gezocht. ?Iemand uit Zwaagwesteinde moordt niet zo?, citeren?kranten dorpsbewoners, verwijzend naar de doorgesneden keel (bron: ?Een litteken dat pijn blijft doen?, Trouw, 24 november 2012). Op?een voorlichtingsbijeenkomst over het asielzoekerscentrum loopt de?spanning verder op. Het mondt uit in demonstranten die het college?van burgemeesters en wethouders van de gemeente Kollum met eieren?bekogelen. Dertien jaar lang lopen alle onderzoeken op niets uit. Het op de?plaats delict aangetroffen DNA blijkt niet te matchen met diverse?opgepakte verdachten. Zo gaan een Afghaan en Irakees van het asielzoekerscentrum?vrijuit. Het moordonderzoek wordt, mede gezien de?publieke commotie, een van de meest omvangrijke onderzoeken van?de afgelopen decennia. Ook misdaadverslaggever Peter R. de Vries?bijt zich vast in het onderzoek. Hij trekt vanaf het begin nauw op met Bauke Vaatstra, de vader van Marianne. In 2003 poogt hij met een kort?geding de staat te bewegen om een vrijwillig DNA-onderzoek onder?mannen in de buurt te organiseren. Het richt zich dan op alle mannen?tussen de 20 en 45 jaar die woonachtig zijn (geweest) binnen een?straal van 15 kilometer rond de plaats van het delict. Bij een dergelijk?grootschalig onderzoek zou het gaan om ongeveer 20.000 mannen.?Het verzoek wordt afgewezen (bron: vonnis in de zaak LJN: AA8273, rechtbank Leeuwarden (10/11/2000)).. Vanaf 2007 houdt de politie de coldcase opnieuw tegen het licht, mede?op basis van voortschrijdende DNA-technieken. De opmaat naar een?doorbraak komt in april 2012, wanneer een wetswijziging wordt aangenomen?die DNA-verwantschapsonderzoek mogelijk maakt.?In het DNA-verwantschapsonderzoek wordt gekeken of bij de onderzochte?personen het Y-chromosoom overeenkomt met het Y-chromosoom?dat op de plaats delict is aangetroffen. Het Y-chromosoom gaat over van vader op zoon. Dat betekent dat vaders en zoons over identieke?Y-chromosomen beschikken, maar ook broers en ooms en neven?aan vaderszijde. Door van een grote groep mannen een DNA-profiel te?maken, kan worden nagegaan in welke mannelijke lijn de dader zich?hoogstwaarschijnlijk moet bevinden. Het impliceert dat de politie daarmee?op het spoor van de dader komt, ook wanneer deze zelf niet meedoet?aan het onderzoek. Immers, als een broer, vader, zoon of (achter)?neef meewerkt aan het onderzoek, kan de politie op basis van aanvullend?onderzoek alsnog bij hem uitkomen. Op zaterdag 29 september 2012 start het grootschalig DNAverwantschapsonderzoek?dat door het Nederlands Forensisch Instituut?(NFI) wordt uitgevoerd. In totaal worden 8080 mannen uit de omgeving?van Veenklooster gevraagd vrijwillig DNA af te staan. Zij krijgen?vooraf een folder waarin de procedure wordt uitgelegd. Uiteindelijk bereikt het onderzoeksteam een opkomstpercentage van 89 procent. Van de opgeroepen mannen uit Zwaagwesteinde (het geboortedorp van Marianne) neemt maar liefst 96 procent deel aan het onderzoek. Ook melkveehouder Jasper S. uit Oudwoude doet mee aan het onderzoek. Nadat er een match is gevonden tussen zijn DNA en het DNA dat in 1999 is achtergelaten op de plaats delict, wordt hij op zondagavond 18 november 2012 gearresteerd. Zijn boerderij ligt een kleine drie kilometer van de plek waar Marianne Vaatstra in 1999 werd gevonden. Peter R. de Vries is de eerste die het nieuws ? via Twitter ? midden in de nacht wereldkundig maakt:128


De volgende morgen licht Bauke Vaatstra, de vader van Marianne, de?arrestatie op Radio 1 toe: ?Je schrikt je rot, al had je het wel verwacht.?Ik ben blij dat we hem hebben. Onvoorstelbaar wat er door je heengaat.?Je denkt: dit kan niet want het is al dertien jaar geleden, nooit kwam?er iets.? (bron:?Radio 1 journaal, 19 november 2012).

De schok in het gebied is groot. De gemeenten Dantumadeel en?Kollumerland c.a. organiseren bewonersbijeenkomsten in Zwaagwesteinde?en Oudwoude over de aanhouding. Op de bijeenkomsten?zijn ook het Openbaar Ministerie en de politie aanwezig om vragen van?bewoners te beantwoorden.
Twee weken later, op 6 december 2012, bekent de gearresteerde?Jasper S. dat hij de moordenaar van Marianne Vaatstra is. Zijn advocaat,?Jan Vlug, maakt dit diezelfde avond bekend in een uitzending?van Nieuwsuur (Uitzending van donderdag 6 december 2012). Op 28 maart 2013 start onder grote belangstelling de?rechtszaak bij de rechtbank in Leeuwarden. Naast de zittingszaal zijn?nog twee zalen beschikbaar gesteld, zodat media en belangstellenden?de zitting via een videoverbinding kunnen volgen. In de strafzaak verklaart?Jasper S. dat hij Marianne niet kende en haar toevallig die nacht?was tegengekomen. Hij heeft Marianne onder bedreiging van een mes
het weiland in gedwongen. Op 19 april 2013 veroordeelt de rechtbank?hem tot achttien jaar cel voor de moord en verkrachting op Marianne?Vaatstra.

Analyse

Maatschappelijke impact Met de bekentenis van Jasper S. werd de moord op Marianne Vaatstra?na 13 jaar opgelost. In de eerste jaren richtte de verdenking zich nog op?bewoners van het asielzoekerscentrum. Het asielzoekerscentrum lag?op ongeveer een kilometer van de plaats delict. In 2010 wees nieuw?onderzoek uit dat de dader, zowel via de vaderlijke lijn als die van de?moeder, van West-Europese afkomst moest zijn. Toch bleven volgens?Mathijs Euwema, van 1995 tot 2000 co?rdinator Vluchtelingenwerk?in Zwaagwesteinde en omgeving, velen ervan overtuigd dat de dader?een asielzoeker zou zijn. ?Zelfs nadat er al langer nadrukkelijke DNAaanwijzingen?waren dat de dader wel een westerse man moest zijn,?waren er veel mensen in Zwaagwesteinde en omstreken die ervan?overtuigd bleven dat de moordenaar een ?b?tenl?nner? was.? (?Dader was geen ?b?tenl?nner?, dat vraagt bezinning?, Trouw, 8 december 2012).?Hij?stelt dat het na de opluchting over de arrestatie tijd zou worden dat de gemeenschap in Zwaagwesteinde en Dantumadeel zou overgaan tot?serieuze zelfreflectie over wat er verder in die tijd is gebeurd. Toen het DNA-verwantschapsonderzoek startte sprak burgemeester?Aalberts van Zwaagwesteinde zich daarover positief uit. Hij zag het als?goed nieuws dat de wet deze nieuwe mogelijkheid bood. Volgens hem?werd de moord door het DNA-onderzoek misschien opgerakeld, maar?de moord op Marianne Vaatstra was eigenlijk nooit uit de gedachten?van de plaatselijke bevolking geweest. Dat werd beaamd door collegaburgemeester?Bilker van Kollumerland c.a., die in Trouw drie verklaringen?gaf voor de grote impact die de moord van dertien jaar daarvoor?heeft achtergelaten: ?Ten eerste: het meisje was vrij bekend. Populair, zo je wilt. Twee:?we hadden hier een asielzoekerscentrum met veel spanningen. Kijk,?Amsterdam heeft veel buitenlanders. Maar dit was hier nieuw. Zo?van, o, o, wat gebeurt hier. En natuurlijk de familie Vaatstra zelf. De?vader. Die heeft eraan getrokken en geduwd. Op de bekende W?ldenmanier.?Dus bleef het leven.? Bron:??Een litteken dat pijn blijft doen?, Trouw, 24 november 2012.

