Coen Hoefnagel, portefeuillehouder Opsporingscommunicatie en sectorhoofd DDR in de Eenheid Den Haag, organiseert op 25 mei in Oud-Zuilen een worldcaf?. Een ontmoeting om te bevorderen dat we opsporingscommunicatie vaker benutten als interventiestrategie en de opsporing een gezicht geven in de media. Dertien voorlopers zetten er hun initiatieven in de etalage.
Is de opsporing wel sociaal genoeg in haar communicatie met burgers, vraagt Coen Hoefnagel zich af: ?De meeste zaken worden opgelost dankzij burgers. Dan durf ik te stellen dat we goud op de plank laten liggen. Recent onderzoek met betrekking tot cold cases geeft aan dat maar liefst achthonderd mensen iets weten over een vroegere moord, maar er niets over zeggen. Wat gebeurt er als we ernaar zouden vragen? Als we optimaal gebruikmaken van de grote hoeveelheid video?s en foto’s die beschikbaar zijn??
Inspireren
Alle Nederlandse smartphonegebruikers delen volgens Coen per dag maar liefst een miljoen foto’s met elkaar: ?En negen op de tien Nederlanders is in 2016 actief op sociale media. Daartussen zit ongetwijfeld ook informatie die cruciaal is voor de opsporing. Het goud moet van de plank en dat wil ik het komende jaar met collega?s nog vaker verzilveren. Dit worldcaf? is bedoeld om de opsporing warm te laten lopen voor de kansen die Opsporingscommunicatie biedt en uit te dagen om het komende jaar vaker gebruik te maken van opsporingscommunicatie als interventiestrategie. Opsporing moet een gezicht krijgen in de media. Dertien voorlopers zetten in dit worldcaf? hun initiatief en ervaring in de etalage. Zij hopen de 65 bezoekers te inspireren om hun idee te adopteren en toe te passen.?
Voorbeelden
Hieronder de voorbeelden van de innovatieve initiatieven van collega?s:
Facebook advertising voor getuigen Amsterdamse zaak Nabiel Amzieb
Een lugubere zaak, een gevonden hoofd voor het waterpijpcaf? in Amstelveen. Wellicht daardoor hadden we het binnen 24 uur voor elkaar. Geweldige samenwerking tussen de TGO onderzoeksleider, het OM, afdeling communicatie en mijn kennis van social media. Mijn filosofie? Je moet gaan vissen waar de vissen zwemmen. Burgers zijn actief op Facebook dus zie dat als kans. U kunt dit in een mum van tijd ook zelf realiseren. Het is goedkoop (750 euro), heeft enorm bereik (116.523) en leverde tientallen tips op. Ik vertel u graag over de do?s en don?ts.
Mobiel medialab: kansrijk voor de opsporing
Contact: Ed Sabel (Programma Integraal Mediabeleid en Digitale Media, adviseur innovatie en burgerpanels)
Pas ??n keer is ons mobiele medialab ingezet voor?opsporing. Een gemiste kans want wij komen met onze grote bus letterlijk naar de plaats delict met alle beschikbare communicatietools. Dankzij samenwerking met de imam en met collega?s die Turks en Marokkaans spreken, bezochten in Amsterdam West 350 burgers onze bus om mee te denken over het oplossen van de moordzaak. Buurtbewoners kregen exclusieve beelden te zien. Dit alles leverde 19 bruikbare tips op. Onze tools gaan verder dan vragen naar daderinformatie. Denken in scenario?s, brainstormen, het kan allemaal.
Hand in hand kameraden: samenwerking opsporing en communicatie in Rotterdam
Contact: Angelique Chatta (eenheid Rotterdam, communicatieadviseur) en Jan-Tjeerd de Jong (eenheid Rotterdam, operationeel expert tactische opsporing)
Je hebt iemand in de top nodig die zorgt dat communicatie ook echt geoormerkte capaciteit heeft om de handjes te laten wapperen. Dankzij Piet Melse is onze organisatie zo ingericht dat communicatie ook ondersteunend kan zijn aan de opsporing. De opsporing wordt steeds enthousiaster over het samenwerken en de interventiemogelijkheden. Graag vertellen we u aan de hand van de praktijk hoe succesvolle samenwerking kan ontstaan. Snel kunnen acteren is een must.
OM: ga niet los in de media maar vlieg onder de vlag van opsporing
Contact: Diederik Greive (Openbaar Ministerie, hoofdofficier van justitie)
Opsporingsberichtgeving zet je in om zaken op te lossen. Een effectief opsporingsmiddel. Toch gaan we niet ?los? in de media. Opsporingsbelang en privacy moeten eerst afgewogen worden. Vertrouwen wek je met succesvolle vervolging. Op termijn dus, geen snelle imagowinst. Dat vereist recherchekunde, opsporingscapaciteit en communicatie skills. In de mix. Er zijn mooie communicatie-initiatieven maar geen solide opsporingsbasis. Er moet een breed pallet aan middelen komen. Van digitaal buurtonderzoek, ZSM communities, TGO platforms, een 24/7 politiekanaal tot cold case zaken op het scherm. Dit onder de vlag van opsporing.
