Categoriearchief: Cases

Sociale media cases uitgelicht en gebundeld; van live verslagen tot overzichtelijk archief. Denk aan Project X de Londonse rellen of het Utoya schietincident.

Case: overval in Deurne

Geef een reactie


Bij een overval op juwelier Goldies in de Milhezerweg in Deurne zijn vrijdag 28 maart 2014 aan het einde van de middag?twee doden gevallen. De politie heeft bevestigd dat het om de overvallers gaat. Een van de twee is een 20-jarige man uit Eindhoven?en bekende van de politie voor eerdere geweldsdelicten. Geruchten, die later ontkracht werden, zijn dat de tweede overvaller illegaal in Nederland verbleef.?Zij werden?doodgeschoten?toen zij juwelierszaak Goldies probeerden te overvallen. Het juweliersechtpaar waren ook in de zaak op het moment van de overval. Later blijkt dat de juweliersvrouw schietend is te zien op de bewakingsbeelden. Ook zou hierop te zien zijn dat de juwelier na een worsteling met de overvallers een wapen in handen heeft. Dit wapen zou hij afgepakt hebben van de twee.Volgens hun advocaat schoot de vrouw in blinde paniek zeker drie keer toen haar man in de zaak werd overvallen. Ze vreesde dat de overvallers haar man zouden vermoorden. Lang was?officieel niet bekend of de juweliersvrouw in Deurne de schutter was die twee overvallers doodschoot, zo schreef ook Ombudsvrouw Annieke Kranenberg in haar wekelijkse column. Toch kwam het onder andere in de Volkskrant, zonder bronvermelding.

Op social media?verschillende verhalen de ronde.?Zaterdag aan het begin van de avond liet het OM weten dat het er tot nu toe op lijkt dat het juweliersechtpaar?uit zelfverdediging heeft gehandeld.?Zaterdagmiddag is er ook?een persconferentie. Daaruit blijkt dat het echtpaar vermoedelijk handelde uit?zelfverdediging.?Volgens experts?zou er sprake kunnen zijn van noodweer.?Er wordt op (social) media bovendien gesproken over een mogelijke?derde overvaller?die om de hoek in de Eekstraat op de uitkijk zou hebben gestaan. Daar werd een kauwgom gevonden in het gras. Burgers zijn er wederom als de kippen bij om zelf aan opsporing te doen, getuige onderstaande tweet:

Demonstratie
Hoewel er ook veel steun is voor de juweliersvrouw. Facebook-pagina’s schieten als paddestoelen uit de grond. De pagina ‘Vrijspraak voor vrouw van de juwelier uit Deurne’ heeft inmiddels bijna 50.000 likes. Volgens hoofdofficier van justitie Bart Nieuwenhuizen zal de rechter het beroep op noodweer honoreren. Dat zou betekenen dat het tweetal wellicht geen straf krijgt, tenzij ze worden veroordeeld voor verboden wapenbezit.?Toch werd er op een dag later door zo’n 30 mensen al gedemonstreerd in Eindhoven en op zondagavond in Deurne.?Tijdens de demonstratie roept men met regelmaat ‘moordenaar’.??De demonstranten vinden dat het Openbaar Ministerie?te vlug een conclusie heeft getrokken. Op hetzelfde moment wordt ook een tegendemonstratie gehouden. De deelnemers aan die demonstratie vinden dat het juweliersechtpaar juist heeft gehandeld.

Burgemeester van?Deurne, Hilko Mak,?kondigt een samenscholingverbod en demonstratieverbod af. Confrontaties tussen de groepen demonstranten kunnen volgens Mak leiden tot een ‘ernstige verstoring van de openbare orde’.?In de?noodverordening?verbiedt de?burgemeester?’racistische, beledigende of aanstootgevende uitingen’. Een demonstratieverbod gaat heel ver in de beteugeling van etnische spanningen, stelt Otto Adang, lector openbare orde en gevaarbeheersing aan de Politieacademie in Apeldoorn.?”De dynamiek is aanwezig voor meer problemen, maar dat wil niet zeggen dat je het grondrecht om te demonstreren opzij kunt zetten. Dat is een groot goed”, meent Adang. “Het opleggen van beperkingen is begrijpelijk,?een algemeen verbod vergaand.” ?Volgens Adang, maker van een rapport (‘Zijn wij anders?’) over de vraag waarom Nederland geen grote etnische rellen kent, is het merkwaardig dat er geen andere maatregelen zijn genomen. De gemeente had bijvoorbeeld een speciale plaats voor demonstraties kunnen aanwijzen. “Dit gebeurde tijdens de NSS-top in Den Haag ook.” De politiewetenschapper meent ‘dat je boos mag zijn in Nederland en dat bevolkingsgroepen daar uiting aan mogen geven’. “De behoefte om zich over gebeurtenissen te uiten, druk je nu de kop in. Je kunt voorwaarden aan demonstraties verbinden en daarmee een tussenstap zetten.” ?Michiel van Emmerik, hoofddocent staats- en bestuursrecht aan de Universiteit Leiden, zegt dat de burgemeester een lastige afweging heeft gemaakt: “De burgemeester verwijst in zijn overwegingen naar ProjectX in Haren, waar zijn collega achteraf het verwijt kreeg te weinig te hebben gedaan. Aan de andere kant is het wel de meest vergaande maatregel die hij heeft kunnen treffen.”

Hoofdofficier van justitie Bart Nieuwenhuizen herhaalde maandag dat hij niet voorbarig is geweest tijdens de persconferentie over de fatale overval in Deurne. Nieuwenhuizen benadrukt dat de handelwijze van het juweliersechtpaar lijkt op zelfverdediging. Al kwam die opmerking justitie?op veel kritiek te staan.

Beroepsrisico

Staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie heeft kritiek op de jongens die zijn opgekomen voor de twee overvallers die bij de overval op de juwelier in Deurne zijn gedood.?”Ik zie jongens demonstreren die opkomen voor het gebruik van geweld”, zegt hij. “Want als zij zelf geen geweld gebruiken, wordt er ook geen geweld gebruikt tegen inbrekers. Als je er niet mee begint, dan gebeurt dat niet. Zo zit het leven een beetje in elkaar.”?De vraag of die jongens het niet goed hebben begrepen, beantwoordt Teeven met een wedervraag: “Vindt u dat zij het wel goed begrepen hebben dan?”

Teeven neemt zijn woorden van twee jaar geleden, dat inbrekers een?beroepsrisico?lopen, niet terug. Maar hij wil ze niet herhalen. “Het heeft geen zin om dat nog veertien keer te zeggen.”?“Het kabinet staat voor zelfverdediging.”, zegt hij. “Je moet jezelf kunnen verdedigen tegen geweld. En als je dat doet, dan wordt er door de overheid ook zorgvuldig gekeken naar die zelfverdediging. Dat is wat er op dit moment gebeurt.”?Ook minister Opstelten zegt dat hij zo zijn gedachten heeft over de vrienden van de omgekomen overvallers, maar hij wil die niet prijsgeven. “Het gaat erom dat je het Openbaar Ministerie nu zijn werk laat doen.”?Uit een?enqu?te van Omroep Brabant?blijkt dat 85 procent de dood van de overvallers ziet als een ‘bedrijfsrisico’. Toch nemen de meeste juweliers geen extra veiligheidsmaatregelen naar aanleiding van dit incident zoals het aanschaffen van vuurwapens.?”Overvallers zijn nog meer opgefokt als ze vermoeden dat je een wapen hebt,” vertellen meerdere juweliers. Daarnaast zijn ze bang dat de ellende, mocht het fout gaan, helemaal niet meer te overzien is.?De Bond van Wetsovertreders (BWO) wil een procedure starten bij het gerechtshof in Den Bosch als justitie niet overgaat tot vervolging van de juweliersvrouw uit Deurne. Dat terwijl de??extreemrechtse Nederlandse Volks-Unie (NVU) een manifestatie aanvraagt bij de overvallen juwelier Goldies in Deurne, dat volgens?NVU-voorman Constant Kusters zou moeten gaan over rechtvaardigheid. “Het is schandalig wat daar is gebeurd”, Kusters doelt op de demonstraties tegen de juweliersvrouw. “Het gaat hier om multiculturele wantoestanden”, vervolgt hij.?De manifestatie is bewust pas op 24 mei. Kusters: “We snappen dat er nu een noodverordening geldt, dus wachten we tot het wat rustiger is geworden.”?“We nemen hem in behandeling, maar weten nog niet wanneer we een antwoord kunnen geven. We hebben het op dit moment heel druk en onze eerste prioriteit is om ervoor te zorgen dat de rust in Deurne weer terugkeert en dat iedereen zich veilig voelt”, zei een woordvoerder van de gemeente. De?extreemrechtse actiegroep Identitair Verzet?die wilde demonstreren in het?Eindhovense stadsdeel Gestel krijgt wel toestemming, maar?blaast deze af op verzoek van het juweliersechtpaar.

Marrokaanse gemeenschap

Slechts een week voor dit voorval vroeg PVV-leider Geert Wilders zijn publiek tijdens een toespraak in Den Haag gevraagd of ze meer of minder Marokkanen in de stad willen.?De zaal scandeerde daarop “minder, minder”. Daarop zei Wilders: “Dat gaan we regelen”. Omdat bij deze overal de daders van Marrokaanse afkomst waren (Een van hen kwam uit?Eindhoven, de andere had een verblijfsvergunning voor?Itali?), gaat de discussie al snel over de afkomst van deze mannen.?Voorzitter Amar Nejjar van de moskee Al-Fourkaan in Eindhoven heeft geen medelijden met de overvallers die vorige week in Deurne werden doodgeschoten. Dat vertelde hij voor het vrijdagmiddaggebed. ”Eigen schuld, dikke bult. Je mag niet stelen. Daar zijn we binnen de islam heel streng in.” Maar de voorzitter hoopt dat niet de hele Marokkaanse gemeenschap erop wordt aangekeken. ”Door de Wilders-uitspraken was het al onrustig en de overval in Deurne er nog eens bovenop maakt het niet beter.”?Imam en woordvoerder van contactorgaan Moslims en Overheid Yassin el Forkani liet eerder weten dat het?niet goed gaat met de opvoeding van kinderen?binnen de Marokkaans Nederlandse gemeenschap. Hij zei dat imams vrijdag in moskee?n ouders daar op aan moesten spreken.?”Onzin”, zegt voorzitter Nejjar van de Al-Fourkaan-moskee. ”Hier praten wij daar al maanden over tijdens het vrijdagmiddaggebed. Deze man probeert nu alleen maar goedkoop te scoren.”

Eerdere voorvallen uit het Brabantse

Vijf mannen overvielen begin maart 2002 juwelierszaak Pijnenburg in Tilburg. Een van de overvallers was bewapend. De juwelier pakte een pistool en schoot op de gewapende man, die zijn wapen op niemand had gericht. Volgens advocaat mr. Milo was het noodweer, omdat de juwelier instinctief handelde. De overvaller overleefde de schietpartij niet.

Aan de Rijtseweg in Diessen ging het op 24 september 2012 ook mis. Buurtbewoners hoorden ’s nachts geschreeuw en pijnkreten vanuit de tuin van de bewoners van het huis. De politie trof beide bewoners en de inbreker gewond aan. De inbreker was buiten bewustzijn, werd gereanimeerd en samen met de bewoners naar het ziekenhuis gebracht. Hij?overleed aan zijn verwondingen. De bewoners werden niet gearresteerd.

Een 34-jarige inbreker vond in november 2009 de dood toen hij werd betrapt door de bewoners van een boerderij in Nuenen. Bij een worsteling met de man des huizes werd de inbreker met een riek gestoken. Dat?werd de inbreker fataal. De 52-jarige bewoner raakte zwaargewond. Hij werd niet vervolgd voor de dood van de inbreker.

Ook in Steenbergen ging het mis bij een inbraak aan de Kruitweg in Steenbergen. In oktober 2011 werd de inbreker betrapt toen hij op zoek zou zijn naar hennepplanten. Bij een achtervolging sprong de man door een ruit. Later?overleed hij aan zijn verwondingen. De vader en zoon werden niet vervolgd wegens gebrek aan bewijs.

Goldies wil vooral rust

Burgemeester Hilko Mak van de gemeente Deurne trekt op woensdagochtend het demonstratieverbod en het samenscholingsverbod in en plaatst even later camera’s bij de juwelierszaak om ook de politie inzet terug te schroeven. Het juweliersechtpaar is geestelijk zo ontredderd door alle commotie na het doodschieten van twee overvallers in hun zaak, dat ze psychische hulp krijgen.?De juwelier en zijn vrouw vragen de pers via een mededeling achter het raam van Goldies om hen ‘met rust te laten’:

Op de?website van de winkel?schrijven de eigenaren: ‘Wij willen u hierbij hartelijk danken voor de enorme hoeveelheid steunbetuigingen
die wij in de meest uiteenlopende vorm van u hebben mogen ontvangen en nog steeds ontvangen. (..)?Inmiddels is onze juwelierszaak weer open zodat u uw bestellingen of juwelen die u ter reparatie heeft gegeven kunt afhalen.? 3 weken na de overv al gaat de winkel weer open, maar?het echtpaar staat zelf nog niet in?de zaak.