? Toen het in november 2012 tot een arrestatie kwam, gingen in Zwaagwesteinde?letterlijk de vlaggen uit. Er heerste in het dorp van de Vaatstra?s?vooral eens sfeer van opluchting, nu er na al die jaren eindelijk?een DNA-match was. Een paar kilometer verderop, in Oudwoude, waar?Jasper S. zijn boerderij had, werd de match anders beleefd. Enerzijds?werd ook daar gedeeld in de opluchting, maar tegelijkertijd heerste er?ook verslagenheid omdat het ???n van ons? was. Na de arrestatie werden?in zowel Oudwoude als Zwaagwesteinde bijeenkomsten georganiseerd,?waarin bewoners konden samenkomen om het nieuws te bespreken. Burgemeester Bilker gaf na afloop een korte terugkoppeling op de?bijeenkomst in zijn dorp. In de media vertelde hij dat hij vooral was?getroffen door het gevoel van saamhorigheid, omdat het dorp had aangegeven?om de familie van de verdachte heen te willen gaan staan (bron:?Uitzending Nieuwsuur van dinsdag 20 november 2012).

DNA- verwantschapsonderzoek Het verwantschapsonderzoek kende een hoge opkomst, terwijl er?vooraf enige scepsis over het nieuwe instrument was. Zo stelden onderzoekers?Van Kempen en Van der Staak dat ?het verzet mee te werken?wellicht nog groter (zal) zijn, nu het niet alleen om eigen belangen gaat?(die men goed kan afwegen omdat men weet of men de dader is en of?er andere redenen zijn om te weigeren), maar ook om die van verwanten??(Van Kempen & Van der Staak, 2013). Het opkomstpercentage van?89 procent zal ook hen hebben verrast.?Tijdens de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel voor?DNA-verwantschapsonderzoek hield ook het parlement rekening met?de (mogelijke) verstrekkende gevolgen alvorens het besloot met de?nieuwe wet in te stemmen. Zo stelde de minister van Veiligheid en Justitie in de Memorie van Antwoord aan de Eerste Kamer: ?Het element van vrijwilligheid behoeft grote nadruk, te meer daar??vrijwilligheid? onder druk van grote maatschappelijke onrust eventueel?afgedwongen kan worden, zo menen deze leden. (…) Met de?leden van de PvdA-fractie onderschrijf ik dat de derde in alle vrijheid?moet kunnen afwegen of hij wel of niet wil meewerken (…). Van?belang is dat voorkomen wordt dat de derde door grote maatschappelijke?druk zich gedwongen voelt om mee te werken en om die reden zijn toestemming verleent. Een dergelijke toestemming is ook?niet in het belang van de strafzaak, want een toestemming is niet?rechtsgeldig als de derde onder druk van de omstandigheden waarin?hij verkeerde, zijn toestemming aan het DNA-onderzoek heeft verleend?en zijn celmateriaal heeft afgestaan.? De minister gaf in dezelfde Memorie van Antwoord aan dat het belangrijk?is om de personen om wie het gaat goed te informeren. ?Informed consent is een duidelijke eis van de Wet bescherming persoonsgegevens?die ook geldt ten aanzien van het verlenen van vrijwillige?medewerking aan een DNA-verwantschapsonderzoek, in die zin?dat men voorafgaand aan de beslissing al dan niet mee te werken,?ge?nformeerd moet worden, ook over de mogelijkheid te weigeren.?Noch in de memorie van toelichting noch tijdens de parlementaire?behandeling tot nu toe, is volgens de leden van de fracties van de?SP, PvdA en GroenLinks duidelijk geworden hoe de regering dit gaat?aanpakken. Algemene voorlichting is naar de mening van deze leden?onvoldoende. Ook mondelinge voorlichting in een concreet geval is?naar de ervaring van de genoemde leden lang niet altijd voldoende:?mensen moeten de mogelijkheid hebben wat gezegd is nog eens?na te lezen en met anderen te bespreken. Het betreft immers een?zeer beladen beslissing. Emoties verhinderen vaak dat betrokkenen?in staat zijn alle aspecten van wat ze verteld is, goed tot zich?door te laten dringen. De leden van de fracties van de SP, PvdA en?GroenLinks vragen dan ook hoe de regering dit van plan is te gaan?organiseren. Specifiek vragen zij of er een folder komt.? Bron:?TK 2011-2012, 32 168, nr. C. Uiteindelijk kwam de minister van Veiligheid en Justitie, op verzoek?van leden van de fracties van SP, PvdA en GroenLinks, met de toezegging?een folder te ontwerpen. Onder meer SP-senator mevrouw?Quik-Schuijt was hem hier erkentelijk voor. ?Ik dank de minister ook?nog ? ik wil het hier zeggen voor de geschiedschrijving ? voor de toezegging?dat er een folder zal komen over het informed consent. Ik denk?dat het goed is om het thuis in alle rust nog eens te kunnen nalezen.? (bron: Handelingen EK 2011-2012, 32 168, nr. 7).?De brochure die de politie en het Openbaar Ministerie ontwierpen?werd toegestuurd aan de 8080 personen die werden gevraagd om in?het DNA-verwantschapsonderzoek te participeren. Op de voorpagina?van de brochure stond: ?DNA-verwantschapsonderzoek kan de moord?op Marianne Vaatstra oplossen.? De folder was te beschouwen als de?concrete uitwerking van het verzoek van de Eerste Kamer dat sprake?moet zijn van informed consent. Met andere woorden: de mannen die?in het onderzoek werden aangeschreven, behoorden de informatie te?krijgen die zij ?redelijkerwijs? nodig hadden om hun beslissing in vrijheid?te kunnen nemen. Vanuit deze context is het opvallend dat in de brochure een aantal?vrouwen aan het woord komt. Zij benadrukken het nut en de noodzaak?om mee te doen aan het onderzoek. Aangezien vrouwen zelf geen deel?uitmaakten van de onderzoekspopulatie is dat op zijn minst een ruime?invulling van het begrip informed consent. In de folder komt bijvoorbeeld?Emmie (getrouwd met Jan) aan het woord. Zij lijkt bij voorbaat uit?te sluiten dat haar eigen man de dader is en legt de focus op een soort??burgerplicht? om de familie van Marianne te ondersteunen. Zij stelt: ?De onderste steen moet bovenkomen. Ook voor de familie van?Marianne die al die jaren in onzekerheid leeft. Het moet fijn voor?hen zijn om te zien dat de bevolking meeleeft door mee te werken?aan dit onderzoek. Daarom vind ik dat Jan mee moet doen. Zelfs als?dat het risico meebrengt dat er misschien een ver familielid uitkomt?als dader.? De folder zet niet in op persuasieve communicatie en laat ook de keerzijde?van medewerking zien. Toch is de vraag gerechtvaardigd of de?maatschappelijke druk niet alsnog een stem heeft gekregen via dergelijke?opmerkingen van vrouwen. Zij stonden zelf immers niet voor?de ? soms lastige ? afweging om mee te doen aan het onderzoek, terwijl?door het parlement juist nadrukkelijk aandacht was gevraagd om?de beslissing vrij van maatschappelijke druk te kunnen nemen. De betrokkenheid van de vrouwen in het gebied moet niet worden miskend.?Maar het is wel de vraag of het passend is geweest om die insteek?in de folder door te laten klinken. Indachtig de discussie in de senaat?zijn dit lessen om voor een volgende keer dat een DNA-verwantschapsonderzoek?wordt gestart mee te nemen. Het is het resultaat dat telt,?maar de manier waarop het resultaat wordt bereikt verdient juist in dit?type onderzoek grote zorgvuldigheid. Zonder het DNA-verwantschapsonderzoek zou de moord hoogstwaarschijnlijk?onopgelost zijn gebleven. In diverse media leidt dit na de?arrestatie?ook tot de vraag of het de dader niet verweten kon worden dat?hij zich dertien jaar lang heeft stilgehouden. De rechtbank was daar?echter klip en klaar over in haar vonnis: ?Anders dan het Openbaar Ministerie is de rechtbank van oordeel dat?het feit dat verdachte zich in de afgelopen dertien jaar niet bij de politie?heeft gemeld, niet strafverhogend mag werken. Verdachte had?weliswaar door zijn stilzwijgen te verbreken een einde kunnen maken?aan de jarenlange onzekerheid waarin de familie van Marianne heeft?verkeerd, maar van het nalaten daarvan kan verdachte geen strafrechtelijk?relevant verwijt worden gemaakt. Het is immers een van de?beginselen van ons strafrecht dat niemand verplicht kan worden aan?zijn eigen veroordeling mee te werken; het nemo tenetur-beginsel.? Bron:?Vonnis in de zaak LJN: BZ7928, rechtbank Leeuwarden (19/4/2013).

