SocialMediaDNA richt zich op kennisdeling rondom social media, politie en maatschappelijke veiligheid. Onderwerpen vari?ren van de online aspecten van openbare orde, opsporing, vervolging, rechtspraak tot crisisbeheersing en communicatie.
Een nieuwe app Gfendr, ontwikkeld in samenwerking met sekswerkers, noemt zich de Airbnb voor sekswerkers. Voorstanders zeggen dat de veiligheid van sekswerkers ermee verbeterd, maar vanwege de internationale juridische grijze gebieden rond sekswerk, is er bezorgdheid dat de politie het zou kunnen gebruiken als een hulpmiddel om sekswerkers juist lastig te vallen.
Gfendr is een gratis app ontwikkeld in Montreal en heeft 700 gebruikers sinds de lancering twee weken geleden. Met de app kunnen sekswerkers hun diensten aanbieden en klanten beoordelen. Op hun beurt kunnen klanten naar sekswerkers zoeken op basis van hun voorkeuren en chatten met hun gekozen serviceprovider over locatie en prijs van tevoren.
Sekswerkers kunnen moeilijke of gevaarlijke klanten aandragen in de app en anderen helpen om onveilige situaties in de toekomst te voorkomen.
De belangenbehartigingsgroep voor sekswerkers uit Vancouver PACE zei dat de oprichters van de app hen en andere groepen in het hele land voorafgaand hebben benadert en om feedback hadden gevraagd. “We dachten allemaal dat de app geweldig was, omdat het het sekswerkers helpt om veiliger te kunnen werken”, zegt Laura Dilley, Executive Director van PACE.
Mede-ontwikkelaar Melissa Desrochers zegt dat zij en haar partner de app zonder financiering hebben gebouwd. Zodra er meer gebruikers zijn, kunnen sekswerkers betalen om hun diensten in de zoekresultaten te promoten. “Dit is een moeilijk project, maar we denken echt dat dit initiatief hun veiligheid kan verbeteren,” zei ze.
Dilley pleit voor decriminalisering van sekswerk. Gezien de huidige wetten die zeggen dat het kopen van seks en het helpen adverteren illegaal zijn, maakt ze zich zorgen dat de politie de app mogelijk zou gebruiken om informatie te verzamelen over sekswerkers en klanten. “De app is eigenlijk een derde partij, die reclame maakt voor sekswerkers. Veel van de advocaten met wie we spraken, vonden niet dat de app echt legaal was, “zei ze.
Gfendr heeft alleen een telefoonnummer of e-mailadres nodig om zich te registreren, en Desrocher verzekert dat deze en alle andere identificerende informatie wordt gecodeerd door een extern bedrijf, zelfs zij heeft er geen toegang toe. “We proberen binnen de wet te blijven,” zei ze. Uiteindelijk is “het collectieve voordeel belangrijker dan het individuele risico dat we kunnen hebben (zoals de ontwikkelaars).”
Daar sta je dan. Net terug van een feestje, lijkt er thuis ingebroken te zijn. De sporen van een inbraakpoging zijn duidelijk te zien. De adrenaline giert door je lijf. Die inbreker ga je opsporen! Maar hoe pak je dat aan? Met de Sherlock-app voor burgeropsporing, ontwikkeld door TNO en de politie.
Via de Sherlock-app openen slachtoffers van bijvoorbeeld vernieling, cyberpesten, een poging tot woninginbraak of diefstal hun eigen opsporingsdossier. Daarin leggen ze ? afhankelijk van het misdrijf ? de locatie, zichtbare sporen, mogelijk motief, getuigenverklaringen en gestolen goederen vast. Een andere mogelijkheid is het samenstellen van een compositiefoto van een verdachte. Veel mensen vinden het moeilijk om de juiste ogen, oren of neus op een gezicht te plakken. Daarom bevat de app een trainingsspel, waarmee gezichten van bekende personen ?bij elkaar geklikt? moeten worden. Is het dossier compleet? Dan deelt de gebruiker eenvoudig via diverse socialmediakanalen of e-mail een opsporingsbericht, en stuurt hij het complete dossier naar de politie zodat zij actie kan ondernemen. Vervolgens wisselen de gebruiker en politie updates uit via de app.
Zelf buurtonderzoek doen
?De app maakt het mogelijk om gebruik te maken van ?the wisdom of the crowd??, vertelt Arnout de Vries, onderzoeker bij TNO. ?De politie schakelt burgers nu nog vrij traditioneel in, bijvoorbeeld via Opsporing Verzocht. Maar burgers hebben niet alleen ogen en oren waarmee ze kunnen waarnemen, ze hebben ook hersenen met kennis en denkkracht, en handen en benen om iets te doen. Dat mobiliseren we via de app. Een buurtonderzoek kost bijvoorbeeld veel tijd en mankracht. Wat is er handiger dan dat ik na een inbraak zelf bij mijn buren langsga voor een verklaring? Ik weet wanneer ze thuis zijn en dankzij de app weet ik ook wat ik moet vragen. De politie hoeft niet meer alles zelf te doen. Zij kan haar schaarse capaciteit voortaan zo effectief mogelijk inzetten, waardoor er hopelijk meer zaken worden opgelost.?
?Een buurtonderzoek kost veel tijd en mankracht. Wat is er handiger dan dat ik na een inbraak zelf bij mijn buren langsga voor een verklaring??
Risico’s van zelf daders opsporen
Als burgers zelf daders gaan opsporen, brengt dat risico?s met zich mee. Hoogoplopende emoties kunnen bijvoorbeeld leiden tot eigenhandig optreden. De Vries is zich daarvan bewust, maar stelt dat dit ook zonder de app al het geval is: ?Je kunt burgers niet zomaar tegenhouden. Ze starten nu al hun eigen onderzoek via Facebook, omdat ze merken dat de politie aan lang niet alle zaken prioriteit geeft of te kampen heeft met capaciteitsgebrek.?
