Tagarchief: Twitter

Social Media als theater? – RT to Kill

De grap had zich moeten ontwikkelen aan de hand van drie getwitterde foto?s. Op de eerste was een geweer te zien, op de tweede een bloedend slachtoffer, en op de derde zat een jongen naast een politieauto op de grond.

Op 11 maart stond twitteraar @StillDMC ?s nachts voor een raam in de binnenstad van Los Angeles. Daar maakte hij een foto van zijn geweer. De loop stond gericht op ? wat leek ? een paar voorbijgangers die op een straathoek in de verte stonden. Om iets na middernacht twitterde hij bij de foto dat hij bij honderd retweets een voorbijganger neer zou schieten. Al snel had hij meer dan honderd retweets.
Een half uur later twitterde hij: ?Man down. Mission Completed.? Deze keer met een foto van een jongeman die op de grond lag, met zijn hand op zijn borst. Op de donkere, pixelige foto leek het alsof de man een wond op zijn borst had.
killDMC
De volgende dag werd de twintigjarige Dakkari McAnuff gearresteerd door de politie van Los Angeles. In het politierapport staat dat de rechercheurs afbeeldingen hebben gevonden van een onbekend soort geweer dat op verschillende straten in Los Angeles is gericht. @StillDMC?werd ontmaskerd als McAnuff en zijn verblijfplaats werd bevestigd. Rond het middaguur arriveerde de politie bij het appartementencomplex van de 22-jarige Zain Abbasi, waar McAnuff op dat moment over de vloer was.
Volgens Abbasi werd hij door de congi?rge van het gebouw naar diens kantoor geroepen, waar rechercheurs hem en een andere vriend in de boeien sloegen. Helikopters cirkelden boven het complex, sluipschutters stonden klaar op het gebouw aan de overkant en meerdere politiewagens blokkeerden de parkeerplaats.
De rechercheurs vroegen Abbasi om McAnuff naar beneden te roepen. Op het moment dat McAnuff het appartement uitkwam werd hij aangehouden door tien agenten, die met getrokken wapens op hem lagen te wachten. Ze doorzochten het appartement en vonden het wapen van de twitterfoto: een ongeladen luchtbuks.
De hele groep werd in de boeien geslagen en meegenomen. McAnuff werd gearresteerd ?op verdenking van criminele bedreigingen?. Zijn borgsom bedroeg 50.000 dollar (ongeveer 38.000 euro).
Het was allemaal bedoeld als grap, natuurlijk. Met hun vrienden Moe en RJ vormen McAnuff en Abbasi de groep MAD Pranksters. Het zijn jongens tussen de 19 en 22 jaar oud uit Houston, Texas. Ze zijn allemaal naar LA verhuisd om het te maken in de entertainmentindustrie. Dit was volgens Abbasi hun ontgroeningsstunt: een poging tot een ?social prank?.
Dat het allemaal een grapje was, had duidelijk moeten worden na drie tweets. De eerste tweet was een vage foto van een geweer en een dwingend verzoek. De tweede het bebloede slachtoffer en de laatste, elf uur na de tweede gepost ? een foto van McAnuff met zijn handen op zijn rug geboeid, naast een politiewagen en politieagent. De tekst bij de laatste tweet was:?Last night before I got arrested. SMH. Fuck whoever snitched. And Fuck LAPD!? The MAD Pranksters hoopten natuurlijk dat dit toneelstukje viral zou gaan. Wat dat betreft is ?100 RT?s and I?ll shoot? een hit. De grap werd duizend keer geretweet voordat Twitter McAnuff?s account blokkeerde. De tweets werden zelfs wereldnieuws.
In de media werd McAnuff afgeschilderd als een slapende moordenaar die elk moment kan kon toeslaan, ?f als een roekeloze klootzak. Maar overal werd het feit dat hij een speelgoedgeweer in zijn handen had nogal gebagatelliseerd. De tweet leek een blik op een verontrustende toekomst. Moordenaars in spe zouden worden aangestuurd door vreemden via social media. Moderne gladiatoren zouden strijden in een digitaal Colosseum met een voyeuristisch massapubliek.
De gamificatie van moord
De MAD Pranksters zijn ervan overtuigd dat hun stunt overduidelijk een grap was en dat de LAPD dat al wist voordat McAnuff werd gearresteerd. En als de politie dat niet wist, dan hadden ze dat volgens de Pranksters wel moeten weten. De LAPD beweert dat het de aanwijzingen dat het allemaal een grap was heeft bijgehouden.
?De LAPD heeft alles overdreven. Ze hebben het leven van mijn vrienden en mij in gevaar gebracht en ons dwarsgelegen om ervoor te zorgen dat we geen ?Fuck LAPD? konden twitteren,? schreef Abbasi in een e-mail. ?De politie heeft veel tijd en geld gestoken in deze hele operatie, alleen maar zodat de MAD Pranksters niet van dat recht gebruik konden maken? Ik probeerde mijn vragen over de operatie rondom de Pranksters aan wat rechercheurs van de LAPD te stellen, maar alleen het PRteam was bereid over de zaak te praten.?Het getwitterde plaatje werd gezien als een ernstige dreiging. Daarom werden agenten op onderzoek uitgestuurd,? vertelde een woordvoerster me. ?We hebben agenten die sociale media in de gaten houden. Tijdens hun ochtendroutine vonden ze deze tweet.?
Het verhaal van The MAD Pranksters roept vragen op over hoe de politie moet omgaan met onderzoeken naar dreigingen via internet. Het social media landschap is onbetrouwbaar, luidruchtig en groeit met de dag. Wat zouden politieagenten moeten weten voordat ze hun wapens mogen trekken?
?We hebben geen wetten overtreden, we maakten gewoon een grap,? vertelde McAnuff.
Dat is natuurlijk een behoorlijke juridische discussie. Op dit moment behandelt het Amerikaanse Hooggerechtshof de vraag of en wanneer online bedreigingen als crimineel moeten worden gezien, en wanneer ze onder de vrijheid van meningsuiting zouden moeten vallen. Anthony Elonis uit Pennsylvania schreef bijvoorbeeld een paar supergewelddadige raplyrics en zette ze op Facebook. In de teksten beschreef hij tot in gruwelijke details hoe hij zijn vrouw en vroegere collega?s zou vermoorden. Elonis bracht vervolgens een paar jaar in een cel door voor het schrijven van zijn facebookposts.
Ondertussen worden stunts als die van de Pranksters steeds populairder. De dubieuze online bedreigingen zijn nog steeds relatief nieuw voor justitie. Tot dusver hebben de autoriteiten geprobeerd een balans te zoeken tussen het toelaten van onvermijdelijk, dom en vooral onschadelijk gedrag en het aanpakken van werkelijk gevaar.
?Er is een categorie binnen vrije meningsuitingen, en dat zijn werkelijke bedreigingen? zegt Clay Calvert, een professor aan de Universiteit van Florida. Hij richt zich op media- en communicatievraagstukken. ?Normaal gesproken zou een redelijk persoon een uitspraak kunnen onderscheiden van dreiging of gevaar.? Dat klinkt een beetje dubbelzinnig, en dat is het ook. ?De definitie van een werkelijke dreiging is helaas
niet echt duidelijk,? zei Calvert.
De MAD Pranksters merken op dat ze de agent die die zijn auto aan hen leende als decorstuk voor hun laatste tweet, precies hebben uitgelegd wat ze van plan waren. Het geweer was overduidelijk nep en zo ook de schijnbare moord. In andere woorden: de LAPD had moeten weten dat nooit een echte dreiging is geweest.
Abbasi beweert dat een van de rechercheurs het kantoor binnenliep waar ze werden vastgehouden, vlak voordat zijn vriend McAnuff werd gearresteerd. Daar zag hij Moe, degene die de het lijk speelde, en zei: ?Oh kijk, daar hebben we de dode.? In het dossier van de Pranksters staat dat er meer dan zestien uur was verstreken tussen de eerste tweet en het arrest. Dat lijkt meer dan genoeg tijd om contact op te nemen met de agent die op de foto van de derde tweet staat en om een wapenexpert naar het wapen op de foto te laten kijken. Volgens een agent van de LAPD werd de tweet om half tien ?s ochtends ontdekt. Dus zelfs na het ontdekken van de tweet duurde het nog drie?nhalf uur voor er iemand werd gearresteerd, volgens Abbasi.
De LAPD zag zich blijkbaar wel genoodzaakt om genoeg agenten om een klein drugscartel op te rollen op de Pranksters af te sturen. Volgens Abbasi waren er zelfs helikopters en sluipschutters. Het meest opmerkelijke detail van de hele operatie was inderdaad dat de LAPD de jongens onder schot hield. Op het politiebureau zei een vrouwelijke agent tegen hem: ?Ik had je in mijn vizier. Als je dat balkon op was gelopen met dat speelgoedpistool had ik je kop eraf geknald.?
Deze jongen had dus gedood kunnen worden voor het twitteren van een foto van een luchtbuks.
De woordvoerster van de LAPD zei dat ze me geen details kon geven over de operatie die geleid heeft tot de arrestatie van McAnuff.
Grap of niet, de stunt toont een verontrustende blik op een toekomst waarin moordenaars sociale media gaan gebruiken. Twitter, Facebook en YouTube hebben wereldwijd nu al miljarden gebruikers. Die gebruikers schrikken er niet voor terug om de meest bizarre, verregaande acties te posten om likes en volgers voor zich te winnen. De 22-jarige Elliot Rodger, bijvoorbeeld, die in mei zes mensen doodschoot in Californi?. Ook hij had een behoorlijk publiek op sociale media.
Uit onderzoek is gebleken dat zeker jongeren vatbaar zijn voor online groepsdruk. Dat is waarschijnlijk de reden dat er een video bestaat van een meisje dat haar eigen tampon doorslikt. En een filmpje van een kind dat zijn eigen ontlasting eet met een ijsje. Door onze drang tot realtime zelfpromotie, zou het groeiende aantal mensen dat er alles aan doet om aandacht te krijgen ons niet moeten verbazen. Niemand van deze mensen zal een papiertje ondertekenen waarin staat dat niemand gewond raakt.
McAnuff en zijn vrienden hadden geluk, gezien de omstandigheden. Enkele dagen na zijn vrijlating kreeg hij bericht dat er geen aanklacht werd ingediend. Daarbij is er niemand neergeschoten door scherpschutters van de LAPD.
?Er zullen zeker meer ?chte bedreigingen komen waarbij sociale media zoals Facebook en YouTube een rol spelen,? vertelt Calvert. ?Dit is weer een voorbeeld van de rechtspraak die de technologie moet inhalen.? We moeten bepalen hoe we een grap van een bedreiging kunnen onderscheiden. Dat kost tijd, die nieuwsconsumenten niet altijd hebben. @StillDMC?s grap mag dan roekeloos en gevaarlijk zijn geweest, maar het is maar een voorbode van wat er komen gaat.

?Jurisprudentie

Vorig jaar werd een 20-jarige studente Caleb Clemmons gearresteerd voor het plaatsen van wat hij?experimentele fictie noemde op Tumblr. Hij schreef: “Hallo. mijn naam is irenigg en ik ben van plan op Georgia Southern kapot te schieten. Geef dit door om te zien of het invloed heeft. Om te zien of ik word gearresteerd. “Binnen enkele uren werd Clemmons inderdaad gearresteerd en bracht zes maanden in de gevangenis door voordat hij?zichzelf schuldig pleitte van terroristische dreigingen. De politie doorzocht zijn huis en vond geen wapens of enig verder bewijs van de intentie om kwaad te doen.

Slechts enkele maanden daarvoor, was er een Texaaanse tiener in de gevangenis gezet voor het maken van een (volgens hem) sarcastische opmerking op Facebook in een?discussie over een video game. ‘Oh ja, ik ben echt gek in mijn?hoofd: ik ga een?school vol kinderen kapotschieten en eet hun nog kloppende harten” met de toevoeging van een “LOL ” (Laughing Out Loud). In de gevangenis werd hij zo depressief dat hij op de zelfmoord risicoafdeling geplaatst werd.

Echte dreigingen zijn er natuurlijk ook veel. Zo zijn in het Verenigd Koninkrijk twee mannen gearresteerd voor het maken van herhaalde bedreigingen voor een vrouwelijke journalist op Twitter. Daarop paste Twitter haar eigen beleid aan en bood het meer mogelijkheden om misstanden ook te melden.

Bronnen: VICE, Motherboard, DeStandaard, Joop

De vermissing van de broertjes Ruben en Julian

In de publicatie Lessen uit crises en mini-crises 2013 (publicatie oktober 2014), wordt van elk van?18 kleine?en grotere crises die speelden in 2013?een korte beschrijving?gegeven, waarna een of meerdere dilemma?s aan de orde komen. Het gaat dan?bijvoorbeeld om de rol van procedures, het omgaan met maatschappelijke onrust, de beeldvorming in de media en ook de rol van de sociale media. ?Het gaat er hierin vooral om?cruciale dilemma?s in kaart te brengen en antwoord te geven op de vraag waarom?zaken gaan zoals ze gaan. Niet oordelen, maar verklaren en inzichtelijk maken, is de leidraad.?De publicatie, een vervolg op de editie van 2012, is een initiatief van het?lectoraat Crisisbeheersing van het Instituut Fysieke Veiligheid?(IFV) en de?Politieacademie.?