Oordeel van de rechter en de rol van (social) media

De media-optredens van de hoofdofficier van justitie en de advocaten in de zaak Deurne ondermijnen het vertrouwen in de rechtspraak. Een rechter zou bij een eventueel proces bijna niet onpartijdig kunnen oordelen.?Dat stellen twee hoogleraren van de universiteiten in Leiden en Utrecht.?Volgens hoogleraar strafprocesrecht Tineke Cleiren uit Leiden is het moeilijk om een eerlijk proces te voeren door alle media-aandacht voor de zaak. Haar collega Fran?ois Kristen uit Utrecht is ook kritisch. “Wat is het belang voor OM en advocaten om deze zaak via de media uit te vechten?”

Het hele dossier van?de noodlottige overval?ligt inmiddels op straat. Vrijwel direct na de overval zei hoofdofficier Bart Nieuwenhuizen dat er?waarschijnlijk sprake was van noodweer. Ook de advocaten van?de nabestaanden van de overvallers?en?het juweliersechtpaar, klapten flink uit de school.

Cleiren vindt het niet zo handig van het Openbaar Ministerie. “Het past niet in onze strafrechtelijke cultuur en rechtspraak om verwachtingen te wekken. Daarmee krijgt de rechter de vraag op zijn bord hoe hij met de mogelijke gevolgen van de uitspraken van het OM voor verdachten, slachtoffers en nabestaanden moet omgaan.”?Kristen verbaast zich over de openhartigheid en alle details. Die tasten namelijk de privacy van de daders en de slachtoffers aan. “Die rollen lopen sowieso door elkaar in deze zaak. Waarom moeten we weten of de juwelier eerder veroordeeld is voor een geweldsdelict?”?De hoogleraar wijst erop dat advocaten volgens hun beroepscode geen gevoelige informatie over zaken naar buiten mogen brengen. “Maar nu het justitie als eerste bijzonderheden naar buiten bracht, hebben de advocaten vast gedacht: als justitie dat doet, dan wij ook.” De openhartigheid van alle betrokken partijen is kenmerkend voor de tijd. Dat komt volgens Cleiren omdat het publiek steeds meer informatie vraagt. Hierdoor ontstaat een soort ’tegenrechtspraak’. “Er wordt al veel recht gedaan voordat de strafrechter er aan te pas komt.”

Advocaat Peter Plasman die de familie bijstaat stond in?het interview met NU.nl?ook stil bij het ’trial by media’ fenomeen. Zijn de vermeende daders al zijn veroordeeld door de berichtgeving van de media? Wat hem betreft is hier geen sprake van, omdat door de media-optredens van de advocaten de berichtgeving volgens Plasman nu redelijk in balans is.??”Als er standpunten worden ingenomen, dan wordt daar ook op gereageerd. Dat vind ik helemaal niet zo erg, want aan deze zaak zitten ook aspecten die de moeite waard zijn om te bediscussi?ren. Bijvoorbeeld over wat noodweer precies is. Het is heel goed dat daar over wordt gediscussieerd.”?Raadsheer Ybo Buruma bij de Hoge Raad vindt dat het Openbaar Ministerie te snel stelde dat er bij de dodelijke overval op een juwelier in Deurne waarschijnlijk sprake was van zelfverdediging. Maar de strafrechtgeleerde snapte wel dat het OM iets wilde zeggen, omdat de dramatische zaak veel impact had. De vrouw werd uiteindelijk niet vervolgd, omdat ze volgens het OM handelde uit noodweer.

Bronnen: NOS, ?Brabants Dagblad, Omroep Brabant

Achtergrondrapport: Zijn wij anders?

De publieksacademie voor?de rechtspraak gaf een lezing over noodweer:
uitnodiging-publieksacademie_1180

Amanda Todd case

Geef een reactie

Een oude en bekende social media case krijgt weer een nieuwe impuls, dit keer met een Nederlandse link. De Canadese tiener Amanda Todd, bijnaam ‘cutiielover’,?kwam in oktober 2012 in het nieuws omdat ze zelfmoord had gepleegd. Ze had een video van zichzelf op Facebook gezet waarin ze aangaf niet meer opgewassen te zijn tegen de pesterijen, ook op haar school. Het digitale stalken, door sommigen geduid als pesten, zou zijn begonnen nadat een compromitterende foto van haar op internet was verschenen. Ze raakte in de twee jaar die volgden verstrikt in een net van chantage en intimidatie van anonieme bewonderaar. Ze werd tot wanhoop gedreven met pesterijen over een naaktfoto die hij had bewaard nadat zij zich via haar webcam had getoond (‘Cappen’ heet dat, naar het Engelse woord capture; vangen, buitmaken). Vermoedelijk was hij een toeschouwer van Todd bij BlogTV, een site waar gebruikers kunnen livestreamen.?Hij verspreidde de foto daarna via het internet, onder andere op een pornosite. Links naar die site werden een jaar later via het sociale netwerk Facebook naar haar vrienden gestuurd.?Amanda?verhuisde meerdere malen naar diverse plaatsen, maar het mocht niet baten. Ze gaf haar digitale lifestyle er zelfs voor op, maar haar nieuwe klasgenoten lieten (misschien ook onbewust) op social media weer weten wie en waar ze was, waardoor haar belager(s) haar weer konden vinden. De ergste daarvan was vermoedelijk een 35-jarige Nederlandse man die haar mogelijk dwong tot deze fatale daad.

De zelfmoord van de 15-jarige Todd, en daarmee de problemen rond cyberpesten, kreeg wereldwijde aandacht.?Haar video?is in de tussentijd al meer dan 17 miljoen keer bekeken.

Al eerder werd een vermeende stalker van Amanda bedreigd.?In 2012 was Anonymous achter zijn naam gekomen en is deze met zijn adres op internet gezet. Volgens de hackersgroep is het een 32-jarige man die ook berichten plaatst op kinderpornosites. Deze man werd bedreigd op Facebook, Twitter en andere websites. Er wordt hem onder meer aangeraden om “met ??n oog open te slapen”.


“Wij zijn Anonymous. Wij zijn een legioen. Wij vergeven niet. Wij vergeten niet”, wordt er gewaarschuwd, om af te sluiten met ‘Verwacht ons’. Anonymous, door Time Magazine verkozen tot ‘meest invloedrijke mensen’ in 2012, staaft zijn claim door persoonlijke informatie van de verdachte te lekken met zowel zijn geboortedatum als adres op een pastebin.com-pagina.


Het lek linkt de digitale footprint van de man rechtstreeks aan Amanda Todd, met ook een Google map van zijn thuisadres, posts op een webforum over kinderpornografie en chataanvragen. Ondanks deze verdachtmakingen stelt de lokale politie dat er nog steeds geen harde bewijzen tegen de vermeende dader en dat geruchten het onderzoek doen vertragen. “We hebben al wel duizend tips binnengekregen”, aldus Sergeant Peter Thiessen van de Royal Canadian Mounted Police. “We raden mensen ook aan geen donaties te doen aan sites die zogezegd geld inzamelen ter nagedachtenis van Amanda. Er wordt op de kap van Amanda veel valse informatie de wereld ingestuurd”, besluit Thiessen, die het lek van Anonymous zeker niet wil afdoen als ongegrond.

Met hulp van de informatie van Anonymous, ging CTV News al op zoek naar de verdachte die eerder al terechtstond voor seksuele zedenfeiten met kinderen. Hij vertelde de zender dat hij inderdaad bevriend was met Amanda Todd, die hij online ontmoet had via video’s waarin ze zong, maar dat de beschuldingen aan zijn adres niet kloppen en dat niet hij Amanda pestte.?Volgens hem had hij Todd net zijn hulp aangeboden omdat hij een “bekende hacker is”, stelt de Vancouver Sun. Hij zou ook informatie aan de politie doorgespeeld hebben over de ware cyberpester van Amanda. Dat zou volgens hem een 26-jarige man zijn die in New York woont en wiens online alias ‘Viper’ luidt. Zijn moeder steunt hem, ook al staat hij terecht voor seksuele geweldpleging op een minderjarige. “Ja hij heeft zijn problemen, zoals we die allemaal hebben”, aldus de moeder aan Postmedia News. Maar mijn zoon is geen geschift straatjoch dat geweld pleegt.”

Nu is het de 35-jarige Aydin C. die wordt verdacht van afpersing van de Canadese tiener Amanda Todd, en hij zal zich verzetten tegen uitlevering aan Canada. Dat heeft zijn advocaat laten weten. Het Openbaar Ministerie in de Canadese staat British Columbia heeft om uitlevering gevraagd.?’Hij is een Nederlander en hij wil volgens het Nederlandse systeem worden berecht. Niemand zit te wachten op uitlevering naar een vreemd land’, zei zijn advocaat Christian van Dijk vandaag. ?Aydin C. zou de 15-jarige Canadese tot zelfmoord hebben gedreven door haar af te persen met beelden waarop ze uit de kleren ging. De Canadese Justitie verdenkt hem van afpersing, kinderlokken via internet, bedreiging of stalking; en het bezit van kinderporno met het doel die te verspreiden. Onder de naam Tyler Boo maakte hij, nadat Amanda weer was verhuisd, een Facebookpagina waarop hij zich uitgaf als een toekomstige leerling van Amanda. Hij bevriendde andere leerlingen – en veranderde vervolgens zijn profielfoto in de toplessfoto van Todd. Hij zette haar onder druk: voer meer ,,shows” op voor de webcam, of de naaktfoto gaat naar meer vrienden. ,,Ik kan die foto nooit meer terugkrijgen”, aldus Todd in haar video. ,,Hij gaat voor altijd rond.”

Keylogger

Justitie heeft in het strafonderzoek naar Aydin C., die ervan verdacht wordt de Canadese tiener Amanda Todd via internet te hebben gechanteerd, een zogeheten ?keylogger? ingezet. Dat meldt het programma Nieuwsuur, dat inzage kreeg in het strafdossier. Door het gebruik van de keylogger kon worden meegekeken op de computer van de verdachte.
De keylogger installeerde in dit geval software op de computer van C. die het mogelijk maakte alle aanslagen van het toetsenbord te registeren en screenshots te maken van onder meer chatgesprekken en webcambeelden. Maar het gebruik van deze technologie blijkt niet zonder risico.

Hoogleraar Computerbeveiliging Bart Jacobs zet in Nieuwsuur vraagtekens bij de wettigheid ervan in het strafonderzoek. ?Bij mijn weten is het de eerste keer dat het gebruik van een keylogger expliciet wordt genoemd. En ik vraag me af in hoeverre dit past binnen de huidige wetgeving, ik vind het op het randje.??Het plaatsen van een keylogger met software gaat volgens Jacobs verder dan een inkijkoperatie. Hij pleit voor strenger toezicht op het gebruik van hoogwaardige ICT-middelen door de politie. ?Als je dat hebt ge?nstalleerd kun je alles doen op die pc. Je kunt niet alleen toegang krijgen tot de computer, maar je zou ook gegevens kunnen manipuleren. De politie zou het verwijt kunnen krijgen dat de ze zelf materiaal op die pc heeft achtergelaten.?

Sextortion
Carol Todd, de moeder van Amanda, speelde de dreigementen destijds door aan de politie, maar die liet weten weinig te kunnen doen. Amanda werd aangeraden haar internetprofielen te sluiten. Carol Todd suggereerde daarop dat de politie de internetidentiteit van Amanda zou overnemen, om met de stalker in contact te komen. Dat is niet gebeurd.?Net zoals Amanda in haar na?viteit niet vermoedde dat haar bewonderaar kwade bedoelingen had en haar leven tot een hel zou kunnen maken, had de belager geen idee hoe bekend zijn slachtoffer zou worden. Todd verwierf roem in Canada en daarbuiten met haar video. De premier van British Columbia, Christy Clark, reageerde op haar dood met een eigen videobericht waarin ze pleitte voor een strengere aanpak van cyberbullying.

sitestat

Harddisk nog niet gekraakt

Justitie heeft grote moeite om de beveiligde harde schijf van Aydin C. te kraken. De Nederlander?zou tientallen meisjes van over de hele wereld via internet hebben gechanteerd om seksvideo’s op te nemen.?Zo stuit de politie op gesprekken van C. in chatprogramma?Habbo Hotel. In vijf minuten benadert hij meer dan zeventig jonge meisjes.?Op de computer van C. staan ook inloggegevens van 86 andere profielen en mail-accounts. Alles bij elkaar wordt C. verdacht van 72 verschillende feiten, waaronder het maken, hebben en verspreiden van kinderporno van in totaal 34 minderjarigen. Ook wordt hij verdacht van het oplichten en afpersen van 5 mannen uit Groot-Brittanni? en Australi?. Het dossier van het OM bestaat uit meer dan 25.000 pagina’s. Het afpersen van Amanda Todd is tijdens de zitting nog niet aan bod gekomen. Canada wil C. daarvoor berechten en?heeft om zijn uitlevering gevraagd.

