SocialMediaDNA richt zich op kennisdeling rondom social media, politie en maatschappelijke veiligheid. Onderwerpen vari?ren van de online aspecten van openbare orde, opsporing, vervolging, rechtspraak tot crisisbeheersing en communicatie.
Boeren, buurtwachten en voetbalfans: allemaal stonden ze opeens klaar om de politie te helpen bij het bedwingen van de rellen. Is dat een goed idee?
Hulp bij het beheersen van de rellen kwam dinsdagavond uit onverwachte hoek. In Zwolle en Doetinchem meldde zich een groep boeren bij de politie om te vragen of de straten niet met
trekkers geblokkeerd hoefden te worden. Handig, want zo komt geen relschopper er meer in of uit. En in Maastricht liepen honderden voetbalsupporters in een optocht door de straten om
‘de stad te beschermen’. Ook in onder andere Alkmaar, Tilburg en Nijmegen gingen voetbalsupporters de straat op. Het hulpaanbod is opvallend, want voetbalsupporters en boerenactivisten staan niet bekend als de grootste vrienden van de politie. Zo werd Thijs Wieggers, voorman bij Farmers Defence Force, afgelopen zomer nog gearresteerd tijdens een boerenactie. Woensdag bood hij echter zijn diensten aan. “We laten het land niet slopen”, zei hij tegen het ANP.
Burgemeesters reageerden woensdag met waardering op de voorstellen, maar namen deze niet aan. Alleen Emile Roemer, de burgemeester van Alkmaar, sprak zijn lof uit over hoe AZsupporters
samen met wijkagenten de stad hadden ‘beschermd’.
Anonimiteit relschoppers opheffen
Alleen als mensen het geweldsmonopolie van de politie respecteren, is meehelpen mogelijk, stelt Jerôme Lam, wetenschappelijk onderzoeker bij de Politieacademie. “Voor alle groepen geldt: sommige taken zijn gewoon van de politie, zoals ordehandhaving. Daar kun je gewoon niet mee helpen. Er moeten geen knokploegen ontstaan. Of een soort burgerwacht, zoals je sommige bewoners van getroffen wijken zag doen.”
Zijn collega, lector politieacademie Nicolien Kop, benadrukt dat er genoeg andere manieren zijn om de politie te helpen met rellen tegengaan. “Sommige mensen hebben echt een voorbeeldfunctie binnen bepaalde groepen. Het helpt als sleutelfiguren duidelijk maken dat rellen niet stoer is.” Ook kunnen burgers helpen met het ‘weghalen van de anonimiteit van relschoppers’. “Niet alleen door filmpjes en foto’s op te sturen, maar ook bijvoorbeeld door als ouder, docent of buurman jongeren aan te spreken.” Waar komt de wens om te helpen ineens vandaan? Kop heeft wel
een verklaring. “De maatschappelijke betrokkenheid is groot op dit moment. We zitten midden in een pandemie en iedereen probeert er het beste van te maken. Wanneer relschoppers dan moedwillig dingen kapotmaken, vinden we dat extra erg. Dat roept het gevoel op: dit is niet de samenleving die we willen.”
Burgers nemen vaker initiatief
Volgens haar collega Lam vinden mensen het bovendien juist nu fijn om zich onderdeel van een groep te voelen. “In tijden van crisis gaan mensen zich ook juist meer identificeren met een groep waar ze bij horen. Dat kan ook de plek zijn waar ze wonen of vandaan komen.” Dat burgers graag de politie willen bijstaan komt de laatste jaren ook steeds meer voor. Kop: “Burgers kunnen de laatste jaren steeds meer, met hun telefoon en met internet. Ze nemen inderdaad ook vaker het initiatief, zoals bijvoorbeeld gebeurde in de zaak-Anne Faber. Dat moet je als politie omarmen, al zal je ook een weg moeten vinden om de juiste taken voor burgers te vinden.”
Harde kern die zorgt voor veiligheid, dat voelt vreemd
,,Hun optreden heeft denk ik aardig preventief gewerkt. Als twintig, dertig relschoppers de beelden van de honderden voetbalsupporters zien die uitstralen ‘dit is onze stad, dit laten we niet toe’, dan bedenken ze zich wel”, zegt socioloog Jaap Timmer van de Vrije Universiteit, onderzoeker naar geweld tegen politie. Hij noemt de actie voor herhaling vatbaar. ,,Ik vind het een prachtig signaal dat hun chauvinisme zich niet beperkt tot de club, maar ook afstraalt op de stad. Hier kunnen we als samenleving verder. Hier wordt aangegeven dat dit gaat om onze stad, onze ondernemers en onze winkels, waar wij klant zijn. Als mensen dat sentiment hebben, prima. Het mag zelfs breder. Maar het moet niet gewelddadig worden.”
Burgers schieten de politie al langere tijd en in toenemende mate te hulp, signaleert Arnout de Vries, specialist bij TNO in burgeropsporing. Bijvoorbeeld bij zoekacties naar vermiste personen. De groeiende burgerinzet is „een signaal” dat de politie tekortschiet. Met het tegenhouden van relschoppers, is volgens de TNO-deskundige normaal gesproken buiten de avondklok niet veel mis. Burgerinzet brengt echter ook risico’s met zich mee. „Onder groepen met goede bedoelingen bevinden zich altijd mensen die uit sensatie wel een klap willen uitdelen.” Het is niet een taak van burgers om relschoppers aan te pakken. „Burgers zijn niet opgeleid om de-escalerend op te treden”, verklaart de TNO-deskundige. „Zij gebruiken eerder hun postuur of vuisten als wapen in plaats van hun mond. De politie is getraind in de-escalerend optreden. We hebben niet voor niets de ME.” Toch snapt De Vries als bijvoorbeeld een ondernemer in actie komt als zijn winkel wordt geplunderd. „Dat mag ook. Dankzij het burgerarrest mogen burgers relschoppers of vandalen staande houden.” Regels zijn echter onduidelijk. De huidige inzet van bijvoorbeeld voetbalsupporters of Hell’s Angels, die zelf vaak niet vies zijn van rellen en vernielingen, voelt „ongemakkelijk”, geeft De Vries aan. „Je weet nooit wat die bij zich hebben.” Het gevaar is „heel groot” dat groepen burgers lijnrecht tegenover elkaar komen te staan. „Op sociale media zien we dit al.” De burgemeester van Eindhoven sprak al over een burgeroorlog. „De toenemende polarisatie dwingt mensen ergens voor of tegen te zijn. Het kan zijn dat groepen echt slaags raken met elkaar.” De politie „waardeert” het aanbod van burgers bij de aanpak rellen, zegt politiewoordvoerder Sherlo Esajas van de Landelijke Eenheid. „Een goed bedoeld gebaar, een steuntje in de rug.” Burgers helpen de politie echter het beste door zich aan de regels en de avondklok te houden, benadrukt de woordvoerder. „De politie heeft de hulp niet nodig.”
Hoe moeten we hiermee omgaan?