De vermissing van de broertjes Ruben en Julian

Wouter Jong, Michel D?ckers, Jorien Holsappel 8.1 Inleiding Op dinsdagochtend 7 mei 2013 wordt in het recreatiegebied het Doornse?Gat het lichaam van een 38-jarige man uit Vleuten aangetroffen. Het?blijkt de vader te zijn van de 9-jarige Ruben en de 7-jarige Julian uit?Zeist. De jongens zijn een dag eerder voor het laatst gezien in gezelschap?van hun vader. Hun ouders zijn gescheiden. Omdat elk spoor?van de kinderen ontbreekt, roept de moeder via haar Facebookpagina?de hulp in van het publiek. Wat volgt is een zoektocht van bijna twee?weken die de gemoederen landelijk, en zelfs in het buitenland, flink?bezighoudt. In dit hoofdstuk staat zowel de zoektocht naar de verdwenen jongens?als de nasleep centraal. Het mysterie rondom de vermissing, de?bezorgdheid over het lot van de kinderen en de uiteindelijke, trieste ontknoping?maken de casus tot een drama voor alle direct betrokkenen.?Dat dit drama daarnaast een buitengewoon sterke collectieve dimensie?kreeg, plaatste het openbaar bestuur verschillende momenten voor?afwegingen tussen individuele en collectieve belangen, tussen betrokkenheid?en veiligheid. Op deze afwegingen wordt in dit hoofdstuk uitvoerig ingegaan. Het hoofdstuk is gebaseerd op gesprekken met enkele?politiefunctionarissen en informatie uit diverse media. 8.2 Feitenrelaas Het is dinsdagavond 7 mei 2013 wanneer de moeder van Ruben en?Julian op haar Facebookpagina foto?s plaatst van haar zoontjes. iris_ruben_julian_zeist_doorn_vermist_broers Ze schrijft: ?Alsjeblieft, wil iedereen uitkijken naar mijn kleine mannetjes,?ze worden sinds gisterochtend vermist.? Het is voor de buitenwereld?het eerste signaal dat er iets bijzonders aan de hand is. Twee jongens?van 7 en 9 jaar die al bijna twee hele dagen worden vermist, is nieuws?dat de aandacht trekt. Die avond en de daarop volgende nacht wordt het Facebookbericht 17.000 keer gedeeld. Ook op Twitter vindt het bericht?alras zijn weg. In de loop van dinsdagavond wordt ook de context van de vermissing?duidelijk. De vader van Ruben en Julian is ?s ochtends dood aangetroffen?in het Doornse Gat, een recreatiegebied halverwege Doorn?en Leersum. Hij blijkt zichzelf van het leven te hebben beroofd. Als de?politie in de loop van de dag de nabestaanden informeert, wordt duidelijk?dat de kinderen hun vakantie bij hem zouden doorbrengen. Van de?kinderen ontbreekt op dat moment elk spoor. In het bos vindt een grote?zoekactie plaats, met honden, politiehelikopter en bijstand van mariniers?van de in Doorn gelegen Van Braam Houckgeestkazerne. Om?01.13 uur ?s nachts wordt een Amber Alert uitgegeven, waarin wordt?opgeroepen naar de jongens uit te kijken. In de dagen die volgen blijft de politie zoeken naar informatie over?waar de vader van Ruben en Julian de laatste uren met zijn zoons is?geweest. Op woensdag 8 mei blijkt uit camerabeelden van een tankstation?bij het Limburgse Neerbeek dat de vader daar maandagavond?nog heeft getankt. Op de beelden is niet te zien of de jongens op dat?moment in de auto zaten. Voor het onderzoek is het een complicerende?factor, omdat hiermee in principe het hele gebied tussen het Doornse?Gat en het 180 kilometer verderop gelegen Neerbeek potentieel zoekgebied?is. De politie start die avond een zoekactie in het Bunderbos nabij?Elsloo, maar ook daar wordt geen spoor van de kinderen gevonden. twitter Ondertussen gebeurt tevens het nodige online. Nadat bekend is geworden?dat twee jongens worden vermist, helpen diverse mensen om de?zaak onder de aandacht te brengen. Een van hen is Hans Huizinga,?een betrokken burger die via het twitteraccount @JulianRubenNL informatie?verzamelt en filtert. De familie van de broertjes is door hem?over zijn initiatief ge?nformeerd. Uiteindelijk groeit zijn initiatief uit?tot een team van elf personen dat de klok rond online de informatievoorziening?over de vermissing ter harte neemt. Ook beheren zij een?Facebookpagina?en worden als spin-off Duitse en Belgische twitteraccounts?aangemaakt.

De reguliere media storten zich mede naar aanleiding van het?Amber Alert eveneens op de vermissingszaak. De directeur van de?basisschool van de broertjes staat de media na de meivakantie te woord?en laat weten dat de school probeert om de lessen zo gewoon mogelijk?door te laten gaan. Ook Jeugdzorg wordt bevraagd. Die bevestigt dat?het gebroken gezin bij de instantie bekend was, maar wil verder niet?inhoudelijk op de zaak ingaan.

Op donderdag 9 mei verschijnt op Facebook voor het eerst een oproep?van een inwoner uit Utrecht om te helpen zoeken in het Doornse Gat.?Om acht uur ?s avonds melden zich daar tientallen mensen. Zij worden?begeleid door de politie en een boswachter die het gebied goed kent. De??burgerzoektochten? nemen in de dagen daarop een hoge vlucht. Her?en der ontstaan groepen burgers die tips natrekken en in de bossen op?zoek gaan naar sporen die de zaak tot een oplossing kunnen brengen.

Vermissing-Ruben-en-Julian

In sommige gevallen melden zich zo?n honderd mensen die ? soms?met kinderen ? de bossen in trekken. De politie speelt hier in eerste?instantie ad hoc op in, maar onderkent al snel de noodzaak om de initiatieven?te kanaliseren. Met onder meer de hulp van medewerkers die?zijn aangesloten bij de Landelijke Organisatie van Politie Vrijwilligers?worden de burgers begeleid en wordt bepaald welke zoekgebieden voor?hen worden opengesteld.

Het programma Opsporing Verzocht besteedt op dinsdag 14 mei?aandacht aan de zaak. Enkele dagen later, aan het begin van het?Pinksterweekend, laat de politie weten dat het totaal aantal tips in
de zaak op bijna 3000 staat. De doorbraak in het onderzoek komt op?Eerste Pinksterdag, zondag 19 mei 2013. Om 17.15 uur maakt de politie?bekend dat een voorbijganger in het buitengebied van het Utrechtse?dorp Cothen (gemeente Wijk bij Duurstede) twee lichamen heeft aangetroffen.?Ook zijn daar de spanbanden aangetroffen waar de politie?naar op zoek was. Het versterkt het vermoeden dat het om de twee vermiste?jongens gaat. Alle wegen richting de plaats delict en een deel van?het nabijgelegen Amsterdam-Rijnkanaal worden afgezet. ?s Avonds om?23.00 uur vindt op het hoofdbureau van de politie in Utrecht een persconferentie?plaats.

Persconferentie over de gevonden lichaampjes van Ruben en Julian:

Burgemeester Janssen, hoofdofficier van justitie Bac?en korpschef Barendse bevestigen het nieuws waar heel Nederland op?dat moment al ernstig rekening mee houdt: de lichamen zijn naar alle?waarschijnlijkheid van de vermiste broertjes. Er kan op dat moment?echter nog geen definitief uitsluitsel worden gegeven, omdat de lichamen?lange tijd in het water hebben gelegen. Een nadere analyse op?basis van DNA door het Nederlands Forensisch Instituut (NFI) zal?moeten uitwijzen of het inderdaad om de broertjes gaat.

Tijdens de persconferentie betuigt vervolgens burgemeester?Janssen zijn medeleven met de familie van de vermiste jongens en?dankt, mede namens de familie, iedereen die heeft meegewerkt aan
de zoektocht. Ook bedankt hij de media voor de manier waarop zij over?de vermissing hebben bericht. Tot slot kondigt hij aan dat de gemeente?zich met maatschappelijke organisaties zal buigen over de manier?waarop de verwerking de komende dagen zal worden vormgegeven.

De volgende dag, maandag 20 mei, opent in Zeist de St. Jozefkerk?haar deuren voor gebed en bezinning. In Cothen wordt een minuut stilte?gehouden bij de Trekkertrek, die traditioneel op Tweede Pinksterdag?plaatsvindt. Op dinsdag 21 mei komt de politie met de bevestiging dat?de lichamen volgens het NFI inderdaad die van Ruben en Julian zijn.?In de gemeentehuizen van Zeist en Wijk bij Duurstede worden condoleanceregisters?geopend; ook online verschijnen condoleanceregisters.

De moeder van de overleden broertjes ontvangt persoonlijke brieven?van koning Willem-Alexander, premier Rutte, de commissaris van?de Koning en enkele ministers. De gemeente Zeist overlegt met haar,?de school, de voetbalclub en andere betrokkenen over de wijze van herdenken.?Uiteindelijk wordt besloten geen stille tocht te organiseren,?maar voor een alternatief te kiezen. De nabestaanden doen een oproep?om zondagavond tussen 19.00 en 20.00 uur een kaarsje aan te steken?en thuis voor het raam te zetten.

Op 27 mei 2013 vindt in Zeist de begrafenis plaats van Ruben en?Julian. De stoet gaat langs de school, waar kinderen een afscheidsgroet?geven met rode en blauwe lintjes, de lievelingskleuren van Ruben en?Julian. In een legervoertuig worden de lichamen overgebracht naar?de begraafplaats in Zeist. De begrafenis vindt vervolgens in besloten?kring plaats.

8.3 Dilemma

In Nederland vinden met enige regelmaat gezinsdrama?s plaats. Het?zijn tragische geschiedenissen die afbreuk doen aan ons beeld van?het gezin als veilige omgeving. In de meeste gevallen zijn dergelijke?incidenten slechts kort in het nieuws en blijft de impact beperkt tot de?naaste omgeving. In het geval van de moord op Ruben en Julian was?dat anders. Door de lange periode van vermissing, de vele vraagtekens?rond hun verdwijning en de grote media-aandacht toonde Nederland?een ongekende betrokkenheid. De ?explosie? op Facebook en Twitter?was een uiting van medeleven, die vervolgens tot concrete acties leidde.?Burgers mobiliseerden zich en startten her en der zoekacties. Het?plaatste gemeente en hulpdiensten voor nieuwe uitdagingen. Want?enerzijds kon de politie baat hebben bij de hulp van het publiek, anderzijds?zouden ongeco?rdineerde zoektochten het opsporingsonderzoek?juist kunnen verstoren en zelfs schaden. Daarnaast is er de fundamentele?vraag over wederkerigheid, die vaker gesteld kan worden ten?aanzien van burgerparticipatie, en in de nasleep van deze gebeurtenis?kwam nog een ander dilemma naar voren. De balans tussen de belangen?van de directe nabestaanden en de collectieve vormen van rouw?elders in het land. Ook hier gaan we in de analyse nader op in.

image-3815632

4 Analyse

4.1 Online en offline impact

De publieke betrokkenheid was groot vanaf het moment dat de moeder?van Ruben en Julian haar oproep via Facebook de wereld in stuurde.?De attentiewaarde bleef gedurende de hele vermissing hoog; vanaf het?eerste bericht tot en met het nieuws over de vondst van de lichamen in?Cothen. Dat het nieuws van de vermissing verder ging dan de reguliere?kring van nabije vrienden en dorpsgenoten is drieledig te verklaren.?Het nieuws was mediageniek, de vermissing hield lang aan en het?raakte, in potentie, een groot deel van het land.

Allereerst de mediagenieke elementen. De raadselachtige verdwijning?van twee jonge kinderen waarvan de vader zichzelf van?het leven had beroofd, vormde van meet af aan een voedingsbodem
voor speculatie.

Daarbij speelde mee dat verdwijningen van kinderen?tot de verbeelding spreken. Denk aan de media-impact van de vermissingen?van Lusanne van der Gun uit Oldeberkoop (2003), Milly?Boele uit Dordrecht (2010) en Anass uit Wassenaar (2013). Daarnaast?zullen velen zich hebben herkend in de aanleiding van het verhaal:?twee ouders die met elkaar in scheiding liggen en ruzie maken over
het lot van de kinderen. In combinatie met de radeloosheid die uit het?eerste Facebookbericht van de moeder sprak, vormde dat een ?ergst?denkbare nachtmerrie?.

Als tweede element speelde mee dat de vermissing wekenlang aanhield,?waardoor het raadsel eerder groter dan kleiner werd. Sporen liepen?dood. De tijdslijn van de route die de vader die bewuste nacht had afgelegd, bevatte gaten. Het werd een puzzel die onopgelost bleef. Het?bevatte ingredi?nten die doen denken aan de ontvoering van Gerrit-Jan Heijn in 1988 of, meer recent, de vermissing van het toestel van?Malaysia Airlines in 2014. In de huidige casus versterkte de lange duur?van de raadselachtige verdwijning de mediagenieke kant. Geen andere?verdwijning op Nederlandse bodem heeft recent geleid tot een vergelijkbare?onrust. Tot slot speelde mee dat het zoekgebied zich over een groot?deel van het land uitstrekte. Alles tussen het Doornse Gat en Neerbeek?werd potentieel zoekgebied. Daarmee kwam de casus voor veel mensen?letterlijk ?heel dichtbij?. Want mogelijk was de vader langs hun huis?gereden of waren de kinderen onderweg in hun dorp begraven. Het?voedde als het ware op grote schaal een gevoel van betrokkenheid.

Amber Alert

Op de avond van het Facebookbericht was er online de nodige aandacht?voor de vermissing, mede vanwege het mediagenieke karakter van het?nieuws: het was een ?bijzonder verhaal?. Alle scenario?s stonden die?avond nog open; onbekend was welk strafbaar feit achter de vermissing?schuilging. De kinderen konden op een onbekende locatie zijn ondergebracht,?maar ook zijn omgebracht. Het nachtelijke Amber Alert?bracht de vermissing breder onder de aandacht. Het zorgde ervoor dat?de reguliere media de vermissing de volgende ochtend in de journaals?meenamen. Daarmee werden ook de mensen bereikt die niet op sociale?media actief zijn of het nieuws de avond ervoor hadden gemist. Volgens?de inzetcriteria is een Amber Alert gewenst als wordt gevreesd voor het?leven van of voor ernstig letsel bij de vermiste minderjarige(n). Voor?een Amber Alert is toestemming nodig van de ouder(s) of wettelijk?vertegenwoordiger van de vermiste minderjarige(n). In deze casus?werd aan beide criteria voldaan (zie de?criteria van Amber Alert). Alles werd uit de kast gehaald om de?broertjes te vinden, al leert de ervaring dat een Amber Alert de grootste?toegevoegde waarde heeft in een periode tot enkele uren na de vermissing.?Die eerste uren waren in deze casus reeds verstreken, omdat pas?aan het einde van de middag duidelijk werd dat de twee jongens aan de
zorg van hun vader waren toevertrouwd ten tijde van zijn zelfmoord en?sinds het aantreffen van zijn lichaam al bijna 18 uur verstreken waren?toen het Amber Alert uitging. Mogelijk viel er op dat moment weinig?meer van te verwachten. In een eigen evaluatie gaf de politie aan dat?toch is besloten het Amber Alert uit te geven, omdat voor het leven van?de jongens werd gevreesd.