 

Afronding
De moord op Marianne Vaatstra heeft dertien jaar lang op veel media aandacht?kunnen rekenen. Niet in de laatste plaats door Peter R. de?Vries, die vasthoudend was in zijn onderzoek en jarenlang bij het?Openbaar Ministerie bleef aandringen om nieuwe onderzoekswegen?in te slaan. Toen Jasper S. op 18 november 2012 werd gearresteerd,?beheerste het nieuws de hele dag de media. Journalisten spoedden zich?naar Zwaagwesteinde en Oudwoude, om daar de meningen en indrukken?te peilen. Het werd de bewoners soms te veel. Zoals een inwoner?van Oudwoude in NRC Handelsblad verzuchtte: ?De media hebben?bezit van Oudwoude genomen.? Bij het verlaten van de kerk veegde ze?de tranen uit haar ogen. ?Dat doet vr?selijk pijn.? Bron: ?Een geheim kun je hier niet lang bewaren?, NRC Handelsblad, 24 november 2012.

Het is de paradox?van de media. Enerzijds waren de media hard nodig om de zaak in de?belangstelling te houden, anderzijds ervaren betrokkenen bij de ontknoping?pas goed hoe intimiderend diezelfde media soms kunnen zijn.?Waar in Zwaagwesteinde de vlaggen uitgingen omdat de zaak was?opgelost, kwamen in Oudwoude de dorpelingen bijeen in een dubbel?gevoel van verslagenheid en opluchting. Ook daar een paradox. Maar?uiteindelijk overwon het saamhorigheidsgevoel. Tijdens bijeenkomsten?in de plaatselijke kerk toonden bewoners hun medeleven met de?familie van de verdachte. Het is tekenend voor de kracht van deze lokale?gemeenschap dat deze de familie van Jasper S. in de armen sloot. De?gezinsleden worden opgevangen door de veerkracht van het collectief.

Ontleend aan:?Lessen uit crises en mini-crises 2012, onderzoeksreeks Politieacademie (lectoraat crisisbeheersing i.s.m. NGB).?Auteur: Wouter Jong. redactie: Menno van Duin,?Vina Wijkhuijs,?Wouter Jong

Een kijktip is ook de uitzending van Argos TV Medialogica over de rol van de media bij de zaak Marianne Vaatstra, onder andere over het verdacht maken van asielzoekers:

Dossier opsporingsberichtgeving “8 van Eindhoven”

Geef een reactie

kopschoppers-621x328 Burgers betrekken bij de opsporing loont. Dit was eind januari te zien bij een mishandelingszaak in Eindhoven. Deze mishandeling in Eindhoven leidde tot een fel debat over de inzet van burgers bij opsporing. Nu de politie steeds vaker burgers betrekt bij politiewerk zal het debat over burgeropsporing nog wel een tijdje doorgaan. Deze blogpost geeft achtergrond en inzicht in het debat. Opmerkingen uit de media van gezaghebbende specialisten worden op een rijtje gezet.

Een reconstructie
Acht jongens (15 tot 19 jaar oud) uit Turnhout en omgeving gingen een nachtje stappen in Eindhoven. Op een gegeven moment ontstond er enige irritatie waarbij er eentje sloeg met een ketting tegen een fiets. Een voorbijganger – een 22-jarige student uit Oirschot – zei daar wat van. Dat schoot de jongens in het verkeerde keelgat. Ze sloegen en schopten de voorbijganger en lieten hem voor dood achter.
Drie weken later zorgde de politie ervoor dat de beelden van de mishandeling werden getoond op de regionale televisiezender Omroep Brabant. Een zaak die eerst niet opschoot beleeft door het raadplegen van burgers plots een doorbraak. Het filmpje werd door geschokte burgers verspreid via Facebook en Twitter. Binnen een paar dagen meldden drie Nederlandse jongens zich bij de politie in Eindhoven. Zij werden direct aangehouden en vastgezet.

Burgeropsporing:
Steeds vaker betrekt de politie burgers bij de opsporing, via de televisie, tiplijnen, en door het vrijgeven van?beelden via internet. En het werkt: misdaden worden vaker opgelost. Sterker nog, verdachten melden zich vaak spontaan bij de politie vanwege de publiciteit. Maar er is een keerzijde, want wat als de vrijgegeven beelden leiden tot een klopjacht op de daders? Foto’s en namen van de vermeende daders verschenen voluit op sociale media en sites als GeenStijl. Een onschuldige naamgenoot van een van de betichte mannen kreeg tientallen dreigtelefoontjes.

Het raadplegen en betrekken van burgers bij politiewerk is een trend. Niet voor niets vertelde hoofdofficier bij het?OM in Arnhem Nicole Zandee bij Pauw Witteman dat het ,,goed” is om burgers te betrekken. Het is effectief, vertelde ze: tv-programma Opsporing Verzocht heeft volgens wetenschappelijk onderzoek?geleid tot een significant hoger oplossingspercentage van misdaden.

Hier het fragment uit Pauw en Witteman:

Hier het onderzoek ten aanzien van Opsporing Verzocht:

In de NRC zegt universitair docent strafrecht aan de Rijksuniversiteit Groningen Nico Kwakman er het volgende over:

Maar het betrekken van burgers maakt het OM ,,tot op zekere hoogte” verantwoordelijk voor de ,,dynamiek”?die daarna onder burgers ontstaat. ,,Als je burgers betrekt, bestaat het risico dat sommigen van hen te ver gaan.”?Kwakman noemt Winschoten, waar de politie afgelopen najaar op zoek was naar een pyromaan. ,,De?politie betrok de burgers. ‘Wees oplettend’, zei ze. Daar is op zich niets mis mee, maar burgers kunnen zo’n?instructie ook verkeerd opvatten. Zo van: als we de dader vinden, dan zullen we die eens een lesje leren.”?Tot dusver blijft het bij harde woorden van burgers die zich opwinden over de betreffende misdaad, zegt?Kwakman. ,,Maar ik houd mijn hart weleens vast, als ik merk hoe sommige burgers praten over laffe?vonnissen, of hoe ze praten over het recht op zelfverdediging in noodweersituaties.” En daarom, zegt?Kwakman, moet het OM duidelijk de grenzen aangeven aan de burger. Hij prijst het persbericht van het OM?dat opriep tot het stoppen met eigenrichting. ,,Maar stel: de politie raadpleegt burgers, en vervolgens gaat er?iets fout. Dan moet de politie zich wel achter de oren krabben”, aldus Kwakman. ,,Is er wel de goede?afweging gemaakt? Was er geen risico voor de verdachten?”