De zaak tegen C. gaat gepaard met veel obstakels en oponthoud. Zijn advocaten zeggen dat het gebruik van het tapprogramma niet was toegestaan. Daarmee zou een groot deel van het verzamelde bewijs onrechtmatig zijn verkregen.?C. wisselt ook twee keer?van advocaat, wat de zaak vertraagt.

Bronnen: Guardian, BBC, HLN, NOS, Volkskrant, Wikipedia, NRC Handelsblad

Bill Bratton & social media

Geef een reactie

Sinds korte tijd heeft Bill Bratton zijn welverdiende pensioen weer ingeruild voor het werk dat in zijn hart en nieren zit: politiewerk. De ’top cop’ keert weer terug als korpschef op zijn oude stek: New York City. En sinds een paar dagen maakt hij ook gebruik van social media, namelijk:?Twitter.

 

Politiecommisaris Bill Bratton heeft ten tijde van de Londense rellen ook in de Europese media veel aandacht gekregen nadat de Britse politiek zijn hulp had ingeroepen. De Britse politietop was niet gelukkig met de komst van de Amerikaan. Commissaris Hugh Orde, voorzitter van de Association of Chief Police Officers gaf aan dat als je 400 bendes hebt in de Verenigde Staten, je niet echt effectief bent in de bestrijding daar van. En als je naar de manier van politieoptreden kijkt in de VS, en het niveau van geweld, dan is dat fundamenteel anders dan in Engeland.

Bill Bratton bij CBS-news

Bill Bratton in het NOS-journaal

Bill Bratton heeft er al een hele carri?re opzitten. Sinds de jaren tachtig leidde hij de politie in Amerika’s moeilijkste steden – Boston, New York en Los Angeles. Hij liet een erfenis na die twintig jaar terug ondenkbaar leek: overal waar hij werkte ging de stijgende criminaliteit over in een spectaculaire daling. Zijn aanpak werd wereldwijd overgenomen. In de media verklaarde hij dat het aantal moorden in New York halveerde tijdens zijn bewind, in Los Angeles daalde het aantal misdaden door bendes met 60 procent. Rellen zijn volgens Bratton niet alleen te stoppen door veel mensen te arresteren. Ook aan de sociale redenen voor de onrust moet worden gewerkt. Bratton zal de Britse regering advies geven. Hij is vooral gevraagd om te kijken naar het probleem van misdaad en geweld door bendes. Beperking van bewegingsvrijheid van bendeleden zodat ze niet samen kunnen komen, ze geen mobiele telefoons kunnen hebben en op bepaalde tijden niet op bepaalde plekken mogen zijn, zei hij in The Daily Telegraph. Tevens wil hij sociale media inzetten om activiteiten van bendeleden te volgen.

Britse politiecommissaris over social media

Hieronder een aantal van zijn stokpaardjes

Broken windows theorie:
Bratton, heeft in de Verenigde Staten het ‘kapotte-ruitenbeleid’ in de praktijk gebracht. Volgens deze criminologische visie leidt goed onderhoud van een stedelijke woonomgeving tot minder criminaliteit.?Uitleg Brolen windows theory hieronder:

Brokenwindowstheory

View more documents from frank.

Compstat:
Bill Bratton voerde een computersysteem in waarmee misdaden nauwkeurig konden worden bijgehouden. De agenten moesten optreden tegen agressief en hinderlijk gedrag van met name zwervers. Hij liet de politie nauwgezet de resultaten registreren, zodat patronen van criminaliteit zichtbaar werden. Districtchefs werden aangesproken op de resultaten in ‘hot spots’ van criminaliteit.

Compstatvoorbeeld

View more presentations from frank

Achtergrondfilm uitleg Compstat

BlueLine

Sinds kort heeft Bill Bratton ook geholpen met de realisatie van BlueLine. Het internet social media platform voor de Amerikaanse politie. Enigzins vergelijkbaar met het Nederlandse Politie+.

AP PROVIDES ACCESS TO THIS PUBLICLY DISTRIBUTED HANDOUT PHOTO PROVIDED BY BLUELINE FOR EDITORIAL PURPOSES ONLY.

Zero tolerance:
Bill Bratton had eerder ook invloed op Nederlandse politie hij bedacht het ?zero tolerance? beleid. Bratton had zijn idee?n ontwikkeld als chef van de spoorwegpolitie, waar hij agenten in de metro en treinen meer liet surveilleren en strenger controleren op zwartrijden, bedelen, dronkenschap, rondhangen, enzovoort. Het aanpakken van relatief kleine vergrijpen hielp grotere vergrijpen voorkomen en oplossen.

Predective Policing:
Een zeer interessante ontwikkeling waar hij in de Verenigde Staten mee experimenteert is predective policing: de politie slaat zoveel persoonlijke gegevens over burgers op in de computer dat ze voortaan kan voorzien waar en door wie een misdaad zal worden gepleegd.

Predective policing

View more documents from frank.

Een voorbeeld is een jongetje dat met een pistool op de stoep in New York speelt . Een man passeert, het jongetje schiet per ongeluk, de man schiet terug en ontkomt. Getuigen zeggen dat de schutter een tatoeage – ‘I love you’ – op zijn onderarm had.

Vroeger duurde het dagen, soms weken, voordat de politie in zo’n geval de identiteit van de verdachte achterhaalde. Nu kan het veel sneller: de korpsen van New York en Los Angeles beschikken namelijk over real time crime centers, databanken waarin de intieme persoonsgegevens – zoals tatoeages – van miljoenen burgers zijn opgeslagen.
Daarin kan de politie terugvinden dat er in New York een aantal mensen zijn die een variant van ‘I love you’ op hun lichaam hebben getatoe?erd. Dan wordt het een stuk makkelijker om verder te rechercheren.

Het interessante is dat de politie diezelfde databanken nu ook kan gebruiken om in de toekomst te kijken. Een voorbeeld uit de politiepraktijk van een grote Amerikaanse staat. De scholen in die stad hebben te maken met een schrikbarend hoog moordpercentage. Een politiecommissaris besloot de persoonsgegevens van alle vermoorde leerlingen van de laatste jaren in een databank te stoppen voor een slachtofferprofiel. Zo was het mogelijk om een lijst van vijfhonderd studenten samen te stellen die het risico lopen dat ze ook vermoord worden. Nu weet de politie beter waar ze moet zijn en op wie ze moeten letten. Het is nog onduidelijk of het werkt, want het is een proefproject, maar Bratton voorziet dat dit de toekomst van politiewerk is.

Achtergrondmateriaal:

Predective policingachtergrond

View more documents from frank.

Compstat

View more documents from frank.

Compstat strategic police management for effective crime deterrence in new york city

View more documents from frank.
Bronnen: NRC, Volkskrant, DailyNews, DailyTelegraph, Wikipedia.

Jack de Prikker

Geef een reactie

Elk moment was er de dreiging dat hij weer kon terugkomen – Margreet Horselenberg, burgemeester van Lelystad over ‘Jack de Prikker’

In de winter en het voorjaar van 2009 wordt Lelystad opgeschrikt door ‘Jack de Prikker’.  Een man, die lange tijd spoorloos blijft, steekt willekeurig mensen neer. Van de vier keer dat ‘Jack de Prikker’ toeslaat, treft hij eenmaal iemand dodelijk. Margreet Horselenberg spreekt  over een bizarre opsporingszaak die gemeente en politie lange tijd in zijn greep houdt.

Het verhaal begint op 24 december 2008, als een 60-jarige vrouw ’s avonds opeens wordt neergestoken. Er werd een rechercheteam in het leven geroepen, maar het was op dat moment nog een op zichzelf staand incident. De vrouw werd in zorgwekkende toestand aangetroffen door politieagenten. Gelukkig heeft ze het incident overleefd. Kort daarop kwam het werkelijke besef dat er iets groters gaande was. Twee dagen later werd een 63-jarige man die zijn hondje uitliet vanuit het niets neergestoken. Tientallen agenten waren direct paraat. Een helikopter en speurhond werden ingezet, maar van de dader ontbrak helaas elk spoor. Het Algemeen Dagblad berichtte over de steekincidenten en benoemde de dader voor het eerst als ‘Jack de Prikker’, een term die al snel ingeburgerd raakte in Lelystad. Zeker na het tweede slachtoffer begint de onrust in de stad volgens de burgemeester merkbaar toe te nemen. In de driehoek wordt daarover gesproken.  In de driehoek werd duidelijk waar de verantwoordelijkheid van de burgemeester verschilt van die van de hoofdofficier. Het OM benaderde de casus eerst en vooral als een strafrechtelijke zaak die moest worden opgelost. De burgemeester is er verantwoordelijk voor om maatschappelijke onrust te voorkomen. Pas wanneer je die verschillen onderkent kun je samen zoeken naar een haalbare oplossing. Vooral op het punt van communicatie komen de verschillende verantwoordelijkheden op tafel. De politie wilde graag naar buiten treden om zo snel mogelijk de dader te kunnen vinden. Ik begreep dat standpunt, maar wilde er tegelijkertijd ook voor waken dat we de onrust onnodig zouden aanwakkeren. Ik vond het beter om extern een laag profiel te kiezen. Mensen waren wel geschrokken maar reageerden vrij beheerst. Dan is het nogal een signaal wanneer je als burgemeester een bijeenkomst organiseert. Het schept verwachtingen, omdat je de situatie direct zwaar aanzet. Wel hebben we vanuit het driehoeksoverleg een persstatement uitgebracht, waarin we onze zorgen kenbaar maakten en mensen opriepen met tips te komen.

Driehoeksoverleg

Horselenberg merkte dat sommige van de gemeentelijke medewerkers moeten wennen aan de verhoudingen in de driehoek. Vooral op het vlak van communicatie merk je dat er
lessen te trekken zijn. Een communicatiemedewerker ziet de burgemeester als degene die de leiding heeft, maar in een driehoek zijn de verhoudingen anders. Dan is het belangrijk dat de communicatiemedewerkers van gemeente, politie en OM samen een afstemmingsoverleg vormen en tot overeenstemming komen over de teksten. Een gemeentelijke medewerker moet zich er ook bewust van zijn dat het risico bestaat dat er daderinformatie in een persbericht terechtkomt. Het OM wil niet klem komen te zitten tijdens het onderzoek of bij de latere rechtszaak. Vanuit de gemeente wil je betrokkenheid tonen en mensen waarschuwen, maar het OM is er huiverig voor om iemand al bij voorbaat expliciet tot dader te bestempelen. Die afstemming vereiste nogal wat overleg.

Dodelijk getroffen
Een maand na het tweede steekincident slaat ‘Jack de Prikker’ opnieuw toe. Het bloedend slachtoffer probeert nog hulp te zoeken bij buurtbewoners, maar overlijdt op straat aan zijn verwondingen. Na dit derde incident zat de angst er bij de bevolking goed in, mede door het plotselinge en willekeurige karakter van de steekincidenten. Ook qua tijdstippen zat er geen herhalingskenmerk in. Dat maakte het lastig om grip te krijgen op de situatie. Ik heb hen uiteraard opgeroepen elk brokje informatie aan de politie door te geven. De recherche zat er bovenop. Er zijn twee compositietekeningen gemaakt in die periode. Ook is sms-alert ingezet, zodat de politie mensen kon vragen uit te kijken naar een bepaald signalement als er weer iets zou gebeuren. In die periode hebben zich in heel Flevoland meer dan 10.000 mensen aangemeld voor sms-alert, waarbij 90 procent uit Lelystad kwam. Voor het derde slachtoffer willen vrienden en familie een stille tocht organiseren. De burgemeester wordt gevraagd mee te lopen, maar houdt de boot af.  Ik heb mijn betrokkenheid met de familie wel geuit, maar wilde het vooral een kleine stille tocht van vrienden laten zijn. Vanuit de gemeente is er uiteindelijk niemand meegelopen. Na het vierde incident heeft de Driehoek besloten een bewonersbijeenkomst te organiseren. Die bijeenkomst verliep goed en is door de bewoners goed ontvangen.

Preventief fouilleren
Wel zorgt Horselenberg ervoor dat specifieke burgemeestersbevoegdheden van stal worden gehaald. In de APV ontbrak de mogelijkheid om preventief fouilleren als instrument in te zetten. We hebben binnen twee dagen de APV gewijzigd en een veiligheidsrisicogebied aangewezen. De politie kon daardoor de straat op en mensen fouilleren op onder andere steekwapens. De meeste bewoners waren positief. De gemeenteraad, die bij het vaststellen van de nieuwe APV betrokken is, wordt door Horselenberg doorlopend op de hoogte gehouden van de stand van zaken. Ik wilde voorkomen dat raadsleden het idee kregen dat zij als raad buitenspel stonden, omdat de besluitvorming in dit geval vooral in het driehoeksoverleg plaatsvond.