4.2 Burgerzoektochten

Mobilisatiekracht van het volk

Al op dinsdagavond 7 mei dienden de eerste burgers zich aan bij het?Doornse Gat om daar te helpen zoeken naar de twee vermiste broertjes.?Deze zoektochten namen in de dagen en weken erna een hoge?vlucht. Via de online media werden zoektochten georganiseerd, die her?en der honderden mensen op de been brachten om bospercelen uit te?kammen. Soms gingen hele gezinnen het bos in om te helpen zoeken.?Dergelijke burgerhulp bij vermissingen was geen nieuw fenomeen. Zo?leidde een vermissingszaak van de 10-jarige Michael uit Luttelgeest in?februari 2012 nog tot een grote zoekactie in en rond het dorp. Toen bleef?de zoektocht echter beperkt tot de dorpsbewoners. Een paar maanden?later startten vrienden van de vermiste Gino van Montfort uit Goirle?een zoektocht rond Beringe. In beide gevallen waren de zoektochten?van korte duur, omdat de lichamen na een aantal dagen werden gevonden,?nabij de plek waar zij voor het laatst waren gezien.

In dit geval was de massaliteit waarmee werd gezocht een onderscheidende?factor ten opzichte van eerdere zoekacties. Het potenti?le?zoekgebied was ook groter dan bij voorgaande vermissingen en?daardoor konden burgers op meerdere plekken in het land hun hulp?aanbieden.

Voor sommigen werd het zelfs een bijzondere besteding?van de meivakantie (wat niets afdoet aan de oprechtheid waarmee werd?gezocht).?Wanda van den Bovenkamp ? een vriendin van de moeder ? was?een van de initiatiefneemsters die via haar Facebookpagina voor de?Utrechtse Heuvelrug op de eerste avond een impulsieve oproep deed?om te komen helpen. Er kwamen zestig mensen op af. In Nieuwe Revu (?Mijn bos is mijn bos niet meer?, 21 mei 2013) vertelde zij erover:

?Ik kwam er meteen achter dat het allemaal niet zo makkelijk is. Er?stond een mediacircus voor mijn neus. Ik moet met dingen rekening?houden waar ik nooit aan had gedacht. Wild dat wordt opgejaagd,?allerlei priv?percelen in het bos, de techniek van het uitlijnen, boswachters?die niet zo blij zijn (red.: het ging hier om een rookverbod in?het bos en de tijdsblokken waarin gezocht mocht worden). Het ging?met vallen en opstaan.?

Het perspectief van de politie

De burgerzoektochten wierpen bij de autoriteiten nieuwe vragen op:?Hoe kunnen de goede intenties van burgers worden gekanaliseerd als?zij en masse op meerdere locaties willen helpen? De politie zocht naar?een passend antwoord. Het was niet dat bij voorbaat afwijzend op de?zoekacties werd gereageerd, maar voor de politie waren de forensische?afwegingen leidend. Waar het publiek mogelijk denkt ?baat het niet,?dan schaadt het niet?, gelden er vanuit forensisch belang andere afwegingen.?Wat in dat opzicht schadelijk is, is voor het publiek niet altijd?evident. Om een situatie volgens de forensische normen af te handelen,?wordt bij voorkeur eerst de eigen mobiele eenheid (ME) ingezet.?De ME heeft voldoende capaciteit om percelen te doorzoeken, is ervoor
opgeleid en weet wat te doen als er mogelijke sporen worden aangetroffen.?Ook kunnen ? zoals ook is gebeurd ? gespecialiseerde eenheden?van Defensie worden ingezet. Daarnaast zijn er bij een zoekstrategie?soms operationele afwegingen die de politie niet altijd met het publiek?zal willen delen. Mogelijk is er sprake van een medeverdachte of zijn?andere scenario?s denkbaar en komen grote zoekacties van burgers?op een bepaalde plek of tijd slecht uit. De inzet van lijkenhonden is bijvoorbeeld?pas optimaal als het ontbindingsproces op gang is gekomen.?Het is onkies om dergelijke informatie tijdens een grootscheepse?zoektocht te delen, terwijl de afwegingen om dit type speurhonden?direct na een vermissing in te zetten, legitiem kunnen zijn. Tot slot?spelen soms ethische aspecten mee. In dit geval was het twijfelachtig of?mensen beseften wat zij mogelijk zouden kunnen aantreffen. Maar in?hoeverre moeten mensen op de eventuele consequenties van hun zoektocht?worden geattendeerd? De boodschap dat men zich moest realiseren?dat meezoekende kinderen stoffelijk overschotten zouden kunnen?aantreffen, kon betuttelend overkomen, terwijl de deelnemers aan de?zoekacties?? zeker in het begin ? lang niet altijd leken te beseffen dat hier een gerede kans toe bestond. Ouders met kinderen maakten er een?alternatief ?dagje uit? van.

Samenwerking tussen burger en politie

Voor de politie was het duidelijk dat de spontaan aangeboden hulp ?niet?te stoppen? was. Het negeren van de burgerhulp zou bij het publiek niet?in goede aarde vallen, ook al had de politie zijn eigen afwegingen om er?terughoudend mee om te gaan. Er werd gezocht naar een middenweg,?waarin de publieke acties werden begeleid door ervaren politieagenten?die enige structuur aanbrachten in de zoekacties. Hierin was een?belangrijke rol weggelegd voor de politievrijwilligers. Maar net als voor?de burgers was het ook voor de politie een proces van vallen en opstaan.
Zo zijn de politievrijwilligers soms zonder stafkaarten met grote groepen?mensen op pad gestuurd, in gebieden waarvan later bleek dat die?eerder al door de ME en mariniers waren doorzocht. In de teams kregen?politievrijwilligers te maken met zoekers van allerlei pluimage;?van ervaren Afghanistanveteranen tot huisvrouwen en studenten. Ze?structureerden de zoekacties door vooraf een briefing te geven, waarin?zij uitleg gaven hoe het zoeken in zijn werk zou gaan. Ook werd afgesproken?om tijdens het zoeken geen foto?s op sociale media te plaatsen,?om te voorkomen dat de moeder en familieleden van Ruben en Julian?eventueel via de sociale media nieuws zouden vernemen.

Na een wat rommelige start kwam er gaandeweg meer structuur?in de samenwerking tussen burgers en politie. De initiatiefnemers?stemden zoekacties af met de politie, om te voorkomen dat het rechercheonderzoek?in de wielen werd gereden. Er is ook nadrukkelijk ontmoedigd?om op eigen houtje te gaan zoeken. Het twitteraccount en?de Facebookpagina van @JulianRubenNL speelden hierbij een steeds?grotere?co?rdinerende rol. De kracht van de burger deed daarmee?online en offline zijn werk; de offline burgerhulp werd door medeburgers?via sociale media gekanaliseerd. Er ontstond uiteindelijk een?modus waarin burgers, na overleg met de politie, de ruimte kregen om?her en der in het land zoekacties op touw te zetten.

Het dilemma van de wederkerigheid

In het verlengde van de burgerzoektochten ontwaren we een interessante?kwestie: wederkerigheid. Burgers ondersteunden het zoekproces,?maar wat kregen ze daarvoor terug? Een terugkomsessie voor iedereen?die had geholpen, op de hoogte gehouden worden over de voortgang,?een dankbrief of een lintje? Verwachtingen blijven vaak onuitgesproken,?maar er zullen verschillende motivaties een rol gespeeld hebben,?zoals het uiten van meeleven, de kans om onderdeel van iets groters?te zijn, een spannend uitstapje, of de hoop op meer informatie over de?stand van zaken, of waardering. Hoe dan ook, mensen zijn bereid om?het risico te nemen. Daarin ligt voor de overheid een dilemma: een?overheid die actief het belang van zelfredzaamheid en burgerparticipatie?belijdt, draagt onverminderd een verantwoordelijkheid voor de?redzamen die (uiteindelijk) niet veerkrachtig blijken. De reciprociteit?omvat in wezen dat de burger capaciteit aanbiedt, maar er daarbij impliciet
van uit gaat dat hij of zij op de overheid kan terugvallen wanneer?hij of zij schade ondervindt. In dit geval houdt de wederkerigheid in dat?de overheid garant moet kunnen staan voor passende nazorg, mocht?dit nodig blijken. Inzet vanuit Slachtofferhulp Nederland, veelal geactiveerd?vanuit de blauwe kolom, behoort tot het standaardrepertoire.?De Nederlandse samenleving kent bovendien een zorgsysteem dat is?ingericht op het faciliteren van die reciprociteit (ook al wordt de term?wederkerigheid traditioneel niet gebruikt in combinatie met de grondwettelijke
plicht van overheden om de ?gezondheid der ingezetenen? te?bevorderen). Mochten mensen problemen ontwikkelen tijdens het verlenen?van burgerparticipatie die zij niet op eigen kracht ? dus ook niet?binnen eigen sociale kring ? kunnen oplossen, dan bestaat er een vangnet?in de vorm van professionele hulp- en zorgverleners. Het is niet?zozeer paternalistisch dan wel verstandig om mensen die inderdaad?worden blootgesteld aan een schokkende omstandigheid (het aantreffen?van kinderlichamen valt daar zeker onder, maar misschien ook het?niet vinden, hoop houden en vervolgens erachter komen dat ze tientallen?kilometers verderop liggen) te informeren over mogelijke reacties,?met de toevoeging dat die overwegend vanzelf verdwijnen. Voor de vinders?van de lichamen ligt dat vermoedelijk meer voor de hand dan voor?specifieke groepen vrijwillige zoekers. Hoe het ook zij, gedragstips hoe?met een schokkende gebeurtenis om te gaan, ook als eigen kinderen?zijn blootgesteld, kunnen eenvoudig worden verstrekt (helemaal als de?zoektocht onder co?rdinatie plaatsvindt). Mochten reacties na ongeveer?een maand niet minder worden, is een bezoek aan de huisarts aan te?bevelen. En als dat ontoereikend is, voert de verwijslijn verder.?De hier geschetste redenering is verder uitgewerkt in de ?Multidisciplinaire richtlijn psychosociale?hulp bij rampen en crises? (Impact, 2014).

3 Nafase

De ontknoping

Toen de politie op zondagmiddag 19 mei 2013 bekend maakte dat in het?buitengebied van Cothen twee lichamen waren aangetroffen, barstte?het speculatiecircus los. Het duurde uiteindelijk tot 23.00 uur ?s avonds?voordat de driehoek (de burgemeester van Zeist, de hoofdofficier?van justitie en de chef van de politie-eenheid Midden-Nederland)?in Utrecht toelichtte dat het ? zoals iedereen op dat moment al vermoedde?? hoogstwaarschijnlijk ging om de lichamen van Ruben en?Julian. Dat het niet met zekerheid kon worden gesteld, kwam doordat?de lichamen lange tijd in het water hadden gelegen en in staat van ontbinding?waren. Op basis van DNA-onderzoek werd de identiteit later?bevestigd. In de persconferentie stond hoofdofficier Bac stil bij de vraag?of de autoriteiten niet eerder op de avond naar buiten hadden kunnen?komen. Hij stelde dat een zorgvuldig (en tijdrovend) onderzoek nodig?was om de toedracht te kunnen achterhalen, mede in het licht van het
feit dat de vermoedelijke dader zelfmoord had gepleegd.

Fragment ?Eerste identificatie op basis van gevonden kleding? uit het NOS Journaal?van maandag 20 mei 2013, 00.09 uur:

Na de ontknoping van de vermissingszaak pakte de gemeente Zeist?de regie op de nafase. De aandacht ging in de eerste plaats uit naar?de binnenste cirkels van betrokkenen: de moeder, de grootouders, de school en de voetbalclub, de vriendin van de vader. Gedurende de?periode?van vermissing waren echter steeds meer mensen in Nederland?zich gaan rekenen tot de binnencirkel. Via sociale media verspreidden?zich plannen voor een stille tocht of een herdenking in Zeist of?zelfs bij Cothen, waar de jongens gevonden waren. In Limburg, waar?ook groepen mensen hadden meegezocht, werd een herdenkmoment?gehouden bij Stein, en in Kerkrade kwam een vrouw met een plan voor?een herdenking met duizend witte heliumballonnen. Dat zelfs even de?vraag rees of de Trekkertrek, die op Tweede Pinksterdag in Cothen zou?plaatsvinden, moest worden afgelast, geeft wel aan dat de impact als??groot? werd ingeschat.

Rouwen en herdenken in Zeist

Tijdens de persconferentie gaf de burgemeester van Zeist aan dat hij?zich met betrokkenen en maatschappelijke organisaties zou bezinnen?op het verder vormgeven van de verwerking. Waar gewoonlijk initiatieven?van burgers voor een stille tocht gefaciliteerd worden, was nu niet?in te schatten hoeveel mensen erop af zouden komen. Een grote toeloop?zou kunnen betekenen dat de gemeente de openbare orde en veiligheid?niet zou kunnen waarborgen. Mede om die reden werd gezocht?naar een alternatief dat wel uitdrukking gaf aan de collectieve beleving,?maar waarbij die verbondenheid niet door plaats, maar door moment?tot stand zou komen.