Burgeropsporing
Burgeropsporing is nu nog relatief klein, maar het is wel een trend die steeds belangrijker wordt. Daar moet je wat mee.? Daarom helpt de Sherlock-app niet alleen bij de opsporing, maar geeft het burgers ook informatie over preventie en over wat volgens de wet wel en niet mag. Daarnaast maakt de app inzichtelijk wat de consequenties zijn van sommige handelingen, zoals het online delen van namen en foto?s van verdachten en slachtoffers.
?Het kost tijd om een meer open houding te realiseren richting goedwillende burgers, en politieprocessen te veranderen?
Programma ‘herijking opsporing’
Op dit moment is de Sherlock-app nog een prototype en niet daadwerkelijk in gebruik. TNO hoopt deze innovatieve app verder te ontwikkelen, in het kader van het programma ?Herijking opsporing? van de politie. Burgerparticipatie krijgt binnen dit vernieuwingsprogramma de nodige aandacht, omdat het besef binnen de politie doordringt dat een ?chte revolutie nodig is: een actieve rol van, en samenwerking met burgers. De Sherlock-app is daarvoor een goed middel.
Cultuurverandering noodzakelijk
De Vries is realistisch genoeg om te weten dat hiervoor een cultuurverandering nodig is. ?Binnen de politie wordt niet voor niets gesproken over blauw ? de agenten op straat ? en grijs ? de recherche. De opsporingstak van de politie heeft dagelijks te maken met misdrijven en vertrouwt niet zomaar burgerspeurneuzen die zelf hun zaak willen oplossen. Het kost tijd om een meer open houding te realiseren richting goedwillende burgers, en politieprocessen te veranderen.?
?Burgeropsporing is nu nog relatief klein, maar het is wel een trend die steeds belangrijker wordt. Daar moet je wat mee?
Samenwerken met de politie
Daarnaast is een verandering in mindset nodig. Nu wordt burgerparticipatie vaak nog gezien als een laatste redmiddel om een zaak op te lossen. Ook zijn politieprofessionals bang dat burgers een zaak schaden, waardoor een dader niet berecht kan worden. ?Uit de onderzoeken die ik doe, blijkt dat de meeste burgers van goede wil zijn en bereid zijn om samen te werken met de politie. Daarom gaan TNO en de politie na een testfase het in gebruik nemen van de app verkennen. Zo gaan we op bezoek bij slachtoffers van een inbraak en maken we samen met hen een opsporingsdossier. Politie en burgers kunnen de samenwerking op die manier aan den lijve ervaren, waardoor meer respect en vertrouwen in elkaar kan ontstaan. De moderne Sherlock met app heeft de toekomst.?
Nieuwe communicatiemiddelen zoals sociale media bieden politie en justitie grote kansen. Maar zij zien zich ook voor uitdagingen gesteld. Zo kunnen criminelen via het Dark Web terrorisme financieren en op verzoek misdaden plegen. Hoe gaan veiligheidsinstanties met deze kansen en uitdagingen om?
Rechter geeft stalker ?digitaal straatverbod? kopte de?NRC. EenVandaag maakte een uitgebreide?reportage?onder de titel??Politiewerk onder vergrootglas door social media?. Burgers kijken steeds meer mee met de politie en nemen bijvoorbeeld opsporingstaken (deels) op zich. Digitale burgeropsporing lijkt onvermijdelijk, maar het resultaat kan 2 kanten op rollen. Denk aan de ?kopschoppers van Eindhoven? voor een ongewenste wending van?burgeropsporing?waardoor de daders strafvermindering kregen.?Bellingcats rapport?over de MH17-ramp leverde juist een gewenst resultaat op, dat het Joint Investigation Team dankbaar in ontvangst nam. Om ??n ding kunnen we in ieder geval niet heen: sociale media hebben het veiligheidslandschap flink veranderd.
Nieuwe communicatiemiddelen
Wat doen veiligheidshandhavers in Nederland, maar ook ver daarbuiten nu met deze nieuwe communicatiemiddelen? Wat voor kansen bieden sociale media of het?Dark Web?en worden ze wel voldoende benut? Wat mag nu precies wel en niet? En welke bedreigingen moeten in de gaten gehouden worden? Kortom: wat moeten, mogen en kunnen veiligheidshandhavers, en wat juist n?et?
Het Dark Web is voor criminelen interessant, omdat anonimiteit daar de norm is
Dit is een eerste artikel van een reeks waarin we antwoorden op deze vragen zoeken, als onderdeel van het Europese onderzoeksproject?MEDI@4SEC. Dat buigt zich over de kansen en bedreigingen die sociale media bieden voor veiligheidsinstanties.
Criminele handelingen op het Clear Web
Nieuwe communicatietechnieken zoals sociale media worden voor steeds meer criminele ? en ongewenste ? handelingen gebruikt. Denk bij ongewenste handelingen bijvoorbeeld aan cyberpesten, stalken, of het versturen van (doods)bedreigingen. In het 3-jarige onderzoeksproject wordt niet alleen gekeken naar wat er op het?Clear Web?gebeurt. Dat is het normale web, dat met een normale webbrowser toegankelijk is en via gebruikelijke zoekmachines als Google kan worden doorzocht.