,,Natuurlijk voelt dit even ongemakkelijk, ook voor de politie”, zegt Jaap Timmer. ,,Maar dit is de samenleving. Het wijst ons erop dat supporters ook mensen zijn met sentimenten en dat onze
beelden van hen vaak niet terecht zijn. En gemeenten kunnen dit gebruiken als een mooi voorbeeld van elkaar aanspreken en corrigeren, niet alleen in coronatijd. Want door het wegvallen van de verzuiling is er geen mechanisme meer van sociale controle en correctie. Als voetbalsupporters dat doen, prima. Maar wel in alle redelijkheid en binnen de wet.” Brouwer zou het mooi vinden als veel andere burgers zich bij de voetbalfans aansluiten. Hij gelooft niet dat het optreden van de Angel-Side aantoont dat we voor de handhaving afhankelijk zijn geworden van anderen dan de politie, ook al leek het erop dat de politie het maandagavond niet overal meteen aankon. ,,Stel je voor dat we dit toelaten? Dan denken ze dat ze bij de eerstvolgende voetbalwedstrijd ook de orde kunnen handhaven. Maar je kunt er geen bezwaar tegen hebben als burgers ergens postvatten, zolang ze zich aan de avondklok houden. Het gebeurt vaker dat burgerwachten of buurtvaders voor veiligheid zorgen waar de politie dat niet kan. Maar dit was geen burgerwacht die de taak van de overheid overneemt. Dit was een erekwestie, ze waren in hun trots gekrenkt dat anderen hun stad wilden aanvallen.”
Met alle technische mogelijkheden zou je misschien verwachten dat het voor de politie een eitje moet zijn om reljongeren online in de gaten te houden en te voorkomen dat het misgaat. Toch is dat niet zo. “Er gebeurt veel in besloten groepen.”
In de Schilderswijk in Den Haag en in de wijken Overvecht, Kanaleneiland en Zuilen in Utrecht kwam het deze maand meerdere keren tot geweld tussen relschoppers en de politie. Er werden tientallen arrestaties gedaan en relschoppers kregen gebiedsverboden. De politie krijgt er maar moeilijk vat op en dat heeft meerdere oorzaken.
Politiechef Martin Sitalsing:
“Ik ben voor een persoonsgerichte aanpak. Intensief begeleiden en volgen, er echt dicht bovenop zitten. Je moet ze niet verder laten verwijderen van de samenleving.”https://t.co/axOQ8srLde
Oproepen om te rellen via sociale media. Ook vandaag gebeurde het weer. Hoe moet de politie omgaan met deze steeds wisselende groep jongeren die de confrontatie zoeken? We vragen het TNO-onderzoeker Arnout de Vries. #Nieuwsuurpic.twitter.com/oypGh7Oj1X
Onderzoeker TNO: ‘Tiener weet binnen mum van tijd relschoppers te mobiliseren. Tiener heeft nu dezelfde communicatiemiddelen als een terrorrist tien jaar geleden': https://t.co/LQLLDkX6e8
Jongerenwerker Joselito Hasselnook ziet een toename van oproepen tot rellen via social media. “Het afgelopen halfjaar is het echt heftiger geworden. Rivaliserende wijken jutten elkaar op met video’s. Ze zeggen dat ze naar een andere stad komen en laten daar soms wapens bij zien. ‘Zorg dat je klaar staat’, zeggen ze erbij.”
Joselito heeft een goede band met de jongeren en ze laten hem geregeld van dit soort video’s zien. “Het is echt steeds gekker aan het worden”, zegt hij. Hij werkt in Apeldoorn. De problemen zijn daar niet zo ernstig als in de Randstad, maar hij is bang dat de trend wel overwaait naar andere gebieden.
Afhankelijk van tips
Onderzoeker maatschappelijke veiligheid Arnout de Vries van TNO ziet dat het lastiger is geworden voor de politie om deze groepen jongeren in de gaten te houden. “Er gebeurt veel in beslotenheid op Instagram, Telegram en Snapchat. Vergeet ook niet online games waar ze elkaar ontmoeten. Allemaal besloten groepen waar de politie geen zicht op kan krijgen.”
Infiltreren in zo’n groep gebeurt maar sporadisch. Alleen als er sterke vermoedens zijn, niet bij elke mogelijke rel. “Ze zijn echt afhankelijk van tips van burgers die dit soort oproepen op social media voorbij zien komen. Het nadeel daarvan is dat het dan vaak al te laat is.” De nieuwe privacywetgeving en socialmediaplatforms die hun gebruikers willen beschermen, maken het de politie niet makkelijker. “Facebook grijpt in als ze berichten zien over terrorisme of kinderporno’ maar op dit gebied nog niet”, zegt De Vries.
Meer mogelijkheden
Om sociale media in de gaten te houden, heeft de politie nu twintig digitale wijkagenten in dienst. Burgemeester Peter den Oudsten van Utrecht wil websites en sociale media waarop wordt opgeroepen tot rellen, sneller uit de lucht kunnen halen.
Burgemeester Den Oudsten tijdens een overleg over de rellen, Bron: ANP
Volgens De Vries is het belangrijk te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om online in te grijpen. “Een burgemeester kan gebieden afsluiten en mensen verwijderen, dat zou online ook moeten kunnen.”
Blijven praten
Jongerenwerker Hasselnook zegt: “Het is belangrijk dat ik blijf praten met de jongeren om op de hoogte te blijven van wat er online speelt. Als het echt uit de hand dreigt te lopen, kan ik de politie waarschuwen. Dat zeg ik ook tegen de jongeren als ik zoiets zie. Hoewel we een goede band hebben, moet ik het dan doorgeven. Dat is soms best een struggle.”
Het gebeurde de afgelopen dagen al regelmatig en ook vandaag zijn er weer verschillende jongeren opgepakt die via social media een oproep deden om te komen rellen. En dat is precies het probleem waar de politie voor staat. De jongeren vormen geen vaste groep uit een bepaalde wijk maar het zijn hybride groepen die elkaar online vinden. Hoe moet de politie hiermee omgaan? Nieuwsuur sprak met Arnout de Vries van TNO.Hij onderzoekt hoe politie en gemeenten meer gebruik kunnen maken van social media om de openbare orde te verbeteren.
Oproepen om te rellen via sociale media. Ook vandaag gebeurde het weer. Hoe moet de politie omgaan met deze steeds wisselende groep jongeren die de confrontatie zoeken? We vragen het TNO-onderzoeker Arnout de Vries. #Nieuwsuurpic.twitter.com/oypGh7Oj1X
Afgelopen week was er op 9 mei een Europese bijeenkomst?over de rol van social media in relatie tot massaprotesten, evenementenveiligheid, het ontstaan van rellen en uitdagingen bij grootschalige evenementen rondom massa migratie. De bijeenkomst is onderdeel van een serie workshops in het kader van het Europese project Media4Sec, dat de impact van social media op politiewerk onderzoekt.
Door de inherente aard zijn grootschalige?evenementen gevoelig voor verschillende grote bedreigingen. Denk aan het ontstaan van onlusten of rellen, massale paniek die kan leiden tot diverse ongelukken en geweld onder deelnemersgroepen. Tegelijkertijd is een grootschalige evenementen een aantrekkelijk doel voor terroristische aanslagen. Door de omvang en de mogelijke gevolgen kan het menselijk leed enorm zijn.