In overleg met de moeder werd besloten om iedereen die de jongens?wilde gedenken op te roepen om op zondag tussen 19.00 en 20.00?uur twee brandende kaarsjes in de vensterbank te plaatsen. Hiermee?werd een verbinding gelegd met Wereldlichtjesdag, die altijd op de?tweede zondag in december plaatsvindt voor kinderen die slachtoffer?zijn van geweld. Op deze manier werd tevens de aandacht wat afgeleid?van het priv?domein; niet de eigenheid van de jongens stond centraal,?maar hun positie als slachtoffer. Door een kaarsje te laten branden,?werden ze voor de buitenwereld tot een symbool gemaakt en hoefden?de moeder en andere intimi hun persoonlijke herinneringen en rouwbeleving?niet te delen met de rest van Nederland. Zodra de keuze voor?de kaarsjes bekend was gemaakt, luwde ook de storm van particuliere?initiatieven. Iedereen sloot zich aan bij de beslissing; de ballonnen in?Kerkrade werden afgeblazen. Daarnaast werden duidelijke afspraken
gemaakt om ook bij andere gedenkmomenten publiek en priv? goed?te scheiden. De uitvaart zou besloten zijn, met langs de rouwstoet???n plek waar de media foto?s mochten maken. Via de gemeente was de?afspraak gemaakt dat alleen het ANP een interview zou afnemen met?een woordvoerder van de familie. Door de sociale media goed te volgen,?werd het voor de gemeente duidelijk dat ze geen maatregelen hoefde te?treffen voor eventuele spontane stille tochten. Net als bij de zoektochten?bleek dat de snelheid waarmee het bericht zich verspreidde hielp?om de betrokkenheid binnen de samenleving te kanaliseren.

De school

Ook op de Kerckeboschschool in Zeist werd stilgestaan bij het overlijden?van de broertjes. De herdenking op school was alleen voor de kinderen,?leerkrachten en ouders toegankelijk, maar na afloop waren het?schoolhoofd en de burgemeester beschikbaar voor een kort interview.?Door op deze manier duidelijke grenzen te trekken, werd zowel aan?de direct betrokkenen als aan de kringen daarom heen proportioneel?ruimte geboden voor rouw.

Rouwen en herdenken in Wijk bij Duurstede

Niet alleen in Zeist, maar ook in Wijk bij Duurstede werd gerouwd, de?plaats waar de vader opgroeide en de kinderen regelmatig bij hun opa?en oma op bezoek kwamen. De verbijstering was er minstens zo groot?als in Zeist. Er werd een condoleanceregister geopend en de burgemeester?bracht een bezoek aan de ouders van de vader. Zij hadden immers?drie dierbaren verloren; hun zoon, die zelfmoord had gepleegd, en hun?twee kleinkinderen met wie ze een sterke band hadden. Hun verdriet?was heftig en heel dubbel, aldus de burgemeester voor RTV Utrecht:

?Bij de ouders overheerst onbegrip en ongeloof. Hun betrokkenheid?bij hun kleinkinderen is enorm. Wat hun verdriet nog complexer?maakt, is dat ze natuurlijk treuren om de zelfgekozen dood van hun?zoon en tegelijkertijd part noch deel hebben gehad aan wat hij zeer?waarschijnlijk heeft gedaan.?

5 Afronding

Dit hoofdstuk draaide om een vermissingszaak die Nederland bijna?twee weken lang in zijn greep hield. De betrokkenheid was verklaarbaar.?Anders dan een gezinsmoord waarbij het publiek vrij snel duidelijkheid?krijgt over wat er is gebeurd, was dit een drama met lange tijd?een open einde. Naarmate de onzekerheid voortduurde, werden de vragen?eerder groter dan kleiner. De online buzz over de vermissing leidde?ertoe dat de media al vanaf de eerste avond de zaak nauwgezet volgden.?Maar de vraag is of de maatschappelijke impact zonder sociale media?minder groot zou zijn geweest. Het valt te betwijfelen. De wekenlange?vermissing van Nicole van den Hurk in 1995 bijvoorbeeld (die uiteindelijk?eveneens vermoord bleek), vond plaats in de periode voordat sociale
media bestonden en ook hier was sprake van maatschappelijke onrust.?De sociale media hebben er bij deze casus wel voor gezorgd dat de vermissing?van Ruben en Julian snel in het nieuws kwam en de ontwikkelingen?(bijvoorbeeld via @JulianRubenNL) nauwgezet konden worden?gevolgd. Maar de maatschappelijke impact gedurende de weken van de?vermissing zou volgens ons ook zonder sociale media waarschijnlijk?van vergelijkbare grootte zijn geweest. De casus had voldoende componenten?in zich om ook zonder Facebook en Twitter een landelijke?impact te krijgen. De drijvende kracht achter de voortdurende aandacht?zien we in de vraag ?waar zijn de vermiste kinderen gebleven???De behoefte van burgers om te helpen een antwoord op deze vraag te
vinden, doet zich vaker voor. Het waren nu vooral de lange duur vande vermissing, de omvang van het zoekgebied en (mede daardoor) de?massaliteit van de zoekacties die deze casus extra bijzonder maakten.

Toch werden de sociale media wel een onlosmakelijk onderdeel?van de aanpak. Via de sociale media werden mensen opgeroepen om?te komen helpen en werden de zoekacties over het land gereguleerd.?Net zoals bij de verdwijning van Steve Fosset (in 2007) gebruik werd?gemaakt van online mogelijkheden om zijn verdwenen toestel terug te?vinden, zijn ook hier passende middelen gezocht om de zoekinspanningen?van goedwillende burgers te co?rdineren. Bij Steve Fosset was het?een centrale website, bij Ruben en Julian werden Facebook en Twitter?de centrale platformen. Daarnaast klonk via Facebook en Twitter ook?het collectieve medeleven door. Alles wijst erop dat de moeder zich?hierdoor erg gesteund heeft gevoeld; zij heeft herhaaldelijk haar dank?daarvoor uitgesproken.

In de kern van de zaak zien we een vader die kennelijk geen andere?uitweg zag dan zichzelf en zijn kinderen het leven te ontnemen. Op dat?aspect wijkt deze casus niet af van gezinsdrama?s die zich, hoe vreselijk?ook, vaker in Nederland voltrekken. Wat er gebeurde tijdens de eerste?uren van de vermissing en de laatste uren van beide kinderen zal een?raadsel blijven, net zoals de exacte aanleiding. Het is eerst en vooral een?drama voor de directe betrokkenen en hun omgeving. Het is dan ook?de kunst om in dergelijke situaties op een betrokken en nabije manier?de situatie te managen, zonder partij te kiezen of uitspraken te doen?over de aanleiding. In deze casus stond dat voorop en is ondanks alle?media-aandacht steeds de insteek geweest om het klein te houden en er?te zijn voor de direct betrokkenen.

DocU van RTV Utrecht over Ruben en Julian, “Twee weken tussen hoop en vrees” van zondag 18 mei 2014, met daarin oa Henk Bril aan het woord.?Henk Bril (49) loopt al wat jaren mee als hoofd recherche van de politie Midden-Nederland en zag een heleboel gezinsdrama?s voorbijkomen. Maar de kindermoord op Ruben en Julian, gepleegd door vader Jeroen Denis (38), was in alle opzichten uniek en zal tot in lengte van dagen in zijn geheugen gegrift staan. ?Bij een familiedrama vind je doorgaans heel snel alle slachtoffers bij elkaar. Nu waren wekenlang twee jongetjes zoek en kon het alle kanten opgaan. Waren ze achtergelaten zonder eten en drinken, ontvoerd? Was er misschien nog iemand anders in het spel??:

De docu is een eerbetoon aan Ruben en Julian:

Moeder Iris schreef een bedankbrief in de Telegraaf en bedankt iedereen die heeft geholpen bij het zoeken naar haar jongens.

Wouter Jong schreef eerder ook een blog over de rol van social media bij de vermissing in deze zaak en er verscheen ook een artikel in Magazine Nationale Veiligheid en crisisbeheersing over het Twitteraccount @JulianRubenNL, dat Wouter schreef samen met Jeroen Jacobs van?SocialMediaGrip?schreef, de club die zich online belangeloos inzette voor zoektocht Julian en Ruben.

Laboratorium voor Sociale Machines

MIT-Lab-Social-01

Twitter heeft onlangs?aan?MIT’s Media Lab?een bedrag van $10 miljoen dollar beloofd om de komende vijf jaar alle openbare tweets die ooit geproduceerd zijn te gaan analyseren. Allemaal voor een?goed doel: de wetenschap. En uiteindelijk toegepast in de praktijk natuurlijk, want voor veel doeleinden?zal meer kennis over het ‘Social Media DNA’ tot nieuwe doorbraken kunnen leiden. Het nieuwe?MIT project heet ‘Laboratory for Social Machines‘ (LSM) en zal diverse communicatiepatronen op social media bestuderen en Big Data Analytics voor diverse doeleinden gaan inzetten.

De onderzoekers willen voor?de gegevens diverse data visualisatie tools ontwikkelen en deze ook via apps ontsluiten voor het publiek, zodat iedereen diverse patronen inzichtelijk krijgt en ermee kan gaan?spelen. Een?van de belangrijkste onderzoeksvragen?van het project is om te kijken naar de krachten op sociale media die zorgen voor ‘negatieve energie’, ten opzichte van de ‘positieve energie’ op Twitter. Interessant als het gaat om diverse conficten en incidenten uit de wereld die we ook op dit blog hebben beschreven, maar ook om te kijken naar vroegsignalering van risico’s of hoe de teneur van communiceren ineens kan omslaan en?be?nvloed wordt.

Dit is niet de eerste keer dat Twitter heeft de inhoud van haar gebruikers aan onderzoekers aangeboden. In februari lanceerde Twitter het?Data Grants-program, waarin wetenschappers ook al gratis toegang kregen tot de data van Twitter. Wereldwijd zijn slechts zes onderzoeksinstellingen geselecteerd die aan de slag gaan met deze data, die alle tweets omvatten die ooit zijn verstuurd.?Bij TNO heeft Tijs van den Broek?zo’n plan ingediend en gegund gekregen. Twitter kreeg 1300 voorstellen binnen uit 60 landen. De gehonoreerde voorstellen zijn, naast dat van Twente, afkomstig van onderzoeksinstellingen in de Verenigde Staten, Groot-Brittanni?, Japan en Australi?.?Tijs?promoveert momenteel aan?de Universiteit Twente en werd een van de gelukkigen om?aan de slag met zijn onderzoek naar voorlichtingscampagnes over kanker.?Denk hierbij aan de baarmoederhalscampagne, maar ook vergelijking met de ALS #IceBucketChallenge, #Movember waarbij mannen hun snor lieten staan, maar ook de recente #FeelingNuts campagne mbt?teeltbalkanker. Tijs zegt erover: “Twitter wordt vaak ingezet bij campagnes over vroegtijdige opsporing van kanker. Wat zijn de factoren die de verspreiding versnellen? Wat is het effect? Blijven mensen na afloop van een campagne erover praten?”

Onlangs was Tijs nog bij SocialMediaWeek om erover te praten.

Wil je meer weten over dit soort campagnes falen of succes hebben, kijk dan nog eens terug naar de negatieve teneur rondom de baarmoederhalscampagne die in april 2009 startte. Onderstaande documentaire gaat in op de twijfel die jonge meiden hadden bij de inentingen en de invloed die social media toen had (uit 2011).

En over waar RIVM naartoe moest: “RIVM 2.0”

Al langere tijd bedachten veel onderzoekers hun eigen methodes om tweets op te graven, zoals het volgen van aardbevingen te volgen of om erachter te komen welke?restaurants je beter kunt mijden omdat mensen er ziek worden. En als het niet wist, Twitter?verkoopt publieke tweets al een tijdje aan adverteerders en marketeers. Het verschil deze keer is dat Twitter?ook nog eens miljoenen investeert, iets waar MIT’s Media Lab uiteraard blij mee is en een mooie aanvulling is op hun operationele budget van 45 miljoen.

Bronnen: Engadget, MIT, Twitter,

 

Burgemeesters op Twitter

Politie valt huis binnen om Twitter-parodie (en dat mag)

Een parodie-account op Twitter van je burgemeester maken. Gewoon leuk voor een verveelde avond met wat vrienden. Tot de ?chte burgemeester een SWAT-team op je afstuurt. Dat overkwam in april de Amerikaanse Jon Daniel uit de Amerikaanse plaats Peoria, in Illinois.

Jon besloot het nepaccount @peoriamayor (inmiddels natuurlijk verwijderd) te vullen met berichten over drugsgebruik, orgies en tequila:?“I’m bout to climb the civic center and do some lines on the roof who’s in.”?Gewoon voor de lol, net als al die parodie?n van celebs. Twitter schorste het account omdat de gemeente dreigde met een rechtszaak. Maar de burgemeester was nog steeds?not amused?en?stuurde?een paar weken later een SWAT-eenheid op Jons huis af.

Burgemeester
Een stukje van het parodie-account, via?arstechnica.

De Amerikaanse wet schrijft voor dat je je niet mag voordoen als een ambtenaar. Toch is Jon niet aangeklaagd, omdat de lokale aanklager vindt dat de wet alleen geldt als je iemand nadoet in het echt, niet online. Maar Jon werd?boos. Met hulp van de American Civil Liberties Union klaagde hij de gemeente aan, omdat hij vindt dat zijn burgerrechten zijn geschonden. De rechter besloot?deze week?echter dat de inval gerechtvaardigd was.

Door de inval van de politie ontstond een?debat, want is dit niet een overtrokken reactie van de burgemeester? Veel mensen lieten online weten dat ze?vonden van wel.

“Parodie is niet illegaal”

Voor Jon is het simpel: “Je mag geen terroristische dingen doen of mensen bedreigen”, zegt hij. “Maar een simpel grapje, een parodie, iemand belachelijk maken, natuurlijk is dat niet illegaal.”

Toch had hij het wel iets “slimmer” aan kunnen pakken, zegt Jack Lerner, een professor Rechten aan de Universiteit van Californi?. Aanvankelijk maakte hij namelijk niet duidelijk dat het een parodie-account was. Dat deed hij pas toen mensen die hij niet kende hem gingen volgen.

En dat is niet alles, want Jon had nog een huisgenoot: Jacob. Zijn kamer werd ook doorzocht, ook al had hij niks te maken met het account. De politie vond een zakje wiet, en spullen om die te roken. Nu hangt hem een aanklacht voor wietbezit boven het hoofd.