Figuur 1: Metafoor voor het Clear Web versus het Deep web. Slechts een deel van de content op internet wordt ge?ndexeerd en getoond na een zoekopdracht
Illustratie: het CCV
Anonimiteit van het Dark Web
Juist het Dark Web (onderdeel van het Deep Web) is voor criminelen interessant, omdat anonimiteit daar de norm is. Voor dit deel van het web heb je een speciale TOR-browser nodig en de webpagina?s worden niet door Google doorzoekbaar gemaakt (figuur 1). Criminelen maken handig gebruik (of eigenlijk misbruik) van deze nieuwe technologische mogelijkheden. Voorbeelden van nieuwe criminele toepassingen zijn:
IS-strijders werven, door middel van versleutelde berichten;
terrorisme financieren, door anonieme crowdfunding (concept waarbij vele mensen bijdragen aan de financiering. Betaling met Bitcoins waarborgt een bepaalde anonimiteit);
criminele cyberaanvallen aanbieden, zoals een DDoS (al vanaf 10 euro per uur);
misdaden op verzoek plegen, via?crimesourcing, of?crime as a service;
beeldmateriaal anoniem delen, door en voor pedofiel-netwerken.
Maar wat zijn nu eigenlijk de taken van de politie en het OM in deze digitale domeinen? Waar kan of moet het bedrijfsleven de handschoen oppakken? Wat kan, moet en mag men online doen om veiligheid te handhaven?
Internettrollen plaatsten een gerucht dat er haaien in de straten van Manhattan zwommen
Hebben politie en justitie eigenlijk wel voldoende middelen, kennis en mogelijkheden om de verwachtingen in de digitale samenleving waar te maken? Of is er behoefte aan meer (nieuwe) middelen, zoals technische tools of kennis gericht op gedragsbe?nvloeding?
Kansen voor veiligheidsinstanties
Sociale media bieden voor verschillende operationele processen kansen voor de veiligheidsinstanties, waaronder de politie. Maar deze gaan vaak ook gepaard met uitdagingen en/of bedreigingen. Een aantal van deze kansen beschrijven we hierna.
Crisismanagement en alarmering
Sociale media worden hierbij bijvoorbeeld ingezet om snel een indruk te krijgen van de situatie (situational awareness), om hulpvragen te signaleren en eventueel uit te zetten. Toepassingen zoals Twitter of NL Alert worden hierbij gebruikt om mensen te informeren. De grote hoeveelheden berichten die moeten worden geanalyseerd en de interpretatie hiervan, vormen hierbij grote uitdagingen. Opruiende nepberichten die veel paniek kunnen veroorzaken zijn zelfs een bedreiging. Deze worden ook wel hoaxes genoemd. Een voorbeeld van een hoax is het bericht tijdens Project X Haren. Daarin werd met een foto als ?bewijs? aangekondigd dat er Hell?s Angels onderweg waren die ?wel even zouden komen helpen?. Een ander voorbeeld zijn internettrollen die een gerucht plaatsten dat er haaien in de straten van Manhattan zwommen, terwijl de orkanen Irene en Sandy over New York raasden.
Surveillance
Analyse van berichten op sociale media kan de effectiviteit en effici?ntie van surveillance vergroten. Capaciteit kan op basis van verkregen inzichten worden ingepland en opgeschaald bij potenti?le incidenten en vermoedens van criminele activiteiten. Men experimenteert door soms vroegtijdig reacties op berichten te plaatsen met als doel gedragsbe?nvloeding. Tijdens grote evenementen gebeurt dit al. Bijvoorbeeld tijdens de Olympische spelen van 2012 in Londen of tijdens diverse evenementen in Nederland.
Voorkomen moet worden dan burgers voor eigen rechters gaan spelen
Er is grote behoefte aan het monitoren van online berichtenverkeer, maar partijen als Twitter en Facebook willen surveillancetoepassingen momenteel juist weer blokkeren om de privacy van hun klanten te beschermen. Wetgeving loopt achter op deze ontwikkelingen, maar er zijn ook kansen voor samenwerking doordat bedrijven, burgers en politie andere wettelijke kaders hebben.
Opsporing na een delict
Het?rapport?van Bellingcat over de MH17-ramp is misschien wel het beste recente voorbeeld van hoe sociale media het mogelijk maken om bij te dragen in een belangrijk politieonderzoek. Met meerdere gemotiveerde speurneuzen zijn vele beelden en inzichten samengebracht tot een serieus onderzoeksrapport met waardevolle informatie. Onderzoek van?Julian Foster?liet zien dat 54 procent van de bevraagde politieorganisaties waardevolle informatie ontvangen via sociale media. In het Verenigd Koninkrijk is zelfs het aantal zaken dat opgelost kon worden door Facebook te gebruiken, met 540 procent?gestegen. Achterblijvende wet- en regelgeving over wat wel en niet mag, ook in de samenwerking met burgers die digitaal sporen veilig proberen te stellen, vormt hierbij nog wel een uitdaging.
Community Policing
Sociale media faciliteren en stimuleren een?Community Policing-strategie?waarin iedereen mee kan werken aan veiligheid. Bekende voorbeelden in Nederland zijn de WhatsApp-buurtgroepen. Een van de uitdagingen bij deze moderne vorm van Community Policing is om de groepsdynamiek en samenwerking in goede banen te leiden. Voorkomen moet worden dat burgers voor eigen rechter gaan spelen. Juridisch ligt het lastig om als wijkagent onderdeel te worden van een WhatsApp-buurtgroep, terwijl men wel op nieuwe manieren met elkaar in contact wil staan.
