SocialMediaDNA richt zich op kennisdeling rondom social media, politie en maatschappelijke veiligheid. Onderwerpen vari?ren van de online aspecten van openbare orde, opsporing, vervolging, rechtspraak tot crisisbeheersing en communicatie.
Deze blogpost gaat over de kansen die de inzet van Linkedin biedt voor de politie. In de eerste plaats wordt uitgelegd wat Linkedin precies is. Vervolgens wordt aan de hand van enkele praktijkvoorbeelden de kansen geschetst. Tenslottte zijn een aantal achtergronddocumenten toegevoegd.
Er zitten nu al miljoenen Nederlanders op het zakelijke online netwerk LinkedIn. LinkedIn is het domein van de werkende, vaak hoogopgeleide mensen.?LinkedIn is handig om informatie over bekenden van bekenden te vinden. In LinkedIngroepen wisselen leden kennis en ervaringen uit over hun vak of interesses. Voor wie goed zoekt, kunnen ze een waardevolle bron van informatie zijn. Er zijn ontelbare groepen. Ook de politie zit er, waaronder het eigen ICT-bedrijf.? Iedereen kan een groep beginnen op LinkedIn. Bijvoorbeeld over overvallen, zedenmisdrijven, enz. Het voordeel: je moet eerst lid worden van de groep voor je mag meepraten. Maar de informatie ligt ook op straat. Als een crimineel in het organogram van je organisatie kan zien wie hij moet be?nvloeden om jou onder druk te zetten, dan heb je al snel een probleem.
Linkedin uitgelegd door Commoncraft:
LinkedIn-oprichter Reid Hoffman omschreef ooit het verschil tussen zijn site en sociale netwerksites als volgt: ‘LinkedIn is het kantoor, Facebook de barbecue in de achtertuin en MySpace is de kroeg’. Het is een plaats waar zaken worden gedaan, je kunt er idee?n opdoen, informatie uitwisselen met anderen en je profileren als je op zoek bent naar een nieuwe baan. LinkedIn is een unieke databank, gebruikers plaatsen immers in hun ‘profiel’ vooral werkgerelateerde informatie. Naast werkervaring en opleidingen ook ‘recommendations’ (referenties) of, in een ‘summary’ (resum?), hun kwaliteiten. Net zoals iedereen elkaar tegenwoordig ‘even googelt’ wordt er ook druk naar elkaar gezocht op LinkedIn. Wie een sollicitatiegesprek of een eerste ontmoeting met een klant heeft, kan vooraf uit het profiel van zijn gesprekspartner veel opmaken.
En een mooi artikel uit de Elsevier over Linkedin:
Binnen de Nederlandse Politie zijn verschillende Linkedingroepen actief zoals die van de politie Haaglanden en de (voormalige) VtsPN. Een interessante groep is die van Bezield Blauw. Dit is een netwerk van politiemensen die de essentie van politiewerk willen delen. Dit netwerk wordt gevormd door politiemensen die trots zijn op hun vak, dicht bij mensen willen staan, burgers zien als bondgenoot en de samenleving willen dienen vanuit de wetenschap dat zij zelf het verschil kunnen maken. Doel van deze group is om collega?s de mogelijkheid te bieden om thema?s te delen, te bespreken om het politievak beter te maken.
Naast de bestaande Linkedin groepen is het interessant om een groep te starten rondom een bepaald criminaliteitsprobleem zoals bijvoorbeeld overvallen. Iedere aanwezige professional die op Linkedin zit kan binnen de groep afgeschermd discussi?ren over dit thema.
Linkedin en relatiebeding
In Elsevier een interessant artikel over LinkedIn en een relatiebeding. Want wie een relatiebeding heeft, moet oppassen met het leggen van contacten via sites als LinkedIn. Het via LinkedIn contact leggen (‘linken’) met een klant van zijn voormalige werkgever is een softwareverkoper uit het Gelderse Winssen duur komen te staan. De rechtbank in Arnhem veroordeelde hem onlangs tot 10.000 euro boete wegens schending van het relatiebeding. Veel arbeidscontracten bevatten een concurrentie- of relatiebeding. Binnen, meestal, een jaar na be?indiging van de arbeidsovereenkomst mag een werknemer dan niet bij de concurrent gaan werken. Bij een relatiebeding mag hij geen klanten van zijn vorige baas benaderen. De softwareverkoper mocht volgens zijn beding geen contact hebben met vijf relaties van zijn ex-werkgever, op straffe van een boete van 10.000 euro per overtreding. Op LinkedIn, de zakelijke netwerksite, voegde hij zo’n verboden relatie echter toe aan zijn netwerk. Zijn oude baas zag op de LinkedIn-pagina van de man dat de twee waren gelinkt, maakte er een print van en stapte, met succes, naar de rechter.
Bij het vrij strenge oordeel speelt waarschijnlijk mee dat de man het relatiebeding al eerder had overtreden, zegt Oscar Siemelink, arbeidsrechtadvocaat bij Van Hall en Siemelink Advocaten. ‘Deze meneer blijkt hardleers. Dan heb je weinig sympathie van de rechter.’
Maar dan nog: werknemers met een beding moeten er volgens Siemelink goed over nadenken met wie ze online contacten onderhouden. ‘Het verwijderen van LinkedIn-relaties hoeft niet, en je mag best in je profiel zetten dat je een nieuwe baan hebt, maar actief benaderen mag niet.’ Dus geen e-mails naar verboden relaties. Of de softwareverkoper de relatie had benaderd, of andersom maakte volgens de rechter niet uit. Logisch, vindt Siemelink. ‘Je weet dat je met bepaalde personen geen contact mag hebben, dus als die het initiatief nemen, is het beter de uitnodiging om te linken af te slaan.’
Bron: Elsevier (30 april 2011)
Internationaal:?Oplichter die zich op LinkedIn voordeed als ‘Hedge Fund Manager’?
De 24-jarige Mark Traisman, deed zich voor als een ‘hedge fund manager’ van het zogenaamde RPR International LLC, welke op zijn LinkedIn een malafide bedrijf lijkt, maar in werkelijkheid niet bestaat. Hoewel zijn LinkedIn pagina niet meer bestaat, vond Business Insider hem op Facebook. Volgens de politie wordt hij ook verdacht van diefstal van dure zonnebrillen van bejaarden, is hij eerder veroordeeld voor drusgbezit en staat er nog een flinke schuld open bij zijn eigen moeder.