Kliniek in Heiloo
Horselenberg vertelt hoe de steekincidenten iedereen een paar maanden lang in de greep hield. In een oefening krijg je vaak een scenario met kop en staart. De crisis is dan in een dag afgelopen. Deze crisis duurde bij elkaar wel een half jaar. En elk moment was er de dreiging dat hij weer kon terugkomen. Dat was voor iedereen een heel benauwend gevoel. Op dinsdagmiddag 17 maart 2009 slaat ‘Jack de Prikker’ voor de vierde en laatste keer toe. Een man die in de tuin van zijn woning aan het werk is wordt zonder aanleiding in zijn hals gestoken. Het slachtoffer is in staat om een signalement te geven. Aan de hand van zijn verklaring wordt een compositietekening verspreid. Ook worden buschauffeurs geïnstrueerd, omdat hij elke keer lopend was vertrokken. En toen bleef het opeens langere tijd stil, zegt Horselenberg. We merkten dat de rust terugkwam en het uit de belangstelling raakte. Omdat ‘Jack de Prikker’ niet meer van zich liet horen, is de politie in gevangenissen gaan zoeken. Want wellicht zat hij al vast voor een ander delict. Uiteindelijk bleek hij in een psychiatrische kliniek in Heiloo te zitten. Daar heeft de politie hem een jaar later gearresteerd. De rechtbank had hem in de kliniek laten plaatsen omdat hij volledig ontoerekeningsvatbaar was na een steekincident in Amsterdam.

Verrassend einde
Het verhaal krijgt daarmee een verrassend einde. Toch maakt de geestesgesteldheid van de dader weinig uit voor de beleving in Lelystad, denkt Horselenberg.  In Lelystad is vooral de schrik van die eerste periode bijgebleven. Al bleek de dader later een verwarde man te zijn, daarmee werd het angstgevoel niet gerelativeerd. De angst van destijds was terecht. Maar het belangrijkste dat nu telt is dat hij is opgepakt en de rust in Lelystad weer is teruggekeerd.

Naschrift: In 2011 is via het onderzoeksprogramma van Politie en Wetenschap een publicatie uitgebracht waarin de afwegingen
van deze casus centraal staan. Deze studie Balanceren tussen alert maken en onrust voorkomen. Publiekscommunicatie over
seriële schokkende incidenten (2011) is te verkrijgen via Politie en Wetenschap.

Bovenstaand stuk is ontleend uit ‘Ingrijpende gebeurtenissen. Bestuurlijke ervairngen bij crises met lokale impact‘ van het NGB.

Impact op het opsporingsproces

De incidenten zorgden voor grote onrust in Lelystad en de toen nog onbekende dader, in de volksmond Jack de Prikker geheten, kreeg zelfs een site op het web waar door burgers gemaakte compositietekeningen en een signalement te zien waren. Burgerparticipatie, burgeropsporing of eigenrichting  Het zal in elk geval steeds lastiger worden burgers te verhinderen om een compositietekening op het web te zetten.

In het Algemeen Dagblad van mei 2010 waarschuwde de voorzitter van de Landelijke Selectiecommissie Opsporingsberichtgeving, hoofdofficier van justitie Diederik Greive, voor deze ontwikkelingen: ‘Iedereen kan een site in elkaar sleutelen en er foto’s en informatie op plaatsen. Er zit een soort cowboyaspect aan de opsporing door burgers. Je moet goed kijken naar de kwaliteit en het beheer van de informatie. De website moet actueel zijn en de inhoud beschaafd.’ Greive doelde daarmee op de wildgroei aan opsporingssites, waarbij vooral op particuliere sites de informatie soms gedateerd of onbetrouwbaar is. Antipedosites en de site die burgers maakten over de mysterieuze Jack de Prikker in Lelystad vond Greive onwenselijk: ‘Het toepassen van dwangmiddelen, geweld en ingrijpende opsporingsmethoden is het monopolie van politie en justitie. Burgers moeten zich beperken tot meedenken en het geven van informatie.’

Brandstichtingen ?t Zandt

Geef een reactie

?We waren niet blij maar opgelucht toen de dader gepakt werd? -?Burgemeester Albert Rodenboog van Loppersum over de serie brandstichtingen die ?t Zandt in zijn
greep hield.

Met de arrestatie van een 20-jarige verdachte wordt in 2007 een reeks van brandstichtingen in ?t Zandt gestopt. Burgemeester Albert Rodenboog van Loppersum kijkt terug op een periode waarin de ontwikkelingen elkaar in hoog tempo opvolgden en de kleine dorpsgemeenschap op het Groninger platteland werd geteisterd door 19 branden.

De reeks van branden start volgens burgemeester Rodenboog direct met een bijzondere brand.??De eerste brand vond op 4 augustus 2007 plaats in een leegstaand pand, in het midden van het?dorp?, zo vertelt Rodenboog. ?Omdat het een oud huis van een aalmoezenier was, werd van meet?af aan rekening gehouden met het feit dat er mogelijk nog munitie in het huis lag. Het hele dorp?was uitgelopen om te zien wat er gaande was. De hulpverlening was groots opgeschaald. Als?burgemeester moest ik op enig moment zelfs het besluit nemen om een van de muren met een?shovel naar binnen te drukken. Dat maakte de brand in dat opzicht wel bijzonder. Gelukkig bleek?dat er geen munitie in het pand lag en dus spraken we gekscherend nog van een ?mooie oefening?.?Rodenboog weet op dat moment nog niet dat de bewuste brand het werk is van een pyromaan.

Onrust onder bewoners
?Het idee dat er mogelijk sprake was van een pyromaan begon echter al snel te dagen. De tweede?brand vond ook in een leegstaande woning plaats. Ook hier was het gas en licht al afgesloten.Toen zetten wij de eerste vraagtekens. De hulpdiensten maakten al de opmerking dat muizen?niet met vuur spelen. We waren op ons hoede.? De branden volgen elkaar daarna in hoog tempo?op. Naarmate het aantal branden toeneemt, beginnen de lokale media zich ook steeds sterker?op ?t Zandt te richten. ?Week na week kwamen de branden terug. Naarmate de situatie langer?aanhield begon ook de onrust onder de bewoners toe te nemen.? De burgemeester vertelt hoe hij?naar manieren zocht om de rust in het dorp te behouden. ?Ik bemerkte bij mijzelf dat ik keer op?keer hetzelfde verhaal hield tegen de media. Vanuit de gemeenschap kwamen er signalen op mij?af dat de kinderen slechter sliepen, uit angst voor nieuwe branden. Dat was voor mij de aanleiding?om nadrukkelijk iets richting de bevolking te doen. Ik wilde de bevolking bijpraten en laten zien?dat we er vanuit de overheid bovenop zaten.? De politie was op dat moment nog niet zover om?een gezamenlijke bewonersbijeenkomst te organiseren. ?De politie vroeg zich in eerste instantie?af of ?berhaupt iets er verteld kon worden. Het onderzoek was immers nog in volle gang en een?bijeenkomst zou het verloop daarvan kunnen schaden. Na een gezamenlijk overleg waren ze?gelukkig toch bereid om mee te werken aan een ontmoeting met de dorpsbewoners.?Op een besloten bijeenkomst hebben we hen ingelicht en betrokkenheid getoond. De politie heeft?vooral verteld over de dingen die zij sinds de eerste brand had ondernomen. Al met al was het een?goede avond.? Later wordt de bijeenkomst nog drie keer herhaald. ?Er kwamen per keer circa?120 mensen op de bijeenkomsten af. Op een van de bijeenkomsten heb ik mensen erop gewezen?dat er een gerede kans was dat de pyromaan op dat moment in de zaal zat. Op een dergelijk?moment wordt het dan ijzig stil. Later blijkt dat de jongen die als verdachte is opgepakt ook?daadwerkelijk aanwezig is geweest bij een van die bijeenkomsten. We zaten er dus niet ver naast?met onze inschatting.?

Politiepost in het dorp
Omdat de angst en zorgen onder de bevolking blijven, zoekt Rodenboog naar nieuwe strategie?n.??Ik pleitte voor een politiepost in het dorp. Terwijl in heel Nederland her en der politieposten?waren gesloten, pleitte ik ervoor om in een dorp een 24-uurs post te bemannen. Het idee is tot?aan de korpsleiding doorgesproken. Uiteindelijk is in het dorpshuis een post geopend, waar men?in de dagsituatie kon binnenlopen, een babbeltje kon maken en opvallende zaken kon melden.?Dat heeft uiteindelijk erg goed gewerkt.? Waar gedurende de eerste branden vooral de lokale en?regionale media als het Dagblad van het Noorden en RTV Noord op de branden afkomen, merkt?Rodenboog bij de tiende brand dat ?t Zandt inmiddels onderdeel is geworden van een heuse?landelijke mediahype. ?Ik dacht nog, wat gebeurt me hier? Zo? n beetje heel Nederland was naar??t Zandt gekomen om verslag te doen. Om hen tegemoet te komen hebben we op een gegeven?moment een persconferentie gegeven met de laatste stand van zaken.? Rodenboog staat stil?bij deze persconferentie. ?We hebben toen de fout gemaakt om de persconferentie echt aan te?kondigen, waardoor er bij de pers verwachtingen ontstonden dat wij met groot nieuws zouden?komen. Toen bleek dat we alleen het nieuws van de tijdelijke politiepost konden geven en nog niet?met de aanhouding van een mogelijke dader naar buiten kwamen, was dat voor de aanwezige?media een teleurstelling. We dachten alles juist te co?rdineren door de filmploegen tegelijkertijd?te woord te staan. Maar onder deze omstandigheden werkte dat averechts.??Lange tijd is de voormalige blusploeg uit ?t Zandt bij veel dorpsbewoners verdachte nummer ??n.??Het was een buitengewoon vervelende situatie. In 2006 had de gemeenteraad besloten om de?brandweerpost in het dorp op te heffen. Al bij de eerste brand bij het pand van de aalmoezenier?kreeg ik dat besluit weer terug op mijn bord, door dorpsbewoners die me toevertrouwden dat?de ?aig?n brandweer ?t met ain stroaltje nog had kunn?n bluss?n?. Hoe dan ook, het besluit is?indertijd weloverwogen genomen. Via een herverdeling van de posten was de dekking in ?t Zandt?gegarandeerd, waardoor de brandweerpost in het dorp niet langer in stand hoefde te worden?gehouden. Toen de branden ontstonden, hadden veel mensen richting de oude blusgroep iets van??het zal wel iemand van de brandweer zijn?. Dat was voor de betrokken jongens heel ?vervelend,?juist omdat ze zo geworteld zijn in de lokale samenleving. Ze kregen het ook moeilijk toen de?politie hen wilde horen. Er bestaat een verschil tussen ?verhoren? en ?horen?. In het eerste?geval ben je verdachte, in het tweede geval niet. Toch leverde ook het ?horen? van de blusploeg?spanning op in het dorp. Aan de pers hebben ze doorlopend uitgelegd dat zij het niet waren.?Gelukkig had de jongen die uiteindelijk is opgepakt niets van doen met de voormalige blusploeg?uit ?t Zandt?.

Tips van basisscholen
Achter de schermen wordt hard gewerkt om de dader te pakken te krijgen. Ook defensie wordt?betrokken bij de operatie en biedt onder meer technische ondersteuning met nachtkijkers. Op het hoogtepunt zijn veertig rechercheurs betrokken bij het onderzoek. ?De recherche kreeg daarnaast?ondersteuning uit onverwachte hoek?, zo vertelt Rodenboog lachend. ?Op een gegeven moment?kreeg ik een e-mailtje binnen van een basisschool uit Staphorst. Zij hadden in een kringgesprek?over de pyromaan gesproken en mailden een aantal tips door. Ik heb hen keurig teruggemaild?dat ik hen bedankte voor de tips en dat ik deze aan de politie zou doorgeven.? Het e-mailtje uit?Staphorst blijkt de voorbode te zijn voor stapels post die in de dagen daarna op het bureau van?de burgemeester landen. ?Ik wist niet wat me overkwam. Totdat mij later bleek dat er wekelijks?op de basisscholen een actueel thema wordt gekozen, waar de groepen over spreken. Laat?nou net de pyromaan van ?t Zandt die week als landelijk thema voor de basisscholen te zijn?gekozen.? Rodenboog bladert door de mappen vol met tips die hij van basisscholen uit het hele?land mocht ontvangen. ?We kregen tal van tips binnen. Zoals deze: ?Als ze de pyromaan vinden,?sluit hem dan levenslang op, dan kunnen de kinderen rustig slapen. Groetjes van Nathalie? of?deze: ?U moet overal camera?s ophangen en spioneren. Als u de pyromaan pakt dan is mijn?bankrekeningnummer dit-en-dit?.? Een minder wenselijke ?tip? komt van een paragnost, die op?een congres in Groningen zegt dat de pyromaan ?Edwin? heet en uit het dorp komt. ?Dat stond?vervolgens op de voorpagina van het Dagblad van het Noorden. Diezelfde ochtend hing Edwin?bij mij aan de lijn. Hij woonde middenin het dorp en was helemaal overstuur.? De jongen is gebeld?door RTL4 en SBS6, die al met een filmploeg onderweg zijn naar ?t Zandt om opnamen te maken?van zijn ontkenning. ?In een goed gesprek heb ik hem ervan kunnen overtuigen dat het beter was?om af te zien van het interview, om te voorkomen dat hij de situatie, zowel voor zichzelf als voor?het dorp, van kwaad tot erger zou maken. ?De volgende dag was het vijf december en ik wilde voorkomen dat we dan nog meer heisa in het?dorp zouden krijgen.? Dan slaat het noodlot toch toe. ?We zaten middenin de cyclus van branden,?toen midden op de dag een grote bewoonde boerderij afbrandde. Het hele dorp was weer?overstuur. Later bleek dat het een ?gewone? brand met een technische oorzaak was.?Het leidde tot een vreemd gevoel. Enerzijds was ik opgelucht dat het niet het werk van de?pyromaan was, anderzijds was het een nieuw drama voor iemand wiens huis was afgebrand.??Naarmate het aantal branden groeit, neemt ook de zorg toe dat de medewerking van de burgers?omslaat naar kritiek. ?In totaal heeft het vier maanden geduurd. Je verwacht dat het geduld op?een gegeven moment opraakt. Het is vooral dankzij de grootschalige inzet en de zichtbaarheid?van de politie geweest, dat het omslagpunt nooit is bereikt. Zo zijn huis-aan-huis bezoeken?afgelegd om mensen te bevragen over de mogelijke dader. Het was duidelijk dat ook de politie?alles uit de kast haalde om het probleem uit de wereld te helpen.?