Intelligence
Sociale media en Dark Web vormen rijke bronnen van informatie die met behulp van (complexe) analyses tot politionele intelligence kunnen worden veredeld. Sociale media bieden bovendien toegang tot een ?wisdom of the crowd?. Zo beschikt de Nederlandse politie over nieuwe organisatieonderdelen zoals Real-Time Intelligence Centers (RTIC), die collega?s van relevante informatie ten tijde van incidenten kunnen voorzien. Ook wordt er ge?xperimenteerd met nieuwe technologie zoals Predictive Policing. De politie van de Australische staat?Victoria?gebruikt sociale media intelligence zelfs om te kijken naar de prestaties van hun eigen medewerkers. De politie moet leren omgaan met blijvende uitdagingen, zoals de overmaat aan berichten die uit verschillende sociale media en fora op het Dark Web moeten worden gedestilleerd en geanalyseerd. Dat geldt ook voor de interpretatie van deze berichten in combinatie met de relatieve anonimiteit van de afzenders.
Europees project
Het onderzoeksproject MEDI@4SEC brengt de kansen en bedreigingen in kaart die nieuwe communicatietechnologie?n teweegbrengen voor de veiligheid en veiligheidsinstanties. Dit artikel ging in op algemene kansen en bedreigingen voor veiligheidsinstanties, en in het bijzonder een aantal operationele taakstellingen van de politie. In volgende artikelen zullen 6 specifieke thema?s centraal staan: 1)?Do It Yourself (DIY) Policing; 2) Rellen en massabijeenkomsten; 3) Dagelijks politiewerk; 4) Dark Web; 5)?Trolling?en; 6) Innovatieve marktoplossingen.
Meer informatie over MEDI@4SEC is te vinden op de?projectwebsite. Hier zijn ook de volledige onderzoeksrapporten te downloaden zodra deze openbaar zijn.
Misschien zit je er zelf ook wel in eentje: een buurtwhatsappgroep. Ze groeien in Nederland als kool: er zijn er inmiddels zo’n 7300. De speciale appgroepen zijn vaak bedoeld om verdachte personen te melden aan buurtgenoten.
“Niet dat ik mij onveilig voelde, maar ik vind het een prettig idee als mijn buren alert zijn. Je hoort en ziet zoveel dingen tegenwoordig”, zegt Marja Veldt – de Jong. Zij is beheerder van de buurtwhatsappgroep in Middenbeemster.
Zo’n 70 van de 115 huishoudens in haar wijk zijn lid. “Sommige buurtbewoners willen er niet in. Soms omdat ze gedoe hebben met hun buren of andere wijkbewoners en niet met hen in een groep willen zitten. Anderen zijn sowieso meer op zichzelf.”
Bekijk de uitzending van Nieuwsuur?(vanaf minuut 8.30)
Exponenti?le groei van BuurtWhatsapp groepen in Nederland
Gevoel van veiligheid
Stephanie Nap nam twee jaar geleden het initiatief voor Whatsapp Buurtpreventie, kortweg de Buurtwhatsapp. Aanleiding was een poging tot inbraak bij haar thuis. “De politie was snel ter plaatse, maar wat kon ik doen om de buurt snel te informeren? Zo is de Buurtwhatsapp geboren.”
De appgroep lijkt te voorzien in een behoefte. “Het kan het gevoel van veiligheid stimuleren”, zegt Arnout de Vries, onderzoeker en adviseur op het gebied van sociale media en maatschappelijke veiligheid bij TNO. “Maar er zijn ook allerlei groepen waarbij de appgroep juist niet bijdraagt aan veiligheid, of waar het zelfs het gevoel van onveiligheid vergroot.”
De Vlaamse psychiater en hoogleraar Damiaan Denys woont nu zeventien jaar in Nederland. In die tijd heeft hij het land zien veranderen van een ontspannen samenleving naar een angstmaatschappij. En al die angst is volgens hem niet terecht.
“We hebben het gevoel in een gevaarlijke samenleving te leven, terwijl dat niet zo is. We leven juist in een tijd waar mensen relatief veilig zijn. En toch zijn we overal bang voor: voeding, het weer, ziektes”, zegt Denys.
Angst is niet pers? slecht, maar als maatschappij slaan we volgens hem door. De psychiater vindt dat Nederland extreem op controle is gericht. Dat komt terug in de vele protocollen en richtlijnen die we hebben.
“Het effect van die regels is dat men nog banger wordt. Hoe meer je gericht bent op controle, hoe meer je de wereld vanuit angst beziet. De beste manier om angst aan te gaan, is om de werkelijkheid te confronteren.”
Onterechte beschuldigingen
De psychiater wijst ook op de buurtwhatsappgroepen die?zo populair zijn in Nederland. De speciale appgroepen zijn onder meer bedoeld om de veiligheid in de buurt te vergroten, maar kunnen juist het tegengestelde effect hebben.
“Met zo’n buurtwhatsapp kunnen mensen voor hun gevoel iets doen. Maar eigenlijk cre?er je door die waakzaamheid nog meer angst. Alles wat niet past in het eigen wereldbeeld, wordt gezien als gevaarlijk.” Met het gevaar dat mensen onterecht worden beschuldigd, zegt Denys.
Denys noemt ook de rol van de media en het nieuws als het gaat om het aanwakkeren van een angstgevoel. Al zijn de media zich daar niet altijd van bewust, ze verkopen angst en vergroten zo het wantrouwen.
“Als je bijvoorbeeld de koppen in de krant leest. Gevaar, oorlog, bedreiging, angst. Je moet heel scherp zijn om je daar niet door te laten leiden. Mensen krijgen nu soms ten onrechte de indruk dat de wereld vol gevaren zit.”
De enige manier om die angstcultuur te doorbreken is de angst onder ogen te zien, benadrukt Denys. “Dus juist die vreemde man op straat aanspreken in plaats van hem te melden in een buurtwhatsappgroep. En de Polen die hier werk zoeken juist vriendelijk tegemoet treden. Want we zijn tegenwoordig vooral bang voor elkaar.”