Hoewel veel grootschalige evenementen van te voren tot in detail kunnen worden gepland en op een duidelijk gedefinieerde locaties plaatsvinden, zoals sportevenementen, culturele festivals en zelfs politieke bijeenkomsten, zet de toename van spontane gebeurtenissen die ontstaan meer druk op de politie?om de veiligheid te waarborgen. Social media hebben de dynamiek en aanpak van grootschalige gebeurtenissen fors veranderd. Aan de ene kant hebben social media de organisatie en co?rdinatie van evenementen vergemakkelijkt doordat er betere communicatie mogelijk is tussen grote aantallen mensen. Aan de andere kant zijn er ook veel nieuwe uitdagingen en kansen voor de politie.
Het evenement op 9 mei in Athene was al snel volgepland, maar je kunt nog steeds bijdragen aan de discussie door je ervaringen te delen op de Media4Sec LinkedIn-groep voor het evenement en door #Media4Sec te volgen op Twitter.
Lees het verslag op Storify:
Lees het onderzoek naa de state of the art analyse over de rol van social media in rellen en grootschalige evenementen (Hoofdstuk 6):
Engelse onderzoekers van de universiteit in Cardiff schrijven in ACM Transactions on Internet Technology (maart 2017) over hun pogingen om op basis van tweets te voorspellen wanneer en waar er rellen uitbreken. Bij veel van die rellen is achteraf vaak gemakkelijk vast te stellen wat er allemaal op sociale media over gepost is, dat is allemaal te monitoren en bij te houden. Maar een ?end-to-end integrated event detection framework? om gebeurtenissen te detecteren, liefst ?mogelijk ontwrichtende??
De wetenschappers onderzochten vooral tweets voorafgaande aan de Londense rellen van augustus 2011 en concluderen op basis daarvan dat ?our system can perform as well as terrestrial sources, and even better in some cases?. Een veelbelovende uitspraak waar we meer over willen weten.
In de afgelopen jaren is er toegenomen interesse in het detecteren van gebeurtenissen met behulp van publiek toegankelijke gegevens (open source) op het internet, zoals Twitter, Facebook en YouTube. Het publiek plaatst op deze platformen?real-time reacties op gebeurtenissen in de ?echte wereld?, waardoor ze sociale sensoren worden van echte gebeurtenissen (met onder andere?’facts &?feelings‘). Automatisch te detecteren en categoriseren gebeurtenissen, zoals?kleinschalige incidenten, is een niet-triviale taak. Maar het is van zeer grote waarde voor diensten die de openbare veiligheid moeten bewaken, zoals de lokale politie.
Om dit verder te onderzoeken gebruikten de onderzoekers van Cardiff een?eventdetectie raamwerk dat vijf hoofdcomponenten omvat: het verzamelen van gegevens, pre-processing, classificatie, online clustering en samenvatten. De integratie van classificatie en clustering zorgt ervoor dat gebeurtenissen worden gedetecteerd en verwante (kleinere) incidenten die sociale veiligheid bedreigen of kunnen sociale orde verstoren groepeert. Ze evalueerden het concept met een verscheidenheid aan functies die werden afgeleid van Twitter-berichten, namelijk tijd, ruimte, en tekstuele inhoud. ?Ze gebruikten parameters die werden opgebouwd (zgn ground truth) op basis van inlichtingen van?de London Metropolitan Police, die een lijst had met daadwerkelijke gebeurtenissen en incidenten tijdens die rellen, en laten zien dat het systeem de gebeurtenissen op social media allemaal kan vinden, in sommige gevallen zelfs beter dan wat de politie had geregistreerd.
Het idee dat sociale media, zoals Twitter, de toekomst zouden kunnen voorspellen heeft een controversi?le voorgeschiedenis. In de afgelopen jaren hebben verschillende groepen beweerd dat ze alles kunnen voorspellen, vari?rend van de uitslag van de verkiezingen tot de omzet van?nieuwe films in de bioscoop. Er is dan ook zeker wat af te dingen op deze digitale glazen bollen. Daarom is het interessant te zien hoe dit nieuwe onderzoek stand houdt.
Ook onderzoeker?Nathan Kallus van het MIT, het?Massachusetts Institute of Technology, uit Cambridge claimt dat hij een manier heeft ontwikkeld om gedrag van het publiek bij bijeenkomsten kan?voorspellen met behulp van uitingen op Twitter. Hij heeft een analyse gedaan op de staatsgreep in Egypte uit?2013 en zegt dat de burgeroorlog in verband met dit evenement duidelijk voorspelbaar was.
Het is op zich logisch dat er indicatoren te vinden zijn op social media over toekomstig voorgenomen gedrag van menigten. Mensen plaatsen vaak hun plannen vooraf om te ontmoeten en hun acties?te co?rdineren met behulp van sociale media.?Het is eerder zaak de juiste indicatoren uit het grote publieksgedrag eruit te vissen.?Kallus zegt dat dit mogelijk is door eerst de tweets te vinden over?toekomstige gebeurtenissen en deze vervolgens te vergelijken met trendanalyses die daarmee samenhangen. “Het ontstaan van menigten kun je zien aankomen door?trends in social media gegevens,” zegt hij. Recorded Future, gevestigd in Cambridge, is het bedrijf dat dergelijke gegevens voor hem beschikbaar kon stellen. Zij zoeken in 300.000 verschillende online bronnen in zeven verschillende talen over de hele wereld.?Kallus gebruikte deze gegevens om?protesten te voorspellen. “We kwamen erachter dat de massale informatie een voorspeller kan zijn voor toekomstige protesten van?menigten,” zegt hij. Kallus definieert een belangrijk protest als iets dat veel meer media aandacht genereert dan normaal. Hij analyseert vervolgens de media aandacht?om te zien wanneer de?protesten eigenlijk plaatsvinden en zoekt naar Twitter activiteiten die voorafgegaan zijn aan die protesten. Zo zoekt hij?voorspellende indicatoren, om hiermee vervolgens te zoeken naar?soortgelijke activiteiten om te bezien of er voorspellende waarde vanuit kan gaan. Op deze manier ontstaat er een lerende machine die steeds betere voorspellingen kan doen.
Toch nuanceert hij in zijn onderzoek nog weinig. Want we zijn er natuurlijk nog lang niet met goede voorspellingen. Zo is het nu wel mogelijk gebleken om Twitter activiteit te correleren aan echte protesten, maar het is ook nodig om valse positieven uit te sluiten. Er kunnen significante Twitter trends zijn die niet leiden tot protesten.?Dan is er de vraag of tweets betrouwbaar zijn. Bij grote bewegingen met (inter)nationale gevolgen zien steeds meer propaganda, geruchten en ironie?in de berichtgeving. Hoe ga je om met deze toenemende ruis en volumes? Ook de vraag of de gegevens wel representatief zijn voor de gehele bevolking blijft in zijn onderzoek onbeantwoord. Tenslotte is er nog de?aard van de voorspelling. Mooi dat je voorspellingen kan doen met terugwerkende kracht, maar hoe blijf je voorspellen in het social media landschap dat continu aan verandering onderhevig is?
De gemeente Haren stelde van te voren wel een noodbevel in vanwege de ‘Project X-re?nie’.?Daardoor kan de politie controles houden op de toegangswegen naar Haren en mensen op basis van een samenscholingsverbod wegsturen. In sommige gevallen worden boetes uitgedeeld.?Volgens jurist Adriaan Wierenga had de burgemeester van Haren voldoende redenen om het bevel in te zetten. ‘Een noodbevel kan al worden ingezet bij de vrees voor ernstige ongeregeldheden. Gezien de gebeurtenissen van vier jaar geleden in Haren, was de vrees terecht. Het ging hier niet om een betoging’, aldus Wierenga.