Aanhouding
De opsporing leidt op 19 december 2007 tot de aanhouding van de 20-jarige verdachte, een?inwoner uit het dorp. ?Ik heb gedurende het hele onderzoek tegen de politie gezegd dat ik?geen namen wilde horen. Ik had al moeite genoeg om mij te concentreren op mijn eigen rol als?boegbeeld richting het dorp. Dat wilde ik niet laten vertroebelen door kennis over mensen die?mogelijk verdacht werden van betrokkenheid bij de branden.? Het bericht dat tot een aanhouding?wordt overgegaan bereikt Rodenboog, wanneer hij een bezoek brengt aan de politiepost in het?dorpshuis. ?De politie kwam uit het hele land om het onderzoek te ondersteunen en de post te?bemannen. Daar hing een aparte sfeer. Voor veel van de politieagenten was het een kleine re?nie,?mensen die elkaar jaren niet hadden gezien kwamen elkaar in ?t Zandt tegen.? Als Rodenboog?op de post arriveert wordt hij verzocht om naar Groningen te komen, alwaar hij door het hoofd?van het onderzoeksteam nader zal worden bijgepraat. ?Toen ik daar de naam van de verdachte?vernam en het gegeven dat hij en zijn familie daadwerkelijk uit ?t Zandt kwamen, bekroop mij?direct het gevoel van ?dit is niet best?. Bij de politie was een lichte euforie waar te nemen. Ik had?op dat moment veel meer oog voor de kant van de verdachte en zijn familie. Ik stelde mij een?jonge jongen voor, die hiermee de ruiten van zijn eigen leven ingooide.?

Opgelucht
Op de latere persconferentie kiest Rodenboog, daarin bijgestaan door voorlichter Hans?Coenraads, zijn woorden zorgvuldig. ?Vanuit de Voorlichterspool van de veiligheidsregio ben ik?een aantal weken ondersteund door Hans Coenraads, die toen nog bij de gemeente Stadskanaal?werkte. Samen stelden we vast dat we vooral ?opgelucht? waren. We waren niet zozeer ?blij? dat?we een mogelijke dader te pakken hadden, maar we waren vooral ?opgelucht? omdat het mysterie in ?t Zandt was opgelost en er een einde zou komen aan de periode van onrust.??Nog voor de persconferentie op het hoofdbureau van politie legt Rodenboog contact met de?familie van de verdachte. Ook in de dagen na de aanhouding buigt Rodenboog zich nadrukkelijk?over de familie van de dader. ?Op de afsluitende bewonersbijeenkomst heb ik nog nadrukkelijk het?verzoek gedaan om de familie niet met de nek aan te kijken. Dat is gelukkig ook niet gebeurd.?Die zijn enorm goed opgevangen door het dorp. Daar ben ik ontzettend blij om.’

Collegiaal sparren
‘Ik heb in die weken onder meer contact gehad met Jan Mans en het Genootschap, om te sparren?over de aanpak die we hadden gekozen. Mans stuurde me nog een sms?je, nadat ik in Nova had?toegelicht dat we een verdachte te pakken hadden. Dat zijn zaken die je enorm goed doen.?Ook de betrokkenheid van de korpsleiding, de commissaris van de Koningin en collegaburgemeesters?hebben me goed gedaan. Juist die collegiale betrokkenheid is enorm belangrijk?voor je functioneren in dergelijke unieke situaties.? De waardering richting de burgemeester wordt?ook gedeeld door de eigen inwoners. ?Op de nieuwjaarsbijeenkomst werd aan de branden in??t Zandt gememoreerd. Men sprak zijn waardering uit voor mijn optreden. Mijn echtgenote en ik?werden in het zonnetje gezet. Het was fijn om die waardering ook uit de eigen gemeenschap te?vernemen.?

Bovenstaand stuk is ontleend uit ‘Ingrijpende gebeurtenissen. Bestuurlijke ervairngen bij crises met lokale impact‘ van het?NGB.

Naschrift: In 2008 is Johnny B. door de rechtbank in Groningen veroordeeld tot een gevangenisstraf van 24 maanden waarvan?9 voorwaardelijk. Er kwam geen hoger beroep. In 2012 werd hij opnieuw bestraft vanwege een nieuwe reeks brandstichtingen en?(pogingen tot) inbraken. Voor die feiten kreeg hij vijf jaar cel opgelegd.

Impact op de opsporing

Een week nadat de pyromaan van ?t Zandt na een gevangenisstraf van twee jaar vrijkwam, brak er weer een brand uit. Ondanks verwoede pogingen slaagde de politie er niet in de man op heterdaad te betrappen. Opvallend was echter wel dat de man direct toen hij thuiskwam na de brand was gaan kijken of er al iets over op de 112-website te vinden was.

“Ik pleit voor betere ondersteuning burgeropsporing via Social Media”

Geef een reactie

“Grote veranderingen vinden plaats in de opsporing. Burgers mobiliseren elkaar via social media en lossen zaken op. Deze ‘do it yourself police’ verandert de tactische opsporing radicaal.” Dat vertelt TNO-onderzoeker Arnout de Vries. “Politie en justitie kunnen daar nog beter gebruik van maken. Daarom zet ik mij in voor een nieuwe balans tussen gesloten veiligheidsorganisaties en de open genetwerkte maatschappij die social media volop benut.”

sherlock-holmes_artikel-arnout_240“De kritieke massa is bereikt. De adoptie van social media is zo groot in Nederland, dat burgers elkaar weten te vinden en te mobiliseren. Daardoor neemt hun invloed toe en gaan dingen veranderen. Dat heeft een positieve uitwerking. Bijvoorbeeld als het gaat om samenwerking met de politie. Maar de negatieve kant hiervan is dat ook criminelen elkaar weten te vinden en te mobiliseren. Vanuit TNO help ik om de kracht van deze massa in goede banen te leiden. En de wereld veiliger te maken met behulp van social media. Dat doe ik vanuit een drang om alles beter te willen maken. Niet voor mezelf, maar voor anderen. Voor mijn kinderen bijvoorbeeld. Die komen op Facebook minder frisse figuren tegen en krijgen contactverzoeken van vreemden. Terwijl ik ze daarvoor zou beschermen in de fysieke wereld. Internet gooit alle bestaande structuren en werkwijzen overhoop. Het vraagt van veiligheidsorganisaties een volledig andere manier van denken en werken.

Doe-het-zelf-politie

De Nederlandse politie loopt wereldwijd voorop in het gebruik van social media. Toch zie ik dat politie en justitie graag vasthouden aan het oude en vertrouwde. Terwijl burgers social media omarmen en volop benutten om gezamenlijk een dader op te sporen. Veel waakzame dienders zouden het liefst deze burgeropsporing verbieden. Maar ik zie in de praktijk dat de tactische opsporing door de ‘do it yourself police’ gigantisch gaat veranderen. Het is een ?game changer? van jewelste. We leven niet in een tijdperk van veranderingen, maar in een verandering van tijdperk. Als de politie niet heel snel inspeelt op deze ontwikkeling, maakt zij zichzelf overbodig. Vanuit het klassieke denken moeten burgers nu nog wijken als de politie komt. Straks hebben diezelfde burgers via social media het voortouw. Zij hebben met elkaar een groot potentieel aan intelligentie en vaardigheden om zaken op te lossen of te voorkomen. En dat gaan ze ook doen. Met of zonder politie.

Verbeteren van kennis

Social media zijn nog een relatief nieuw fenomeen. Hoe mensen zich online gedragen en hoe de politie daar op kan inspelen, weten we nog niet precies. Daarom werk ik samen met techneuten, gedragswetenschappers en juristen om de kennis hierover te vergroten bij politie en justitie. In dat kader analyseren we als TNO de rol van social media bij incidenten. Bij ‘project X’ in Haren zien we bijvoorbeeld dat de Mobiele Eenheid wordt ingezet, maar online nauwelijks optreedt. En bij de vermissing van Ruben en Julian uit Zeist neemt de politie wel de regie over de burgerzoekacties, maar niet over de online burgerinitiatieven. Dat kan beter. Burgers willen graag helpen. De politie experimenteert daar dan ook mee. Ik help ze daarbij. Bijvoorbeeld met een social recherche game op Facebook. Maar ook met het online corrigeren van mensen die onacceptabel gedrag vertonen. En een nieuwe versie van Burgernet , die gebruikmaakt van ’the wisdom of the crowd’ via burger- en bedrijfsnetwerken.

Pak gericht de regie

Een aantal voorlopers binnen de politie begrijpen deze nieuwe tijd. Een daarvan is Frank Smilda, districtschef bij de Nationale Politie Eenheid Noord-Nederland. Hij had zeven jaar geleden al een virtuele plaats delict op Second Life om burgers bij het politiewerk te betrekken. Daarmee was hij zijn tijd ver vooruit. Binnenkort verschijnt ons boek ‘Social media: Het nieuwe DNA’. Het laat zien hoe de rechercheur en de amateur elkaar versterken met social media. De Sherlock Holmes’ van deze tijd kunnen veel voor de politie betekenen. Wereldwijd staan veel experts ter beschikking van de politie. Veel meer dan ze ooit zelf in huis kan hebben. Maak daar gebruik van. Burgers willen graag helpen. En ze mogen soms meer dan de politie. Bied ze een platform. En pak gericht de regie daar waar burgers tegen hun grenzen aanlopen. Uiteindelijk blijven politie en justitie nodig om een zaak rond te krijgen en daders op te pakken. Ik blijf mij inzetten om deze nieuwe balans te bereiken.”

Bron:?https://www.tno.nl/content.cfm?context=thema&content=thema_nieuwsbericht&laag1=893&item_id=2013-12-17%2010:04:03.0&Taal=1

Fatale brand Veendam

Geef een reactie

Brand-Veendam

?Alleen de rol van boegbeeld is wat mij betreft een te karige invulling?van het ambt? -?Oud-burgemeester Ab Meijerman van Veendam over een omgekomen brandweerman en een reeksvan brandstichtingen in Veendam

Na een aantal eerdere brandstichtingen in Veendam gaat het op 8 maart 2010 opnieuw mis.?Op die dag ontstaat rond 3.15 uur een brand in de Kerkstraat. De brand heeft fatale gevolgen.?De 44-jarige brandweerman Wiebe de Vries komt om het leven nadat hij onder een vallende?muur terecht is gekomen. Ab Meijerman blikt terug op de impact van de brand en zijn rol als?voorzitter van het beleidsteam.?

?In een aantal maanden tijd hebben wij in het centrum twaalf of dertien keer brand gehad?, zegt?Ab Meijerman. ?Je zag per brand de onrust in de samenleving toenemen. Het ging in een aantal?gevallen om horecapanden waar de brandstichting ook kon worden aangetoond. Dat waren?doorgaans verzekeringskwesties. Maar het merendeel van de branden is nog niet opgelost.?Dat blijft frustrerend. Voor iedereen. De bewoners, de winkeliers, maar ook voor de politie en?mijzelf. Wij hebben het cameratoezicht in het centrum in de loop van de tijd opgeschaald.?Ook is het toezicht op straat van stadswachten en politie toegenomen. Maar omdat je zoiets?niet tot in lengte van jaren kunt volhouden is dat in januari 2009 weer afgeschaald. Vervolgens?bleven de branden doorgaan, niet alleen in Veendam maar ook in de buurgemeente Menterwolde.?Toen op 8 maart 2010 weer een brand in het centrum was uitgebroken, werd ik volgens afspraak?opgepiept. Terwijl ik er naartoe reedt schaalde het al vrij snel op van middelbrand naar zeer?grote brand. Onderweg kreeg ik al het bericht dat er twee gewonden waren, vermoedelijk?brandweerlieden. Vlak nadat ik ter plaatse was is de partner van Wiebe gealarmeerd, omdat het?toen al duidelijk werd dat het een zorgelijke situatie was. Kort daarna is Wiebe overleden.?