“Het gevaar is dat mensen het recht in eigen hand gaan nemen” -?Arnout de Vries, onderzoeker
De Vries vertelt over excessen waarbij bijvoorbeeld alle Polen uit een dorp continu werden gevolgd via een buurtwhatsappgroep. En eentje waarbij leden massaal achter een vermoedelijke inbreker aangingen. “Het gevaar is dat mensen het recht in eigen hand gaan nemen”, zegt de onderzoeker.
Het kan ook andere onrust veroorzaken. Bijvoorbeeld als een doodgewone glazenwasser wordt aangezien voor een inbreker, en de hele buurt in rep en roer is. Of wanneer oplettende buurtbewoners het geheime liefdesleven van een buurman onthullen, omdat ze zo vaak een vreemde auto voor zijn huis zien.
En dan zijn er nog de ruzies en irritaties die ontstaan omdat lang niet ieder lid zich aan de spelregels van de Buurtwhatsapp houdt. Oproepen van vermiste katten of het verzoek om de vuilniszakken buiten te zetten, worden niet altijd gewaardeerd.
“Een buurtwhatsapp is niet bedoeld als buurthuis, dus af en toe grijp ik in”, zegt beheerder Veldt – de Jong. “Dan speel ik even de wijkagent. Sommige mensen sturen dan duimpjes, maar je ziet ook meteen dat mensen de groep verlaten. Die hebben daar geen zin in.”
Danielle Kloos en Paul Dirks beheren samen tien buurtwhatsappgroepen in Heiloo. Daarin zitten zo’n 1500 mensen. Ze snappen wel dat mensen afhaken bij onzinberichten. “Als je een duimpje verstuurt, komt dat bij zo’n 200 mensen binnen. Daar zitten zij niet op te wachten”, zegt Kloos.
Zij en Dirks grijpen ook altijd in. “Sommigen vinden ons streng. Of gaan de discussie met ons aan. Dan zeggen ze dat het aardig was bedoeld. Dat geloven we ook. Daarom proberen we altijd op een positieve manier te reageren, maar we kunnen het nooit voor iedereen goed doen. Die hoop hebben we ook niet.”
Bekijk hier de reportage en het studiogesprek met psychiater en hoogleraar Damiaan Denys.
Het blijven indrukwekkende cijfers. Jaarlijks krijgt de politie niet minder dan 40.000 meldingen van verdwijningen. Dat zijn er dus niet minder dan 100 per dag. De meeste vermiste personen vinden we gelukkig gezond weer terug. Maar soms gebeurt dat helaas niet. Dat zijn de verhalen die het nieuws halen, waar mensen over praten, die nog jaren in het geheugen blijven hangen. Het lijkt heel mooi dat bij elke verdwijning iedereen in actie komt. Zoals vroeger het hele dorp meezocht als er een kind verdween, is er nu de huidige global village, een hele digitale gemeenschap die tot leven komt: Whatsapp, Facebook, Reddit, gps-tracker, enzovoort, enzovoort.
Maar is het verstandig dat burgers de politie een handje helpen bij het oplossen van misdaad, bijvoorbeeld rond de vermissing van de 25-jarige Anne Faber? Ir. Arnout de Vries, gespecialiseerd
in dit onderwerp, over de plussen en minnen van burgeropsporing. Burgers die speuren naar Anne Faber en een kaartendeskundige die een scenario over haar fietsbewegingen op Facebook zet.
De vermissing van de jonge vrouw uit Utrecht zet menigeen aan tot actie. Mensen willen de mysterieuze zaak ontrafelen. Googelend op hun zolderkamer. Spiedend tussen de struiken.
?Dat mensen in zo?n vermissingszaak meezoeken met de politie, is nauwelijks te voorkomen?, reageert ir. Arnout de Vries, gespecialiseerd in burgeropsporing. Hij is verbonden aan onderzoeksinstituut TNO, waar hij onderzoek doet op het terrein van maatschappelijke veiligheid?en nieuwe media. ?Burgers willen helpen. De meesten doen dat met de beste bedoelingen. En de politie kan veel baat hebben bij hun hulp.?
Rare bijbedoelingen
Toch kunnen er wel adders onder het gras schuilen als burgers hun diensten aanbieden. ?Mensen kunnen rare bijbedoelingen hebben. Toen in 2013 de broertjes Julian van 7 en Ruben van 9 uit
Zeist waren vermist, zocht ook een soort pedofielenclubje mee. Misschien vanuit goede intenties, maar menigeen fronste toch de wenkbrauwen. Mensen kunnen een slaatje slaan uit een? vermissing, door bijvoorbeeld op internet geld in te zamelen voor een zoekactie, maar dat geld voor zichzelf?houden. Of denk aan firma?s die na een misdrijf zelfverdedigingscursussen aanbieden. Dergelijke aanbiedingen worden toch vaak als onethisch gezien.?
Een ander risico van burgeropsporing is dat burgers het recht in eigen hand nemen, zet de TNO-deskundige uiteen. ?Zoals wanneer mensen een vermeende pedofiel op het spoor komen en
die te grazen nemen.? Zeker zo bedenkelijk is als mensen zo?n kennelijke misdadiger chanteren. ?Kwaadwillenden proberen dan bijvoorbeeld online contact te maken met een bankier van wie ze
vermoeden dat hij pedofiel is. Ze doen zich voor als jong meisje en proberen onzedelijke foto?s los te krijgen. Vervolgens eisen ze geld van de bankier. Gaat die daar niet op in, dan dreigen ze de beelden openbaar te maken.?