Het instant messaging-programma ICQ ? dat in 1996 werd gelanceerd ? groeide in korte tijd uit tot een social medium met tientallen miljoenen gebruikers over de hele wereld. Waaronder criminelen. Identiteit deed er niet toe. Je was slechts een nummer. In de geruchtmakende Zandvoortse Kinderpornozaak bleek al snel dat de vermoorde verdachte Gerry U. onder meer gebruikmaakte van ICQ om kinderporno te verspreiden. ICQ bestaat nog steeds ? het is bijvoorbeeld heel populair in Rusland ? en de criminele mogelijkheden dus ook. Zo werden in 2011 in ICQ getoonde advertenties gebruikt om systemen te infecteren via een nieuwe nep-virusscanner. Het Russische antivirusbedrijf Kaspersky Lab ontving talloze meldingen van computers die met het zogenoemde Antivirus 8 waren besmet. Door deze scareware kregen gebruikers valse pop-ups te zien, zelfs als de computer niet actief werd gebruikt. Verder onderzoek wees uit dat de pop-ups via ICQ werden getoond. Ook nieuw was de modus operandi. Op de een of andere manier waren de criminelen erin geslaagd om het te laten lijken dat hun eigen server was gehackt, zodat ze altijd zouden kunnen beweren nergens van te weten.
Ronduit briljant was de oproep op de website van Craigslist, de Amerikaanse Marktplaats:
?Wegwerkers gezocht voor $28,50 per uur. Verzamelen om 11 uur. Zorg dat je een blauw shirt, geel veiligheidsvest, een veiligheidsbril en een stofmasker draagt.? Er kwamen tientallen mensen op af, gekleed volgens de specificaties in de advertentie. Wat ze niet wisten: ze waren ongewild onderdeel van een overval. Toen kwam er een gepantserde geldwagen de hoek om. Een van de wegwerkers ? net zo gekleed als al die sollicitanten ? stopte de auto, bespoot de chauffeur met pepperspray en ging er vandoor met een zak geld. De chauffeur kon dus ook slechts een summier signalement geven: blauw shirt, geel veiligheidsvest, een stofmasker en een veiligheidsbril.
Filmpje over gebruik Facebook bij oplossing van een overval:
Vanaf zes uur ’s avonds werd het festivalterrein geteisterd door?noodweer, waarbij meerdere doden vielen en rond 140 gewonden.
Over het aantal doden bestond in eerste instantie onduidelijkheid, er was sprake van drie en later van vijf doden, maar uiteindelijk werd dat aantal bijgesteld naar vier. Onder de gewonden waren zes Nederlanders.?Na deze gebeurtenis heeft de organisatie besloten het festival voor de rest van het weekend stop te zetten.?Een van de gewonden overleed bijna een week na het drama in het ziekenhuis waarmee het totaal aantal doden op vijf kwam.?Het was een tijd onduidelijk of er een volgende editie kwam, maar op 13 november 2011 is het bekendgemaakt dat het festival zal blijven doorgaan. Lees een uitgebreidere reconstructie van Humo.
Bekijk hieronder de tijdslijn van gebeurtenissen zoals die vanuit het social media domein werden gerapporteerd en lees de stukken met onze social media analyses van Pukkelpop.
Een districtschef die op Twitter over huiselijk geweld rept, terwijl?het dat niet blijkt te zijn. Een agent die in 140 tekens rept over laffe daders die Marokkaans zijn. Het zijn twee pijnlijke ?voorbeelden van Twitterblunders binnen het Nederlandse politiekorps. Een heuse masterclass social media, die in september van start gaat, moet hier een eind aan maken. Het initiatief is mede afkomstig van de afdeling Forensisch Digitale Opsporing. Agenten hebben namelijk vaak moeite om zich op internet goed uit te drukken, stelt Frans-Jan Mulschlegel van deze dienst. Eigenlijk zouden social media een standaard onderdeel van de opleidingen aan de Politieacademie moeten zijn , zegt hij in het jongste nummer van Politieacademie Magazine. De Nederlandse Politiebond vindt dat vooralsnog echter te ver gaan, zegt voorzitter Han Busker in een reactie tegenover Metro. Een masterclass is zeer goed om agenten bij te scholen op het gebied van de ontwikkelingen op internet. Maar of je het zodanig moet inrichten dat dit onderdeel wordt van de opleiding? Dat wil ik niet als keihard uitgangspunt nemen.
Sterk.Twittercop geeft fout royaal toe RT @PRRHoekman Tweet over sluiting cafe was onprofessioneel want betrokkene was nog niet op de hoogte
Deze hardwerkende buurtagent maakt soms fouten, maar wel bereid om deze onder ogen te zien en ervan te leren. #cafe#imagoschade ? Hans Hoekman (@HJ_Hoekman) January 14, 2011
Politiechef op non-actief na tweet; ?Districtschef Zuid-West Drenthe wordt ‘ernstig plichtsverzuim’ verwetenTwitter-incident
Een misplaatste tweet lijkt Gerda Dijksman, districtschef van de politie Zuid-West Drenthe, de kop te kosten. Dijksman (53) is maandag door korpschef Frans Bakker van de regiopolitie Drenthe buiten functie gesteld, vanwege haar reactie op Twitter op de vondst van twee jonge doden in een flatwoning in Meppel, op Eerste Kerstdag. ,,Zal wel om huiselijk geweld gaan”, twitterde Dijksman. Maar de doden, een jongen van 23 en zijn 19-jarige vriendin uit het Groningse dorp Doezum, bleken door koolmonoxide te zijn gestikt, terwijl ze logeerden bij de moeder van de jongen.
Dijksman plaatste de, inmiddels verwijderde tweet onder haar priv?naam ‘grotedame’, maar gebruikte informatie uit haar functie die bovendien niet klopte, en dat wordt haar zwaar aangerekend. De districtschef wordt beschuldigd van ernstig plichtsverzuim en mogelijke inbreuk op de integriteit van de slachtoffers en hun nabestaanden. Een intern tuchtrechtelijk onderzoek moet de vraag beantwoorden wat haar bezielde de tweet te plaatsen. Het onderzoek duurt naar schatting vier weken.
Korpsbeheerder van de regiopolitie Drenthe, Sicko Heldoorn, burgemeester van Assen, beslist uiteindelijk over de toekomst van Dijksman bij de politie. Hij wacht de uitkomsten van het tuchtrechtelijk onderzoek af, maar geeft aan dat niet voor niets nu al de zwaarst mogelijke sanctie is getroffen, het op non-actief stellen van de districtschef. ,,De lezer kan zijn conclusie wel trekken.”?Het is niet voor het eerst dat Dijksman, die van 1994 tot 1997 in de Tweede Kamer zat voor de PvdA, aanstootgevend twittert. In augustus noemde ‘grotedame’ de PVV ‘fascistisch’. Hoewel toen geen werkinformatie in het geding was, werd zij wel door korpsbeheerder Heldoorn op het matje geroepen, waarna ze toegaf dat het bericht onhandig en onverstandig was.?Burgemeester Kor Dijkstra van de gemeente Grootegast, waar de slachtoffers vielen, noemt de actie van Dijksman ‘verwerpelijk’. Voor hem is duidelijk dat de hoge politievrouw op moet stappen. Dijksman zelf is onbereikbaar. Een laatste tweet op haar pagina is een kerstgroet gericht aan een twittervriendin op vakantie op Cura?ao, Ans Rietstra, korpschef van de politie Noord-Holland Noord.