De burgemeester vertelde aan de gemeenteraad dat hij de tweets “veel te ver” vond gaan. “Maar misschien ben ik wel schuldig aan het reageren als een man, vader en echtgenoot, in plaats van als bestuurder, met wie burgers het oneens mogen zijn.”

Hoe de zaak ook afloopt, het is twijfelachtig of het zin heeft deze accounts te verbieden en de huizen van de oprichters binnen te vallen. Volgens?The Guardian?zijn er inmiddels alweer vijftien andere Twitter-parodie?n op de burgemeester opgericht.

Toename online burgemeesters

Het aantal burgemeesters op?Twitter?neemt nog altijd toe. Het Brabants Dagblad bracht het in kaart: in de regio Den Bosch?twittert?de ene helft wel, de andere helft niet (bekijk de lijst). In totaal nam?het Brabants Dagblad 14 gemeenten onder de loep.

Waar burgemeester?Jan Hamming?van Heusden?zweert bij het socialemediaplatform, vindt?Ton Rombouts van Den Bosch?het maar een ?babbelbox?. De meningen zijn?sterk verdeeld onder onze burgervaders. En wat te denken van wel of niet priv? twitteren??Jetty Eugster?van Schijndel lijkt daar bijvoorbeeld geen moeite te hebben. Maar vaste regels omtrent het gebruik van Twitter zijn er niet.

Burgemeesters keuvelen vooral op?twitter was de conclusie van een onderzoek ?Like, retweet and follow Nederlandse gemeenten en burgemeesters? van de?Utrecht Data School, onderdeel van de Universiteit Utrecht. Drie studenten, Nadine Bergmann, Annelous Neven en AnneVerheul, onderzochten Twitterstromen, onder leiding van Mirko Tobias Sch?fer

Slechts een kleine groep burgemeesters is zeer actief op Twitter. Deze vogels zijn volgens de gebruikelijke categorie?n ingedeeld:

  • Broadcasters gebruiken het medium om hun boodschap te verkondingen. Communicatie met hun volgers is hun vreemd;?Arco Hofland?(CDA), burgemeester van Rijssen-Holten is zo?n zender;
  • Communicators weten burgers en collega bestuurders goed te vinden door tweets te beantwoorden en verder te verspreiden.?Michael Sijbom?(CDA), burgemeester van Losser, is een voorbeeld;
  • Netwerkers zijn burgemeesters die voornamelijk in eigen ? hogere ? kringen antwoorden en retweeten.?Joost van Oostrum?(VVD), burgemeester van Rhenen, weet hoe het werkt.

Sijbom werd eerder al door Buzzcapture tot ?Twitterkoning? uitgeroepen. Volgens de onderzoekers twittert hij evenwel erg oppervlakkig. ?Veel tweets gaan over zijn priv?leven. Hij laat weten wat hij op zijn luie zaterdag heeft gedaan (koffie drinken), welke kranten hij leest en wat voor drukke dag hij heeft beleefd.?

Niettemin, zo merken de onderzoekers op, geeft Sijbom lezingen over gebruik van sociale media. Hij benoemt daarin ook de rol van de twitterende burgemeester als ?crime fighter?. Reden wellicht waarom burgemeesters ? die hem beluisterden ? zo vaak politieberichten retweeten.

Nader onderzoek is ook gedaan naar?Annemarie Jorritsma?(VVD), behalve burgemeester van Almere, ook?VNG-voorzitter. Zij wordt ? evenals?Harry Keereweer?(PvdA) van Groesbeek ? positiever beoordeeld gezien de pittige meningen die ze Twitterend verspreid en die daarom ook retweets krijgen.?Hans Romeyn?(CDA) van Heiloo is kwantitatief een uitschieter, met reeds ruim tienduizend tweets.

Analyse van gemeenteaccounts op Twitter is nog niet uitgewerkt, vandaar een voorlopig rapport. De onderzoekers willen in het volledige onderzoek dat ook Facebook nog als terrein kent, antwoord krijgen op drie vragen:

1. Activiteit en beleid Wat doen (lokale) overheden met Facebook, Twitter et cetera? Hoe proberen ze het te integreren in beleid en bestuur? Hoe monitoren ze de sociale media, welk beleid en visie voor gebruik ontwikkelen ze?

2. Soevereiniteit.?Hoe verhoudt de soevereiniteit van gemeenten zich tot de opzet en het doel van sociale media? Waar raken de activiteiten van Facebook en Twitter de traditionele taken van de overheid?

3. Publieke en private sfeer.?Hoe constitueren de sociale media een publieke sfeer en hoe beheren Facebook, Twitter, YouTube/Google et cetera deze sfeer? Welke mogelijkheden heeft burgerparticipatie op sociale media?

Meer dan de helft van alle burgervaders maakt momenteel gebruik van Twitter, in 2012 was dit nog ruim een derde. De digitale toename wordt volgens socialemedia-analist?Jaap van Zessen?veroorzaakt door twee factoren. Door herindelingen komen nieuwe burgemeesters aan het roer die gaan twitteren. Ook is het de communicatieafdeling die bijwijlen adviseert om in de virtuele pen te klimmen of er zelf inspringt uit naam van.

?geen afbeelding

BurgemeesterIndex
Voor?Buzzcapture, een bedrijf gespecialiseerd in het monitoren en analyseren van mediakanalen, houdt Van Zessen sinds 2012 jaarlijks eenBurgemeesterIndex?bij. Hieruit blijkt dat er een behoorlijk verschil zit in het Twittergedrag van burgemeesters. Van Zessen: ?Je hebt burgemeesters die alleen een boodschap verkondigen, maar er zijn er ook die de interactie met het volk aangaan.?

Bekijk hier de kaart van Nederland met twitterende burgemeesters. Klik op de gemeenten voor meer informatie.

Moet een burgemeester anno 2014 actief zijn op Twitter? De Brabantse Dagblad site kreeg 560 reacties van mensen die stemden op twee stellingen en kregen zo’n dertig reacties. Een grote meerderheid vindt dat een burgemeester niet bereikbaar en actief hoeft te zijn op Twitter. Over het zakelijk of priv? twitteren verschillen de meningen enorm:?geen afbeelding

Annelous Neven maakte deel uit van de eerste lichting studenten op de Utrecht Data School en deed samen met studiegenoten onderzoek naar het twittergedrag van Burgemeesters en heeft verder ingezoomd op dit onderwerp voor haar bachelorscriptie ?Burgemeestertaal in 140 tekens?. Uit haar onderzoek blijkt dat burgemeesters Twitter vooral gebruiken om in contact te treden met burgers.

Bronnen: NOS, Brabants Dagblad, iBestuur

Ontslagrecht, Twitter en Facebook

ontslagrecht

Volgens onderzoek van juridisch dienstverlener DAS speelt ??n op de tien ontslagen het gedrag op sociale media een belangrijke rol. Er zijn veel conflicten bekend, maar een jongeman uit Australi? maakte het heel bond. Hij moest uiteindelijk een docente meer dan een ton betalen toen zij er uiteindelijk toe gedwongen werd de school te verlaten en?ze door zijn toedoen veel?reputatieschade?leed.

Korter geleden was de tweet van ambtenaar van Justitie en Veiligheid?Yasmina Haifi. Zij?werd geschorst nadat ze op Twitter de islamitische terreurorganisatie ISIS in verband bracht met een ?vooropgezet plan van zionisten?. Deze blog gaat over social media en ontslagrecht.

Enkele PVV-Kamerleden en Kamerlid Pieter Omzigt (CDA) uitten op twitter kritiek op haar tweet en de Telegraaf publiceerde dat online, waarna ze haar tweet wiste. Die was geplaatst naar aanleiding van de onrust in de Schilderswijk door recente betogingen van voor- en tegenstanders van IS, en de tweet luidde:

?ISIS heeft niets met Islam te maken. Is vooropgezet plan van zionisten om islam zwart te maken?

Haifi werd ingehuurd door Justitie bij het Nationaal Cyber Security Center?(NCSC), dat valt onder de Nationaal Co?rdinator Terrorisme en Veiligheid (NCTV). Dat orgaan is er om terrorisme te voorkomen, signaleren en bestrijden en om radicalisering van jongeren in Nederland te voorkomen. In een reactie zegt de woordvoerder van Justitie dat: ?Veiligheid en Justitie en de NCTV afstand nemen van haar uitlatingen. En aangezien die betrekking hebben op het werk van de NCTV en het Nationaal Cyber Security Center wordt haar detachering onmiddellijk be?indigd.? Verder zal met haar worden gesproken en bekeken worden ?of er nadere maatregelen nodig zijn? tegen de ambtenaar.

Haifi probeerde haar uitlatingen nog te nuanceren met nieuwe tweets, waarin ze stelde dat het geweld van ISIS niets te maken heeft met de islam.

Op Radio 1 zei Haifi dat er ?kennelijk alleen vrijheid van meningsuiting is voor bepaalde groepen?. En dat er ?genoeg? aanwijzingen zijn voor links tussen ISIS en het bewind in Isra?l. Overigens is Yasmina Haifi ook lid van het Haagse Comit? ?Herstel van Vertrouwen?, een burgerinitiatief dat zich keert tegen ?etnisch profileren?door politie-agenten. Politie-agenten zouden, op grond van de criminaliteitsstatistiek, eerder burgers met een huiskleur als verdachte aanhouden dan autochtone burgers. Volgens critici doen ze dit op basis van vooroordelen. Het comit? ?Herstel van vertrouwen? stelt ook dat de politie bij aanhoudingen soms excessief geweld gebruikt.

De ambtenaar van het ministerie van Veiligheid en Justitie die geschorst werd om een controversi?le tweet over de terreurorganisatie Islamitische Staat (IS, voorheen ISIS) was korte tijd na het incident?definitief haar functie kwijt. Er wordt nog gekeken naar eventuele maatregelen en daarbij wordt ontslag niet uitgesloten. “Zij komt niet meer terug in deze functie. Nooit”, aldus Opstelten. Opstelten zei geschrokken te zijn van de inhoud van de tweet. De uitspraak paste volgens Opstelten op geen enkele manier bij haar functie. ”Daarom is ze direct geschorst. Zij is niet de goede vrouw op de goede plek”, zei Opstelten. Hij zei dat ze op Personeelszaken niet betrokken was bij beleidsmatige of inhoudelijke zaken, maar wel mensen moest aannemen. Voor ambtenaren gelden regels voor het twitteren, zei Opstelten. ”Wat iemand zelf vindt, daar heb ik het niet over, het gaat erom wat je naar buiten brengt als ambtenaar.” Daarbij is het zaak je te gedragen zoals bij je functie past. ”En dit paste op geen enkele manier. Als we wisten dat ze dit zou doen, hadden we haar niet aangenomen.”

Toch is er ook steun
Duizenden mensen spreken via een speciale pagina op Facebook hun steun uit voor de omstreden justitieambtenaar Yasmina Haifi. Ze komen vooral voor de Haagse op omdat ze het met haar theorie eens zijn dat de gruweldaden van terreurorganisatie ISIS een zionistisch complot vormen.

Dat het niet alleen gaat om steun voor Haifi bleek nadat een Facebookgebruiker een bericht plaatste met de oproep aan het voormalige Haagse PvdA kandidaat-Kamerlid om haar complottheorie terug te nemen. ?Deze pagina is bedoeld voor mensen die Haifi steunen, dus ook dat het zionisme en ISIS verband hebben?, reageert de initiatiefnemer van de actie die daarop de oproep direct verwijderde.

Nu.nl kopte met de tekst “Impact van sociale media onderschatten kan ?cht niet meer“. De onwetendheid over de gevolgen van tweets en andere berichten op sociale media lijken?niet langer een excuus voor werknemers in het bedrijfsleven en bij de overheid. Wie nu bij de rechter nog aanvoert dat hij de impact van een boodschap via Twitter, Facebook of Linkedin heeft onderschat, wordt meewarig aangekeken. ”Rechters zijn nuchter genoeg om eventuele foutjes bij ontslagzaken eruit te zeven”, zegt de Utrechtse arbeidsjurist Maarten van Gelderen, die twee jaar geleden een top-10 van blunders van werknemers, ambtenaren en politici op sociale media publiceerde. ”Twitter en Facebook zijn heel impulsieve media, waarmee snel iets mis kan gaan. Maar politieke gevoeligheid is bij de overheid natuurlijk een open zenuw, zeker wanneer dat leidt tot een golf van protest en verontwaardiging.”

Het is volgens arbeidsjurist Van Gelderen het zoveelste voorbeeld van een carri?re die is geknakt door te denken dat vrijheid van meningsuiting boven fatsoenlijke onlinecommunicatie staat.?Van Gelderen ziet een aanhoudende groei van ontslagzaken waarin op sociale media geplaatste berichten de aanleiding zijn. Was dat een paar jaar geleden nog 2 tot 3 procent van zijn geschillen, dat is nu zeker 5 procent. ”We zien een structurele groei in zaken rond social media.”

Facebook

Ook Facebook activiteit is een belangrijke reden voor ontslag, want social media ontwikkelen zich tot een begraafplaats voor carri?res..

2712164

Franko Berk werkte als beveiliger op de Rotterdamse tram, totdat hij zich eind november op Facebook mengde in een discussie over ebola. ‘Laten we die zwarte apen daar lekker creperen en het geld eerst besteden aan armoede in Nederland’, schreef hij onder meer. Een andere Facebook-gebruiker stuurde een screenshot met de uitlating aan Securitas, waarvoor Berk op uitzendbasis werkte. Het beveiligingsbedrijf besloot de arbeidsrelatie nog dezelfde dag te be?indigen.

Werkgevers krijgen de uitlatingen vaak pas onder ogen doordat andere Facebook-gebruikers hen er via screenshots op attenderen, met de aansporing om de werknemer te ontslaan. Dat gebeurde begin dit jaar toen een moslim op Facebook zijn enthousiasme uitte over de brand die op nieuwjaarsdag een kerk in het Zeeuwse Hoek in de as legde. Op zijn profiel gaf hij zich uit voor steward van ADO Den Haag, maar de voetbalclub hoefde geen gehoor te geven aan de oproep hem te ontslaan – hij was er al sinds vorig jaar niet meer werkzaam, aldus ADO.