Kistje
Als goedwillende burgers de sterke arm willen helpen, is het zaak dat de politie zo?n burgeractie in goede banen leidt, benadrukt De Vries. ?Neem de zoektocht naar Anne Faber. De politie moet
mensen dan duidelijk maken dat een bos in linie, dus systematisch, moet worden uitgekamd. Toen in 2013 complete families op zoek wilden naar de vermiste broertjes Julian en Ruben, is een van de rechercheurs toch maar even op een kistje gaan staan om de helpers toe te spreken. ?Weet u waar u aan begint? Beseft u dat u een kinderlichaampje in het bos kunt aantreffen?? Toen hebben
sommige ouders toch maar wijselijk hun kinderen, die mee wilden helpen zoeken, naar oma gestuurd.? Burgers moeten beseffen dat bij hun opsporingsacties voorzichtigheid geboden is, zegt De Vries. ?Zo moeten ze oppassen om, onbedoeld, sporen uit te wissen. In een bos kunnen zich sporen van een verdachte of slachtoffer bevinden. Zoals bloed-, schoen- of bandensporen. Daar moeten burgers tijdens een zoektocht naar het slachtoffer niet overheen banjeren.?
Ook eigen en andermans veiligheid verdienen aandacht. ?Burgers kunnen na?ef te werk gaan. Ooit lag een vermist persoon vermoedelijk in een gracht. Een burger trok zijn duikpak aan en
verdween onder water. Op de bodem trof hij een vat aan. Hij trok dat open; het bleek vol chemisch afval te zitten. Voor je het weet veroorzaak je dan een milieuramp.?
Volgens mij heeft politie juist laten weten dat er voor nu genoeg vrijwilligers zijn, morgen zet @WABPBAARN een grote zoekactie op.
Burgers helpen de politie meer dan eens een misdrijf op te lossen. Drie voorbeelden.
In oktober 2016 probeert een 28-jarige Somalische man in Hoorn een vrouw te verkrachten. Hij steelt haar telefoon. De vrouw weet via een digitale opsporingstechniek het toestel ?n de man te traceren. De rechtbank in Alkmaar veroordeelt de Somali?r in juni tot een celstraf van anderhalfjaar, waarvan een halfjaar voorwaardelijk.
Op zondag 4 juni 2017 zoeken tal van Bunschotenaren naar de vermiste Savannah. Het lichaam van het 14-jarige meisje wordt op een industrieterrein in het dorp gevonden, al is dat niet direct het resultaat van de door burgers georganiseerde speurtocht. Ze is slachtoffer van een misdrijf.
In Amsterdam schoppen en slaan twee jongens in maart 2017 een meisje dat op de grond ligt. Een omstander filmt de mishandeling en zet de beelden op Facebook. De jongens melden zich
daarop bij de politie.
Doos
Tot op heden beschikt de politie nauwelijks over deugdelijk voorlichtingsmateriaal voor burgers die willen meehelpen met de opsporing, zegt De Vries. Samen met
vertegenwoordigers van justitie en politie werkt de TNO?er aan een informatiepakket (?met tips en trucs?) ?n een app die burgers op dit terrein meer zekerheid moeten bieden. ?Noem het een handboek ?Eerste hulp bij opsporing?, een Zwitsers zakmes.? Medio volgend jaar moet dat pakket beschikbaar komen. Binnenkort wordt een pilot gestart.
Goed zou zijn als de politie burgers duidelijker voorschrijft hoe om te springen met bewijsmateriaal of opsporingsmethodieken, geeft de TNO?er aan. ?Burgers moeten weten dat ze iets verdachts niet meteen moeten oprapen. Of dat het handig kan zijn om een schoenspoor in de achtertuin af te schermen met een doos, zodat regen het spoor niet zomaar kan wegspoelen.
Een andere mogelijkheid is om het spoor te fotograferen met je smartphone.?
Spoedcursus
De politie kan dankbaar gebruik maken van buurt-WhatsAppgroepen, weet De Vries. ?Nu gaat de recherche na een misdrijf vaak deur aan deur langs bij omwonenden. Maar de helft is vaak niet thuis. Dan kan het handig zijn dat de politie mensen achter een buurt-WhatsAppgroep inschakelt om zo snel meer informatie te krijgen over bijvoorbeeld een woninginbraak in de buurt. Daarbij is het wel zaak dat beheerders van zo?n WhatsAppgroep?buurtgenoten de juiste vragen stellen. Daar zou de politie dus beheerders meer in moeten trainen. Een soort spoedcursus buurtonderzoek.?
Voor burgeropsporing op digitaal gebied bestaan er nauwelijks voorschriften, schetst De Vries. Hij neemt onderzoekscollectief Bellingcat als voorbeeld. Dat is een groep amateurs die via digitaal speurwerk op internet nauwkeurig in beeld bracht hoe (hoogstwaarschijnlijk) het transport verliep van de Buk-raket waarmee vlucht MH17 in 2014 is neergehaald. ?In dat onderzoekscollectief zitten ook een paar Nederlandse jongens. Al kort na de ramp publiceerden ze op internet gevonden selfies van pro-Russische militairen die bij de Buk-raket poseerden.
Op het moment van hun vondst moest het offici?le, internationale justitieteam eigenlijk nog aan zijn opsporingswerk beginnen. Maar kort na deze vondst van Bellingcat hebben de pro-Russische
soldaten in allerijl hun selfies van internet gehaald. De vraag is of justitie er nog wel in zal slagen om wettig en overtuigend te bewijzen dat die selfies daadwerkelijk op internet hebben gestaan.?