Ongelukkige tweets
Eerdere incidenten door onachtzaam gebruik van Twitter, de website voor korte, persoonlijke berichten:?Cornald Maas ‘Mister Songfestival’, presentator Cornald Maas, twitterde in juni: ‘Grappige exportproducten heeft Nederland: Sieneke, Joran van der Sloot en de PVV’. De Tros zag de ironie ervan d niet in en zo verloor het Eurovisiesongfestival zijn commentator.
Maxime Verhagen In februari vorig jaar zond Maxime Verhagen een foto van de ministerraad via Twitter de wereld in. Deze sfeerimpressie kwam hem op een reprimande van premier Balkenende te staan. Arend Jan BoekestijnOud-Kamerlid Arend Jan Boekestijn slaagde erin om met ??n tweet ruim een miljard mensen te beledigen: ‘Ja, ik zie ook wel eens een spleetoog over het oog, het zijn er ook zoveel!’ Boekestijn bood zijn excuses aan, maar een slip of the tongue op Twitter heet sindsdien een ‘boekestijntje‘.
Gregory van der WielZich van geen kwaad bewust plaatste voetballer Gregory van der Wiel in oktober 2009 een foto van hem met zijn rappende idool Lil’ Wayne op Twitter. De foto werd begeleid met de tweet ‘Lil wayne and I last night’. Vooral het ‘last night’ was bondscoach Bert Van Marwijk een doorn in het oog. Van der Wiel had zich namelijk vanwege een hersenschudding afgemeld voor de interland in en tegen Australi?. Het incident liep met een sisser af. In de aanloop naar het WK gold er voor de internationals zelfs een algeheel twitterverbod. Voetballer Eljero Elia liet zich via een live op internet uitgezonden videoboodschap op niet al te vleiende manier uit over een vriend. Reden voor de bondscoach om alle sociale media, dus ook Twitter in de ban te doen.
Brandweerlieden van het korps Flevoland mogen sinds 20 december niet meer twitteren als zij aan het blussen zijn. Commandant Gerrit Spruit nam deze maatregel, toen een brandweerman via Twitter een foto van een dodelijk verkeersongeval online zette. Dit gebeurde terwijl hulpverleners nog slachtoffers uit hun beknelde positie haalden. ,,Het kan niet zo zijn dat onze mensen de journalist gaan uithangen”, zegt woordvoerder Wim Maas. ,,Het gaat ook in tegen onze ethische regels, hulpverlening heeft onze prioriteit.”
Twitteren is net leren zwemmen
Politiechef Gerda Dijksman uit Hoogeveen twitterde op 1 september van dit jaar over de in haar ogen fascistische PVV.?Afgelopen week werd ze op non-actief gezet door een tweet over het drama in Meppel tijdens de kerst. Wanneer wordt twitteren een probleem? Onderstaand interview werd afgenomen voor de schorsing van Dijksman.
Erik van Zuidam is plaatsvervangend korpschef van de politie in Groningen. Net als zijn Drentse collega Dijksman is ook hij veel op Twitter te vinden, met dat verschil dat Dijksman veel meer persoonlijke tweets in de strijd gooide. Van Zuidam twittert weliswaar op persoonlijke titel, maar met een meer zakelijke inslag. En niet zonder reden. Hij houdt er rekening mee dat ie bij de politie werkt en met argusogen gevolgd kan worden. Maar Van Zuidam realiseert zich als geen ander dat zoiets ook voordelen heeft. “Ik vergelijk het met de scanner van vroeger”, zegt hij. “Als mensen de politie zo graag volgen kunnen we Twitter dus ook inzetten op een positieve manier.
Het is een geweldig middel om ons werk transparanter te maken. En toegankelijker.”?Van Zuidam introduceert twee collega’s, de 37-jarige Gertjan van Bruggen en de zes jaar oudere Paul Kukler. Buurtagenten in respectievelijk DeWijert en Hoornsemeer.?De eerste is met meer dan zevenhonderd volgers de best gevolgde buurtagent van Nederland. De agenten attenderen de bevolking op problemen, ze schrijven wat ze gaan doen en ze krijgen reacties terug van mensen die bijvoorbeeld ergens een oogje in het zeil houden. “Maar waar het vooral om gaat is dat we nu veel makkelijker contacten leggen met bevolking en instanties.?Laatst twitterde iemand van Verslavingszorg Noord, die een jeugdagent van ons volgt, dat ie een heel ander beeld van de politie heeft gekregen door die tweets.”?Horizontale verbinding, noemt Van Zuidam dat. “De hi?rarchieke organisatie van vroeger was verticaal. Alles kwam van bovenaf.?Nu zitten we mede dankzij Twitter met z’n allen veel meer op ??n lijn. Binnen het politieapparaat, waar de buurtagenten meer verantwoordelijkheid krijgen, maar ook daarbuiten, op straat.” Van Bruggen en Kukler zeggen dat ze tegenwoordig om de tafel zitten en ‘een bakkie doen’ met buurtagenten die ze zonder Twitter nooit gekend?hadden. Dus hoor je veel meer.” Van Zuidam: “Mensen zien buurtagenten niet langer louter als een functionaris, maar ook als een persoon. Dat is goed, want burgers hebben steeds meer behoefte aan de menselijke maat.” Van Zuidam twittert niet over de thuissituatie. “Dat is voor mij een stap te ver. Ik geef wel graag mijn professionele mening over maatschappelijke problemen, maar ook daar moet je uitkijken. Anderen hebben de neiging om er een etiket op te plakken. Terwijl wij als politie helemaal niet voor of tegen een bepaalde politieke partij zijn.
Waar de grens ligt? Lastig. Twitteren is net of je zwemmen moet leren. Gaandeweg krijg je de slag te pakken. Ik twitter niet als functionaris, ik sta ook niet in uniform op Erik van Zuidam: “Iedereen moet voor zichzelf de grens bepalen. Kwestie van oefenen.”?de foto, maar in mijn bio staat wel dat ik plaatsvervangend korpschef ben. “Iedereen moet voor zichzelf de grens bepalen. Kwestie van oefenen.”?”Twitter is als een kroeg. Je hebt kletspraat, gezeur, verdriet, diepzinnige gesprekken, alles. Je kiest zelf naar wie je toe loopt. En als je iemand in het caf? in vertrouwen wilt nemen, kies je voor een DM, een direct message. Kwestie van een vertrouwensband; het is niet gebruikelijk om daaruit in het openbaar te citeren.” Of de wereld leuker is geworden sinds Twitter? “Ja, maar het is wel zoeken naar een nieuwe balans. Je moet ruimte en tijd hebben; het moet niet als een verslaving gaan werken. Het is een klein onderdeel van je dagelijkse leven. Ik vraag me wel eens af: vroeger, toen er nog geen tv of computer was, wat deed je de hele dag? Het leven verandert. Misschien is de volgende stap straks wel dat we stoppen met vergaderen.?Blijkt dat gewoon een gestold overblijfsel uit een ouwe tijd, haha!”