In hetzelfde NRC artikel reageert Diederik Greive, hoofdofficier van justitie verantwoordelijk voor de manier waarop de media worden ingezet om misdaden op te lossen:

“Zo’n afweging maken wij juist altijd. Zo wegen wij het privacybelang van de in beeld verschijnende verdachten af tegen het opsporingsbelang.” De inbreuk op de ?privacy, zegt Greive, wordt ,,be?nvloed door wat er gebeurt op sociale media. Dat wegen wij dus mee.” Maar, zegt hij, als het delict ernstig is, andere opsporingsmethoden tot niets leiden, en verwacht wordt dat het betrekken van burgers effectief kan zijn, dan ,,kunnen we de beelden naar buiten brengen”.?Verantwoordelijkheid voor de klopjacht werpt het OM verre van zich. Greive: ,,Wij staan voor de dingen die?wij doen. Niet voor de dingen die anderen doen.” Het zijn gebruikers van sociale media, het is GeenStijl, die?besluiten om verdachten om te dopen tot daders, en hun namen te publiceren. ,,Zeker”, zegt Greive, ,,je kunt?redeneren: als wij de beelden niet hadden vrijgegeven, was de hetze niet ontstaan. Maar daarmee hebben wij die niet veroorzaakt.” Laat ??n ding duidelijk zijn, zegt Greive: ,,Ik ben niet bereid de veiligheid van de?burger, of de gerechtigheid van een zaak op te offeren vanwege de grillen van twitterende burgers en?Facebook-users.”
Draai het eens om, zegt Greive. ,,Als we de beelden hadden achtergehouden, had u mij ook gebeld. Dan
had ik Kamervragen gekregen. Men had gezegd: on-be-grij-pe-lijk dat het OM geen beelden laat zien! Dan?had de roep om veiligheid en gerechtigheid de boventoon gevoerd. En dat mogen burgers ook van justitie?verwachten.” Het OM zal, zo zegt hoofdofficier Greive, niet uit zichzelf optreden tegen media die hebben bijgedragen aan de klopjacht. ,,Dat moeten we niet willen.” In geval van smaad, of van laster, kan men aangifte doen. Voor?zover bekend heeft nog geen van de verdachten dat gedaan.

Hier de reactie van Diederik Greive bij het NOS-journaal:

Het succes heeft ook duidelijk gemaakt hoeveel moeite politie en justitie nog steeds hebben om de krachten?van internet in te schatten, en waar nodig in bedwang te houden. De tijd is allang voorbij dat filmpjes alleen door handige computergebruikers verspreid konden worden. Iedereen kan dat, met de telefoon in de hand. En steeds vaker staat de politie voor de keuze: als zij niet zelf de beelden uitzenden, doen de ‘brutale media’ of burgers dat zelf wel.?Dat vergt nieuwe afwegingen en nieuwe inschattingen in de opsporing. Bijvoorbeeld: moet het altijd het?filmpje zelf zijn dat wordt uitgezonden, of is het soms beter om stilstaande beelden te kiezen? Of: wat?moeten de waarborgen zijn als de verdachten nog minderjarig lijken?

Het OM werkt met een richtlijn voor opsporingsberichtgeving. Het is van belang, meldt die richtlijn, dat er?rekening wordt gehouden met ‘het grote (en steeds grotere) bereik van verschillende mediavormen zoals het?internet. Ook moet rekening worden gehouden met de omstandigheid dat eenmaal gepubliceerde?berichtgeving zich niet meer zonder meer laat verwijderen of herroepen’. En wat betekent het als je naam en?je foto online altijd geassocieerd worden met een misdrijf waarvoor je je straf hebt uitgezeten, of – ernstiger -?voor een misdrijf dat je niet hebt gepleegd?
De Rotterdamse criminoloog Judith van Erp schreef: ‘Opsporing via internet leidt tot een gelijkwaardiger?relatie tussen politie en burger, maar dat leidt er ook toe dat burgers hun eigen invulling geven aan de?opsporing. Dit kan een aanvulling zijn op formele handhaving, maar ze kan ook tot gevolg hebben dat?opsporing gestart door de politie uitmondt in willekeurig en disproportionele reacties.’?Dat opsporing geholpen kan worden door internet – daar is iedereen het over eens. Maar een oplossing voor?de nadelen die daaraan kleven, lijkt voorlopig niet in zicht.

De eis van het Openbaar Ministerie:

Uitspraak rechter
Vanwege de ,,buitengewoon grote media-aandacht” voor hun daad gaf de strafrechter in Den Bosch twee van de vier verdachten van ernstig uitgaansgeweld lagere straffen dan ge?ist. De hoofdverdachte Brent L. (nu 18) kreeg tien maanden jeugddetentie, waarvan vier voorwaardelijk, terwijl twee jaar was ge?ist. Verdachte Tom K. (17) kreeg een half jaar, waarvan drie maanden voorwaardelijk. De rechter woog daarbij ook mee dat de jongens niet eerder delicten hadden gepleegd en spijt hebben betuigd.

De rechter verweet het openbaar ministerie dat het de beelden van deze ,,geweldsexplosie” aan de regionale televisie ter beschikking stelde zonder zich af te vragen of de identiteit van de verdachten ook op een minder belastende manier achterhaald kon worden. Niet alleen voor de verdachten, maar ook voor het slachtoffer, aldus de rechter. Als ,,minder ingrijpende opsporingsmiddelen” zag de strafrechter het verspreiden van stilstaande beelden van de afzonderlijke verdachten. Door ook de ,,geweldsexplosie” te laten zien kon het openbaar ministerie een golf media-aandacht verwachten, die ,,grote gevolgen zou hebben voor de persoonlijke levenssfeer van de verdachten, maar ook, zoals ook feitelijk is gebleken, van het slachtoffer”. De rechter zegt in het dossier geen aanwijzingen te hebben kunnen vinden dat het Openbaar Ministerie hierover heeft nagedacht. De officier van Justitie in Eindhoven had evenmin toestemming voor uitzending gevraagd aan de hoofdofficier, zoals wettelijk verplicht. De rechter weegt mee dat twee verdachten na de uitzending niet meer bij hun werkgever en hun opleiding welkom waren en ook niet bij sportscholen en uitgaansgelegenheden. De rechter neemt aan dat de beelden nog lang op internet beschikbaar blijven en ,,verstrekkende gevolgen” hebben voor de rest van hun leven. Een derde verdachte, die een gering aandeel had, kreeg een straf van twee maanden. Deze dader werd ontslagen, raakte zijn partner kwijt en werd tijdens zijn voorarrest zo ernstig bedreigd dat hij moest worden overgeplaatst. In de publieke opinie werd hij bovendien verantwoordelijk gehouden voor ,,veel verder gaande handelingen” dan hij had verricht. Deze verdachte moest enige tijd door de politie worden beveiligd. Een vierde verdachte werd vrijgesproken. Weliswaar stond hij ,,dicht op het geweldincident” maar hij leverde geen bijdrage.

Uitspraak van de rechter en achtergrond:

Super PG Herman Bolhaar over het hoger beroep in Pauw en Witteman:

Hoofdverdachte heeft spijt:

Onderzoek: ?Boeven vangen? via internet: beelden over criminaliteit in opsporingsberichtgeving

Rede over burger en opsporing van Mr. F. W. Bleichrodt

Bronnen: NRC, NOS, Geenstijl, PenW,

M- Moord: Facebookmoord

Geef een reactie

Winsie Hau werd op 14 januari 2012 op straat bij haar ouderlijk huis in Arnhem neergestoken. Zij overleed aan de verwondingen. Een vijftienjarige jongen zou die hebben toegebracht in opdracht van Winsie?s beste vriendin Polly (16). Polly en haar zeventienjarige vriend worden verdacht van het uitlokken van de moord. Winsie moest vermoedelijk een lesje krijgen omdat ze over Polly had geroddeld. Polly?s vriend ontkende echter dat hij iets met de moord te maken had. Hij wees zijn vriendin aan als opdrachtgever. Zij zou accounts van hem ? onder meer op Facebook ? hebben gebruikt om de moordopdracht te geven. Het OM meende echter dat de jongen wel degelijk actief was geweest om de steekpartij mogelijk te maken. Polly wees juist weer naar haar vriend. Wegens de ernst van de zaak wilde het OM hen volgens het volwassenenstrafrecht berecht zien. Men eiste vijf jaar cel met tbs. Die eis werd herhaald tijdens het hoger beroep in juli 2013.