Het is woensdag vier jaar geleden dat er ernstige rellen uitbraken na een oproep op Facebook. Ter gelegenheid daarvan is een nieuwe Facebookpagina aangemaakt, waar ruim 21.000 mensen aan hebben gegeven woensdagavond naar Haren te komen.
Pagina verwijderen?
De gemeente heeft nog geprobeerd om de Facebookpagina te laten verwijderen. Maar volgens burgemeester Pieter van Veen heeft Facebook dat geweigerd: ‘Ze vonden eventuele gevolgen voor de openbare orde niet zwaarwegend genoeg’, zegt hij dinsdag. Hij ging er niet van uit dat er opnieuw Facebook-rellen uitbreken in het dorp.
Het bleef rustig
‘Ik heb geen moment gedacht dat het mis zou gaan’, zegt burgemeester Pieter van Veen van Haren woensdagavond. Het is rustig gebleven tijdens de ‘Project X-re?nie’ in het dorp.
Enkele honderden jongeren die kwamen, zijn door de politie weggestuurd. Verder zijn er geen vernielingen gepleegd.
ME’ers
Volgens Van Veen hadden gemeente en politie voldoende maatregelen getroffen en zijn alle scenario’s doorgesproken. Drie ME-teams waren opgeroepen. Verder gold er een samenscholingsverbod en al het verkeer dat naar Haren wilde, werd gecontroleerd.
Op de stations van Zwolle en Amersfoort zijn jongeren met kratjes bier gesignaleerd die naar Haren wilden. Zij mochten daar niet uitstappen, maar moesten doorrijden naar het Hoofdstation in Groningen.
Niet grimmig
‘Het is geen enkel moment grimmig geweest’, zegt de burgemeester. Wel is er iemand gearresteerd. Van Veen weet niet of het om een inbreker ging of een de deelnemers aan de ‘re?nie’.
Familie
In aanloop naar woensdagavond is contact geweest met de familie van het meisje, dat de aanleiding vormde voor het originele Project X in Haren. Zij had destijds een uitnodiging op Facebook gezet die werd gekaapt. De familie is op de hoogte gebracht van de maatregelen die woensdagavond zijn getroffen.
Met interesse hebben velen de gebeurtenissen in Ferguson, Missouri gevolgd.??Het werd tijd voor een uitgebreide casebeschrijving, zelfs een online dossier, want er zitten vele social media invalshoeken in het DNA van deze zaak. Mensen uit de hele wereld?bemoeiden zich met deze zaak en dit had een enorme impact op de politie en de samenleving. Zowel de opsporingsprocessen als de openbare orde stonden zwaar onder druk. Vele aspecten werden uitvergroot of gingen zelfs viraal. De media en online menigtes?begonnen diep te graven in diverse aspecten van de zaak en deelden die met de wereld, terwijl de politie op een manier zocht om?met alle aandacht om te gaan.
We hebben vijf blogs die apart gelezen kunnen worden, of in deze volgorde:
Er was veel onrust in de Verenigde Staten na de dood van een Afro-Amerikaanse tiener. In de stad Ferguson, in de Amerikaanse staat Missouri, werd zondag op 9 augustus ?de 18-jarige Michael Brown (geen strafblad en geen problemen bekend) neergeschoten door een agent. Ferguson is een voorstadje van St. Louis dat vermeend een van de meest raciaal gescheiden steden van Amerika is. In Ferguson wonen voornamelijk Afro-Amerikanen. Volgens een autopsie die de familie van Brown heeft laten uitvoeren, zou Brown door ten minste zes kogels zijn geraakt waaronder twee keer in het hoofd. Op het lichaam van Brown zijn geen sporen van kruit gevonden, wat zou bewijzen dat hij van een afstand is doodgeschoten.
Kort na het incident braken er rellen uit in de wijk waar het incident plaatsvond, nadat de avond tevoren een avondwake werd gehouden. Deze onrust en soms heftige rellen hielden zeker twee weken aan. Hieronder volgt een omschrijving waarbij ook de rol van social media tijdens deze incidenten duidelijk wordt.
Buurtbewoners omschrijven het doodschieten van de ongewapende tiener als een ‘executie’, terwijl de Amerikaanse recherchedienst FBI nog een onderzoek heeft open naar de zaak om te kijken of burgerrechten zijn geschonden. Volgens?een getuige?zat de jongen op zijn knie?n met zijn handen in de lucht toen hij werd neergeschoten ‘in de stijl van een executie’. “Murdered in cold blood”, zegt de vriend die het zag gebeuren. Volgens de politie was de agent van tevoren mishandeld en hij belandde ook in het ziekenhuis na het incident.
Michael Brown zou een overval hebben gepleegd op een buurtwinkel. Hij zou over de toonbank een greep hebben gedaan naar de sigaren. Toen de winkelier hem probeerde tegen te houden zou hij de man hardhandig aan de kant hebben gezet. Vrijgegeven stills (zie hieronder) van een beveiligingscamera zouden dat bevestigen. De familie van Brown is verontwaardigd over de politieverklaring. ?Het is erg genoeg dat ze hem hebben vermoord. Nou proberen ze ook nog karaktermoord te plegen.?
Van de schietpartij zelf zijn er geen beelden, wel van de minuten net na het incident. Een getuige maakte een opname met haar smartphone. De Amerikaanse tv-zender CNN verspreidde de opname gisteren. In de video is te zien hoe de agent in de buurt van het lichaam heen en weer wandelt en tegen een collega praat.?Volgens de getuige zag de agent er na het doden van de jongen “verbijsterd” uit.
De getuige zag voor het fatale schietincident naar eigen zeggen hoe de agent de tiener in de politiewagen probeerde te trekken, maar daar niet in slaagde. Brown kon ontkomen. Nadat hij zich omdraaide in de richting van de agent, opende die laatste verschillende keren het vuur.
Politiechef Ron Johnson (waaraan we een apart blog hebben gewijd) zei tegen de lokale media dat er tijdens rellen op 16 augustus een schietpartij met een zwaargewonde was. ?Er waren die dag zo’n 150 demonstranten op de been. Demonstranten werden door de politie na het ingaan van de avondklok met een megafoon gewaarschuwd: ‘Jullie overtreden de regels. Jullie moeten vertrekken. Anders worden jullie gearresteerd worden of volgen er andere acties,’ zo schrijft?The Washington Post. Er werden rookbommen afgevuurd op demonstranten die weigerden van straat te gaan en er is minstens ??n traangasgranaat gebruikt. En veel?werd er ook geklaagd over de gebruikte megafoons:
#Ferguson LRAD doesn’t work against your ears. You need to cover your torso & stomach as protection. @YourAnonNews
Ook de aanwezige media werden bekogeld. Persfotograaf Scott Olson werd in de boeien geslagen en een collega zette een foto van de arrestatie op Twitter. Ook een 90-jarige vrouw werd ingerekend. De vrouw stond te protesteren bij een kantoorgebouw. De fotograaf en de vrouw zouden niet snel genoeg de bevelen van agenten hebben opgevolgd.