Politie schaamt zich voor? zigeunertweet
De Drentse politie is op zoek naar? zigeunerachtige? inbrekers. Dat laat de politie Emmen weten op Twitter. Het bericht leidde meteen tot verontwaardigde reacties, onder anderen van zanger Dani?l Lohues. Hij noemt de tweet schandalig . Persvoorlichter Ramona Venema begrijpt de commotie.
Hoe zien zigeunerachtige types eruit??,,Dat weten we ook niet precies. De collega die de tweet heeft verzonden, meent ook dat dit zo niet had gemogen. We kregen meldingen binnen en een van de melders gebruikte deze term. ?Ik moest denken aan het schilderij van het zigeunermeisje.?,,Je kunt er op diverse manieren naar kijken en dat hoort niet. Onze tweets zijn bedoeld voor de opsporing en dan moeten we concreet zijn. Specifiek melden wat voor kleding verdachten aan hebben, bijvoorbeeld. ?Er zijn mensen lichtelijk boos geworden door deze tweet.?,,Dat kunnen we ons voorstellen. De politie mag niet stigmatiseren. Juist wij moeten feitelijk blijven.
Meer meldingen in Drenthe van poging tot woninginbraak en insluiping door mannen en vrouwen. Gesproken over zigeuner achtige types#HH
Een?weblog,?of afgekort?blog,?zoals ook SocialMediaDNA is een website?die regelmatig wordt bijgehouden. Meestal gaat het bij een blog om teksten die in omgekeerd?chronologische volgorde?verschijnen (nieuwste bovenaan, oudste onderaan). De?auteur of auteurs, ookwel?bloggers, bieden een?logboek?van informatie die zij publiekelijk willen delen. Het voordeel van een blog boven een krant is de snelheid en eenvoud waarmee je dit kan plaatsen. In het geval van SocialMediaDNA is dit gebaseerd op de gratis tool WordPress, die diverse plugins biedt om gebruik te maken van de krachten van de overige social media mogelijkheden zoals Twitter, YouTube, Slideshare en Facebook. Je kunt op een blog niet alleen teksten plaatsen, maar er zijn ook fotoblogs, videoblogs (vlogs of vodcasts) of audio blogs (podcast). Daarnaast is er de mogelijkheid, net als op deze blog, om reacties onder de berichten te plaatsen. Sinds eind?2006?is?microbloggen?populair geworden, een combinatie van bloggen en?instant messaging. De bekendste vorm hiervan is?Twitter.
Van Twitterende wijkagent naar Wijkagentenblog
Twitter en de politie is een veelbesproken onderwerp deze week in de media. Vandaag was een leuk artikel van Tom Hayes in BN/De Stem te lezen over een leuk initiatief van de politie in Etten-Leur (Politie Midden-West Brabant). De wijkagent, Peter Smaardijk uit Etten-Leur, geeft sinds mei van dit jaar een kijkje achter de schermen. Via Twitter en zijn weblog kunnen wijkbewoners volgen waar de politie zoal tegen aanloopt.
Wanneer hij ’s avonds een ronde doet langs de hangplekken, zet hij dat op Twitter. Daarnaast vertelt hij over regionale projecten waaraan hij deelneemt. Inwoners van de wijk die Peter volgen op Twitter kunnen hem tippen. Laatst vroeg iemand op die manier of Peter even wou kijken naar een vreemde auto die al een aantal dagen voor zijn huis geparkeerd stond. De burger noemde het kenteken en Peter is even een kijkje gaan nemen. De drempel om hem te benaderen is via internet een stuk lager, mensen waar hij voorheen geen contact mee had, spreken hem nu makkelijker aan. Ongeveer 170 mensen volgen alles wat hij op Twitter zegt en kunnen daar op reageren. Door het gebruik van Twitter en zijn weblog zijn er meer ogen en oren in de wijk bijgekomen.
Peter Smaardijk merkt echter dat het lastig is het oudere publiek te bereiken. Mede daardoor is hij begonnen met het bijhouden van een weblog. Om dat te bekijken, hoef je jezelf nergens voor aan te melden. De reacties die Smaardijk krijgt, vindt hij leuk om te lezen. Veel mensen wisten niet dat het werk van de wijkagent zo veelzijdig is. Peter probeert een goed evenwicht te vinden tussen fysieke aanwezigheid en sociale media. Het is geen vervanging, maar een toevoeging. Het gebruik van sociale media is een test binnen het politiekorps Midden-West Brabant. Naast Peter Smaardijk doen er nog een wijkagent in Breda en twee in Tilburg mee.
In het rapport van Albert Meijer is te lezen dat de blogs nooit een groot publiek bereikt hebben en ze anno?2011 nauwelijks meer actief zijn. Een inventarisatie van blogs uit april 2011?laat zien dat er minder dan vijftien blogs te vinden zijn die beheerd worden?vanuit de politie en dat deze, uitzonderingen daargelaten, over het algemeen?minder dan ??n bericht per maand publiceren. In 2012 lijkt het bloggen enigszins terug te komen. Niet meer op speciale blogs, maar op Facebook: agenten?die actief zijn op Twitter en tegen de beperkingen van het medium aanlopen,?ontdekken dat zij op Facebook langere berichten kunnen plaatsen in een soort?blogvorm. Bovendien kunnen op Facebook op eenvoudige wijze ook video?s en?foto?s geplaatst worden en kan gebruik worden gemaakt van het ?prikbord?.
GeenStijl
De website www.geenstijl.nl probeert door middel van spectaculaire inhoud veel publiek te trekken. Geenstijl is in 2003 gelanceerd en opgericht door een voormalig journalist van de Telegraaf. De redactie van de site is onafhankelijk en doet op een ludieke wijze regelmatig verslag van opsporingszaken. Hierbij wordt op een innovatieve manier gebruik gemaakt van allerlei informatie rondom een persoon. Onder de noemer ?Smile je staat op geenstijl? worden daders van misdrijven uit de anonimiteit gehaald en een beroep gedaan op bezoekers van Geenstijl om informatie te verschaffen. Overigens besteed de site aan veel meer onderwerpen aandacht dan alleen opsporingszaken.
In de eerste plaats kan iedereen de site bezoeken en een reactie achterlaten. De berichten worden rechtstreeks geplaatst en kunnen door een redactie worden verwijderd. Het is voor bezoekers niet mogelijk een eigen bericht te plaatsen. Wel kan er uitgebreid worden gereageerd op een geplaatst bericht. Indien reacties te schokkend worden beoordeeld door de redactie dan wordt de bezoeker geweigerd terug te komen.?In de tweede plaats is de site te betitelen als een platform waar mensen komen en gaan en allerlei informatie achterlaten, delen en doorverwijzen.?De site richt zich op allerlei geruchtmakende zaken die zich afspelen in de samenleving.