Hier een aantal goede achtergronduitzendingen:

Haar vader Chun Nam Hau hoopt dat ouders en tieners gewaarschuwd zijn voor de gevaren van ruzies via internet. ‘Ik hoop dat deze zaak de mensen wakker kan schudden.??Kleine dingen kunnen via internet zomaar uit de hand lopen -?Vader Chun Nam Hau

Blinde woede
Joyce zou bij een onbenullige ruzie via Facebook haar vriendin Polly W. (toen 15) diep hebben gekwetst. ? Wesley liet daarop zijn dan pas 14-jarige ‘stapmaatje’ Jinhua K. opdraven die vervolgens met een mes naar de woning van Joyce ging, die hij vaag kende. Voor naar verluidt 100 euro stak Jinhua op 14 januari van dit jaar op Joyce in, ze stierf enkele dagen later in het ziekenhuis.

Wat de tieners exact heeft bezield, is nog een raadsel. Maar voor vader Hau is ??n ding duidelijk: het chatleven van zijn dochter en haar leeftijdsgenoten is een katalysator geweest in een onbenullige tienerruzie. ‘De wereld is veranderd sinds het internetgebruik,’ vertelt hij daags voor het proces.

Chun Nam Hau raakte gewond aan het gezicht toen hij zijn dochter Joyce wilde verdedigen.

Gevaren
‘De wereld is zoveel groter geworden met het gebruik van sociale media en mobiele telefoons. En de gevaren zijn daarmee ook groter geworden. Ik denk dat het te snel komt voor de kinderen. Ze zijn nog te jong.’

Rechtszaak openbaar
De rechtbank in Arnhem heeft vandaag besloten de zaak tegen de 15-jarige Jinhua K., die in januari het meisje Winsie Hau zou hebben neergestoken, in de openbaarheid te behandelen. De drie kinderrechters die de zaak behandelen, vinden dat het belang van de maatschappij om de feiten in de zaak te kennen zwaarder weegt dan K.’s persoonlijke belang. Rechtszaken tegen minderjarigen worden doorgaans achter gesloten deuren behandeld.

De rechtbank in Arnhem heeft maandag en dinsdag uitgetrokken voor de inhoudelijke behandeling van de strafzaken tegen drie jongeren van 15, 16 en 17 jaar, die verdacht worden van betrokkenheid bij de moord op een 15-jarig meisje uit Arnhem. Hoofdverdachte is een jongen, die zich op 14-jarige leeftijd voor een klein bedrag liet inhuren om het meisje in de deuropening van haar ouderlijk huis dood te steken.

De zaak staat bekend als de Facebook-moord, omdat de aanleiding voor de moord een ruzie op Facebook was. Het slachtoffer zou iets lelijks hebben gezegd over haar beste vriendin, de 16-jarige verdachte. Dit meisje klaagde bij haar 17-jarige vriendje, die vervolgens de nu 15-jarige jongen inhuurde om het Arnhemse meisje om het leven te brengen. De moord op de scholiere op 14 januari van dit jaar zorgde voor een grote schok in Arnhem.

Zaken tegen minderjarige verdachten hebben gewoonlijk achter gesloten deuren plaats. Maar omdat het om een ‘ernstige en uitzonderlijke zaak’ gaat, besloot de rechtbank eerder om die toch in het openbaar te behandelen.

De raadsman van het meisje verzette zich daar met succes tegen, zodat haar zaak alsnog achter gesloten deuren wordt behandeld. De advocaten van beide jongens willen dat ook. Daarover neemt de rechtbank aan het begin van de zittingen tegen die verdachten een besluit. Eerder oordeelde de rechtbank dat het belang van de openbaarheid boven dat van de privacy van verdachten gaat.

Bron: NOS,?AD,?EenVandaag

@Politie tijdens #Haren: crisiscommunicatie op Twitter

Geef een reactie

Een beschrijvend onderzoek naar de corrigerende rol van de politie op Twitter tijdens de rellen in Haren.

Het doel van deze studie was om dieper in te gaan op het gebruik van Twitter door de politie tijdens de rellen in Haren. Hierbij werd verwacht dat zij een corrigerende werking hadden op de informatiestroom op Twitter vanwege hun betrouwbaarheid als autoriteit. Door middel van een dataset waarin alle tweets over de rellen in Haren zijn opgenomen, is het gedrag van de politie in de vorm van crisiscommunicatie op Twitter geanalyseerd. Hierbij is er gefocust op de typen berichten die zij stuurden, het bereik dat zij behaalden met hun tweets en de rol die zij speelden tijdens de verspreiding van een gerucht. De resultaten toonden aan dat de politie voornamelijk adviesgevende tweets verstuurden op Twitter. Bovendien bleek dat zij Twitter niet hebben ingezet om berichtgeving betreffende het gerucht te verspreiden.?

Project X Haren: morele paniek over jeugd technologie en crisis

Geef een reactie

Natuurlijk was er wel wat aan de hand in Haren: Een paar duizend jongeren trokken naar het dorp, er werden winkelruiten ingegooid, sigaretten bij de Albert Heijn geplunderd, en er waren een aantal voornamelijk licht gewonden. Eigenlijk was ?Project X Haren? vergelijkbaar met een uit de hand gelopen voetbalwedstrijd. De aandacht die de ?Facebookrellen? kregen was echter enorm. Het beheerste het nationale nieuws, kwam op CNN en Al Jazeera. Er zou zelfs een kleine wereldoorlog zijn uitgebroken.

Uit het antropologische onderzoek van Erik B?hre en Gerard van den Broek blijkt dat de zware veroordeling van de Facebookrellen voor een belangrijk deel het gevolg is van morele paniek en verontwaardiging. ?Project X Haren? werd een podium waarop mensen hun zorgen kwijt konden over de jeugd in tijden van crisis, over de maatschappelijke gevolgen van nieuwe technologie?n. Misschien was Haren ook niet zo?n toevallige locatie. Haren groeide uit tot het stereotype, elitaire dorp dat weinig last leek te hebben van de recessie.

Lees ook het interview met Erik B?hre?(Mare, 22 november 2012)

Boston bombings: online en offline manhunt

Geef een reactie

b93 b94

We beginnen met het einde van de opsporing: de 19 jarige Dzhokhar A. Tsarnaev werd uiteindelijk gevangen genomen in Watertown en beschuldigd van het gebruik van een ?weapon of mass destruction?(namelijk zijn zelfgemaakte bom, ook wel IED; Improvised Explosive Device) welke leidde tot drie doden en meer dan 200 gewonden.?De andere verdachte, de 26 jarige Tamerlan Tsarnaev vond de dood na een schietpartij met de politie op vrijdag.

Met name de FBI was bezorgd dat de Tsarnaevs de klopjacht zou kunnen uitmonden in een free-for-all, “met nieuwsmedia auto’s en helikopters, evenals online burgerwacht detectives, concurrerend met de politie in de achtervolging om als eerste de verdachten te vinden”.

b95

Ondanks de vele kritiek die het kreeg was het gebruik van Reddit niet alleen onhandig en schadelijk. De kracht zat hem juist ook in de curatie van content; het aggregeren, duiden en verifi?ren van informatie, vergelijkbaar met een Wikipedia proces, ?had ook grote waarde. En dat met een snelheid die ongekend is: meerdere updates slechts minuten van elkaar en nauwkeurig voorzien van tijdstippen en duidelijk gemarkeerde aanpassingen, zodat instappen voor nieuwe bezoekers altijd mogelijk bleef.

“Ik ben een soort DIY detective,” vertelt Michelle McNamara, die een blog bijhoudt met de naam?True Crime Diary. Ze schreef recent een stuk in het?Los Angeles?magazine waarin ze beschrijft “I duik in cold cases door het internet uit te pluizen voor digitale aanwijzingen die de autoriteiten misschien hebben gemist,en daarna deel ik mijn theorie met zo?n 8000 online puzzelaars die mijn blog regelmatig bezoeken.” Amateur speurneuzen als Doe Network?en de?Vidocq Society?hebben in tientallen gevallen geholpen bij de oplossing van zaken, vari?rend van vermissingen tot moord.