Twee Duitse journalisten, onder wie een van Die Welt, werden aangehouden omdat ze een bevel van de politie niet zouden hebben opgevolgd. “De politie wilde beletten dat we de gebeurtenissen in Ferguson onderzoeken”, aldus Ansgar Graw van Die Welt. “Dit is een flagrante schending van de persvrijheid.” Vorige week werden ook journalisten van Huffington Post en Washington Post enkele uren vastgehouden, arrestaties die de Amerikaanse president Barack Obama inmiddels scherp heeft veroordeeld.
Police in #Ferguson – you are not supposed to point loaded weapons at unarmed citizens who are protesting peacefully ? mia farrow (@MiaFarrow) August 14, 2014
Op 16 augustus (een week na het incident) werd officieel de noodtoestand afgekondigd nadat de gemoederen die dag hoog opliepen: er werd gevochten en er is op politiehelikopters geschoten. Ook waren er rellen en plunderingen en er zou sprake zijn van een agressieve sfeer tegen blanke journalisten.
Later, op 18 augustus, stuurde Obama de minister van Justitie naar Ferguson en de gouverneur van Missouri zette dezelfde dag de Nationale Garde in met militaire voertuigen om verdere escalatie te voorkomen.
Er zijn een aantal interessante analyses verschenen over de rellen in Londen. Hieronder een aantal lezenswaardige stukken waarin media, universiteiten en politie samenwerken om van de rellen te begrijpen hoe het ontstond, wat er eigenlijk allemaal gebeurde, hoe dat te verklaren is en wellicht het belangrijkste: zodat iedereen er van kan leren.
Er wordt op social media gigantisch veel informatie geproduceerd, en wanneer er iets staat te gebeuren is dat nog eens vele malen meer. Big data, geproduceerd vanuit de maatschappij: ” More than 12 billion signals a day into a Hive data warehouse of more than 1 trillion rows. And hundreds of millions of user profiles”. (Bron: Klout Blog 11.10.2012). Alleen al in Nederland zijn ongeveer 4 miljoen Whatsapp gebruikers, bijna 2 miljoen Twitteraars en 5 miljoen Facebook gebruikers, waarvan de aantallen nog enorm stijgen.
Bij de Londonse rellen zijn er bijna 2.6 miljoen riot tweets geanalyseerd?waarvan 700k individuele accounts. Guardian publiceerde het onderzoek waar oa de London School of Economics (LSE) en Political Science aan meewerkten, maar ook?de?Manchester?University en Leicester University. De Twittergegevens zijn gedoneerd door Twitter. The Guardian heeft een mooie overzichtspagina waarop alles in detail nog na te lezen valt en niet te vergeten het rapport:?reading the riots conference. Het rapport volgt de aanpak van een analyse die werd gemaakt van de?Detroit rellen in 1967.
Het?onderzoek naar de 2.6 miljoen tweets?stelt vraagtekens bij de suggestie dat Twitter een belangrijke rol heeft gespeeld bij vooraf plannen van de rellen. Een interessant detail van het onderzoek: 8% van de tweets ging over de co?rdinatie van het opruimen n? de rellen (RiotsCleanup actie).
Ook is?Google fusion gebruikt om alvast experimentele data?visualisaties te maken en samen te werken. Zo zijn er data patronen onderzocht op deze website om vroege signalen te analyseren die zouden duiden op de rellen en om te kijken hoe daar een relatie mee aan te brengen was.
Hieronder een bloemlezing van de gedane analyses.
De Aanleiding
De Britse rellen (van 6 tot 9 Augustus 2011) starten nadat de politie Mark Duggan neerschieten waarna hij overleed op 4 August.
Dag 1 Tottenham ? 6 Augustus:?De mensen verzamelen buiten het politiebureau in Tottenham om een hogere officier te spreken. Niemand staat hen te woord. Om 21:00 verlaat de familie de groep en groeit de spanning. Politie auto’s worden in brand gestoken en intense plunderingen volgen, waarna branden en gevechten met de politie ontstaan.
Dag 2 – de rest van London: De rellen breiden uit naar Enfield, enkele kilometers ten noorden van Tottenham. Minder aanraking met de politie, maar meer plunderingen van winkels. Vergelijkbare verstoringen in het zuiden (Brixton). En verdere uitbraken op plekken in Londen, zoals Oxford Circus, Hackney en Waltham Forrest.
Dag 3: De onrust verspreid via Twitter. Maandag was de dag met de meest intense?24 uur van sociale onrust uit de Britse geschiedenis. 22 van de 32 Londense gemeenten werden getroffen. Twee dodelijke slachtoffers en rellen die zich verspreiden naar de Midlands, Birmingham, West Bromwich, Nottingham, Leicester, Liverpool en elders.
Dag 4: De politie actief, ook op Twitter? Ongekende aantallen politie in Londen. Slechts kleine incidenten in de hoofdstad, maar wel rellen in de rest van Engeland zoals Birmingham waar 3 jonge mannen gedood werden terwijl zij hun winkel probeerden te verdedigen. Ongeregeldheden waren er ook in Manchester en Salford met hevige plunderingen in de stadscentra.
De overheid regeerde kort: ?Criminaliteit:?pure and simple? En zij benadrukten dat het niets te maken had met armoede, gebrek aan educatie, en de economische crisis. Zij zagen geen noodzaak voor een onderzoek (nothing to see here, move along). Social media was de zondebok en de oorzaak van de rellen (Blackberry Messenger, Facebook en Twitter).
David Cameron, de minister president startte de discussie of ?het misschien terecht was om mensen te belemmeren om via deze online diensten te communiceren als bekend was dat men met sociale onrust en criminele activiteiten zouden plannen. Over de rellen: “ik was geschokt om te zien hoe ze via social media werden georganiseerd”.
Louise Mensch, van de conservatieven, stelde een tijdelijke ‘shutdown’van Facebook en Twitter voor. ?Logisch. Als rellen en angst zich verspreiden via Facebook en twitter moet je het een paar uur afsluiten totdat de rust zich hersteld. De wereld vergaat niet als je dat doet?. Lees meer over deze zware ‘killswitch‘ interventie, die ook is overwogen als interventie mocht het misgaan bij de trouwerij van Kate en William.
Volgens Kevin Hoy, web manager van de Manchester politie, zorgt Twitter juist voor ?onmiddelijke geruststelling? en?verjaagt het geruchten ? op een manier die eerder niet mogelijk was?. het gebruik van Twitter is volgens hem juist ?overwhelmingly positive?.
Interventies:
Uit een publieke peiling bleek dat 2/3e van de ondervraagden een social networking blackout (het gebruik van de killswitch) zou steunen?bij toekomstige rellen. Uit een enqu?te van beveiligingsbedrijf Unisys?onder 973 respondenten blijkt dat 70% het uitzetten van Twitter, Facebook en Blackberry Messenger (BBM) ondersteund, en slechts 27% er tegen is. De steun was het sterkst onder 65 plussers en het zwakst bij 18 tot 24 jarigen.
Veroordelingen
Diverse jongeren kregen enkele jaren gevangenisstraf. Zoals 4 jaar voor ” Facebook incitement”? (Jamie Counsel, 25, who set up a FB page called Bring the Riots to Cardiff on 9th of August). En ook Jordan Blackshaw en Perry Sutcliffe-Keenan kregen 4 jaar.