Het sociale netwerk rondom www.geenstijl.nl heeft geen nadere verbindingen met andere sites nodig om bekend te raken. Het is anno 2008 het bekendste en grootste weblog van Nederland. Iedere dag komen er ongeveer 250.000 individuele bezoekers. Op piekmomenten bij schokkende gebeurtenissen loopt dit aantal op tot 500.000.
De site is opgericht om op een andere wijze verslag te doen van allerlei nieuwsfeiten. Geenstijl is van mening dat de nieuwsvoorziening in Nederland nogal vanuit een linkse overtuiging wordt gebracht en wil hier enig tegenwicht aan geven.?De impact is enorm. Meerdere imago?s zijn geschaad vanwege een bericht op Geenstijl aangezien de redactie geen rekening houdt met de privacy. Naast imagoschade voor personen heeft de site daadwerkelijk een bijdrage geleverd aan het opsporen van verdachten.
Internationaal
De Boston Police Department is met sociale media in 2005 gestart met een blog genaamd BPDnews (http://www.bpdnews.com/). Daarmee was Boston het eerste korps in
de wereld dat een eigen blog had. Deze blog bleek achteraf een middel te zijn?dat het korps in staat stelde om een eigen geluid te laten horen, wat via traditionele media niet lukte. Zo is men berichten in traditionele media die niet klopten via het blog gaan corrigeren en nuanceren. Deze blog werd vooral gelezen?door vertegenwoordigers van de traditionele media. Dezen vonden het niet?leuk om, zichtbaar voor hun collega?s, te worden gecorrigeerd. Hierdoor kwamen er vanuit de hoek van de traditionele media meer vragen om informatie?aan het korps om te zorgen dat men minder fouten in de berichtgeving zou?maken. Daarna is er ook in de blog een positievere insteek gekozen en dat trok?veel meer lezers (ook burgers). Inmiddels telt de website van BPDnews per?maand tussen de 75.000 en 93.000 bezoekers.?In het begin was er geen budget beschikbaar en heeft een medewerker de?hosting van de site (met blog) geregeld bij een externe organisatie en de hiermee samenhangende kosten uit eigen zak betaald. Op dit moment zijn er drie?mensen bezig met de ontwikkeling van de inhoud voor sociale media, heeft?men een eigen ?graphics design unit? (inclusief eigen televisiestudio) en is er?een socialemedia-adviseur werkzaam bij het IT-department. Bron:?rapport?van Albert Meijer e.a.
Swift911?(iOS, Android) maakt het mogelijk om berichten vanuit diverse overheden?naar burgers te sturen. Je kunt teksten, audioberichten, faxen, of sociale media berichten bij?noodsituaties delen. Maar het platform biedt tegenwoordig meer opties, waardoor het niet meer alleen hoeft te gaan?om noodsituaties. Kijk op de site van Swift911 voor de andere apps en opties.
In mei 2012 is YouTube is in Nederland het tweede social media platform (na Facebook) met 6,9 miljoen gebruikers, waarvan 1 miljoen dagelijkse gebruikers.?YouTube?is een?website?waar de gebruiker filmpjes kan publiceren en in ruil daarvoor zijn exclusieve vermenigvuldigings- en auteursrechten afstaat. De?slogan?van deze website is?YouTube, Broadcast Yourself. De?uploader?kan de film voorzien van?tags?(trefwoorden, op de?Nederlandse?versie van YouTube ‘labels’ genoemd) die een niet-hi?rarchische classificatie mogelijk maken. In februari 2005 opgericht door drie medewerkers van?PayPal en nu eigendom van?Google.
In?juli 2006?werden er zo’n 65.000 filmpjes per dag op deze site gezet en zouden er meer dan 100 miljoen filmpjes per dag bekeken worden.?Volgens een artikel in de?The Wall Street Journal?in augustus?2006?telde de website 6,1 miljoen video’s, die een totale opslagruimte van circa 45?terabyte?tellen.?Beginnende artiesten hebben hun groeiende populariteit te danken aan hun video’s op YouTube. De?Nederlandse?Esm?e Denters?is een goed voorbeeld: enkele platenmaatschappijen in de Verenigde Staten zijn vanwege de populariteit van haar videoclips op YouTube in 2007 met haar in gesprek gegaan. En ook?Justin Bieber?werd ontdekt via YouTube.
Tot nu toe heeft de politie regelmatig gebruikgemaakt van YouTube om zaken op te lossen. Soms zetten de daders zich trouwens zelf op de kaart. Dat overkwam een zestienjarige jongen uit Den Haag die vanaf een balkon met een gaspistool schoot. Om het filmpje daarna met de nickname Den Haag Gangster op YouTube te zetten. De straat, het portiek en de voordeur op de film waren voor de politie genoeg om de jongen op te sporen. De vader klaagde GeenStijl daarvoor ook aan:
YouTube kan ook op andere manieren nuttig zijn. Voor de opsporing van vermiste kinderen bijvoorbeeld. Het International Center for Missing & Exploited Children zette samen met YouTube een nieuw videokanaal op: Find Madeline Campaign, speciaal voor het plaatsen van video?s van vermiste kinderen (youtube.com/DontYouForgetAboutMe).
Rechtzaak of adoptie?
Sinds de overname door Google spannen steeds meer bedrijven rechtszaken aan tegen de website, waaronder de?Premier League?vanwege onrechtmatig gebruik van voetbalbeelden. Sommige bedrijven, waaronder de?BBC,?VEVO?en?Samsung?sluiten juist contracten met YouTube af om hun videoclips te laten vertonen op de website. Dit geldt ook voor verschillende muziekproducenten als?Nuclear Blast?en?Sony BMG. Daarnaast zijn ook voetbalclubs actief op YouTube. Onder andere?PSV?en?Ajax?hebben een eigen kanaal met filmpjes van zaken omtrent de club. Op?14 november?2006?werd YouTube overgenomen door?Google?voor een bedrag van 1,65 miljard?dollar
Op?8 maart?2007 werd YouTube geblokkeerd in?Thailand.?Vooralsnog zijn de redenen van de blokkering onduidelijk, geruchten spreken van voor de regering negatieve filmpjes. Het Thaise?ministerie?van ICT blokkeert regelmatig websites, inmiddels zijn er enige tienduizenden websites geblokkeerd. Ook de?CNN- en?BBC-websites en -tv-uitzendingen worden regelmatig tijdelijk geblokkeerd wanneer er voor de Thaise regering ongunstig nieuws is. Vanaf 30 augustus 2007 was YouTube niet meer geblokkeerd in Thailand, maar de landen?Iran,?Brazili??en?Pakistan?hebben ook ??n of meerdere keren de website geblokkeerd. In?China?is YouTube nog steeds geblokkeerd en ook in?Turkije?is YouTube circa vier jaar ontoegankelijk geweest wegens video’s die grondlegger?Mustafa Kemal?zouden beledigen.?Desondanks maakte de Turkse Premier?Erdogan?er via een?proxy?gewoon gebruik van, net zoals miljoenen andere Turken. De site stond derhalve ook in Turkije in de top 10 van meest bezochte sites.?In 2011 werd de YouTube-blokkade in Turkije opgeheven, nadat ook president Abdullah Gul zich tegen de blokkade had uitgesproken via Twitter.