De recherche kan soms moeilijk geloven dat er iemand is met bruikbare idee?n die hun eigen personeel en computers niet had weten te achterhalen. “Enige terughoudendheid [van de kant van de politie] is er altijd,” zegt William Fleischer, een priv?-detective in Philadelphia en de commissaris van de Vidocq Society. “Toen we 24 jaar geleden begonnen, waren de eerste woorden uit hun mond ‘wie???’. ?Nu worden we inmiddels vermeld als bron door het ministerie van Justitie bij cold cases.?

Hij voegt eraan toe: “De politie is, net als anderen, zeer competitief, beschermend en territoriaal.” En: ?Er is een tendens onder de politie om goedbedoelende burgers met een theorie over de zaak vriendelijk doch afwijzend te bedanken?, zegt McCrie. “De realiteit is dat de politie niet in hun inspanningen slagen zonder de steun van het publiek,” zegt hij.

Duizenden beelden

In Boston kwam die steun in de vorm van duizenden en duizenden beelden. Er is veel meer visuele informatie beschikbaar dan kon worden gedroomd tijdens de moord op Kennedy, of de Olympische bomaanslag in Atlanta in 1996, of zelfs de terreuraanslagen die plaatsvonden op 11 september 2001. “Dit klinkt als een kapotte plaat ? het lijkt wel alsof we dit altijd zeggen bij elke ramp – maar nu is het anders,” zegt Posner, auteur van ?Case Closed: Lee Harvey Oswald en de moord op JFK?.

De politietopchef Bill Bratton (hij was chef in Boston, NYPD en LAPD) zegt erover: “The game changer here is that the big data era, the social media era, all aspects of that new world that was nonexistent even on 9/11, all of that came into play during this?event?

De politie werkte voor de opsporing samen met Buzzient:

http://www.youtube.com/watch?v=1jc6N-wgFD8

Via diverse media is er ook een indrukwekkende fotoserie van de manhunt, na het moment dat de FBI de foto?s vrijgaf van de vermeende daders.

De FBI had expliciet om hulp gevraagd – “De reactie van de gemeenschap is overweldigend,” zei de mede-opsteller van de nieuwe FBI tip. Maar ze vroegen niet om een publieke schandpaal met het vrijgeven van de 12 foto’s die vrijdagavond. Richard Deslauriers, de FBI special agent die belast was met de zaak, zei dat “deze beelden moeten de enige online foto’s zijn, en ik benadruk DE ENIGE, die het publiek moet bekijken om ons te helpen. Andere foto’s kunnen als ongeloofwaardig geacht worden en ze zullen de publieke aandacht onnodig in de verkeerde richting sturen en teveel overlast opleveren voor de overige hulptroepen en veiligheidsambtenaren. ”

Maar toen ontplofte het internet pas echt?

Met een massale manhunt richting Watertown in zowel de fysieke als online wereld. Hieronder enkele impressies van die grootschalige actie, ook aan de kant van de politie. En met groot materieel:

b10?b20

b17?b16

En dat midden in een druk bewoonde wijk, waarin het leven gewoon doorgaat.

b12?b11

b13

Bomexperts, een ?bomb disposal device? en drones, er werd vanalles uit de kast gehaald om de daders te vinden.

b15?b14

b18

Popular Science publiceerde een artikel ?Five ways drones could help in a disaster like the Boston Marathon bombing? waarin ze voorbeelden geeft hoe deze drones zouden kunnen helpen. Van quadcopters in de lucht tot onbemande grondvoertuigen. Hadden drones kunnen helpen? Het is een vraag die omringt wordt door veel maatschappelijke discussie. Florida heeft onlangs het gebruik van drones verboden, behalve in zeer bijzondere gevallen; Virginia overweegt dergelijke inzet nog en de politie van Seattle heeft plannen om drones te gebruiken losgelaten na veel kritiek van stadsambtenaren en inwoners. Tot vorig jaar hield de Boston Police Department vol dat ze drones niet gebruikten, maar wellicht dat dit nu is veranderd.

Watertown lockdown

b22?b21

De??Watertown lockdown??in Massachusetts en ?Shelter in a Place? door de hele stad van Boston was een grote operatie waarin hele wijken werden afgesloten op zoek naar de daders. Omdat een gebied niet zomaar ontruimd kan worden was het lastig voor politie om haar werk te doen. Social media broadcasting werd door de politie in die fase niet gewaardeerd, zowel in de aanloop naar de acties, als bij het inrekenen van de dader die bebloed uit zijn schuilplaats (een geparkeerde speedboot) kwam.

b25

Uiteindelijk kwam het verlossende woord via Twitter waarin alles over leek te zijn. Deze werd zelfs 143.000 keer geretweet en de Boston Police account steeg in enkele dagen van 50k volgers naar meer dan 300k.

b27

b26

Boston Bombings: Burgeropsporing en zelfcorrigerend vermogen

Geef een reactie

b9

Alexis Madrigal, redacteur bij Atlantic betwijfelt het nut van burgeropsporing:

“Even if we were to admit that Reddit was ‘more efficient’ in processing the influx of media around the bombing, which would be a completely baseless speculation/stretch/defense, it still wouldn’t make sense to create a lawless space in which self-appointed citizens decide which other citizens have committed crime,”

Ook wil hij het geen burgeropsporing noemen, maar ook geen burgerjournalistiek omdat het volgens hem met journalistiek niets te maken heeft. User generated content dekt de lading beter, omdat journalistiek net als opsporing een term voor professionals is die moeten voldoen aan bepaalde standaarden (hoewel dit bij journalistiek steeds vaker te betwisten valt). Onomstotelijk is in ieder geval dat burgers in toenemende mate een belangrijke rol spelen in de? genetwerkte journalistiek, maar ook in de genetwerkte opsporing.?

Zelfcorrrectie van de crowd?

Het zelfcorrigerende vermogen op Reddit was in ieder geval niet al te groot, slechts een enkeling wees de Reddit groep op Richard Jewell die in 1996 bij de Olympische spelen van Atlanta onterecht werd beschuldigd van het plaatsen van een bom en gefileerd werd in een publiek tribunaal op internet en de media. Of de Netwton school shooting zaak waarin de verkeerde Ryan Lanza werd opgezocht via Facebook. Slechts een enkeling verwijderde zijn berichten, zoals een Redditor die onterecht een moeder aanwees als verdachte, welke later gewoon met haar gezin een onschuldige toeschouwer bleek te zijn. Reddit gaf zelf op een gegeven moment een richtlijn en adviseerde tips vooral direct naar de FBI te sturen en niet online te plaatsen:

?Do not make any images viral,” the top of one thread reads. “It’s bad enough certain news sources covering this are pointing out the people we notice, we need to remember, any information should go to the FBI and nowhere else.”

Een andere Redditor suggereerde om een ?whitelist? te maken met mensen die weliswaar met rugzak gesignaleerd waren, maar onschuldig bleken. Geen ?witch hunt? maar een ?innocent hunt? noemde hij het.

b91

Toen de FBI de echte verdachten aanwees werd er op diverse social media, zoals ook de ?Find Boston Bombers??groep op Reddit, strak gemodereerd en werden berichten over andere daders verwijderd. Ook werd in die groepen besproken dat zo?n klopjacht nooit meer op deze manier zou moeten plaatsvinden, maar niemand gaf een suggestie over hoe dit te voorkomen. De ironie wil dat Reddit zelf later ook nog gehackt werd om hun werk juist tegen te gaan.

Charlie Beckett, voorzitter van de journalistieke denktank POLIS, vertelde de BBC dat publieke opsporing niet te stoppen is.?There’s nothing you can do about it,” zei hij.”You can’t lock down the internet like you can lock down part of Boston. You have to live with that.” ?The only hope was that this very public and damaging mis-identification serves as a lesson to those eager to be “first” with new information online?.

Hij noemde het een soort online mediawijsheid cursus waarin mensen leren om dit soort domme dingen niet meer te doen. Hij verwacht dat naming?& shaming zich meer en meer zal keren tegen de mensen die onterecht namen van verdachten noemen.