Gemeentehuis
Wiebe is voor de burgemeester geen onbekende. ?Hij werkte niet alleen bij de vrijwillige?brandweer, hij werkte ook op het gemeentehuis. Vanuit de personeelsvereniging had hij mij drie?jaar geleden eerder of ik Sinterklaas wilde spelen op het gemeentelijke kinderfeest. Hij speelde?samen met zijn kinderen en partner Zwarte Piet. Daar kende ik hen van.? De burgemeester besluit?om met de partner van Wiebe mee naar huis te gaan om het verschrikkelijke nieuws over zijn dood?aan de kinderen te vertellen. ?Op het moment dat wij bij de brand vertrokken had de pers bij de?brand al gehoord om wie het ging. Dat gerucht ging razendsnel. Na een half uur ben ik bij het?gezin van Wiebe weggegaan en ben ik naar het gemeentehuis gereden. Daar hebben we conform?de plannen van Crisismanagement Groningen met de regionaal commandant het gemeentelijk?beleidsteam gestart. Inmiddels was de eigen brandweer teruggetrokken van de brand.?Het blussen werd overgenomen door naburige korpsen. De brandweer kwam bijeen op de kazerne?om samen de dood van Wiebe te verwerken. Wij gingen op het gemeentehuis aan de slag met?alles dat geregeld moest worden. Om kwart voor acht hebben wij in de raadzaal bekend gemaakt?dat er inderdaad een dodelijk slachtoffer was gevallen en om wie het ging. Vervolgens is er nog?een driehoeksoverleg geweest, omdat brandstichting niet werd uitgesloten. Tussendoor zijn de?eigen gemeentewerkers ge?nformeerd. Om half tien was er nogmaals een beleidsteam, daarna?hadden wij rond tienen een persconferentie.? Tijdens de persconferentie wordt een slag om de?arm gehouden over de oorzaak van de brand. ?Wij hebben gecommuniceerd dat we het sterke?vermoeden van brandstichting hadden. Dat was mede ingegeven door het feit dat een discotheek?op 200 meter afstand op hetzelfde moment ook had vlamgevat. Maar uiteraard staat het pas?vast wanneer het bewijs ervoor op tafel ligt. Wij hebben niet om onze vermoedens heen gedraaid.?Gezegd hoe het zat?, zegt Meijerman. ?In de driehoek besloten wij om het toezicht weer op te?schalen en waar nodig ook de juridische voorbereidingen te treffen voor extra maatregelen op het?gebied van toezicht en handhaving.?

Onderzoeken
Terwijl de hele dag vergaderd wordt, bieden diverse partijen hun hulp aan. ?Het NGB heeft ook?hulp aangeboden. Op basis van eerdere ervaringen, niet alleen uit ?t Zandt maar ook elders,?gaven zij een aantal concrete aandachtspunten mee. Een van die aandachtspunten ging over?de onderzoeksinstanties die zich op een crisis als deze storten. Wij zijn er heel alert op geweest?dat de Inspectie OOV en de Arbeidsinspectie snel tot overeenstemming zouden komen om?gezamenlijk hun onderzoeken uit te voeren. Het is een les die onder meer is opgedaan na het?ongeval met een brandweerduiker in Terneuzen; daar werden brandweerlieden door verschillende?onderzoeksinstanties over hetzelfde onderwerp ondervraagd, wat een zware last voor de mensen?werd. Met die les in het achterhoofd is het ons gelukt om de onderzoekers te bewegen samen?een feitenrelaas op te laten stellen en de rest van het onderzoek zoveel mogelijk op elkaar?af te stemmen. Ook worden alle onderzoeken op dezelfde dag gepresenteerd, zodat wij niet?maandenlang van het ene rapport naar het andere rapport leven.?

Naaste familie
In zijn rol als voorzitter van het beleidsteam heeft Ab Meijerman goed voor ogen hoe hij?in crisissituaties de regie in eigen hand wil houden. ?In situaties wordt je van veel kanten
ondersteund. Wanneer je alle hulp toelaat is het risico groot dat je de leiding uit handen geeft?aan de adviseurs om je heen. Ik ben mij daar heel bewust van geweest. Dat gold niet alleen voor?de adviseurs op het gebied van crisis management, maar ook ten aanzien van het Begrafenis?Bijstand Team van de brandweer. Uit het rapport over de brand in De Punt (2008) was mij?bijgebleven dat het BBT goed werk verrichtte, maar soms ook een overdonderend gevoel kon?achterlaten bij de mensen waarmee het samenwerkte. Dat gevoel wilde ik voorkomen. Met goede?afspraken hebben gemeente en BBT samen een mooie herdenking voor Wiebe kunnen opzetten.??Mede omdat Meijerman de partner van Wiebe kent, heeft hij bij de opzet van de herdenking?extra aandacht voor de plek die de familie inneemt. ?Wiebe was een brandweerman in hart en?nieren. Hij had eerder de herdenkingsbijeenkomsten naar aanleiding van de brand in De Punt?meegemaakt. Kort voor de brand had hij tegen zijn partner gezegd dat hij dat ook wilde, als hij?ooit als brandweerman zou overlijden. De bijeenkomst werd een herdenking met korpseer, maar?wel dusdanig dat de familie zich er in kon herkennen. Het was een mooie bijeenkomst met een?openbaar deel en een besloten deel, waar de familie met goed gevoel op terugkijkt.?

Bewonersavonden
Kort na de brand organiseert de gemeente ook een bijeenkomst voor de bewoners uit het centrum?van Veendam. Het is een bijeenkomst met veel emoties. ?Er was veel boosheid in de zaal, maar?ik heb daar gezegd dat ik die boosheid bij mijzelf herkende. Uiteindelijk begreep men dat het?opsporen van brandstichtingen heel lastig is. Wij deden wat wij konden. Het camerasysteem was?uitgebreid en er werd energie in extra stadswachten gestoken. Tegelijkertijd heb was duidelijk?dat de gemeente deze maatregelen niet tot in de eeuwigheid kon blijven volhouden. Mensen?droegen zelf tips aan, bijvoorbeeld om een aantal bosjes weg te halen zodat het zicht op de?openbare ruimte zou verbeteren. Daar zijn wij de volgende dag direct mee aan de slag gegaan.??Na een week neemt de brandweer van Veendam zelf weer de diensten over van de omringende?korpsen. De eerste brand waar het korps mee te maken krijgt is nota bene het buurpand van de?winkel waar Wiebe de Vries omkwam. ?Men pakte het professioneel op, maar het ging brandweer?en omwonenden uiteraard niet in de koude kleren zitten. Wij zijn die nacht doorgegaan. Met het?college zijn we de volgende dag de straat opgegaan, om met ondernemers en buurtbewoners te?praten. Opnieuw hebben we een bewonersavond georganiseerd. Dit keer kwamen er ongeveer?150 mensen op af. Waar de eerste keer het gevoel van verslagenheid, angst en boosheid?domineerde, waren het nu vooral daadkracht en solidariteit die overheersten. Het gevoel van??Hoe kunnen we samen erger voorkomen??? In nauw overleg met het Openbaar Ministerie heeft?burgemeester Meijerman gekeken in hoeverre een noodverordening kan bijdragen aan de snelle?opsporing van de mogelijke dader of daders. ?Al vrij snel na de fatale brand kwam in de driehoek?ter sprake of we tot preventief fouilleren moesten overgaan. Uiteindelijk is besloten om het in een?noodverordening te vervatten, omdat daarmee de kans van slagen bij een uiteindelijke rechtszaak?groter is. Als preventief fouilleren op basis van een veiligheidsrisicogebied wordt ingesteld, dan is?er een samenhang nodig met de Wet Wapens en munitie. In deze situatie wilden wij niet specifiek?op wapens fouilleren, maar op zaken die zouden kunnen worden gebruikt voor brandstichting.?De politie krijgt in de noodverordening de bevoegdheid om in het kader van de noodverordening?passanten te fouilleren, waarmee materieel gezien hetzelfde wordt bereikt. Alleen is de?slagingskans bij een eventuele rechtszaak nu groter.?

Rollen van burgemeester
Als Ab Meijerman terugkijkt naar de periode van de branden, komt hij te spreken over de adviseurs?in het gemeentelijke en regionale beleidsteam. ?Van het begin af aan heb ik voor ogen gehouden?dat ik de situatie zo klein als mogelijk en zo groot als nodig wilde maken. Dat vereist maatwerk en?hier en daar ook wat tegendruk richting adviseurs. Om mij heen heb ik adviseurs gezien die met?de beste bedoelingen advies gaven dat niet op de wens aansloot. Een adviseur moet voor ogen?houden wat voor burgemeester hij tegenover zich heeft. Dat lessen van de pyromaan uit ?t Zandt?mogelijk relevant zijn, maar dat tegelijkertijd niet elke situatie ??n-op-??n vergelijkbaar is.?Dat de sociale controle en cohesie in ?t Zandt met 900 inwoners anders zijn dan in het centrum?van Veendam. Die flexibiliteit heb ik bij sommigen wel gemist.? Daarnaast valt het Meijerman op?dat de adviseurs om hem heen sterk geneigd waren op hem in de rol van ?burgervader? te duwen.??De rest zouden zij bij wijze van spreken wel regelen. Met die visie ben ik het principieel oneens.
Vanuit de wet is de burgemeester de rol van opperbevelhebber gegeven, die moet je dan ook?waarmaken. Pak de regie en laat zien wie de keuzes maakt. Waarbij je best wat weerstand mag?ontvangen als je jezelf overschat. Maar alleen de rol van boegbeeld op mij nemen is wat mij?betreft een te karige invulling van het ambt.?

Bovenstaand stuk is ontleend uit ‘Ingrijpende gebeurtenissen. Bestuurlijke ervairngen bij crises met lokale impact‘ van het?NGB.

Opsporing en social media
De Groningse politie heeft Twitter ingezet om razendsnel berichtjes te versturen naar en te ontvangen van burgers over een reeks branden die Veendam in 2010 hebben geteistert. Ze hoopt dat de gouden tip over de pyromaan er snel bij zal zitten. De politie hoopt zo informatie binnen te halen die ze anders via de klassieke manieren niet had gekregen. Vooral de jeugd zit veel achter het computerscherm en is een interessante doelgroep.
Tevens wordt het drukbezochte YouTube ook ingezet. De politie draait er een bewakingsfilmpje op, dat gemaakt werd toen een brand in een winkel het leven kostte van een brandweerman. De opnamen van de bewakingscamera in het centrum van Veendam worden verwerkt in een opsporingsfilmpje op het YouTube-kanaal politiegrn. De politie Groningen vermoedt dat de verdachte betrokken is bij brandstichting. Hoewel de bewakingsbeelden weinig onthullen, komen er toch tips binnen van mensen die de persoon menen te herkennen. In mei 2010, nadat het filmpje 48.000 keer is bekeken, werd een verdachte aangehouden.

Opsporingsbericht op Youtube branden Veendam

Londense rellen: een (digitale) analyse

Geef een reactie

Er zijn een aantal interessante analyses verschenen over de rellen in Londen. Hieronder een aantal lezenswaardige stukken waarin media, universiteiten en politie samenwerken om van de rellen te begrijpen hoe het ontstond, wat er eigenlijk allemaal gebeurde, hoe dat te verklaren is en wellicht het belangrijkste: zodat iedereen er van kan leren.

En van de Metropolitan Police:

Er wordt op social media gigantisch veel informatie geproduceerd, en wanneer er iets staat te gebeuren is dat nog eens vele malen meer. Big data, geproduceerd vanuit de maatschappij: ” More than 12 billion signals a day into a Hive data warehouse of more than 1 trillion rows. And hundreds of millions of user profiles”. (Bron: Klout Blog 11.10.2012). Alleen al in Nederland zijn ongeveer 4 miljoen Whatsapp gebruikers, bijna 2 miljoen Twitteraars en 5 miljoen Facebook gebruikers, waarvan de aantallen nog enorm stijgen.

Change_In_Active_Users_Q2_2012_and_Q4_2012

Bij de Londonse rellen zijn er bijna 2.6 miljoen riot tweets geanalyseerd?waarvan 700k individuele accounts. Guardian publiceerde het onderzoek waar oa de London School of Economics (LSE) en Political Science aan meewerkten, maar ook?de?Manchester?University en Leicester University. De Twittergegevens zijn gedoneerd door Twitter. The Guardian heeft een mooie overzichtspagina waarop alles in detail nog na te lezen valt en niet te vergeten het rapport:?reading the riots conference. Het rapport volgt de aanpak van een analyse die werd gemaakt van de?Detroit rellen in 1967.

Het?onderzoek naar de 2.6 miljoen tweets?stelt vraagtekens bij de suggestie dat Twitter een belangrijke rol heeft gespeeld bij vooraf plannen van de rellen. Een interessant detail van het onderzoek: 8% van de tweets ging over de co?rdinatie van het opruimen n? de rellen (RiotsCleanup actie).

Ook is?Google fusion gebruikt om alvast experimentele data?visualisaties te maken en samen te werken. Zo zijn er data patronen onderzocht op deze website om vroege signalen te analyseren die zouden duiden op de rellen en om te kijken hoe daar een relatie mee aan te brengen was.

Hieronder een bloemlezing van de gedane analyses.

De Aanleiding

De Britse rellen (van 6 tot 9 Augustus 2011) starten nadat de politie Mark Duggan neerschieten waarna hij overleed op 4 August.