Nodig is daarom dat burgers duidelijke voorschriften krijgen voor hoe ze op internet gevonden bewijsmateriaal ergens deugdelijk kunnen opslaan, benadrukt De Vries. ?Burgers worden, zeker op
internet, steeds meer de oren en ogen van de politie. Daarom is het zaak dat mensen belastend fotomateriaal goed veilig kunnen stellen, zodat dat later in de rechtszaal ook gebruikt kan worden.?
Volgens onze informatie komen mensen naar Zeewolde om te helpen zoeken. Dat is attent maar niet nodig. We zetten nu alleen specialisten in.
Drugsverslaafde
Duidelijke richtlijnen voor digitaal speurwerk naar gestolen spullen zijn er amper, constateert De Vries. ?Mensen van wie de smartphone is gestolen, kunnen achterhalen waar dat toestel is. Vervolgens is de vraag: wie haalt die op? Mijn advies: schakel de politie in.
Na aangifte van diefstal van een kostbaar horloge horen burgers nogal eens van de politie dat die geen tijd heeft om die zaak op te pakken. De gedupeerde krijgt dan min of meer het advies toegefluisterd om op Marktplaats te gaan zoeken. Ook dan is weer de vraag: stel dat de gedupeerde de dief traceert, wie gaat het horloge dan ophalen? Weer zeg ik: laat de politie dat doen. Breng je zelf niet onnodig in gevaar. Je kunt zomaar bijvoorbeeld een gevaarlijke drugsverslaafde tegen het lijf lopen.?
In de nesten
Bestaat het gevaar dat burgers die achter criminelen aan zitten?zichzelf in de nesten werken???Daar moeten mensen zeker op bedacht zijn. En de politie moet burgers daarop wijzen?, reageert
De Vries. ?Zeker in sommige stadswijken, waar jeugdbendes actief zijn, heerst onder burgers angst voor represailles. Je moet goed weten wat je bijvoorbeeld via de buurt-WhatsApp-groep deelt
over een verdachte in de buurt. Zo?n verdachte kan via via achter je 06-nummer komen en je gaan bedreigen.?
In hun enthousiasme om een vermist persoon terug te krijgen, kunnen mensen brokken maken. ?Per jaar worden 40.000 mensen vermist. Het overgrote deel van hen is na een dag weer terug.
Familie moet oppassen om te snel foto?s van een vermiste op internet te plaatsen. Die beelden komen het web niet meer af. Iemand die na een dag weer opduikt, kan daar later in zijn leven veel last van krijgen. Denk aan vervelende vragen over je jeugd tijdens een sollicitatiegesprek.?
?Politie schakelt burgers te weinig in?
De politie neemt weliswaar af en toe burgers in de arm om de misdaad te bestrijden, maar ze zou veel vaker een beroep kunnen doen op hun kennis en kunde. Dat vindt dr. Nicolien Kop, lector criminaliteitsbeheersing en recherchekunde aan de Politieacademie. Ze schreef vorig jaar in het Tijdschrift voor de Politie een essay over de thematiek.
Zo zou de politie vaker een beroep kunnen doen op burgers die handig zijn met computers. Kop wijst op een project in Engeland en Wales waarbij vrijwilligers worden ingezet in de strijd tegen internetcriminaliteit. Ook kan de politie bijvoorbeeld gebruikmaken van de stichting Signi Zoekhonden in vermissingszaken, betoogt Kop.
Nuttig kan zijn dat de politie burgers actief oproept om mee te denken over een scenario rond een misdrijf, schrijft Kop. Een voorbeeld daarvan is de zogenaamde Jumbozaak in 2015. De Groningse politie deelde informatie uit een opsporingsonderzoek met burgers, in de hoop zo de afpersers van de supermarktketen te pakken. De afpersers werden opgespoord.
“Er is iets wat we regelmatig niet zo goed doen: en dat is samenwerken. Te vaak zijn politie en betrokken familieleden en/of vrienden nog los van elkaar bezig. Dat terwijl het juist belangrijk is om bij een vermissing vanaf het allereerst begin goed samen te werken (de ervaring leert dat de eerste 24 uur cruciaal zijn). Het zoeken wordt zoveel effectiever als er informatie wordt uitgewisseld, bijvoorbeeld over in welk gebied het beste gezocht kan worden. Of als er real-time inzicht is waar door politie, bezorgde familie en betrokkenen en andere instanties op dat moment wordt gezocht.
Als politie moeten we op het gebied van samenwerking met burgers een grote sprong voorwaarts maken. We zitten immers in een grote transitie, waarbij mensen steeds meer zelf het heft in handen nemen. Het is een ontwikkeling die je niet alleen in ?ons? veiligheidsdomein ziet, maar ook in het onderwijs, de sociale zekerheid en de huisvesting. Als je erover nadenkt is het vreemd dat we in onze opleiding veel leren, maar nauwelijks hoe je samenwerkt met de mensen voor wie we ons werk uiteindelijk doen.
Wat bij de transitie hoort is het ontwikkelen van heel nieuwe tools. Al eerder schreef ik?een column over de opsporingsapp?die het mogelijk maakt dat mensen met politie gaan samenwerken? en?over een in de VS ontwikkelde vigilante-app?waarbij burgers en politie bij dreigende situaties elkaar informeren en sturen.? Bij de tools hoort ook de app die binnenkort wordt gelanceerd.
Met deze app kan je bij een vermissing niet alleen je netwerk inschakelen, maar ook de politie. Met een enkele klik worden de sociale media bereikt. De app helpt verder het zoekgebied te verkleinen en geeft tips en tricks bij het zoeken naar vermiste personen. Zo zorgt het ervoor dat al in een vroeg stadium structuur en richting aan een zoekactie wordt gegeven. De app heet trouwens ?Samen Zoeken?. Dat is precies wat bezorgde ouders, familieleden, collega?s, buurtgenoten ?n professionals willen een moeten doen als iemand wordt vermist.”