Communicatie als interventie bij aanpak ondermijning
Contact: Marloes van Nistelrooij (RIEC Zeeland-West-Brabant en Oost-Brabant, communicatieadviseur)
Those who tell stories rule the world! We zijn het niet gewend, maar als overheid kunnen we veel vertellen over wat we doen. Vanuit het RIEC motiveren we partners om communicatie in te zetten als interventie bij de aanpak van ondermijnende criminaliteit. Er kan meer dan achteraf persberichten versturen. Durf specifieke doelgroepen te benaderen om zo gericht je doel te bereiken. Bijvoorbeeld door ondernemers in hun eigen blad te attenderen op de risico?s die kleven aan het zaken doen met bepaalde mensen. Gewoon door te doen, ontwikkelden we best practices voor het inzetten van communicatie als interventie en experimenteren we hiermee door.
Scenariodenken in mediastrategie Jumbozaak: won journalistiek prijs
Contact: Henk Deekens (eenheid Noord-Nederland, teamchef TGO)
Burgers beschermen en niet opsporing was onze eerste prioriteit. Op basis van onze 18 scenario?s hebben we gekozen om vooral de omgeving te alarmeren en burgers te vragen om mee te denken. Het mooie van deze zaak is dat deze crimineel een oude bekende is die zich van een nieuwe techniek bediende, bitcoins. We hebben hem gepakt door de combinatie van oud recherchewerk en nieuwe technologie?n. Samenwerking was onze sleutel tot succes. Zowel met Team High Tech Crime als met de afdeling communicatie. Daarom vind ik deze prijs voor onze communicatiemedewerkers ook echt verdiend.
Basisteam Almelo slagvaardig in opsporen dankzij Facebookpagina
Contact: Marleen Olde Heuvel (eenheid Oost-Nederland, hoofdagent)
Na vier jaar hebben we 9260 volgers. Wekelijks roepen we hun hulp in en daardoor valt er ook wekelijks wel een succesje te vieren. Een gestolen auto is teruggevonden en dankzij het sporenonderzoek is er een verdachte aangehouden. Van de 10 gevonden fietsen zijn er 7 terug naar de eigenaren. Een agressieve man is opgespoord die met een honkbalknuppel iemand te lijf was gegaan. Met twee collega?s uit blauw onderhouden wij de Facebookpagina. We kleuren niet buiten de lijntjes. Alles waar we niet zeker over zijn, leggen we voor aan onze chef. Mijn advies? Start ook een pagina, het is leuk en makkelijk te doen.
Participatieladder: kunnen we een treetje hoger?
Contact: Nicolien Kop (Politieacademie, lector criminaliteitsbeheersing en recherchekunde)
Uit onderzoek blijkt dat burgers de succesfactor zijn bij het opsporen. Welke mogelijkheden ziet u bij het actief betrekken van burgers bij de opsporing? Waar loop je risico? Van informeren, raadplegen en adviseren naar co-creatie met burgers. Dat zijn de 5 treden van de participatieladder. Lector Nicolien Kop van de Politieacademie heeft praktijkvoorbeelden per trede. Zij gaat met u in gesprek over de dilemma?s per trede. Bij welke trede ligt voor u de grens?
Digitaal buurtonderzoek: een nieuw veelbelovend tool
? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ? ?
Contact: Kees van der Kraan (eenheid Amsterdam, programmasecretaris stelselherziening geweldsaanwending) en Adrian Proos (directie communicatie IMDM, business consultant)
Jaarlijks voert de politie 60.000 buurtonderzoeken uit. Vandaag de dag gaat de politie nog altijd langs de deuren. Bewoners worden echter veelal niet bereikt. Aankomend najaar start een pilot die bewoners via de politie-app vraagt of ze iets (verdachts) gezien of gehoord hebben. Nee? Dan wordt er geen verder contact opgenomen met de bewoner. Ja? Dan wordt er contact opgenomen met de bewoner voor opsporingsinformatie. Het digitale buurtonderzoek is een enorme besparing op capaciteit. Doordat betrokken burgers direct bereikt worden, is de kans op kwalitatieve informatie en/of tips groter. Vanaf 1 januari 2017 kan deze tool landelijk worden ingezet.
Naming and shaming van subject in de media
Contact: Erie Hulleman (eenheid Oost-Brabant, ontkleurd projectleider en integraal programmaleider bij de taskforce BZ)
We konden hoog vliegen mede dankzij onze mediastrategie. Die hebben we ingezet als interventie bij de integrale aanpak van huisjesmelkers. Bewust bespelen van de publieke opinie om de ogen de goede kant uit te laten kijken. Is je doel naming en shaming via de krant, dan vergt dat professioneel omgaan met journalisten. Begrip hebben dat we beiden vanuit een andere professionele waarde werken: voor ons is geheimhouding essentieel maar voor de journalist openbaarheid. Dat vergt vooraf niet alleen vertrouwen in elkaar maar ook duidelijke afspraken wat ?off the record? wordt gezegd, dus niet in de krant kan.