De geruchtenmachines
Een analyse van 2.6 miljoen tweets laten zien dat Twitter een erg handig medium is om geruchten snel op grote schaal de wereld in te helpen, maar dat er ook vaak goede zelfcorrectie mechanismes van de crowd in werking treden, bijvoorbeeld in het geval er een vermeende Tijger uit de deirentuin is ontsnapt en op Primrose Hill rondloopt.
Zoals het gerucht van de dieren die losgelaten zouden zijn uit de London Zoo. In de onderstaande plaat is te zien hoe zo’n gericht zich verspreid en hoe er op diverse manieren op gereageerd wordt. Groen is het doorzetten van het bericht (support), rood het tegenspreken van het gerucht, geel het in twijfel trekken en grijs is neutraal commentaar.
Te zien valt bij diverse geruchten hoe het zelf corrigerende vermogen werkt: hoe langzaam of snel het kan gaan en hoe hardnekkig sommige gerichten kunnen zijn. Sommige geruchten worden zelfs nauwelijks gerectificeerd. In het geval van de losgelaten dieren (wat toch enige paniek veroorzaakte), is het zelfcorrigerende vermogen vrij sterk te noemen. Natuurlijk heeft de context van de berichtgeving ermee te maken, want de meeste mensen zullen minder wakker liggen van het gerucht dat relschoppers hamburgers staan te bakken bij McDonald’s en eerder geneigd zijn zo’n “grappig” bericht te laten voortbestaan.
200 meest invloedrijke Twitteraars tijdens de Londense rellen (bron: Lisa Evans, 08-12-2011).
Op Twitter kun je zien dat ~45% bepaald wordt door de mainstream media. Ook bij Project X-Haren zijn soortgelijke effecten te zien, hoewel minder in percentage. Overeenkomstig is natuurlijk dat de nieuwsmedia aanwezig waren en zelfs live uitzendingen deden en dit ook via social media uitbrachten. De traditionele media partijen en individuele journalisten worden het meest genoemd (mentions). Toch komt de Manchester Politie in de top 10 van accounts voor. Andere veiligheidsdiensten scoren zeer laag.
Let op: viral foto’s zijn niet hetzelfde als impact op verstoring van de openbare orde!
Zoals onderstaande foto:
En ook genoeg grappen die weinig invloed hebben op de openbare orde, maar wel in de publieke ruimte plaatsvinden, zoals het fenomeen ‘planking‘ dat al geruime tijd een populair meme was:
Fake accounts
Bij ProjectX Haren ook dergelijke accounts (Burgemeester Bats, Ivo Opstelten, de Koningin).
Vroegdetectie voorafgaand aan event:
Bekijk de volledige?visualisaties?van het Twitterverkeer tijdens de rellen.
Lessen voor Britse overheid:
De meeste accounts zijn in Feb 2012 aangemaakt, waarvan de meesten op 27 en 28 februari
Op 4 augustus 2011 werd?de 29-jarige Mark Duggan door de politie in Londen neergeschoten bij een poging hem aan te houden. Hij stierf aan zijn?verwondingen. De dood van Mark was de aanleiding voor massale rellen in Londen en andere?Britse steden, de ergste sinds de Brixtonse rellen.
Al snel werd een?Facebookpagina?geopend ter nagedachtenis aan de 29-jarige Duggan. Deze post op Facebook trok de belangstelling van de Britse media en politie:
Het lijkt erop dat deze post de lont in het kruitvat is geweest, in combinatie met tweets waarin aangekondigde doelwitten stonden, vergezeld van foto?s van leeggeplunderde winkels en uitgebrande politiewagens. Niet erg clever, omdat de Britse politie ook actief is op sociale media en BlackBerry-gebruikers weet te achterhalen en te vervolgen, zoals deze tweet van BBC News laat zien:
Gewelddadige confrontaties tussen honderden, vooral jeugdige, relschoppers en de Engelse?politie. Ze begonnen op 6 augustus?in Tottenham?in Noord-London?en verspreidden zich later naar andere wijken en steden, waaronder Birmingham, Manchester, Liverpool, Nottingham, Bristol en Medway. Tijdens de rellen werden auto’s, winkels en huizen in brand gestoken en ook werden er winkels geplunderd. Op 9 augustus viel het eerste dodelijke slachtoffer van de rellen in het Zuid-Londons?stadsdeel Cryodon. Op 10 augustus vielen er drie doden in Birmingham; zij waren onderdeel van een?burgerwacht.?Een van de drie mannen die in de nacht van dinsdag op woensdag omkwam bij de rellen in Birmingham, stierf voor de ogen van zijn vader. Die probeerde zijn zoon te reanimeren, maar tevergeefs.
Premier Cameron wijst naar de politie, zo bleek tijdens het debat in het parlement. Volgens de premier ziet de politie de rellen teveel als een probleem met de openbare orde, en niet als criminaliteit.?Tijdens het debat bleek dat er binnen de politiek veel onenigheid is over de oorzaken en mogelijke oplossingen van de rellen.
Conservatieve parlementari?rs stellen dat een slechte opvoeding en slecht onderwijs de boosdoeners zijn. Links meent dat er veel kansloosheid is als gevolg van bezuinigingen en gebrek aan banen.
Intussen maken rechtbanken overuren om het grote aantal arrestanten te verwerken. Er zijn alleen al in Londen nu bijna 1000 verdachten aangehouden.?De situatie is chaotisch. Soms is onduidelijk welke arrestanten waar zijn ondergebracht. Voor de rechtbanken staan busjes met verdachten in de file.?Scotland Yard deed donderdagochtend invallen bij verdachten. Daarbij zijn niet alleen arrestaties verricht, maar zijn ook goederen in beslag genomen die vermoedelijk afkomstig waren van plunderingen.
De media deden uitgebreid verslag van de rellen. Zowel het nieuwskanaal van de BBC?als SkyNews?zonden dagelijks rechtstreekse beelden uit van de rellen. Sociale media, in het bijzonder de BlackBerry Messenger, speelden, naast de?klassieke media, een grote rol in het verspreiden van de rellen.De rellen werden gevoed door?en becommentarieerd op Facebook en Twitter. Twitter heeft nauwelijks een rol gespeeld bij het ontstaan van de rellen in Londen en andere Britse steden een paar weken geleden. Dat meldt de Britse krant?The Guardian.De krant analyseerde meer dan 2,5 miljoen tweets over de rellen en daaruit blijkt dat het sociale netwerk vooral gebruikt werd om te reageren op de onrust en plunderingen. De actieco?rdinatie vond vooral plaats met behulp van?BlackBerry Messenger (BBM). Met BBM is het mogelijk om een versleuteld bericht gratis te?versturen naar een grote groep mensen. Dankzij een uniek PIN-nummer kan alleen de?ontvanger het bericht lezen.?In Groot-Brittani? zijn BlackBerry?s goedkoper dan op het Europese vasteland en meer in omloop dan de iOS en Android-smartphones. Ruim eenderde van de Britse jongeren heeft?volgens een onderzoek van de Britse telecomautoriteit?een BlackBerry. Daarnaast is BlackBerry Messenger –pingen?in de volksmond-?gratis, kunnen je berichten naar meerdere mensen tegelijk sturen, en worden ze versleuteld verstuurd, waardoor gedacht wordt dat de autoriteiten de BlackBerry niet kunnen aftappen. Twitter is daarnaast geen handig medium om rellen te organiseren: de autoriteiten kijken mee.