Een andere beveiliger zou vorige week volgens verschillende bronnen zijn baan zijn kwijtgeraakt nadat hij op Facebook steun betuigde aan de aanslagen op Zweedse moskee?n. De man riep op tot een ‘brandbommendag tegen moskee?n’. Trigion, zijn werkgever, distantieert zich van de ‘kwetsende uitspraken’, maar wil bevestigen noch ontkennen of de aangekondigde ‘passende maatregelen’ betekenen dat de beveiliger is ontslagen.

Juridisch dienstverlener DAS zegt in 2014 driehonderd ontslagzaken te hebben gehad waarbij uitlatingen op sociale media een van de redenen vormden om een werknemer te ontslaan. In zeventig van deze gevallen waren de uitlatingen zo ernstig dat ze op zichzelf al voldoende waren om ontslag aan te zeggen.

Ook Achmea Rechtsbijstand ziet een toename van het aantal arbeidsconflicten met sociale media als aanleiding: in 2010 nog maar vijf, sindsdien elk jaar gestegen tot 38 in 2014. Tegelijkertijd vormen deze 38 zaken slechts 0,1 procent van alle arbeidsrechtzaken bij de juridisch dienstverlener.

Niet altijd zijn grievende uitlatingen de reden voor ontslag. Een verpleegster op de intensivecare-afdeling van het Bredase ziekenhuis Amphia werd na 35 jaar op staande voet ontslagen omdat ze tijdens haar nachtdienst foto’s had laten maken van haar dochter, die haar portfolio wilde uitbreiden als ‘Miss International Netherlands’. Op Facebook-foto’s was ze te zien in een wit Amphia-uniform en en de sjerp van de missverkiezing. Haar moeder werd onder meer ontslagen omdat de foto’s de privacy van pati?nten hadden geschonden en omdat de verpleegster tegen collega’s had gelogen dat ze toestemming had voor de foto’s. De vrouw had geen recht op een vergoeding, oordeelde de kantonrechter in september.

Beware legal pitfalls of social media Relatiebeding

Volgens onderzoek van juridisch dienstverlener DAS speelt ??n op de tien ontslagen het gedrag op sociale media een belangrijke rol. Dat?varieert?van mensen die zich ziek melden en vervolgens foto?s plaatsen van een spetterend avondje uit, tot mensen die al te loslippig zijn en bijvoorbeeld hun werkgever of leidinggevende bekritiseren op Facebook of Twitter. Volgens DAS is de tweet of posting niet altijd de enige reden voor ontslag maar wel vaak de bekende druppel die de emmer deed overlopen.

”Gezien het aantal zaken dat wij bij DAS behandelen, zal dit percentage ongeveer gelden voor alle arbeidsconflicten in Nederland”, zegt jurist Olav Wagenaar.
Hij plaatst er wel de kanttekening bij dat de arbeidsverhouding meestal al verstoord is en dat de inhoud van een tweet of een post op bijvoorbeeld Facebook voor de werkgever de aanleiding is ontslag aan te zeggen. Jaarlijks handelt DAS zo’n 300 zaken rond sociale media af.?Lang niet altijd gaat het in die zaken om belediging of andere publieke uitglijders. Van de juridische conflicten staat bij Van Gelderen Linkedin met stip op 1. Vaak nemen werknemers bij het accepteren van een nieuwe baan hun zakelijke netwerk op Linkedin mee, maar vergeten ze hun relatiebeding. Dat betekent dat ze hun bestaande relaties niet zo maar kunnen meenemen.

Defamation proceedings can be complex, expensive and time consuming so an out-of-court soWat mag wel en niet?

Wat nu precies wel mag en wat niet, is een zich langzaam ontwikkelende jurisprudentie waarin de rechters de kracht van sociale media in elk geval ernstig nemen. Belediging van mensen of organisaties, het toebrengen van reputatieschade aan werkgevers door werknemers, het zijn zaken die door de rechter niet worden getolereerd.
Een beetje kritisch zijn mag, klagen dat je alweer moet overwerken ook, maar veel verder moet een werknemer niet gaan.
”Je uitlatingen op internet zijn erg verweven met de functie die je vervult”, zegt Van Gelderen. Hij verwijst naar de functie en uitlatingen van ambtenaar Yasmina Haifa. ”In het geval van deze mevrouw denk ik dat ze een groot arbeidsrechtelijk probleem heeft.”

@GroteDame
Zie ook een politievrouw die in december 2010 uitgleed over een voorbarig bericht. Zonder de feiten te kennen veronderstelde de districtschef Zuid-Oost Drenthe in een tweet dat een jong stel in Meppel zou zijn overleden door huiselijk geweld. Later bleek het duo door koolmonoxidevergiftiging te zijn omgekomen.
@GroteDame kreeg voorwaardelijk strafontslag en werd overgeplaatst naar Friesland. Het Twitteraccount is sinds 25 december 2010 niet meer actief.?Ambtenaren worden blijkens de ‘Uitgangspunten onlinecommunicatie Rijksoverheid’ sinds 2010 aangemoedigd zich te uiten.
”Het is goed dat steeds meer rijksambtenaren het internet gebruiken om hun professionele taak te vervullen”, aldus de richtlijn. ”Wel is de ambtenaar zich ervan bewust dat hij optreedt als ambassadeur van de rijksoverheid en dat zijn uitspraken vallen onder ministeri?le verantwoordelijkheid.”
Ambtenaren moeten zich bovendien houden aan ‘kernwaarden’: onpartijdigheid, betrouwbaarheid, zorgvuldigheid, dienstbaarheid, respectvolle bejegening, professionaliteit en morele verantwoordelijkheid. Juridisch dienstverlener DAS ziet dat in het bedrijfsleven werknemers zich vaker bewust zijn van de impact van sociale media.
Zij worden voorzichtiger met het plaatsen van negatieve posts over de werkgever, directe collega’s of een leidinggevende. Wagenaar: ”Ook zien we dat steeds meer werkgevers een socialmediaprotocol opstellen. Daardoor zijn werknemers zich meer bewust van wat wel en niet gepost kan worden.”

Een Gelderse verwarmingsmonteur werd in 2012 ontslagen nadat hij op Facebook een bericht had geplaatst waarin hij schreef dat hij ervan baalde dat hij met een bepaalde collega op pad moest ? die hij aanduidde als ‘die zwarte’. Ook kwalificeerde hij zijn collega als ‘een mongool’ en ‘een gek’. De berichten stonden niet op zichzelf, want de monteur was al eerder op de vingers getikt nadat hij zich bij een klant negatief had uitgelaten over zijn collega. Na de Facebook-berichten stapte het vloerverwarmingsbedrijf naar de kantonrechter om de arbeidsovereenkomst op te zeggen. De rechter vond dat de werknemer een laatste waarschuwing had moeten krijgen, maar meende wel dat de arbeidsovereenkomst kon worden ontbonden.

Een magazijnmedewerker van Blokker werd ook ontslagen na negatieve berichten op Facebook. Nadat Blokker had geweigerd een voorschot op het loon van de man te verstrekken, had hij een scheldkanonnade op zijn account geplaatst. De werknemer kreeg een waarschuwingsbrief, waarin hem werd verzocht zich op internet niet meer negatief over zijn werkgever uit te laten.?Dat weerhield hem er niet van om het nog eens te doen. Een ‘vriend’ speelde de berichten door aan Blokker, die de man op staande voet ontsloeg. Zelf meende de man dat het ging om berichten in een afgesloten priv?-omgeving, die vallen onder vrijheid van meningsuiting. Maar de rechter veegde dit meteen van tafel en vond het gedrag van de werknemer niet getuigen van goed werknemerschap.

Monitoren
Veel ontslagzaken worden volgens DAS buiten de rechter om geregeld. Wagenaar: ”In de zaken waar de rechter wel om een oordeel wordt gevraagd, blijkt dat in de meeste gevallen de inhoud van de uiting op zich niet voldoende is om tot ontslag over te gaan.”?Bedrijven mijden doorgaans het ontslag op staande voet, de meest vergaande vorm in het arbeidsrecht. De rechter kijkt daar heel kritisch naar.?Wagenaar: ”Er is een uitspraak bekend waar het uitschelden van de een vrouwelijke leidinggevende op sociale media onvoldoende reden was om tot ontslag op staande voet over te gaan.”?DAS zegt niet de indruk te hebben dat werkgevers actief het gedrag van hun werknemers op social media in de gaten houden. Volgens Wagenaar is men wel geneigd een werknemer die zich een keer publiekelijk negatief heeft uitgelaten, actiever te volgen.?”Veel meestal grotere bedrijven beschikken daarnaast over een webcareteam. Het webcareteam monitort alle uitingen die over het bedrijf op internet worden gedaan. Zo wordt ook kennis genomen van negatieve berichten geplaatst door werknemers.”

Volgens juridisch dienstverlener Agar controleert ??n op de drie werkgevers zijn personeelsleden op sociale media, ??n op de tien werkgevers doet dat zelfs zeer intensief. En wie al een verleden heeft met onhandige berichten op het web, wordt volgens Schouten extra in de gaten gehouden.

‘Als zo’n bericht eenmaal de wereld in is geslingerd, kan de werkgever het direct gebruiken als bewijslast. Je kunt het achteraf niet meer corrigeren of intrekken. Zelfs al denk je dat je het in de priv?sfeer deelt, jouw vrienden kunnen het ook met anderen delen. Of er zijn collega’s die het kunnen lezen, en die het vervolgens doorsturen naar de werkgever. Veel zaken die vroeger in huiselijke kring bleven, komen nu door sociale media bij de werkgever terecht.’

Tenslotte nog een praktische juridische gids die ook ingaat op de rechten en plichten die je hebt als je een contract sluit met een?social media platform.?Wanneer je er immers lid van wordt sluit je een overeenkomst af en kunnen je acties op het betrokken platform juridische gevolgen hebben.

Bronnen: DailyTelegraph,?NRC,?Nu.nl, Nu.nl?en?Telegraaf, Elsevier.Volkskrant

Tweets voor tweet openbare orde

Police badge

Tweet helpt bij?waarschuwingen van de politie voor discriminerende t-shirts

De Rotterdamse politie heeft zondag rond de bekerfinale tussen Ajax en FC Twente 47 mensen aangehouden. Het ging om zaken als baldadigheid, vernieling en belediging, laat een politiewoordvoerder weten.?Uit Amsterdam kwamen 138 bussen en vijf treinen. Tijdens het vertrek uit Amsterdam bleek een aantal supporters shirts met een discriminerende tekst of afbeelding te dragen.?Na overleg met het Openbaar Ministerie werd besloten dat als de supporters deze shirts voor aankomst in Rotterdam zouden uittrekken, er geen boetes zouden worden opgelegd. Dit werd onder andere ook via Twitter gecommuniceerd. In Rotterdam is uiteindelijk geen discriminerend T-shirt aangetroffen. In het verleden?waren er ook al veroordelingen?geweest rondom dergelijke t-shirts, waaronder het politielogo stond met de opdruk ‘corrupt’ of ACAB.

Tweet helpt het tij keren bij sociale onrust?en verontwaardiging

Een met een moker en vuurwapen gewapende man die op de Hellendaalstraat een agent aanviel, is door diezelfde agent in zijn been geschoten. Er gingen op social media al snel geruchten rond dat de man door de politie zou zijn doodgeschoten.

Bewoners van een woning aan de Hellendaalstraat belden rond 13.00 uur de politie dat er een man voor de deur stond die zich verdacht gedroeg. Een agent die ter plaatse kwam werd vrijwel direct door de man aangevallen met een moker. De agent werd hierbij geraakt op zijn arm en hoofd, maar wist zijn aanvaller uit te schakelen door hem in zijn been te schieten. Naast hem werd op de grond een vuurwapen aangetroffen. De gewonde agent is met letsel aan zijn arm en hoofd overgebracht naar een ziekenhuis en kon na een korte behandeling weer weg. Ook de aangehouden verdachte, een 32-jarige man uit Eindhoven, is voor behandeling naar een ziekenhuis vervoerd. De politie onderzoekt zijn motieven. Zoals gebruikelijk in gevallen waarbij de politie schiet, stelt de Rijksrecherche ook een onderzoek in.

Rond 05.00 uur kwam een groep mensen naar buiten en werden agenten erop gewezen dat een van hen een vuurwapen bij zich had. Toen de agenten hem wilden aanhouden, probeerde hij zich daaraan te onttrekken. Daarop voelde de politie zich genoodzaakt hem neer te schieten.

 

Tweet bezorgt Politie Portland veel credits terwijl zij Pizza bezorgen

Twee agenten in de Amerikaanse stad Portland hebben de taak van een pizzakoerier overgenomen nadat de jongen een ongeluk met zijn auto had gehad. Met gezwinde spoed leverden zij alsnog de Pizza’s Hawaii af die de koerier bij zich had. Dat meldt de website van het lokale station Koin6 woensdag. Steve Huckins snapped the photo of the two officers delivering the pizza to him and his wife, Sept. 22, 2014. (KOIN 6)

Steve Huckins snapped the photo of the two officers delivering the pizza to him and his wife, Sept. 22, 2014

De politiemannen kwamen af op de oproep van een auto-ongeluk waarbij de pizzabezorger gewond was geraakt. Toen de jongen, die zijn nek en rug had bezeerd, zijn baas wilde bellen dat hij zijn bestelling niet kon afleveren, boden agenten Filbert en Curstiss hun hulp aan. Steve Huckins uit Portland schrok wel toen de agenten voor zijn deur stonden. Maar toen de pizzafan er achter kwam wat de dienders kwamen doen, stond hij erop een foto te maken omdat niemand hem anders zou geloven. Die verspreidde de politie van Portland vervolgens dinsdag zelf via Twitter. De pizzakoerier herstelt overigens voorspoedig van zijn onfortuinlijke ongeluk.

?I wanted these officers to get a little recognition because these officers went above and beyond,? Huckins said.