Bekijk een voorbeeld van onderzoek naar de geruchtenstroom in de Boston Marathon aanslag:

Boston bombings: wisdom of the crowd en online burgerrechercheurs

Geef een reactie


De heldendaden van Cowboy hat hero?Carlos Arredondo op de dag van de aanslag die breed het nieuws haalde, zorgden ook voor helden in de dop op internet die probeerden de zaak online op te lossen. Of op zijn minst hun steentje bij te dragen, waarbij motivaties varieren van burgerplicht tot pure reputatiedrang.? Dagenlang hebben internet gebruikers de daders van de aanslag geprobeerd te vinden, waarbij ze onder andere actief waren op Reddit r/findbostonbombers, 4Chan?s /b/ foto gallerij, Twitter en Facebook. En ook Vine had een belangrijke rol bij de start door een kort eerste filmpje, zoals ons eerdere blogitem beschrijft.

b4

Maar op vrijdag eindigde die burgeropsporing allereerst met veel verontwaardiging en vervolgens publieke excuses, toen bleek dat de jongen waarvan iedereen dacht dat het de dader kon zijn onschuldig bleek.

b5

Deze onschuldige Sunil Tripathi, 22, werd sinds half maart vermist.

b6

De facebook pagina van de familie die hun zoon Sunil op dat moment zelf ook zocht.

Onterechte verdachte dood gevonden

b7

In Rhode Island werd het lichaam gevonden van de 22 jarige student Sunil Tripathi van Brown University die per ongeluk door de online speurneuzen in verband werd gebracht met de bomaanslagen. De doodsoorzaak is nog niet bepaald en het onderzoek kan nog maanden duren. De crowdsourcinggroepen op Reddit die gebruik maakten van de foto?s die werden vrijgegeven door de FBI ?vonden dat de persoon met de baseballpet sterk leek op de sinds 15 maart ontbrekende student. Op een gegeven moment belandde Tripathi?s naam in de Twitter trending topic lijsten.

“De laatste achttien uur hebben enorm pijnlijke aandacht gegenereerd op social media platformen Facebook, Twitter en Reddit, evenals van de televisie en vragen van de media, door de foto?s die vrijgegeven werden door de FBI gistermiddag met Sunil” zegt Akhil Tripathi , Sunil’s vader, in een verklaring? van vorige week aan WPVI-TV.

Op maandag verontschuldigde ?algemeen directeur Erik Martin van Reddit zich voor de “gevaarlijke speculatie” die “viraal ging en tot zeer negatieve gevolgen leidde voor onschuldige personen.” In een blogpost (geplaatst voordat Sunil dood gevonden werd) bood hij excuses aangeboden aan richting de familie Tripathi.

Hoewel de klopjacht ongetwijfeld met goede intenties was gestart zat er online geen filter op de bevindingen. Foto?s werden voorzien met ?kijk niet naar de huidskleur?, wat leidde tot kritiek op de racistisch ogende ?Where?s Wally? jacht omdat vooral kleurlingen uit de massa werden gepikt en ook CNN die op televisie onterecht berichtte over de arrestatie van een donker getinte man.

Reddit en ?Bag men?

Woensdag, twee dagen na de aanslag, waren er al 2000 mensen actief op de Reddit pagina waarin alle foto?s binnenstebuiten werden gekeerd en vele scenario?s besproken werden.? Onschuldige mensen werden getagged in foto?s, zoals Salah Barhoun die werd geduid met ?Blue Robe Man? waarvan werd vermoed dat zijn wat zware rugzak (doordat hij wat afhing) wel een bom zou kunnen hebben.?Er waren zelfs burgers die tijd namen om rugzakken in het?beeldmateriaal te plakken om op die manier het proces te bemoeilijken.?De politie heeft er geen werk van gemaakt om deze mensen te vervolgen,?zegt ex politiechef Edward Davis. Veel bijdragen van burgers waren?nuttig, omdat ze door grote hoeveelheden fotomateriaal gingen, maar?het zal altijd lastig blijven voor burgers omdat ze door een koker?kijken naar een zaak met beperkt beschikbaar materiaal. Die verkokerde?blik leidde vervolgens ook tot het aanwijzen van onterechte?verdachten.

b8

Hij was een van de vele ?Bag men? waarvan werd uitgezocht of zijn rugzak overeenkwam met de ge?xplodeerde versie in bovenstaande foto. Barhoun had er niets mee te maken, dus hij zocht de media op en vertelde ABC News dat hij voor zijn leven vreesde. Want onder andere via social media kreeg hij diverse bedreigingen binnen. ?De focus lag daarna volledig op de spaarzame beelden van de Lord & Taylor beveilingscamera die waren vrijgegeven wat resulteerde in een ?group think?effect, wat we hieronder nader beschrijven met hulp van Surowiecki.

Surowiecki en echte Wisdom of the Crowd

James Surowiecki, bekend van het boek Wisdom of the Crowds, reageert ook op de Boston bombings en de daaropvolgende burgeropsporing, onder andere nadat Times?s?Nick Bilton?stelt:??Het lijkt erop dat de theorie van de ?wisdom of crowds? niet opgaat voor manhunts naar terroristen?. Het falen van Reddit is hier geen bewijs voor wat hem betreft en hij vind het wat makkelijk de crowd tegenover de experts te zetten en dit te framen alsof ze met elkaar in competitie zouden zijn. Er waren niet enkele experts, want er was een netwerk van duizenden politiemensen dat werd ingezet en de crowd kon de daders niet vinden, omdat ze ogenschijnlijk niet voorkwamen op de foto?s die door het publiek werden gebruikt, maar uiteindelijk wel zichtbaar waren op beelden van de beveiligingscamera van Lord & Taylor. Als deze?videoclip eerder vrijgegeven werd, was het Reddit publiek dit vast opgevallen. Wisdom of the Crowds is dus geen ?magie?, je kunt niet verwachten dat de massa iets vind dat niet aanwezig is. Het is hoogstens zo dat Redditors hun beperkingen en tunnelvisie niet inzien, maar dat is bij de recherche niet anders, aldus Surowiecki.

Surowiecki geeft wat voorbeelden. Zo onderzocht de overheid onderzocht in de zaak Steven Hatfill al jaren het vermeende verband met de miltvuur mailings van 2001, waarin ze hem lang lastigvalden voordat ze het opgaven. De FBI beschuldigde op basis?van een verkeerde vingerafdrukanalyse?Brandon Mayfield, een advocaat uit Portland, van ,, het assisteren bij de bomaanslagen op de treinen in Madrid in 2004″ en arresteerde hem en weigerde vervolgens de fout te erkennen. Deze verkeerde identificaties waren veel schadelijker en langduriger dan wat er op Reddit gebeurde, maar leidde niet tot de oproep dat de FBI zou moeten stoppen met onderzoek naar misdaden.

Surowiecki geeft aan dat Reddit een andere benadering zou moeten kiezen om de echte wisdom of the crowd te faciliteren. Het publiek dient daarvoor niet alleen divers te zijn, maar ook onafhankelijk van elkaar, waardoor group think wordt uitgesloten en men hoogstens vanuit de eigen tunnelvisie denkt. Het gemiddelde van 1000 tunnelvisies komt dan in zijn theorie aardig in de richting van het juiste pad. Zo kon je de foto?s op Reddit alleen bekijken wanneer ze al voorzien waren van diverse commentaren, waardoor objectieve beoordeling vrijwel onmogelijk was. En ook het omhoog klikken van commentaar op Reddit zorgt voor een group think en kudde effect (herding) en niet voor collective intelligence. Een systeem waarin men kan stemmen zonder be?nvloed te worden zou beter werken, waarbij het eindresultaat helemaal niet publiek gemaakt hoeft te worden maar slechts aan de autoriteiten ter beschikking wordt gesteld als input. Op deze manier is er geen concurrentie tussen de politie en de burger, maar werken ze samen. Surowiecki noemt als model NASA?s?Clickworkers experiment, dat eind 2001 duizenden amateurs naar foto?s van Mars liet kijken om kraters te identificeren en classificeren. Dat experiment toonde aan dat het gezamenlijke resultaat van de amateurs (clickworkers) niet onderdeed voor het werk van geologen met jaren ervaring. Het probleem dat Surowiecki wel ziet is dat dit werk saaier is dan onderdeel zijn van een gezamenlijke virtual community die de dader wil pakken. Reddit was dus wel ?engaging? maar moet nu zoeken naar een aanpak waarin het ook effectief is.