Foto: Brand in Tottenham ten noorden van Londen op zaterdagavond.
The Guardian?verzamelde BlackBerry berichten, die aan duidelijkheid weinig te wensen overlaten.
?Everyone from all sides of London meet up at the heart of London (central) OXFORD CIRCUS!!, Bare SHOPS are gonna get smashed up so come get some (free stuff!!!) fuck the feds we will send them back with OUR riot! >:O Dead the ends and colour war for now so if you see a brother? SALUT! if you see a fed? SHOOT!?
Vlak voor het uitbreken van de rellen in Enfield op zondag werd deze oproep gepingt.
?Everyone in edmonton enfield wood green everywhere in north, link up at enfield town station, at 4 o clock sharp!?
Jenny Jones, kandidaat voor de burgemeestersverkiezingen in Londen in 2012 maakte direct haar eigen analyse over?who is to blame ?(ze was er snel bij):?als er meer politieagenten waren, zouden ze meer tijd hebben om alle Twitterberichten en Facebookposts door te nemen. ?It?s quite possible if they had more resources they could have picked up on this.?
Slechts door een overmacht van politie in de straten wist de overheid de rellen?te bedwingen. BlackBerry Messenger bleek heel effectief te zijn in het organiseren van de?mensen op straat en het identificeren van doelwitten, volgens een relschopper zelfs met?militaire precisie. Het was bijvoorbeeld mogelijk om direct dezelfde ?informatie te zenden naar?alle contacten, soms honderden tegelijk. Ook werd geadverteerd voor middelen voor de rellen,?zoals handschoenen, maskers of petroleumbommen. Daar waar BlackBerry Messenger en?Facebook het belangrijkste medium waren voor het organiseren van de rellen, werd Twitter?meer gebruikt als nieuwsbron met reportages en actualiteiten over de rellen. Overigens?werden ook liveblogs van traditionele media gebruikt om te zien waar politietroepen zich?bevonden.
Dat de overheid een invloedrijke rol toekent aan het pingen, blijkt uit de oproep van enkele Britse parlementari?rs om het pingen tijdelijk te verbieden. Een linkse Nederlandse politicus kwam ook met dit weinig democratische idee.
Waarom zet niemand BlackBarry Messenger uit in London? Lijkt me een effectieve manier de 'organisatie' van nieuwe rellen te ontregelen #dtv
Groot-Brittanni? onderzoekt de invloed van social media bij de rellen. Dat heeft premier Cameron laten weten. Is het een goed idee om een censuur in te stellen? Cameron sluit niet uit dat het gebruik van social media aan banden wordt gelegd. ?”Wij werken samen met de politie, de inlichtingendiensten en bedrijven om te kijken of het goed zou zijn om mensen het communiceren via deze websites en diensten onmogelijk te maken als wij weten dat zij geweld, onrust en criminaliteit beramen”, aldus Cameron.
Drempel
Eerder deze week kwam de berichtendienst BlackBerry Messenger al onder vuur te liggen. De relschoppers zouden daar veel gebruik van maken om informatie uit te wisselen.
Volgens social-media expert Edwin Res van Social Inc., een bureau voor social media marketing, verlagen social media inderdaad de drempel om groepen bij elkaar te krijgen die rotzooi willen trappen.?Toch lijkt het hem geen goede stap om deze manier van communicatie aan banden te leggen: “Dat voelt een beetje als censuur zoals China of Noord-Korea dat doet. Dat kan je niet maken.”?Cameron kan de social media beter op een positieve manier gebruiken, stelt Res: “Vraag de mensen die iets zien, dat direct te melden.”
Premier David Cameron wil dat relschoppers geband worden van social networksites als Twitter en Facebook, naar aanleiding van de?rellen in Londen en andere Engelse steden?twee weken geleden. Maar of dat voorstel nog steun krijgt, is maar de vraag. De minister van Binnenlandse Zaken, Theresa May?wil inventariseren wat de grote sociale netwerken zouden kunnen doen om onrust te beperken, in plaats van de sites af te sluiten. Ook wil ze kijken hoe de overheid gebruik kan maken van de websites, dus hoe politie en netwerksites kunnen samenwerken – wat nog een interessant discussiepunt kan worden. Zij wenst dat?de sociale netwerken meer verantwoordelijkheid nemen voor wat er op hun websites gepost wordt. En Twitter en Facebook moeten aantonen wat ze al doen om berichten die oproepen tot geweld te verwijderen. Facebook zegt dat ze ten tijde van de rellen in de Britse hoofdstad meerdere “geloofwaardige bedreigingen” hebben verwijderd. En Research in Motion, het Canadese bedrijf dat de BlackBerry maakt, moet uitleggen welke delen van hun Messenger priv? of gecodeerd zijn. Relschoppers zouden vooral met Ping van BlackBerry gecommuniceerd hebben.?De Amerikaanse bedrijven gaan de overheid ten sterkste afraden om noodmaatregelen te nemen die een nieuwe vorm van internetcensuur zouden kunnen inluiden.?De sociale netwerken willen uitleggen wat zij gepaste maatregelen vinden tegen provocerend materiaal. Bedrijven kunnen gedwongen worden om berichten van gebruikers aan de politie te overhandigen. En de Britse politie wist enkele ongeregeldheden te voorkomen door priv?-berichten op de BlackBerry te onderscheppen. Dat is mooi, maar hoe ver mag de politie hiermee gaan?
?The discussions looked at how law enforcement and the networks can build on the existing relationships and co-operation to prevent the networks being used for criminal behaviour. The government did not seek any additional powers to close down social media networks.?
De volgende vraag is natuurlijk: aan wat voor ?co-operation? zou de Engelse regering denken ? zeker als die bedoeld is om rellen te?voorkomen? Dit verhaal krijgt vast nog een vervolg.
Riot Clean Up?
Via bovenstaande account werden inwoners van Londen en andere getroffen steden en wijken opgeroepen om hun wijken en steden op te ruimen. Hier kwam massaal reactie op: @RiotCleanUp?heeft op dit moment maar liefst zo?n 86.419 followers, en dat op slechts enkele dagen. Mensen komen dan ook massaal op straat met de bezem in de aanslag om alles terug op te kuisen.
En dat het werkt is te zien in?deze fotoserie.?Ondertussen zijn er ook nog andere Twitter accounts opgericht met gelijkaardige doelen:?@RiotCleanUpBrum?@RiotCleanUpManc?@riotcleanupWolv?@cleantottenham?@RiotRescue?@RiotRescue?bijvoorbeeld wilt mensen en idee?n samenbrengen om de kleine handelaars die overvallen en geplunderd zijn tijdens de rellen. En ook YouTube wordt gebruikt om een anti-rellen boodschap te verkondigen. Zo heeft rapper Guvna B een video online gezet waarin hij mensen verzoekt om te stoppen met de rellen: ?A track pleading with the youth involved in the current UK riots to stop?.
http://youtu.be/KzNmrYrGs_8
Ook zijn er burgers die YouTube gebruiken om hun afschuw uit te spreken over de rellen. Bekijk bijvoorbeeld onderstaande video waarin een burgerjournalist aan de plunderaars vraagt of ze trots zijn op zichzelf?