Bronnen: Social Media Week Rotterdam, Nu.nl, Koin6, Nu.nl

 

 

Bellingcat

Bellingcat_380_340

Bellingcat?is een online platform voor burger-onderzoeksjournalistiek.

Eliot Higgins, online beter bekend als Brown Moses, werd in slechts twee jaar tijd en zonder specialistische kennis vanachter zijn computer in Leicester een veel geraadpleegde wapenexpert in het Syri?-conflict. Als gevolg van?dit succes bedacht hij Bellingcat. Het is een platform voor open source-onderzoeksjournalistiek. Binnen exact vier weken?behaalde hij zijn target van 47.000 pond op Kickstarter, nadat hij eerder al via Indiegogo geld binnenhaalde voor zijn blog. Bellingcat ging direct online en werd ingezet bij de analyse van de neergehaalde vlucht MH17.

?Op internet is?een enorme hoeveelheid informatie beschikbaar?, stelt Eliot Higgins, die door donaties de komende zes maanden verder kan werken aan zijn?Bellingcat. Het idee voor het platform is een vervolg van het?werk dat hij de afgelopen twee en een half jaar al deed op zijn?Brown Moses-blog. Thuis vanachter zijn laptop. De destijds werkloze boekhouder begon op systematische wijze vrij toegankelijke informatie op sociale media te analyseren en te verifi?ren. Deze burger-onderzoeksjournalist wist onder meer aan te tonen dat het Syrische leger clusterbommen gebruikt. Hij werd expert en een bron van informatie voor het?Syri?-conflict. En iets recenter ontmaskerden ze de locatie van de video van James Foley.

Met Bellingcat wil Higgins deze vorm van onderzoeksjournalistiek een stap verder brengen en professionaliseren. ?Het is ongelofelijk hoe weinig mensen weten hoe je?open source-onderzoek uitvoert?, zei hij in een eerder?interview?met Journalism.co.uk. En dat terwijl online content steeds vaker strategisch wordt gebruikt, meent Higgins. Zo heeft hij?sterk bewijs?gevonden dat het Russische ministerie van Defensie tijdens een persconferentie loog over een online video met daarin de truck en de raket waarmee MH17 uit de lucht zou zijn geschoten. Hieronder meer daarover.

Aan de andere kant kent Higgins heel wat mensen die hetzelfde doen als hij: eenpitters die goed werk leveren. Op Bellingcat komt alles samen: tips, tools, technieken, maar ook onderzoek en verhalen. Krachten bundelen en anderen aanzetten mee te doen, dat lijkt het doel van dit initiatief. Hij heeft al heel wat mensen aan zich weten te binden die bijdragen leveren, zoals Peter Jukes, die veel schreef over het afluisterschandaal in Groot-Brittanni? en Aaron Zelin van Jihadology.net.

Wat kan online onderzoek beter doen dan een team van honderd professionele experts op locatie? In het geval van MH17 is dat volgens Higgins wel duidelijk: ?Het duurde een aantal weken voordat het team aan de slag kon. Tegen die tijd was er al veel veranderd. Wij werken met honderden filmpjes en foto?s, ook van vlak na de crash. Over het algemeen vervangt wat wij doen het werk van experts niet, maar het maakt het onderzoek wel completer.?

Higgins is heel wat van plan?met Bellingcat. E?n van die plannen betreft het helpen van burger-onderzoeksjournalisten, die heel goed zijn in wat ze doen, maar moeilijk aan werk komen. ?Vooral als je expert bent op een bepaald gebied kan het zijn dat je voor lange tijd geen klussen hebt.? Met Bellingcat wil hij hen in contact brengen met mensen voor wie ze iets kunnen betekenen. Een prachtig voorbeeld van de Long tail van experts waarover we ook in ons boek schreven. Deze online speurneuzen?vinden elkaar tijdens belangrijke momenten als deze ramp en?bundelen middels?crowdsourcing en online cocreatie elkaars krachten tot interessante vindingen.?Higgins hoopt in de toekomst samen te gaan werken met nieuwsorganisaties en technische bedrijven zodat Bellingcat ook na zes maanden in de lucht kan blijven?en initiatieven van anderen kan steunen. Hou Bellingcat dus in de gaten!

In Vrij Nederland stond een uitgebreid en persoonlijk interview met hem. Hieronder een aantal fragmenten daaruit:

“Veel vrienden heeft Higgins niet. Hij brengt zijn vrije tijd door met zijn vrouw of thuis achter de computer. In het echte leven is Higgins timide en gaat hij confrontaties uit de weg, maar online, onder de dekmantel van zijn pseudoniem Brown Moses (naar een liedje van Frank Zappa), is hij meester in de ‘nobele kunst van het internetruzi?n’.

Hij heeft nu een filmpje gevonden van een rebel die zegt door Brega te wandelen; geen Khadaffi-strijder te bekennen. Alleen naar het filmpje linken is niet voldoende. Veel van de beelden uit Libi? die dagelijks op YouTube belanden, zijn propaganda van betrokken partijen ‘ het zou overal opgenomen kunnen zijn. Higgins bekijkt het filmpje aandachtig. Een man die door verlaten straten zonder opmerkelijke gebouwen loopt. Wat wel opvalt: een flauwe bocht naar rechts en een kruising. Higgins pakt een stuk papier en tekent het stratenpatroon uit. Op Google Maps zoomt hij in op de woonwijken van Brega. Daar, raak: de kruising en de flauwe bocht. Ook de gebouwen lijken overeen te komen. Higgins’ hart gaat sneller kloppen. Hij plaatst de kaart en het filmpje bij de reacties op het Guardian liveblog.

‘Houla was een keerpunt. Vanaf toen ben ik mijn blog een stuk systematischer gaan aanpakken,’ zegt Higgins later. ‘Als ik iets leuk of interessant vind, dan raak ik geobsedeerd, zo zit ik in elkaar.’ Nu is het Syri?. Eerder probeerde hij obsessief nieuwe recepten uit, sportte hij als een gek (‘dat geloof je misschien niet als je me nu ziet’), en tijdens de zwangerschap van zijn vrouw keek hij alle films van Hitchcock.

Dat Higgins geen woord Arabisch spreekt, doet er niet toe voor het verifi?ren van YouTube-filmpjes: de beelden spreken voor zich. Met Google Earth kan hij steeds preciezer de locaties van de strijdende groepen vaststellen. Hij let ook op de wapens die Assads troepen en de rebellen gebruiken. Voorkennis heeft hij niet, maar alle informatie die hij nodig heeft, is op internet te vinden. Hij googelt zichtbare serienummers, raadpleegt het online wapennaslagwerk Jane’s en vraagt als hij er niet uitkomt hulp op Twitter. Nieuwe wapens die hij tegenkomt, documenteert hij op zijn blog, met de relevante YouTube-filmpjes eronder. Regelmatig zit Higgins urenlang aan ??n stuk door filmpjes te bekijken. ?’Ik probeerde zoveel mogelijk te doen zonder mijn vrouw al te boos te maken,’ zegt hij.

New York Times-journalist C.J. Chivers volgt Higgins’ blog op dat moment al een tijdje. Hij vraagt Higgins een bijdrage te schrijven voor het At War-blog van de krant. Higgins levert een stuk in over de Joegoslavische wapens. Enige tijd hoort hij niets terug. ‘Ik dacht dat hij het niets vond,’ zegt Higgins terugkijkend vanuit zijn nieuwe kantoor in Leicester. Dan gaat de telefoon: ‘Het lijkt erop dat je het slachtoffer van je eigen succes bent geworden,’ klinkt het aan de andere kant van de lijn. Chivers vertelt Higgins dat de New York Times onderzoek heeft gedaan naar aanleiding van Higgins’ stuk. Een team journalisten ontdekte dat de Saoedische regering de wapens kocht van Kroati?. De vracht werd Jordani? ingevlogen en bij Daara de grens over gesmokkeld in een poging de rebellen te versterken. De ontdekking haalt de voorpagina van de New York Times, met Higgins’ naam en het Brown Moses-blog als bronvermelding. Een Guardian-journalist belt Higgins op voor een interview. De week erna verschijnen vier cameraploegen van Britse en internationale media op de stoep in Leicester. ‘Plotseling realiseerden de journalisten die mijn blog al een tijd volgden dat ik niet een of andere gek in een kelder beplakt met wapenposters ben,’ zegt Higgins nu. ‘Mijn buren moeten gedacht hebben dat ik de loterij had gewonnen.’

Higgins heeft een team samengesteld van mensen die soortgelijke methoden als hijzelf gebruiken. Aymenn Jawad-Al Tamimi is een van hen. De 21-jarige student gebruikt sociale media om jihadistische groeperingen in voornamelijk Syri? en Irak te onderzoeken. Hij ontdekte als eerste drie voormalige Guant?namo Bay-gevangenen in Syri?. Twee van hen zijn inmiddels om het leven gekomen.

Onderzoeksjournalist en Pulitzerprijswinnaar Seymour Hersh publiceerde enkele dagen eerder in de London Review of Books, waarin hij?beweert dat de gifgasaanval in Ghouta geco?rdineerd werd door de Turkse regering en uitgevoerd door Syrische rebellen in de hoop een Amerikaanse interventie uit te lokken. ‘Horseshit’ noemt Higgins de beweringen. ‘Of Hersh-shit,’ voegt hij er grinnikend aan toe. ‘Hij heeft niet eens de meest basale Google-research gedaan.’

Brian Whitaker, voormalig chef Midden-Oosten bij The Guardian?zegt over Higgins’ werkwijze: ‘Veel traditionele journalistiek, zoals die van Seymour Hersh, reduceert de rol van het publiek door gebruik te maken van geheimzinnige contacten. Wat Eliot doet, is bewijs verzamelen en analyseren, om het vervolgens te publiceren zodat andere mensen het met de grond gelijk kunnen maken, als ze dat willen.

Op Twitter wordt Higgins belaagd door trolls: Assad-sympathisanten, complotdenkers of gewoon idioten. Maar het commentaar komt ook uit zwaardere hoek. Wapenexpert Theodore Postol doceert aan MIT en is voormalig wetenschappelijk adviseur van het Amerikaanse hoofd marine-operaties in het Pentagon. Hij vindt dat Higgins geen expert genoemd mag worden. ‘Hij weet niets van deze wapens af,’ zegt Postol. ‘Dat hoeft ook niet. Hij heeft ons al een waardevolle dienst bewezen door een enorme hoeveelheid bewijsmateriaal op zijn website te verzamelen, maar hij is geen analist.’ Postol denkt dat Higgins een te gekleurd beeld heeft van het conflict in Syri?. ‘Hij verandert zijn redenering steeds weer om tot een conclusie te komen waarin hij bij voorbaat al lijkt te geloven: dat de Syrische regering achter de gifgasaanval zat.’

‘Alle informatie die je nodig hebt, is openbaar beschikbaar. Mensen moeten gewoon leren wat ze ermee kunnen doen,’ zegt Higgins. ‘Ik ben er zelf blindelings doorheen gestruikeld. Het enige wat ik heb gedaan, is me steeds weer afvragen: “Wat kan ik met wat ik heb en hoe doe ik het?”‘

Onderzoek na crash vlucht MH17

De Amerikaanse inlichtingendienst?geeft toe?dat het niet bewezen is dat de?Buk SA-11 raket lanceerder?van de Russen was, ondanks dat bekend is dat Rusland de Russische rebellen?van wapens voorziet. (Hoewel een Oekra?ense?rebellenleider wel weer heeft bevestigd?dat deze rebellen?Buk raketten hebben.)

“We hebben geen?naam, weten niet welk rang hij had en we zijn nog niet eens 100% zeker van zijn nationaliteit,” zei een ambtenaar tijdens een persconferentie. “Er zal geen Perry Mason komen nu.” (Perry Mason, vernoemd naar de TV serie,?is een verwijzing naar het tevoorschijn toveren van bewijsmateriaal en het onderzoek een drastische wending geeft).

Een groep burgerjournalisten, begeleid door Eliot Higgins heeft de afgelopen dagen veel Perry Mason momenten gehad. Higgins zette zijn Twitter-volgers in en was in staat om de locatie van een Buk launcher te lokaliseren terwijl deze door de plaats Snizhne, in handen van pro-Russische ?rebellen, werd getransporteerd op basis van een YouTube video:

De volgende dag plaatste Aric Toler, een van de eerste Twitter-volgers van Higgins, tot ieders verrassing de exacte locatie van de Buk launcher in het plaatsje Torez, een andere stad in Oost-Oekra?ne. Hij gebruikte alleen open source informatie zoals de naam van een winkel in de foto en YouTube filmpjes uit het gebied. Toler en Higgins gebruikten de stand van de zon op de foto in?de tool Suncalc?om te bepalen dat de foto rond 11:40 was genomen. Higgins checkte de tool door zelf foto’s te nemen in zijn achtertuin?op verschillende tijdstippen van de dag tot hij een zelfde schaduwrichting had zoals op deze foto.?

Een andere crowdsource analyse?die Higgins samenvoegde toont bovendien dat er veel bewijs lijkt te zijn dat het voertuig terug op weg naar Rusland is via diverse Rebellensteden, en hij leek bovendien een raket te missen. De Russische overheid wuifd ede beelden weg en zei dat het ergens anders was genomen (Krasnoarmeisk, onderdeel van ?Oekra?ense?leger).

“De Russen hebben gelogen,” schrijft Higgins in zijn bericht op Bellingcat. Voor Higgins is dit werk slechts het eenvoudig verzamen van intelligence die het zoeken op de grond verder kan helpen. Journalisten gingen snel naar de plekken die Toler en Higgins hadden aangeduid en spraken ooggetuigen die bevestigden dat ze dit hadden gezien.

“Het is belangrijk dat dit werk door verschillende mensen gedaan wordt, dat ook het belang van het openbaar stellen van onderzoeksmethodieken en tools maar weer eens onderschrijft, opdat iedereen ze kan gebruiken.” ?schreef Higgins op zijn blog. “En dat is precies waar Bellingcat over gaat”.

Of luister het radio interview met Pieter van Huis.