Vele instanties maken gebruik van YouTube voor verspreiding van hun boodschap zoals Al Jazeera, maar ook het Nederlands Koninklijk Huis
Een achtergrondfilm over gebruik van YouTube
Burgemeester Opstelten spreekt jongeren aan via YouTube
‘Het is uit, basta’. Met deze woorden spreekt burgemeester Ivo Opstelten van Rotterdam de jongeren van zijn stad toe. Niet op televisie, of tijdens een bijeenkomst, maar in een filmpje dat op YouTube te zien is. Op deze manier wil de burgemeester alle tramvandalisten een laatste keer waarschuwen: houd op met rotzooi trappen en gedraag je in het openbaar vervoer. Anders kom je de tram niet meer in.
Overvaller van pompstation gepakt met hulp YouTube
De politie heeft met succes YouTube gebruikt om een verdachte van een overval op een tankstation op te pakken. Bijna 40.000 mensen bekeken de filmbeelden die Hollands Midden op de site plaatste. Vier tips kwamen binnen die alle naar dezelfde verdachte, een 27-jarige Leidenaar, leidden. Hollands Midden gebruikte YouTube al langer voor algemene informatieverstrekking. Het was voor het eerst dat de filmpjeswebsite ook ingezet werd voor opsporing. De beelden van het tankstation waren niet erg helder maar volgens een politiewoordvoerster hebben mensen voor herkenning soms weinig nodig als ze iemand goed kennen.
Door het succes van deze zaak gaat de politie vaker opsporingsfilmpjes plaatsen.
Er zijn eerder voorbeelden geweest van aankondigingen van criminele activiteiten op YouTube. In California heeft de zoon van een Hollywoord regisseur het nieuwe TV kanaal gebruikt om een dag van te voren zijn ongenoegens te uiten en daden aan te kondigen. Hij ging op 12 plekken langs bij jongens en meiden van zijn school wat leidden tot 7 dodelijke slachtoffers. Op diverse nieuwssites zijn die slachtoffers via sociale media opgezocht en volgenden diverse reconstructies om het verhaal te kunnen vertellen, zoals deze.
Iedereen kan op zijn persoonlijke favorietenlijst allerlei websites opslaan waardoor sites makkelijk zijn terug te vinden. Social bookmarking maakt het mogelijk om deze favorieten op een online site te zetten. Hierdoor is het mogelijk om de eigen favorieten te delen met anderen. Aan de favoriete sites kunnen tags (kenmerken) en notities worden toegevoegd. Door gebruikmaking van kenmerken zijn later clusters aan favorieten over hetzelfde onderwerp makkelijk terug te vinden. De toegevoegde notities bieden extra waarde voor andere gebruikers. Del.icio.us is momenteel de bekendste toepassing.
Binnen de politie Utrecht bestaat een operationele Del.icio.us-favorietenpagina?s. Del.icio.us helpt iedere medewerker bepaalde onderwerpen gemakkelijk terug te vinden en daarnaast te leren van elkaars favoriete sites. Tot op heden heeft dit nog geen bijdrage geleverd aan een concreet opsporingsonderzoek. Wel helpt het de individuele medewerker bij de opbouw van een handig kennisoverzicht rondom een bepaald onderwerp.
De aanpak van overvallen is een steeds terugkerend thema in Nederland. Enige tijd terug stond een mooi achtergrondartikel over dit onderwerp van Gerlof Leistra in de Elsevier. Deze blog is een weergave van dit artikel waarbij er veel materiaal is toegevoegd.
Wet- en regelgeving overval en straatroof
Van het begrip overval bestaat geen sluitende en eenduidige definitie, mede omdat de strafwetgeving hierin niet expliciet voorziet. De delicten die met de term overval worden aangeduid, zijn met name in art. 312 Sr?en art. 317 Sr terug te vinden. In eerstgenoemd artikel is sprake van diefstal voorafgegaan, vergezeld, of gevolgd van geweld of bedreiging met geweld jegens personen. In art. 317 Sr gaat het om door geweld of?bedreiging met geweld iemand dwingen tot afgifte van een goed. Ter onderscheiding van beroving op straat (straatroof) en diefstal gevolgd door geweld wordt een overval veelal gedefinieerd als: het met geweld of
bedreiging met geweld wegnemen of afpersen van enig goed, gepleegd tegen personen in een afgeschermde ruimte of op een gepland danwel georganiseerd waardetransport of de poging daartoe. Deze definitie ligt?ook ten grondslag aan het centrale registratiesysteem LORS (Landelijk Overvallen en Ramkraken Systeem).
Een gewelddadige overval op uw huis is een nachtmerrie. Grote kans dat er gewonden vallen. Vorig jaar lieten vijftien Nederlanders er zelfs het leven bij. Ook het aantal ‘gewone’ inbraken nam toe, tot 80.000. De oplossingspercentages? Dramatisch laag: een kwart van de overvallen en 11 procent van de inbraken.
Donkere dagen
De Donkere Dagen vormen de perfecte dekmantel voor overvallers. In het duister slaan zij hun slag en verdwijnen doorgaans spoorloos met hun buit. Oktober tot en met maart laten steevast een piek in het aantal overvallen zien. Rovers zijn nog net geen seizoenarbeiders. Overvallen zijn een nachtmerrie voor de slachtoffers en veroorzaken grote maatschappelijke onrust, zeker in het geval van dodelijk geweld.
In de nacht van 11 op 12 januari werd in Ede de 59-jarige veilingmeester Cees Lieftink het slachtoffer van een roofmoord. In zijn villa is hij doodgeschoten toen hij het masker van een van de overvallers afrukte. De daders wisten weg te komen. De dodelijke overval past in een trend. In 2010 werden volgens eigen onderzoek door Elsevier zeventien roofmoorden gepleegd, waarvan vijftien in huizen. Dat zijn er bijna twee keer zoveel als in voorgaande jaren.
Onderzoek overval van Cees Lieftink in Opsporing Verzocht
Tussen 2000 en 2009 steeg het aantal woningovervallen met 80 procent, vooral als gevolg van betere beveiliging van banken, tankstations, supermarkten en winkels. In 2010 daalde dat cijfer met 9 procent, maar het zijn er toch nog 767, gemiddeld ruim twee per dag.