Burgeropsporing na de rellen
Afgelopen donderdag een interessant artikel van Eva de Valk in de NRC. Hieronder een weergave van het artikel aangevuld met achtergrondinformatie.
Burgers ontdekken de mogelijkheden van internet als digitale schandpaal, blijkt bij de rellen in Groot-Brittanni?. Op straat weren burgers zich tegen relschoppers met honkbalknuppels, op internet plaatsen ze foto’s van plunderaars met het verzoek extra informatie te sturen. Maandag zijn twee van zulke ‘name-and-shame’- sites opgericht: ‘Catch a Looter’ en ‘Identify the London Rioters’. ,,Ik wil laten zien dat gewone mensen dit gedrag niet accepteren en actie ondernemen”, zegt de oprichter van ‘Catch a Looter’.
Ook de Britse politie heeft?beveiligingsbeelden?van vermeende Londense relschoppers prijsgegeven op internet. Opvallend niet genoeg alleen op hun eigen website, maar ook via Flickr (Metropolitan Police?Flickr account), een site waar particulieren foto’s kunnen delen. De boodschap: weet je wie deze mensen zijn, neem contact op met het onderzoeksteam.?En ondertussen werd er ook een?Google Group?aangemaakt, ?London Riots Facial Recognition? waarbij men hoopt via gezichtsherkenningstechnologie mogelijke daders te kunnen laten vervolgen.
In Groot-Brittanni? wordt traditioneel niet moeilijk gedaan over de privacy van verdachten. Het land heeft de meeste beveiligingscamera’s ter wereld en anders dan in Nederland plaatsen kranten zonder pardon foto’s van verdachten. Vandaag plaatst The Times foto’s van vermeende relschoppers op acht pagina’s.?Foto’s van verdachten op internet leiden tot nieuwe dilemma’s. Waar bij de foto’s van de politie kan worden aangenomen dat ze alleen foto’s plaatsen van mensen waarbij een redelijk vermoeden van schuld is, is dat bij particuliere sites minder vanzelfsprekend. Hoe weten we dat de mensen die we zien daadwerkelijk betrokken waren?
‘Identify the London Rioters’ bestaat uit een lange reeks foto’s van jongens en meisjes die met tassen vol kleding, computers en plasmatv’s door Londen sjouwen. Bij elke foto kan de bezoeker aanklikken of hij de afgebeelde persoon kent en zo ja, extra informatie doorgeven. Ook kunnen nieuwe foto’s worden geplaatst. Het is niet duidelijk wie er achter de site zit en wat het beleid is ten aanzien van de geplaatste afbeeldingen. Een verzoek om extra informatie te verschaffen blijft onbeantwoord.
De oprichter van Catch a Looter is wel bereid om de pers te woord te staan. Om veiligheidsredenen wil hij anoniem blijven, en hij beantwoordt vragen uitsluitend via e-mail.?Hij kwam op het idee voor de site toen iemand op Twitter voorstelde om de relschoppers terecht te stellen via internet, schrijft hij. ,,We waren het erover eens dat de plunderaars niet handelden uit sociaal-economische motieven, maar dat ze wilden profiteren door gestolen goederen te verkopen, of simpelweg een nieuwe tv wilden. Het kostte een uurtje om de site te ontwerpen en een paar foto’s te plaatsen. Vanaf dat moment ging het vanzelf.”
Aanvankelijk plaatste hij foto’s die al op internet stonden. Nadat nieuwssites over zijn initiatief schreven en #CatchaLooter trending topic werd op Twitter, werden nieuwe foto’s direct naar hem opgestuurd.?Veel van het materiaal besloot hij niet te publiceren. ,,Sommigen stuurden Facebookfoto’s op van anderen of foto’s waarop niet duidelijk was wat er te zien was. Ik heb geprobeerd alleen foto’s te plaatsen waarbij overduidelijk sprake was van plunderen. Ik wil mensen niet vals beschuldigen.”?Al snel groeide het werk hem boven het hoofd. ,,Ik heb een baan en een gezin”, schrijft hij. Sinds gisterochtend, ??n dag na de oprichting van de site, accepteert hij daarom geen nieuwe foto’s meer en verwijst hij mensen met tips en foto’s door naar de site van de politie.?De al geplaatste foto’s blijven staan. Wel plaatste hij een waarschuwing op zijn site: ‘Het moge duidelijk zijn dat het verschijnen in een foto niet betekent dat iemand schuldig is. Het dragen van een bivakmuts of het vervoeren van spullen is niet illegaal.’
De dinsdag opgerichte Google discussiegroep ‘London Riots Facial Recognition’ gaat verder dan het vragen om tips: zij willen beveiligingsbeelden en foto’s van de rellen analyseren met gezichtsherkenningstechnieken. Dat is nu nog niet mogelijk, maar in de nabije toekomst misschien wel. ,,We zijn een groep computerprogrammeurs die technologie willen inzetten om te helpen”, schrijft de beheerder van de groep per e-mail.?De groep gebruikt alleen beelden die zijn vrijgegeven door de politie, en willen niet dat hun techniek wordt gebruikt om mensen direct te beschuldigen.?Maar in eerste instantie gaat het om de technische uitdaging, schrijft de beheerder. ,,Ons doel is om te experimenteren met technologie, we willen niet in sociale en ethische discussies verzeild raken. We zullen onze Google-groep binnenkort sluiten om ons buiten de schijnwerpers op het technische handwerk te concentreren.”?’Ik wil mensen niet vals beschuldigen’ – oprichter website Catch a Looter.
Hulp van buiten: Bill Bratton?
Het besluit van premier Cameron om de Amerikaanse oud-politiecommissaris Bratton als adviseur straatgeweld aan te stellen, is bij de Britse politie?niet lekker gevallen.?Bill Bratton, oud-politiechef van New York, Boston en Los Angeles, gaat de Britse regering helpen bij het bestrijden van ongeregeldheden en het in kaart brengen van bendes.?Politiechef Hanson van Manchester is boos over de benoeming van iemand ?die 5000 mijl verderop woont?. Hij zei dat in zijn korps met woede, teleurstelling en ongeloof is gereageerd.?Volgens Hanson heeft de Britse politie het bij de onlusten uitstekend gedaan. ?Het enige wat we nodig hebben is meer geld, en geen bezuiniging van 20 procent. Lees meer over Bill Bratton in ons artikel over hem.
Duivestein en Bloem 2012: Duivestein, S. en Bloem, J., ?De zwarte kant van sociale media?2012. Alarmbellen, analyse en de way-out?, Frankwatching, 2012.
Na de grootschalige rellen in Groot-Brittanni? afgelopen zomer roept de Londense politie de hulp van het publiek in. Meer dan 2000 relschoppers zijn nog op vrije voeten. Londenaren kunnen nu een speciale applicatie voor smartphones downloaden, waarmee ze bewakingsbeelden te zien krijgen. Zo helpen ze de politie de voortvluchtigen te sporen.
De politie presenteerde de app,?Facewatch?genaamd. Gebruikers kunnen hun postcode invoeren en krijgen dan mensen uit de nabije omgeving te zien naar wie de politie op zoek is. Als ze iemand denken te herkennen, kunnen ze de naam invoeren. Die komt dan automatisch bij de politie terecht. Volgens de Londense politie is de tiplijn vertrouwelijk.