Deze blogpost is op 2.0 wijze samengevat en gebaseerd op diverse Amerikaanse nieuwsartikelen en websites.

4Chan

Geef een reactie

4Chan?is een zeer populair Engelstalige?internetforum?met meer dan 900 miljoen berichten en ongeveer 7 miljoen bezoekers per dag. 4chan werd op 1 oktober 2003 opgericht door de toen 15-jarige Christopher Poole, op de website bekend als “moot”. 4Chan draait vooral om het plaatsen en becommentari?ren van afbeeldingen. Gebruikers kunnen volledig anoniem afbeeldingen en reacties plaatsen over alle denkbare onderwerpen. De site is gebaseerd op het Japanse internetforum?Futaba Channel?en is onderverdeeld in 56 verschillende subfora, ‘boards’ genaamd. De boards zijn onderverdeeld in 6 categorie?n: Japanese Culture, Interests, Creative, Adult (18+), Miscellaneous (18+) en Others. Het meest populaire (en beruchte) is het?Random board, dat /b/ genoemd wordt.

4Chan-gebruikers zijn verantwoordelijk voor het bedenken of populariseren van vele zogeheten?internetmemes. Voorbeelden van memes zijn?Lolcats,?Rickrolling, ‘uncle dolan’ als parodie op?Donald Duck?en ’troll physics’, waarbij uitvindingen worden gepresenteerd die een loopje nemen met natuurwetten (vooral de werking van magneten zijn een bron van humor).

De website is in de loop van de tijd een rol gaan spelen in internetactivisme. 4Chan speelde een belangrijke rol in het ontstaan van het begrip?Anonymous?als een groep anonieme mensen die geco?rdineerde acties uitvoert op internet.

Door de anonimiteit van de deelnemers en het ‘geen regels’-beleid op het?/b/-board werd het uitwisselen van?kinderporno?onder gebruikers een groot probleem. Om dit tegen te gaan gebruikten de leden en andere 4chan-gebruikers een tekening van een beer om aan te duiden dat een gebruiker illegale pornografische inhoud had gepost. Hierdoor ontstond de?internetmeme?Pedobear. De beer werd oorspronkelijk in Japan gebruikt als een teken voor ‘veiligheid’ tijdens bouwwerken.

Scholen dicht in Leiden?

4Chan speelde onlangs ook een rol door een dreigbericht die alle middelbare scholen in Leiden plat legde.?Het internetforum 4Chan noemde de dreigementen aan het adres van de Leidse scholen, maar ook aan scholen in Den Haag en Breda in 2009, een ‘vorm van artistiek werk’.?4Chan stelt dat posts niet serieus te nemen zijn.?In de disclaimer op het forum schrijft 4Chan: “De verhalen en informatie die hier worden gepost, zijn een vorm van artistiek werk op basis van fictie en verzinsels. Alleen een gek zou iets dat hier wordt gepubliceerd serieus nemen.” De posts blijven gemiddeld tien minuten op 4Chan staan en worden daarna verwijderd. Desondanks volgen internationale opsporingsautoriteiten het forum op de voet.?De anonieme aankondiging van een schietpartij op een niet nader genoemde school in Leiden, werd gisteren door Zwitserse speurders opgevist. De plaatser van deze post verschuilt zich achter een ‘open proxyserver’ en kan daardoor moeilijk worden achterhaald.?Internetjurist Wouter Dammers van het Amsterdamse kantoor ICTRecht stelt dat 4Chan louter bedoeld is ‘om te shockeren en beledigen?.?”Strafrechtelijk is het de vraag is of de plaatser van het bericht over de Leidse school daadwerkelijk de intentie had tot zijn daad over te gaan??, zegt Dammers over de ophef in Leiden. ”4Chan staat erom bekend dat alles kan en alles mag. Het is een vrijplaats voor internetgebruikers, maar wordt door niemand serieus genomen.”

Veroordeling in Den Haag

Het Openbaar Ministerie, het Gerechtshof in Den Haag en de Hoge Raad denken daar anders over. De posts volgen doorgaans op schietpartijen elders op scholen. Dat deden onder meer een man uit Breda en een student uit Den Haag in 2009 naar aanleiding van schietpartijen op scholen in Duitsland en de VS.?In een nog lopende rechtszaak tegen de Hagenaar volgt waarschijnlijk een onherroepelijke veroordeling wegens bedreiging van het Maerlant College in Den Haag, vreest advocate Isabelle Huisman van het Haagse kantoor Salomons Van der Valk.?Zij verdedigt een 27-jarige Hagenaar, die in 2009 werd opgepakt wegens een post op 4Chan: ”Tomorrow I will go and kill some peeps from my old school, the Maerlantcollege in The Hague.”

De verdachte heeft bij zittingen bij de Haagse rechtbank en het Gerechtshof aangevoerd dat het om een grap ging. De rechtbank was dat met hem eens, maar het Hof veroordeelde hem in hoger beroep tot een taakstraf van 180 uur.?Volgens mr. Huisman heeft de Hoge Raad inmiddels geoordeeld over cassatieverzoeken en de zaak terugverwezen naar het Hof. De kans op vrijspraak noemt zij ‘niet heel groot?.?Huisman meent dat haar cli?nt vrijuit zou moeten gaan, omdat de kans gering is dat een van de leerlingen op het Maerlant College het dreigement ooit heeft kunnen lezen. ”Die posts blijven hooguit tien minuten staan en worden daarna verwijderd. Destijds waren slechts 20 mensen uit Nederland midden in de nacht online.??

Een ander voorbeeld van 4Chan in de opsporing uit de USA:

Boston Bombing

boston4chan2

De internet Hivemind zette zijn burgerwacht in op de zoektocht naar de personen die de twee bommen plaatsten op de Boston Marathon finish. Gebruikers op 4Chan / b /, een foto prikbord dat publiekelijk bekend staat om verontrustende humor en vreemde porno, heeft talloze fotogalerijen van de aanslag gescand en bijvoorbeeld een man omcirkeld met een zwarte broek, een zwart shirt en een witte hoed . Hij droeg een zwarte rugzak die volgens 4Channers verdacht veel lijkt op de door de explosie aan flarden gescheurde rugzak. Een Al Jazeera achtig verhaal dat erger wordt als een 4Channer opmerkt dat de rugzak van de man lijkt te ontbreken in de daaropvolgende luchtopnamen.

boston4chan

Dit beeld groeide uit tot een groot gespreksonderwerp met 7000 reacties op Tumblr, waarover?Based Heisenberg?verslag deed van de dan inmiddels gesloten “4chan thread?.

boston4chan2

Andere 4Channers linken dezelfde ?Al Jazeera foto? met een langere man die een kastanjebruin T-shirt en blauwe jas aanhad. Het grote verschil: De rugzak, zoals weergegeven in de Al Jazeera foto, had een zilveren versiering over beide bandjes.

De community werkt achter de schermen ook nog met een?Google Docs spreadsheet?om alle gevonden individuen op te sommen en uit te laten zoeken, waarin de verdachten opmerkelijke namen krijgen als ?Mr. Cardigan?, ?the 4Chan Music Man?, ?Bending Over guy?, en de twee eerder genoemde “Backpack Bros.”

boston4chan3

Maar 4Chan zou 4Chan niet zijn als er ook satire was. Dus grappen over ?Where’s Waldo?? ?zijn snel gemaakt en foto?s met obsessief veel kenmerken nemen de burgeropsporingstaken op de korrel.

boston4chan1

Bronnen: Wikipedia, NOS, NU.nl.