Dag 1 Tottenham ? 6 Augustus:?De mensen verzamelen buiten het politiebureau in Tottenham om een hogere officier te spreken. Niemand staat hen te woord. Om 21:00 verlaat de familie de groep en groeit de spanning. Politie auto’s worden in brand gestoken en intense plunderingen volgen, waarna branden en gevechten met de politie ontstaan.

Dag 2 – de rest van London: De rellen breiden uit naar Enfield, enkele kilometers ten noorden van Tottenham. Minder aanraking met de politie, maar meer plunderingen van winkels. Vergelijkbare verstoringen in het zuiden (Brixton). En verdere uitbraken op plekken in Londen, zoals Oxford Circus, Hackney en Waltham Forrest.

Dag 3: De onrust verspreid via Twitter. Maandag was de dag met de meest intense?24 uur van sociale onrust uit de Britse geschiedenis. 22 van de 32 Londense gemeenten werden getroffen. Twee dodelijke slachtoffers en rellen die zich verspreiden naar de Midlands, Birmingham, West Bromwich, Nottingham, Leicester, Liverpool en elders.

Dag 4: De politie actief, ook op Twitter? Ongekende aantallen politie in Londen. Slechts kleine incidenten in de hoofdstad, maar wel rellen in de rest van Engeland zoals Birmingham waar 3 jonge mannen gedood werden terwijl zij hun winkel probeerden te verdedigen. Ongeregeldheden waren er ook in Manchester en Salford met hevige plunderingen in de stadscentra.

De overheid regeerde kort: ?Criminaliteit:?pure and simple? En zij benadrukten dat het niets te maken had met armoede, gebrek aan educatie, en de economische crisis. Zij zagen geen noodzaak voor een onderzoek (nothing to see here, move along). Social media was de zondebok en de oorzaak van de rellen (Blackberry Messenger, Facebook en Twitter).

David Cameron, de minister president startte de discussie of ?het misschien terecht was om mensen te belemmeren om via deze online diensten te communiceren als bekend was dat men met sociale onrust en criminele activiteiten zouden plannen. Over de rellen: “ik was geschokt om te zien hoe ze via social media werden georganiseerd”.

Louise Mensch, van de conservatieven, stelde een tijdelijke ‘shutdown’van Facebook en Twitter voor. ?Logisch. Als rellen en angst zich verspreiden via Facebook en twitter moet je het een paar uur afsluiten totdat de rust zich hersteld. De wereld vergaat niet als je dat doet?. Lees meer over deze zware ‘killswitch‘ interventie, die ook is overwogen als interventie mocht het misgaan bij de trouwerij van Kate en William.

Volgens Kevin Hoy, web manager van de Manchester politie, zorgt Twitter juist voor ?onmiddelijke geruststelling? en?verjaagt het geruchten ? op een manier die eerder niet mogelijk was?. het gebruik van Twitter is volgens hem juist ?overwhelmingly positive?.

Interventies:

Uit een publieke peiling bleek dat 2/3e van de ondervraagden een social networking blackout (het gebruik van de killswitch) zou steunen?bij toekomstige rellen. Uit een enqu?te van beveiligingsbedrijf Unisys?onder 973 respondenten blijkt dat 70% het uitzetten van Twitter, Facebook en Blackberry Messenger (BBM) ondersteund, en slechts 27% er tegen is. De steun was het sterkst onder 65 plussers en het zwakst bij 18 tot 24 jarigen.

Veroordelingen

Diverse jongeren kregen enkele jaren gevangenisstraf. Zoals 4 jaar voor ” Facebook incitement”? (Jamie Counsel, 25, who set up a FB page called Bring the Riots to Cardiff on 9th of August). En ook Jordan Blackshaw en Perry Sutcliffe-Keenan kregen 4 jaar.

De geruchtenmachines

Een analyse van 2.6 miljoen tweets laten zien dat Twitter een erg handig medium is om geruchten snel op grote schaal de wereld in te helpen, maar dat er ook vaak goede zelfcorrectie mechanismes van de crowd in werking treden, bijvoorbeeld in het geval er een vermeende Tijger uit de deirentuin is ontsnapt en op Primrose Hill rondloopt.

Londonrumours

Zoals het gerucht van de dieren die losgelaten zouden zijn uit de London Zoo. In de onderstaande plaat is te zien hoe zo’n gericht zich verspreid en hoe er op diverse manieren op gereageerd wordt. Groen is het doorzetten van het bericht (support), rood het tegenspreken van het gerucht, geel het in twijfel trekken en grijs is neutraal commentaar.

rumor1

Te zien valt bij diverse geruchten hoe het zelf corrigerende vermogen werkt: hoe langzaam of snel het kan gaan en hoe hardnekkig sommige gerichten kunnen zijn. Sommige geruchten worden zelfs nauwelijks gerectificeerd. In het geval van de losgelaten dieren (wat toch enige paniek veroorzaakte), is het zelfcorrigerende vermogen vrij sterk te noemen. Natuurlijk heeft de context van de berichtgeving ermee te maken, want de meeste mensen zullen minder wakker liggen van het gerucht dat relschoppers hamburgers staan te bakken bij McDonald’s en eerder geneigd zijn zo’n “grappig” bericht te laten voortbestaan.

rumor2

200 meest invloedrijke Twitteraars tijdens de Londense rellen (bron: Lisa Evans, 08-12-2011).

top200riotstwitterriotstop

Op Twitter kun je zien dat ~45% bepaald wordt door de mainstream media. Ook bij Project X-Haren zijn soortgelijke effecten te zien, hoewel minder in percentage. Overeenkomstig is natuurlijk dat de nieuwsmedia aanwezig waren en zelfs live uitzendingen deden en dit ook via social media uitbrachten. De traditionele media partijen en individuele journalisten worden het meest genoemd (mentions). Toch komt de Manchester Politie in de top 10 van accounts voor. Andere veiligheidsdiensten scoren zeer laag.

riothandles

Let op: viral foto’s zijn niet hetzelfde als impact op verstoring van de openbare orde!

Zoals onderstaande foto:

riotcleanup

En ook genoeg grappen die weinig invloed hebben op de openbare orde, maar wel in de publieke ruimte plaatsvinden, zoals het fenomeen ‘planking‘ dat al geruime tijd een populair meme was:

riotsplanking

Fake accounts

riotsspoofs

Bij ProjectX Haren ook dergelijke accounts (Burgemeester Bats, Ivo Opstelten, de Koningin).

Vroegdetectie voorafgaand aan event:

vroegdetectieriots

riots2

riots3

Bekijk de volledige?visualisaties?van het Twitterverkeer tijdens de rellen.

Lessen voor Britse overheid:

riotarticle

De meeste accounts zijn in Feb 2012 aangemaakt, waarvan de meesten op 27 en 28 februari

Bronnen:?The Guardian, Rob Procter, hoofd van het Manchester eResearch Centre?Merc?en?Farida Vis?(momenteel werkzaam bij?Sheffield University?en blogger op?ResearchingSocialMedia.org).

Londense rellen: een reconstructie

Geef een reactie

Blackberry riots

De reconstructie

Op 4 augustus 2011 werd?de 29-jarige Mark Duggan door de politie in Londen neergeschoten bij een poging hem aan te houden. Hij stierf aan zijn?verwondingen. De dood van Mark was de aanleiding voor massale rellen in Londen en andere?Britse steden, de ergste sinds de Brixtonse rellen.

09J_MARK DUGGAN INQUEST IPAD

Al snel werd een?Facebookpagina?geopend ter nagedachtenis aan de 29-jarige Duggan. Deze post op Facebook trok de belangstelling van de Britse media en politie:

Mark Duggan Shooting - London

Het lijkt erop dat deze post de lont in het kruitvat is geweest, in combinatie met tweets waarin aangekondigde doelwitten stonden, vergezeld van foto?s van leeggeplunderde winkels en uitgebrande politiewagens. Niet erg clever, omdat de Britse politie ook actief is op sociale media en BlackBerry-gebruikers weet te achterhalen en te vervolgen, zoals deze tweet van BBC News laat zien:

https://twitter.com/#!/BBCBreaking/status/101951829377687552

Gewelddadige confrontaties tussen honderden, vooral jeugdige, relschoppers en de Engelse?politie. Ze begonnen op 6 augustus?in Tottenham?in Noord-London?en verspreidden zich later naar andere wijken en steden, waaronder Birmingham, Manchester, Liverpool, Nottingham, Bristol en Medway. Tijdens de rellen werden auto’s, winkels en huizen in brand gestoken en ook werden er winkels geplunderd. Op 9 augustus viel het eerste dodelijke slachtoffer van de rellen in het Zuid-Londons?stadsdeel Cryodon. Op 10 augustus vielen er drie doden in Birmingham; zij waren onderdeel van een?burgerwacht.?Een van de drie mannen die in de nacht van dinsdag op woensdag omkwam bij de rellen in Birmingham, stierf voor de ogen van zijn vader. Die probeerde zijn zoon te reanimeren, maar tevergeefs.

Een 68-jarige man in Londen die tijdens de ongeregeldheden was aangevallen toen hij een vuurtje probeerde te doven, overleed op 11 augustus in het ziekenhuis aan zijn verwondingen.?In Londen werden er 16.000 extra agenten ingezet.?

riot1 riot2 riot3

Premier Cameron wijst naar de politie, zo bleek tijdens het debat in het parlement. Volgens de premier ziet de politie de rellen teveel als een probleem met de openbare orde, en niet als criminaliteit.?Tijdens het debat bleek dat er binnen de politiek veel onenigheid is over de oorzaken en mogelijke oplossingen van de rellen.
Conservatieve parlementari?rs stellen dat een slechte opvoeding en slecht onderwijs de boosdoeners zijn. Links meent dat er veel kansloosheid is als gevolg van bezuinigingen en gebrek aan banen.

Intussen maken rechtbanken overuren om het grote aantal arrestanten te verwerken. Er zijn alleen al in Londen nu bijna 1000 verdachten aangehouden.?De situatie is chaotisch. Soms is onduidelijk welke arrestanten waar zijn ondergebracht. Voor de rechtbanken staan busjes met verdachten in de file.?Scotland Yard deed donderdagochtend invallen bij verdachten. Daarbij zijn niet alleen arrestaties verricht, maar zijn ook goederen in beslag genomen die vermoedelijk afkomstig waren van plunderingen.

De media deden uitgebreid verslag van de rellen. Zowel het nieuwskanaal van de BBC?als SkyNews?zonden dagelijks rechtstreekse beelden uit van de rellen. Sociale media, in het bijzonder de BlackBerry Messenger, speelden, naast de?klassieke media, een grote rol in het verspreiden van de rellen.De rellen werden gevoed door?en becommentarieerd op Facebook en Twitter. Twitter heeft nauwelijks een rol gespeeld bij het ontstaan van de rellen in Londen en andere Britse steden een paar weken geleden. Dat meldt de Britse krant?The Guardian.De krant analyseerde meer dan 2,5 miljoen tweets over de rellen en daaruit blijkt dat het sociale netwerk vooral gebruikt werd om te reageren op de onrust en plunderingen. De actieco?rdinatie vond vooral plaats met behulp van?BlackBerry Messenger (BBM). Met BBM is het mogelijk om een versleuteld bericht gratis te?versturen naar een grote groep mensen. Dankzij een uniek PIN-nummer kan alleen de?ontvanger het bericht lezen.?In Groot-Brittani? zijn BlackBerry?s goedkoper dan op het Europese vasteland en meer in omloop dan de iOS en Android-smartphones. Ruim eenderde van de Britse jongeren heeft?volgens een onderzoek van de Britse telecomautoriteit?een BlackBerry. Daarnaast is BlackBerry Messenger –pingen?in de volksmond-?gratis, kunnen je berichten naar meerdere mensen tegelijk sturen, en worden ze versleuteld verstuurd, waardoor gedacht wordt dat de autoriteiten de BlackBerry niet kunnen aftappen. Twitter is daarnaast geen handig medium om rellen te organiseren: de autoriteiten kijken mee.

Shooting in Tottenham Hale

Foto: Brand in Tottenham ten noorden van Londen op zaterdagavond.

The Guardian?verzamelde BlackBerry berichten, die aan duidelijkheid weinig te wensen overlaten.

?Everyone from all sides of London meet up at the heart of London (central) OXFORD CIRCUS!!, Bare SHOPS are gonna get smashed up so come get some (free stuff!!!) fuck the feds we will send them back with OUR riot! >:O Dead the ends and colour war for now so if you see a brother? SALUT! if you see a fed? SHOOT!?

Vlak voor het uitbreken van de rellen in Enfield op zondag werd deze oproep gepingt.

?Everyone in edmonton enfield wood green everywhere in north, link up at enfield town station, at 4 o clock sharp!?

Jenny Jones, kandidaat voor de burgemeestersverkiezingen in Londen in 2012 maakte direct haar eigen analyse over?who is to blame ?(ze was er snel bij):?als er meer politieagenten waren, zouden ze meer tijd hebben om alle Twitterberichten en Facebookposts door te nemen. ?It?s quite possible if they had more resources they could have picked up on this.?