De impact voor de slachtoffers is groot: in hun eigen huis zijn ze bedreigd en soms ernstig mishandeld. De omgeving reageert angstig: straks komen ze bij ons! Het lijkt kinderlijk eenvoudig: ruim 55 procent van de overvallers komt via de voordeur. Ze bellen aan met een smoes, soms verkleed als agent of postbezorger. Of ze forceren de deur en overrompelen de bewoners.
Overvallen op woningen zijn de meest gewelddadige categorie. De kans op gewonden is 35 procent. Dat is ruim drie keer zoveel als bij overvallen op winkels (11 procent). Overvallen op pizzakoeriers (8 procent) en tankstations (5 procent) leiden het minst vaak tot gewonden.
Nederland is de afgelopen decennia onveiliger geworden. Het aantal overvallen groeide vanaf midden jaren zeventig tot 1994 vrij constant. Daarna schommelde het jaarlijks rond de 2.500. Vanaf 2007 steeg het tot het absolute record van 2.898 in 2009, in 2010 daalde het met 11 procent naar 2.572. Woningovervallen vormen ruim een kwart van het totaal. In een reactie op de stijging heeft de minister van Justitie in oktober 2009 een Taskforce Overvallen ingesteld, onder voorzitterschap van burgemeester Ahmed Aboutaleb (PvdA) van Rotterdam. Die moet ‘knelpunten signaleren bij de aanpak van overvallen en maatregelen formuleren om deze knelpunten op te lossen’.
Lancering publiekscampagne door burgemeester Ahmed Aboutaleb
Op verzoek van de Taskforce bracht de Tilburgse criminoloog Cyrille Fijnaut met collega-onderzoekers aard, omvang en aanpak van het probleem in kaart. In hun onlangs verschenen rapport Overvallen in Nederland leveren Fijnaut en zijn collega’s harde kritiek op justitie en politie. Met circa 25 procent van alle overvallen worden veel te weinig zaken opgelost en een samenhangend beleid ontbreekt. Alsof de opsporingsinstanties door de ernst van het probleem zijn verrast en vooral op incidenten reageren.
Rapport Fijnaut
Hoe ziet de doorsnee-overvaller eruit? Wie lopen het meeste risico te worden vervallen? Omdat de meeste overvallen niet worden opgelost, is het lastig algemene uitspraken te doen. Toch valt er op basis van informatie van politie en justitie wel een profiel te schetsen van daders en slachtoffers.?Bij woningovervallen springen er vier risicogroepen uit. Allereerst ouderen, de groep 55-plus. In 2010 werden zij 184 keer thuis overvallen, een stijging van 16 procent ten opzichte van 2009. Juist bij overvallen op ouderen is sprake van een bovengemiddelde kans op gewonden: zij hebben de neiging zich in paniek te verzetten. Intussen bedraagt de buit soms maar een paar tientjes.
Een tweede risicogroep vormen ondernemers die bij de zaak wonen of van wie overvallers vermoeden dat ze de dagopbrengst thuis bewaren. Van marktkooplieden en vertegenwoordigers tot garagehouders en winkeliers. In 2010 waren er 157 overvallen op deze groep, 8 procent meer dan in 2009.
Een derde groep vormen criminelen. Hierbij gaat het vooral om ripdeals: onder bedreiging worden handelaren en thuiskwekers beroofd van drugs en geld. Een deel van de slachtoffers meldt de beroving niet bij de politie, maar gaat zelf op jacht. Schietpartijen en liquidaties hebben vaak met ruzie over drugs(geld) te maken.
De laatste risicogroep bestaat uit mensen die thuis een escortdame of -heer bestellen en dan worden beroofd. Uit schaamte melden ook zij zich lang niet allemaal bij de politie, zeker niet als de buit gering was.
Een zeldzame variant is homejacking . Daarbij is het de rovers te doen om de sleutels van de dure auto voor de deur. Alleen als die onder bedreiging zijn afgestaan, is er sprake van een overval. Als de sleutels na een inbraak van de vensterbank of uit een jaszak aan de kapstok zijn weggenomen zonder confrontatie met de bewoner(s), is het een inbraak gevolgd door autodiefstal.
Stedelingen lopen meer risico dan bewoners van het platteland. De regio’s Amsterdam (20 procent) en Rotterdam (17 procent) voeren de ranglijst aan, gevolgd door Den Haag (7 procent), Utrecht (6 procent) en de verstedelijkte gebieden in Brabant (4 tot 7 procent) en Limburg-Zuid (4 procent).
Mobiele bendes
Overvallers blijven het liefst dicht bij huis: ruim 70 procent wordt gepleegd in de eigen regio, bij voorkeur in een straal van 3 kilometer. Dat geldt nog sterker voor minderjarige overvallers: 86 procent. Doorgewinterde overvallers zijn actief door het hele land. Ook Surinaamse en Antilliaanse daders zoeken hun doelwitten vaker dan gemiddeld buiten de eigen regio: circa eenderde van de gevallen.
De politie heeft weinig zicht op zogenoemde (buitenlandse) mobiele bendes. Af en toe duiken die op in onderzoeken van Bovenregionale Rechercheteams, maar die kunnen door gebrek aan capaciteit maar een fractie van alle zaken oppakken. Iets meer dan de helft van de overvallers is tussen de 20 en 35 jaar en eenderde is 20 jaar of jonger. Het gaat voornamelijk om mannen. Onder hen bevinden zich relatief veel ‘negro?de’ en ‘getinte’ daders: in tweederde van de gevallen. Voor de trouwe kijkers van Opsporing Verzocht geen verrassing.
Impuls
Tweederde van de zaken is het werk van impulsovervallers. Vaak zijn het ‘beginners’ die een sigarenzaak of tankstation binnenrennen en de inhoud van de kassa eisen. Ervaren overvallers willen de inhoud van de kluis: zo’n overval vergt meer voorbereiding en tijd. Overvallers zijn meestal bekenden van de politie. In 2009 had 87 procent van de verdachten antecedenten voor onder meer diefstal en inbraken. Het is dus geen ‘instapdelict’, maar een volgende fase in een criminele loopbaan.
Bij woningovervallen gaat het vaak om ervaren criminelen. Ze houden rekening met camera’s en alarm, beschikken over informatie over wat er is te halen, hebben tape bij zich om slachtoffers vast te binden en de mond te snoeren, saboteren eventuele beveiliging, maken de telefoon onklaar en barricaderen vluchtwegen. Bij bejaarden slaan vaak minder ervaren daders toe, onder wie veel verslaafden en relatief vaak vrouwen.
Achtergrondinformatie woningovervallen in 1 Vandaag
Ongeveer 80 procent van de overvallers werkt alleen of met ??n handlanger. Tussen 2000 en 2009 nam het aantal overvallen door drie of meer daders toe van 500 naar 736, een groei van 47 procent. Bij woningovervallen zijn vaak meerdere daders betrokken.