Bronnen: Persinnovatie, Wikipedia, Bellingcat

Inleiding op Michael Brown incident in Ferguson

Met interesse hebben velen de gebeurtenissen in Ferguson, Missouri gevolgd.??Het werd tijd voor een uitgebreide casebeschrijving, zelfs een online dossier, want er zitten vele social media invalshoeken in het DNA van deze zaak. Mensen uit de hele wereld?bemoeiden zich met deze zaak en dit had een enorme impact op de politie en de samenleving. Zowel de opsporingsprocessen als de openbare orde stonden zwaar onder druk. Vele aspecten werden uitvergroot of gingen zelfs viraal. De media en online menigtes?begonnen diep te graven in diverse aspecten van de zaak en deelden die met de wereld, terwijl de politie op een manier zocht om?met alle aandacht om te gaan.

We hebben vijf blogs die apart gelezen kunnen worden, of in deze volgorde:

1. De aanleiding met?de moord op Michael Brown, 2. het bijzonder succesvolle optreden van politiecommisaris Ron Johnson, ?3. de bemoeienissen uit diverse hoeken van de wereld met 4. een kleine beschouwing op?de demonstranten die meededen met tot slot 5. een overzicht van de social media memes die echt viraal gingen en tot op de dag van vandaag nog online geproduceerd worden.


Er was veel onrust in de Verenigde Staten na de dood van een Afro-Amerikaanse tiener. In de stad Ferguson, in de Amerikaanse staat Missouri, werd zondag op 9 augustus ?de 18-jarige Michael Brown (geen strafblad en geen problemen bekend) neergeschoten door een agent. Ferguson is een voorstadje van St. Louis dat vermeend een van de meest raciaal gescheiden steden van Amerika is. In Ferguson wonen voornamelijk Afro-Amerikanen. Volgens een autopsie die de familie van Brown heeft laten uitvoeren, zou Brown door ten minste zes kogels zijn geraakt waaronder twee keer in het hoofd. Op het lichaam van Brown zijn geen sporen van kruit gevonden, wat zou bewijzen dat hij van een afstand is doodgeschoten.

Kort na het incident braken er rellen uit in de wijk waar het incident plaatsvond, nadat de avond tevoren een avondwake werd gehouden. Deze onrust en soms heftige rellen hielden zeker twee weken aan. Hieronder volgt een omschrijving waarbij ook de rol van social media tijdens deze incidenten duidelijk wordt.

Buurtbewoners omschrijven het doodschieten van de ongewapende tiener als een ‘executie’, terwijl de Amerikaanse recherchedienst FBI nog een onderzoek heeft open naar de zaak om te kijken of burgerrechten zijn geschonden. Volgens?een getuige?zat de jongen op zijn knie?n met zijn handen in de lucht toen hij werd neergeschoten ‘in de stijl van een executie’. “Murdered in cold blood”, zegt de vriend die het zag gebeuren. Volgens de politie was de agent van tevoren mishandeld en hij belandde ook in het ziekenhuis na het incident.

ferguson3Michael Brown zou een overval hebben gepleegd op een buurtwinkel. Hij zou over de toonbank een greep hebben gedaan naar de sigaren. Toen de winkelier hem probeerde tegen te houden zou hij de man hardhandig aan de kant hebben gezet. Vrijgegeven stills (zie hieronder) van een beveiligingscamera zouden dat bevestigen. De familie van Brown is verontwaardigd over de politieverklaring. ?Het is erg genoeg dat ze hem hebben vermoord. Nou proberen ze ook nog karaktermoord te plegen.?

Van de schietpartij zelf zijn er geen beelden, wel van de minuten net na het incident. Een getuige maakte een opname met haar smartphone. De Amerikaanse tv-zender CNN verspreidde de opname gisteren. In de video is te zien hoe de agent in de buurt van het lichaam heen en weer wandelt en tegen een collega praat.?Volgens de getuige zag de agent er na het doden van de jongen “verbijsterd” uit.

De getuige zag voor het fatale schietincident naar eigen zeggen hoe de agent de tiener in de politiewagen probeerde te trekken, maar daar niet in slaagde. Brown kon ontkomen. Nadat hij zich omdraaide in de richting van de agent, opende die laatste verschillende keren het vuur.

Ferguson shots

Politiechef Ron Johnson (waaraan we een apart blog hebben gewijd) zei tegen de lokale media dat er tijdens rellen op 16 augustus een schietpartij met een zwaargewonde was. ?Er waren die dag zo’n 150 demonstranten op de been. Demonstranten werden door de politie na het ingaan van de avondklok met een megafoon gewaarschuwd: ‘Jullie overtreden de regels. Jullie moeten vertrekken. Anders worden jullie gearresteerd worden of volgen er andere acties,’ zo schrijft?The Washington Post. Er werden rookbommen afgevuurd op demonstranten die weigerden van straat te gaan en er is minstens ??n traangasgranaat gebruikt. En veel?werd er ook geklaagd over de gebruikte megafoons:

Ook de aanwezige media werden bekogeld. Persfotograaf Scott Olson werd in de boeien geslagen en een collega zette een foto van de arrestatie op Twitter. Ook een 90-jarige vrouw werd ingerekend. De vrouw stond te protesteren bij een kantoorgebouw. De fotograaf en de vrouw zouden niet snel genoeg de bevelen van agenten hebben opgevolgd.

Twee Duitse journalisten, onder wie een van Die Welt, werden aangehouden omdat ze een bevel van de politie niet zouden hebben opgevolgd. “De politie wilde beletten dat we de gebeurtenissen in Ferguson onderzoeken”, aldus Ansgar Graw van Die Welt. “Dit is een flagrante schending van de persvrijheid.” Vorige week werden ook journalisten van Huffington Post en Washington Post enkele uren vastgehouden, arrestaties die de Amerikaanse president Barack Obama inmiddels scherp heeft veroordeeld.

Op 16 augustus (een week na het incident) werd officieel de noodtoestand afgekondigd nadat de gemoederen die dag hoog opliepen: er werd gevochten en er is op politiehelikopters geschoten. Ook waren er rellen en plunderingen en er zou sprake zijn van een agressieve sfeer tegen blanke journalisten.

Later, op 18 augustus, stuurde Obama de minister van Justitie naar Ferguson en de gouverneur van Missouri zette dezelfde dag de Nationale Garde in met militaire voertuigen om verdere escalatie te voorkomen.

Bronnen: Volkskrant (1, 2), NRC, Automatiseringsgids, DeMorgen (1, 2), TheGuardian,

Dog the Bounty Hunter laat zijn digitale honden los

Dog

Dog the Bounty Hunter?(Duane Chapman, 61),?heeft social media ontdekt tijdens de jacht op War Machine (Jon Koppenhaver), een vechtsporter in de MMA (Mixed Martial Arts). En dat na 30 jaar werkervaring. De kranten koppen met titels als:?“Dog the Bounty Hunter” unleashes the digital dogs: “Facebook will get you!”. Zijn zoon nam het voortouw in deze?jacht?en nam papa mee in de moderne wereld om de voor mishandeling gezochte War Machine te pakken. Maar wel op een geheel eigen wijze, zoals zal blijken uit veel van onderstaande berichten:

Er stond uiteindelijk een beloning?van 20.000 dollar?op: ?

De TV show van Dog was een tijd?niet meer op TV, maar online kan hij zijn strijd voortzetten om voortvluchtigen op te sporen. Update: per sept 2014 is er toch een 2e serie:

Hieronder beschrijven hoe deze jacht verliep. ?Pornoster Christy Mack (23) werd op 8 augustus door haar “vriendje” War Machine letterlijk verbouwd en hij wilde haar aanranden. Hij had de sleutel van haar huis, maar zag haar met een ander (gekleed) in de slaapkamer toen hij binnenkwam. War Machine checkte ook haar telefoon toen hij haar mishandelde en sloeg haar elke keer?als hij iets op Instagram of Twitter van haar zag wat hem niet beviel.?Zij verloor haar bewustzijn maar kon ternauwernood, meer dood dan levend, ontsnappen. Binnen een?paar dagen had?”The Dog”?Facebook en Twitter ontdekt in zijn jacht en vroeg hij de massa mee te helpen. De naam War Machine klinkt natuurlijk al afschrikwekkend, maar Jon Koppenhaver werd ook als zeer gevaarlijk gezien, niet alleen vanwege zijn vechtkunsten, maar ook zijn strafblad. Terwijl hij toen in de bak zat hield hij een blog bij waarin hij nota bene geweld tegen vrouwen verafschuwde:

As I write this, there is one guy in here for slapping his wife, one here for yelling at his wife, and one here for beating some guy’s a__ that disrespected his wife. WTF!? If your wife is being a b____ you can’t slap her, if your wife is yelling at you, God forbid you yell back, and if some a__hole hurts your wife, you can not protect her! LMFAO! What in the F__K! is REALLY going on!? Next thing you know it will be illegal to f__k your wife! This country forces you to be a b___h!

En binnen 24 uur na het incident met Christy Mack gaf hij op Twitter alvast aan dat hij niet schuldig was:

Dog the Bounty Hunter had de jacht op geheel eigen wijze geopend en twitterde:

.@WarMachine170 better 2Give All You Excuses To The Judge ..you got 24 hrs to turn your self in or I am Coming After YOU.!#CMTDogAndBeth ? Duane Dog Chapman (@DogBountyHunter) August 12, 2014

Dit resulteerde in een vlaag van boze Twitter-gebruikers aan de kant van Mack, die heftige?foto’s van het incident vrijgaf. De 23-jarige inwoner van Illinois zei dat ze oprecht geloofde dat ze zou sterven.

Hij vertelt?TMZ: “This is the first time that I’ve used social networks to hunt a guy down. And I’m telling you, now nobody else has a chance. I learned something new now. There’s a million people that will hunt you down. You have neighbours ive next door, people from state to state across america, Koria, Japan, … all over the world. This is incredible.” Hij heeft zichtbaar genoten: ?”The most incredible hunt I’ve ever seen. Everyone around the world knew he was running”.

Ze deed online haar eigen verhaal om een einde te maken aan alle geruchten en verhalen:

En dat ze niet zonder schade uit de strijd gekomen is, maakt ze duidelijk met de volgende tweet:

Ze krijgt veel steun online en War Machine zal een lastige tijd krijgen als hij veroordeeld wordt. We zullen hier de verwensingen die “Dog” Duane Chapman samen met zijn volgers nog nastuurde via Twitter maar achterwege laten.

Voor de liefhebbers hieronder nog het politie aangifte rapport dat het incident?iets duidelijker weergeeft dan de meeste nieuwsberichten en Twitter in dit geval (wees wel gewaarschuwd, want sommige passages?kunnen heftig zijn):

War Machine Summons and Complaint

Bronnen: Hollywood life, LAweekly, IBTimes

Sukey: social media antwoord tegen ?kettling? tactiek

Sukey

Sukey werd op?28 januari 2011 ?gelanceerd?in Groot-Brittanni? om?de communicatie tussen demonstranten (vooral studenten) te verbeteren. Het doel was?vooral om een antwoord te vinden op de Kettling tactiek van de politie. Het werd meteen in?de praktijk getest op de vreedzame studentenprotesten in Londen op 29 januari van dat jaar.

Kettling (beeldspraak voor een massa die door de politie ‘binnen de hogedrukketel’ gehouden wordt, maar dat op de klank af natuurlijk ook verwijst naar de behandeling van vee, cattle) betekent dat de politie een groot cordon vormt en zo een beperkt gebied afzet. Demonstranten kunnen dan met toeziend oog?van de politie ??n voor ??n het gebied verlaten, of worden daar bij elkaar gehouden om erger te voorkomen of om diverse mensen uit zo’n groep te kunnen arresteren. De tactiek is controversieel omdat ook gewone omstanders in zo’n groep terecht kunnen komen en onder voet gelopen worden of anderszins gewond kunnen raken. In maart 2012 werd Kettling toegestaan als methode door het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, na een juridisch geschil. Controverse was er onder andere toen het werd ingezet bij een G20 bijeenkomst in Toronto, waar de Kettle 4 uur duurde.

sukey1

Sukey is vernoemd naar het kinderliedje ‘Polly Put The Kettle On‘, dat eindigt wanneer de Sukey wordt gevraagd om de ketel van het vuur te halen. Sukey is dus de held die de een einde maakt aan de “verhitte ketel” taktiek (?Polly puts the kettle on, Sukey takes it off again?). In die vroege tijd van computer-humor (ik ben Godzilla in de Thames) werd ook?het groene monster als mascotte bedacht.

Sukey is in 2010 opgericht door Sam Carlisle en Sam Gaus tijdens de bezetting?van het University College in Londen. Met Sukey kun je tijdens de?demonstratie nieuwtjes delen geplot op een kaart, met elkaar communiceren en logistieke ondersteuning organiseren en daarmee de?protesten zo te organiseren dat Ketting en andere interventies van de autoriteiten bemoeilijkt worden.

Woordvoerder Tim Hardy zei tijdens de protesten van 29 januari 2011:” Londen was de enige situatie waar we het toepasten en de enige waar geen problemen waren, ook geen kettling. We denken dat het heeft bijgedragen aan vredig verloop” . En:?”We gebruiken het hier in een?democratische samenleving, niet een repressief regime. Maar als je dit in bijvoorbeeld?Egypte gebruikt, zou het weleens levens kunnen redden. Urenlang vastzitten in een kettle in de de regen of kou is verschrikkelijk, maar vermoord worden is nog veel, veel erger.” Hardy initieerde een jaar eerder al?BeyondClicktivism om?te onderzoeken hoe “de kracht van technologie politieke en sociale verandering teweeg kan brengen.”

Sukey biedt een?informatievalidatie proces ?dat gebruik maakt van diverse?social media kanalen, zoals?Twitter (#sukeydata)?en Facebook, maar ook SMS-berichten, tv of radio. Sukey combineert die informatie vervolgens (het kan meer dan 1000 berichten per seconde aan) en zet het terug?op een variatie van platformen, zoals Website, Twitter, app en SMS). Een waarderingssysteem weegt de berichten en filtert op deze manier. Zo zijn tweets van de politie betrouwbaarder dan die van anderen.