Jongerenchat: vraag het de politie
Contact: Kristian Harmelink (eenheid Den Haag, schoolwijkagent)
Onze chat is een gat in de markt voor jongeren die geen contact met de politie hebben maar wel met vragen zitten. Over huiselijk geweld, wapens, dreiging dat een naaktfoto geplaatst wordt. Je vraag appen is laagdrempeliger dan naar het bureau gaan. Als het gaat om opsporingscommunicatie, proberen wij jongeren juist te informeren in de hoop dat ze geen slachtoffer worden. Zo houden we maandelijks thema chats op onderwerpen zoals geldezels, radicalisering en drank en drugs. Zo?n 80 jongeren per week bereiken we op onze twee avonden. We willen meer en daarom hebben we vloggers uitgenodigd om filmpjes te maken over specifieke thema?s.
Videoscreening in Oost: superservice aan de opsporing
Contact: Team Video Expertise Oost-Nederland – VIDEX
In een apart hoekje werkt het team Videx continu aan het bewerken van videobeelden voor onze rechercheurs. Stel: een ondernemer doet aangifte, dan bewerken deze mensen meteen de screenshots, YouTube filmpjes of beelden van social media. Alles waar rechercheurs wat mee kunnen, wordt geoormerkt, gearchiveerd en ingebed in de WPG. Deze service bespaart de opsporing veel capaciteit, de kwaliteit van de beelden is beter en ?last but not least?: beelden verdwijnen niet in laatjes.
Burgers in de bijzondere opsporing? Nieuwe kansen!
Contact: Frank Debije (Landelijke Eenheid, co?rdinator HUMINT)
Door het verbod op de inzet van criminele burgerinfiltranten raakte de inzet van burgers in de bijzondere opsporing deels buiten beeld. De opheffing van dit verbod cre?ert nieuwe mogelijkheden voor deze en andere bijzondere vormen van burgerparticipatie in de opsporing. Politie en OM bundelen hun expertise om een zorgvuldige en integere toepassing van de bijzondere opsporingsmethoden met burgers te kunnen garanderen.
Toekomstbestendig
Een impressie van het tweede opsporingscaf? in de reeks die de School voor Politie Leiderschap organiseert op verzoek van Wim van Amerongen (programmadirecteur Herijking Opsporing). Dit keer was het thema ?Opsporingscommunicatie?. Het worldcaf? is het tweede caf? in de reeks Opsporingscaf??s die de School voor Politieleiderschap samen met het programma Herijking Opsporing organiseert om de opsporing toekomstbestendig te maken. Coen Hoefnagel, als portefeuillehouder opsporing, vertelt in onderstaand?verslag wat hij het komende jaar wil bereiken.
Ambitie: verbinden van opsporing, communicatie en social media
Het wordt nu echt tijd om de idee?n rond opsporing, communicatie en social media om te zetten in toepasbare operationele activiteiten. Dit opsporingscaf? doet me denken aan oude tijden waarin minister de Cock niet alleen zijn successen vierde, maar ook op zoek was naar kritische reflectie aan de bar, in gesprek met ?burgers?. Het lijkt voor de opsporing haast ondenkbaar in deze tijd?
Wat heeft gemaakt dat de opsporing een licht autistische neiging heeft ontwikkeld in verbinding en relatie met de samenleving. Waarom zijn we (nog) niet in staat gebleken structureel sociaal of social burgers te betrekken. De opsporing heeft zichtbaar moeite zich aan te passen aan de veranderende omstandigheden in de fysieke maar zeker in de virtuele wereld. Dat wordt bevestigd in de zelfanalyse ?Handelen naar Waarheid?. Adaptie, leren en actiegerichtheid moeten worden vergroot om als opsporing effectief te kunnen blijven.
Mijn opvatting is dan ook dat de opsporing zich op dit thema 3-dimensionaal moet ori?nteren: Opsporing, tradionelere communicatie en de nieuwe vormen van social media niet als afzonderlijke elementen maar een samenhangend stelsel.
Ik heb dan ook een ambitie langs deze drie lijnen:
- De opsporing moet realtime in verbinding met de samenleving komen (fysiek en virtueel) door het aangaan van duurzame relaties met burgers en organisaties in netwerken en platforms;
- Opsporingscommunicatie als interventiestrategie moet ?standaard? worden: van een afzetlint op de PD naar een realtime virtueel toegankelijke PD en van een traditioneel buurtonderzoek in de fysieke wereld naar een digitaal buurtonderzoek in de virtuele wereld;
- De opsporing moet een herkenbaar gezicht in de samenleving krijgen door het vakmanschap lokaal, regionaal en landelijk weer herkenbaar aan het woord te laten.
Ik hoop dat we met elkaar de ?lef? hebben om een stap te zetten om opsporing, communicatie en social media aan elkaar te verbinden.
-?Coen Hoefnagel; sectorhoofd regionale recherche, eenheid Den Haag
Bronnen: Politieacademie