Bij gemiddeld ??n op de vijf overvallen wordt niets buitgemaakt. Een enkele ‘klapper’ uitgezonderd – juwelen, contant geld, een dure auto – is de opbrengst niet spectaculair. In 2009 ging het in tweederde van de gevallen om minder dan 1.000 euro. De meeste buit wordt gemaakt bij ondernemers, de minste bij ouderen. Dat laatste verklaart het vaak buitensporige geweld.
In de helft van alle gevallen zwaaien overvallers met een vuurwapen. Na 2006 nam het gebruik van vuurwapens toe met 77 procent. Bij overvallen op bejaarden is doorgaans alleen sprake van fysiek geweld: schoppen en slaan. De laatste jaren vallen er in ongeveer 20 procent van de gevallen gewonden en doden. Dat is een verdubbeling ten opzichte van tien jaar geleden. In het geval van woningovervallen ligt het percentage nog hoger (35 procent).
Het is niet verstandig je te verzetten, zeggen experts. Werknemers in de horeca leren te handelen volgens de methode RAAK: Rustig Accepteren, Afgeven, Kijken. Wie zichzelf verdedigt, hoeft volgens minister Ivo Opstelten (VVD) van Veiligheid en Justitie en diens staatssecretaris Fred Teeven (VVD) geen arrestatie te vrezen. Een ongelukkig advies van de bewindslieden: tegenover zenuwachtige of doorgewinterde overvallers is dat spelen met je leven.
Natuurlijk gaat het overvallers in eerste instantie om de buit, maar daarnaast spelen motieven als wraak, de kick, groepsdruk en status mee. Het slachtoffer is dikwijls minder willekeurig dan het lijkt. In veel zaken is de dader familie, vriend, bekende, seksrelatie, (ex-)klant, (ex-)werknemer, buurtgenoot, klasgenoot of een bekende uit het criminele milieu.
Slechts een fractie van alle overvallen wordt opgelost. In driekwart van de gevallen wordt er niemand gepakt. De percentages verschillen per regio. In Friesland worden ruim twee keer zoveel overvallen opgelost als in Amsterdam (51 versus 20 procent). Van woningovervallen wordt 39 procent opgelost.
Het oplossingspercentage moet fors omhoog, zegt Landelijk Overvalco?rdinator Jos van der Stap (50). ‘Dat kan onder meer door verhogen van de “heterdaad”, preventie en een persoonsgerichte aanpak’. Op het plegen van een overval staan stevige straffen – maximaal vijftien jaar, in het geval van moord zelfs levenslang – maar de gemiddelde straf is ruim twee jaar. Daders die niet in Nederland zijn geboren, krijgen hogere straffen dan autochtonen. Antillianen gemiddeld zelfs een jaar langer.
Sinds kort eist het Openbaar Ministerie zwaardere straffen voor woningovervallen. Maar zodra de veroordeelde vrij komt, begint de ellende vaak van voren af aan: de recidive is hoog. Zeker de helft loopt binnen twee jaar opnieuw tegen de lamp. Korpschef Frans Heeres van Midden- en West-Brabant en portefeuillehouder Overvallen, pleit in het politievakblad Blauw voor een kortere gevangenisstraf en lang toezicht door middel van een elektronische enkelband. ‘De maatschappij is er alleen maar bij gebaat als de overvallen daardoor afnemen.’
Toch ontspringt het merendeel van de daders de dans. Geregeld zijn er wel aanwijzingen, maar is er geen bewijs. Rovers hebben nog net geen vrij spel en richten zich op makkelijke doelwitten. De stijging van het aantal woningovervallen hangt ook samen met vergrijzing en de populariteit van wietteelt. Andere criminelen ruiken feilloos wanneer er is geoogst of er veel geld in huis moet zijn.
Enkele politiekorpsen hebben aparte overvalteams, maar de meeste reageren op incidenten. Ondanks nieuwe technieken als automatische nummerbordherkenning, sms-alert en DNA-spray lukt het maar niet om meer verdachten te pakken.
Preventie is daarom net zo hard nodig als repressie. Naast het verstrekken van adviezen aan burgers, probeert de politie potenti?le overvallers goed in de gaten te houden. Uit de duizenden namen in de bestanden selecteren de korpsen een top-10, een top-20 of zelfs een top-100, en de personen daaruit worden thuis bezocht. Een bekende overvaller die werk en een gezin heeft, krijgt minder aandacht dan wie werkloos is en volop criminele contacten onderhoudt.
Bij het aantreden zei de Taskforce Overvallen te streven naar een reductie van het aantal overvallen in 2010 met minimaal 20 procent. De daling bedroeg vorig jaar 11 procent, maar het aantal woningovervallen op bejaarden en ondernemers steeg. Om overvallers het werk onmogelijk te maken, voeren veel korpsen een Donkere Dagen Offensief door het ‘blauw verven’ van de omgeving van ‘hot spots’. Maar er zijn steeds andere prioriteiten.
De politie kan moeilijk bij elke voordeur een agent zetten. Door alle aandacht voor overvallen op bedrijven dreigen individuele burgers het kind van de rekening te worden. Bijna achthonderd woningovervallen en 80.000 inbraken per jaar zijn er veel te veel.
Hoofdinspecteur Jos van der Stap (50) is sinds eind 2009 Landelijk Overvalco?rdinator.?Driekwart van de overvallers gaat vrijuit. hem werd gevraagd: faalt de politie??Jos van der Stap: ‘De politie reageert nog te veel op incidenten en werkt fragmentarisch. Door voortdurend nieuwe prioriteiten te stellen, ontstaat discontinu?teit en verdwijnt expertise. Wij zijn een informatiebedrijf dat snel moet kunnen inspelen op ontwikkelingen. Binnenkort hebben we alle overvalgegevens uit het hele land permanent online. Bij een melding kun je meteen de signalementen en adressen oproepen van overvallers die in de buurt wonen. Ook kan het systeem ontmoetingsplekken weergeven waar overvallers bijvoorbeeld van scooter wisselen.’
De doelgroep is bekend. Hoe wordt die informatie gebruikt??Van der Stap: ‘We streven naar een persoonsgerichte aanpak. Criminelen met een verhoogd risico kun je permanent in de gaten houden en thuis bezoeken. Doorgewinterde overvallers laten zich daar niet door weerhouden, maar het werkt wel bij jongeren. We moeten voorkomen dat die doorgroeien. Verder bepleiten wij langdurig elektronisch toezicht als overvallers hun straf hebben uitgezeten. Nu is de recidive veel te hoog.’
Wat kunnen burgers zelf doen om een overval te voorkomen??Van der Stap: ‘Niet voor iedereen de deur opendoen. Mochten overvallers toch binnenkomen, probeer dan rustig te blijven en kijk goed. Die informatie kan vitaal zijn voor de opsporing. Verder moeten burgers sneller 112 bellen als ze iets verdachts zien. Niet pas als het bloed er al uit loopt. Met een aanhouding op heterdaad heb je direct een ronde zaak.’