Slechts door een overmacht van politie in de straten wist de overheid de rellen?te bedwingen. BlackBerry Messenger bleek heel effectief te zijn in het organiseren van de?mensen op straat en het identificeren van doelwitten, volgens een relschopper zelfs met?militaire precisie. Het was bijvoorbeeld mogelijk om direct dezelfde ?informatie te zenden naar?alle contacten, soms honderden tegelijk. Ook werd geadverteerd voor middelen voor de rellen,?zoals handschoenen, maskers of petroleumbommen. Daar waar BlackBerry Messenger en?Facebook het belangrijkste medium waren voor het organiseren van de rellen, werd Twitter?meer gebruikt als nieuwsbron met reportages en actualiteiten over de rellen. Overigens?werden ook liveblogs van traditionele media gebruikt om te zien waar politietroepen zich?bevonden.

Dat de overheid een invloedrijke rol toekent aan het pingen, blijkt uit de oproep van enkele Britse parlementari?rs om het pingen tijdelijk te verbieden. Een linkse Nederlandse politicus kwam ook met dit weinig democratische idee.

Censuur

Groot-Brittanni? onderzoekt de invloed van social media bij de rellen. Dat heeft premier Cameron laten weten. Is het een goed idee om een censuur in te stellen? Cameron sluit niet uit dat het gebruik van social media aan banden wordt gelegd. ?”Wij werken samen met de politie, de inlichtingendiensten en bedrijven om te kijken of het goed zou zijn om mensen het communiceren via deze websites en diensten onmogelijk te maken als wij weten dat zij geweld, onrust en criminaliteit beramen”, aldus Cameron.

Drempel
Eerder deze week kwam de berichtendienst BlackBerry Messenger al onder vuur te liggen. De relschoppers zouden daar veel gebruik van maken om informatie uit te wisselen.
Volgens social-media expert Edwin Res van Social Inc., een bureau voor social media marketing, verlagen social media inderdaad de drempel om groepen bij elkaar te krijgen die rotzooi willen trappen.?Toch lijkt het hem geen goede stap om deze manier van communicatie aan banden te leggen: “Dat voelt een beetje als censuur zoals China of Noord-Korea dat doet. Dat kan je niet maken.”?Cameron kan de social media beter op een positieve manier gebruiken, stelt Res: “Vraag de mensen die iets zien, dat direct te melden.”

Premier David Cameron wil dat relschoppers geband worden van social networksites als Twitter en Facebook, naar aanleiding van de?rellen in Londen en andere Engelse steden?twee weken geleden. Maar of dat voorstel nog steun krijgt, is maar de vraag. De minister van Binnenlandse Zaken, Theresa May?wil inventariseren wat de grote sociale netwerken zouden kunnen doen om onrust te beperken, in plaats van de sites af te sluiten. Ook wil ze kijken hoe de overheid gebruik kan maken van de websites, dus hoe politie en netwerksites kunnen samenwerken – wat nog een interessant discussiepunt kan worden. Zij wenst dat?de sociale netwerken meer verantwoordelijkheid nemen voor wat er op hun websites gepost wordt. En Twitter en Facebook moeten aantonen wat ze al doen om berichten die oproepen tot geweld te verwijderen. Facebook zegt dat ze ten tijde van de rellen in de Britse hoofdstad meerdere “geloofwaardige bedreigingen” hebben verwijderd. En Research in Motion, het Canadese bedrijf dat de BlackBerry maakt, moet uitleggen welke delen van hun Messenger priv? of gecodeerd zijn. Relschoppers zouden vooral met Ping van BlackBerry gecommuniceerd hebben.?De Amerikaanse bedrijven gaan de overheid ten sterkste afraden om noodmaatregelen te nemen die een nieuwe vorm van internetcensuur zouden kunnen inluiden.?De sociale netwerken willen uitleggen wat zij gepaste maatregelen vinden tegen provocerend materiaal. Bedrijven kunnen gedwongen worden om berichten van gebruikers aan de politie te overhandigen. En de Britse politie wist enkele ongeregeldheden te voorkomen door priv?-berichten op de BlackBerry te onderscheppen. Dat is mooi, maar hoe ver mag de politie hiermee gaan?

Een social mediablokkade bleek?een onzalig plan. Deze is dan ook fel bekritiseerd, onder meer in een open brief van?Open Rights Group, Amnesty International en Index on Censorship en anderen. Gelukkig lijkt de regering tot inkeer te zijn gekomen, zo?schrijft The Guardian. Een woordvoerder van de regering liet weten dat een blokkade van de baan is:

?The discussions looked at how law enforcement and the networks can build on the existing relationships and co-operation to prevent the networks being used for criminal behaviour. The government did not seek any additional powers to close down social media networks.?

De volgende vraag is natuurlijk: aan wat voor ?co-operation? zou de Engelse regering denken ? zeker als die bedoeld is om rellen te?voorkomen? Dit verhaal krijgt vast nog een vervolg.

Riot Clean Up?

riotcleanup1

Via bovenstaande account werden inwoners van Londen en andere getroffen steden en wijken opgeroepen om hun wijken en steden op te ruimen. Hier kwam massaal reactie op: @RiotCleanUp?heeft op dit moment maar liefst zo?n 86.419 followers, en dat op slechts enkele dagen. Mensen komen dan ook massaal op straat met de bezem in de aanslag om alles terug op te kuisen.

riotcleanup2Brooms up London! #riotcleanup on Twitpic

En dat het werkt is te zien in?deze fotoserie.?Ondertussen zijn er ook nog andere Twitter accounts opgericht met gelijkaardige doelen:?@RiotCleanUpBrum?@RiotCleanUpManc?@riotcleanupWolv?@cleantottenham?@RiotRescue?@RiotRescue?bijvoorbeeld wilt mensen en idee?n samenbrengen om de kleine handelaars die overvallen en geplunderd zijn tijdens de rellen. En ook YouTube wordt gebruikt om een anti-rellen boodschap te verkondigen. Zo heeft rapper Guvna B een video online gezet waarin hij mensen verzoekt om te stoppen met de rellen: ?A track pleading with the youth involved in the current UK riots to stop?.

http://youtu.be/KzNmrYrGs_8

Ook zijn er burgers die YouTube gebruiken om hun afschuw uit te spreken over de rellen. Bekijk bijvoorbeeld onderstaande video waarin een burgerjournalist aan de plunderaars vraagt of ze trots zijn op zichzelf?

Burgeropsporing na de rellen

Afgelopen donderdag een interessant artikel van Eva de Valk in de NRC. Hieronder een weergave van het artikel aangevuld met achtergrondinformatie.

Burgers ontdekken de mogelijkheden van internet als digitale schandpaal, blijkt bij de rellen in Groot-Brittanni?. Op straat weren burgers zich tegen relschoppers met honkbalknuppels, op internet plaatsen ze foto’s van plunderaars met het verzoek extra informatie te sturen. Maandag zijn twee van zulke ‘name-and-shame’- sites opgericht: ‘Catch a Looter’ en ‘Identify the London Rioters’. ,,Ik wil laten zien dat gewone mensen dit gedrag niet accepteren en actie ondernemen”, zegt de oprichter van ‘Catch a Looter’.

Ook de Britse politie heeft?beveiligingsbeelden?van vermeende Londense relschoppers prijsgegeven op internet. Opvallend niet genoeg alleen op hun eigen website, maar ook via Flickr (Metropolitan Police?Flickr account), een site waar particulieren foto’s kunnen delen. De boodschap: weet je wie deze mensen zijn, neem contact op met het onderzoeksteam.?En ondertussen werd er ook een?Google Group?aangemaakt, ?London Riots Facial Recognition? waarbij men hoopt via gezichtsherkenningstechnologie mogelijke daders te kunnen laten vervolgen.

In Groot-Brittanni? wordt traditioneel niet moeilijk gedaan over de privacy van verdachten. Het land heeft de meeste beveiligingscamera’s ter wereld en anders dan in Nederland plaatsen kranten zonder pardon foto’s van verdachten. Vandaag plaatst The Times foto’s van vermeende relschoppers op acht pagina’s.?Foto’s van verdachten op internet leiden tot nieuwe dilemma’s. Waar bij de foto’s van de politie kan worden aangenomen dat ze alleen foto’s plaatsen van mensen waarbij een redelijk vermoeden van schuld is, is dat bij particuliere sites minder vanzelfsprekend. Hoe weten we dat de mensen die we zien daadwerkelijk betrokken waren?

‘Identify the London Rioters’ bestaat uit een lange reeks foto’s van jongens en meisjes die met tassen vol kleding, computers en plasmatv’s door Londen sjouwen. Bij elke foto kan de bezoeker aanklikken of hij de afgebeelde persoon kent en zo ja, extra informatie doorgeven. Ook kunnen nieuwe foto’s worden geplaatst. Het is niet duidelijk wie er achter de site zit en wat het beleid is ten aanzien van de geplaatste afbeeldingen. Een verzoek om extra informatie te verschaffen blijft onbeantwoord.

De oprichter van Catch a Looter is wel bereid om de pers te woord te staan. Om veiligheidsredenen wil hij anoniem blijven, en hij beantwoordt vragen uitsluitend via e-mail.?Hij kwam op het idee voor de site toen iemand op Twitter voorstelde om de relschoppers terecht te stellen via internet, schrijft hij. ,,We waren het erover eens dat de plunderaars niet handelden uit sociaal-economische motieven, maar dat ze wilden profiteren door gestolen goederen te verkopen, of simpelweg een nieuwe tv wilden. Het kostte een uurtje om de site te ontwerpen en een paar foto’s te plaatsen. Vanaf dat moment ging het vanzelf.”

Aanvankelijk plaatste hij foto’s die al op internet stonden. Nadat nieuwssites over zijn initiatief schreven en #CatchaLooter trending topic werd op Twitter, werden nieuwe foto’s direct naar hem opgestuurd.?Veel van het materiaal besloot hij niet te publiceren. ,,Sommigen stuurden Facebookfoto’s op van anderen of foto’s waarop niet duidelijk was wat er te zien was. Ik heb geprobeerd alleen foto’s te plaatsen waarbij overduidelijk sprake was van plunderen. Ik wil mensen niet vals beschuldigen.”?Al snel groeide het werk hem boven het hoofd. ,,Ik heb een baan en een gezin”, schrijft hij. Sinds gisterochtend, ??n dag na de oprichting van de site, accepteert hij daarom geen nieuwe foto’s meer en verwijst hij mensen met tips en foto’s door naar de site van de politie.?De al geplaatste foto’s blijven staan. Wel plaatste hij een waarschuwing op zijn site: ‘Het moge duidelijk zijn dat het verschijnen in een foto niet betekent dat iemand schuldig is. Het dragen van een bivakmuts of het vervoeren van spullen is niet illegaal.’

De dinsdag opgerichte Google discussiegroep ‘London Riots Facial Recognition’ gaat verder dan het vragen om tips: zij willen beveiligingsbeelden en foto’s van de rellen analyseren met gezichtsherkenningstechnieken. Dat is nu nog niet mogelijk, maar in de nabije toekomst misschien wel. ,,We zijn een groep computerprogrammeurs die technologie willen inzetten om te helpen”, schrijft de beheerder van de groep per e-mail.?De groep gebruikt alleen beelden die zijn vrijgegeven door de politie, en willen niet dat hun techniek wordt gebruikt om mensen direct te beschuldigen.?Maar in eerste instantie gaat het om de technische uitdaging, schrijft de beheerder. ,,Ons doel is om te experimenteren met technologie, we willen niet in sociale en ethische discussies verzeild raken. We zullen onze Google-groep binnenkort sluiten om ons buiten de schijnwerpers op het technische handwerk te concentreren.”?’Ik wil mensen niet vals beschuldigen’ – oprichter website Catch a Looter.

Hulp van buiten: Bill Bratton?

Het besluit van premier Cameron om de Amerikaanse oud-politiecommissaris Bratton als adviseur straatgeweld aan te stellen, is bij de Britse politie?niet lekker gevallen.?Bill Bratton, oud-politiechef van New York, Boston en Los Angeles, gaat de Britse regering helpen bij het bestrijden van ongeregeldheden en het in kaart brengen van bendes.?Politiechef Hanson van Manchester is boos over de benoeming van iemand ?die 5000 mijl verderop woont?. Hij zei dat in zijn korps met woede, teleurstelling en ongeloof is gereageerd.?Volgens Hanson heeft de Britse politie het bij de onlusten uitstekend gedaan. ?Het enige wat we nodig hebben is meer geld, en geen bezuiniging van 20 procent. Lees meer over Bill Bratton in ons artikel over hem.

Bronnen:?

Baker 2011: Baker, Stephanie Alice, ?The Mediated Crowd: New Social Media an New Forms of?Rioting?, Sociological Research online, 30 november 2011.

Ball, & Brown 2011: Ball, J. & Brown, S, ?Why BlackBerry Messenger was rioters’ communication?method of choice?, Guardian.co.uk, 7 December 2011.

Duivestein en Bloem 2012: Duivestein, S. en Bloem, J., ?De zwarte kant van sociale media?2012. Alarmbellen, analyse en de way-out?, Frankwatching, 2012.

Sander Duivestein,?Inzet sociale media bij bestrijding rellen in Londen, Frankwatching, 2011