Bronnen: Reformatorisch Dagblad, 11 oktober 2017, Politieacademie
Deze inspiratiedag, die werd georganiseerd ism de gemeente Beveren, de lokale politie WANO en de SCK Gent vzw, bestaat uit enkele innovatieve en boeiende plenaire presentaties in de voormiddag en 9 fantastische workshops in de namiddag.
Deze inspiratiedag, die wij organiseren ism de gemeente Beveren, de lokale politie WANO en de SCK Gent vzw, bestaat uit enkele innovatieve en boeiende plenaire presentaties in de voormiddag en 9 fantastische workshops in de namiddag.
Aanwezig waren onder andere alle medewerkers van de FGP, de minister van Binnenlandse Zaken, minister van Justitie (via Skype), de gouverneur en de arrondissementscommissaris van de provincie Oost-Vlaanderen, medewerkers van het Hof van Beroep, de federaal procureur en magistraten van het federaal parket, de procureur-generaal en magistraten van het parket-generaal Oost-Vlaanderen, medewerkers van de Rechtbank van Eerste Aanleg van Oost-Vlaanderen, de procureurs en de parketmagistraten van het parket Oost-Vlaanderen, de arbeidsauditeur van Oost- en West-Vlaanderen, gerechtelijke directeurs, de korpschefs, de diensthoofden- en een delegatie van de recherche van de politiezones van het arrondissement Oost-Vlaanderen en nog veel meer deskundigen van politie, justitie en daarbuiten.
Bedoeld om alle deelnemers te laten proeven van de digitale (r)evolutie, zowel op technologisch vlak als op het vlak van management en organisatie.Bovendien wil deze inspiratiedag het belang van de ge?ntegreerde en ketengerichte werking een extra dimensie geven door de mogelijkheid te bieden om op een andere en meer ontspannen manier met elkaar kennis te maken.
Er waren interessante workshops over:
1. Robotica, kans of bedreiging? -?Prof. dr. ir. Bram Vanderborght, prof. Robotics & Multibody mechanics research group
De kranten staan bol van het nieuws dat robots onze jobs innemen en dat ze de wereld gaan overheersen. Dubai heeft net een politierobot in dienst genomen welke zal ingezet worden in shopping centra en bij toeristische attracties. De eerste ?robocop? in een plan om tegen 2030 25% politierobots in het korps te hebben. Zal het zo een vaart lopen en zijn robots een bedreiging? Of vormen ze net opportuniteiten om maatschappelijke uitdagingen aan te gaan. Waarschijnlijk kunnen we best de complementaire sterktes van mens en machine combineren en gaan we moeten leren samenwerken met robots. Dit zal een inclusieve robotagenda vereisen om het beste uit de robotrevolutie te halen.
2. De overheid aan of in de ketting?– Roel Verhaert, stadsecretaris Stad Antwerpen.
Hebt u al van blockchain gehoord? Deze technologie gebruikt zogenaamde ?knooppunten? op het internet om transacties zonder tussenkomst van een derde partij uit te voeren. Transparantie, zekerheid, betrouwbaarheid en traceerbaarheid zijn hierbij de sleutelwoorden. De opkomst van blockchain is volgens kenners even ingrijpend als de opkomst van het internet. Wereldwijd wordt er alvast volop ge?xperimenteerd met de mogelijkheden die blockchain biedt. Roel Verhaert bespreekt wat blockchain binnen de publieke sector aan mogelijkheden kan bieden aan de hand van heel concrete cases. Hij overloopt wat die mogelijkheden (kunnen) zijn en hoe die mogelijkheden een bedreiging dan wel een opportuniteit voor de verschillende overheden kunnen vormen.
3. Bootcamp maakt de gerechtelijke politie future proof. -?Elke Wambacq & Nancy De Vogelaere, CEO Dinobusters.
Nieuwe technologische ontwikkelingen gaan razendsnel vooruit. De criminaliteit innoveert mee en daagt de politie dagelijks uit. Op het internet ontpoppen zich nieuwe circuits om ongestoord illegale praktijken uit te voeren. De terreurdreiging eist veel energie en aandacht terwijl de politie op volle toeren moet draaien met een beperkt aantal middelen. Hoe kunnen we er voor zorgen dat de politie voldoende kracht en kennis heeft om hier effici?nt tegen op te treden? In deze bootcamp gaan we op zoek naar dinosaurussen binnen de gerechtelijke politie, naar zaken die niet meer van deze tijd zijn. We gaan kijken hoe we op een slimme manier ons zo kunnen organiseren dat trotse teams de politie mee future proof kunnen maken. We nemen een duik in nieuwe trends en tendensen die de politie van morgen kunnen helpen om haar werk nog beter te doen.
4. Social media: Het nieuwe DNA. -?Arnout de Vries, TNO innovation for life en Frank Smilda, Politie Nederland.?
Social media zorgt voor een nieuwe revolutie in de opsporing, zoals DNA dat dertig jaar geleden deed. Maar social media speelt hierin een dubbelrol. Net als DNA is het een belangrijke informatiebron en tevens het nieuwe platform waarop de ?digitale? rechercheur en de online Sherlock Holmes een nieuwe vorm van opsporing exploreren. Social media democratiseert de opsporing en maakt de rol van burgers hierin nog belangrijker. Dit vereist een verandering van het ?DNA? van iedere agent, een ?gamechanger? in alle facetten van het politiewerk.
5. Connected things. Sluit ook de recherche aan?-?HCP Yve Driesen,?DirOps FGP Limburg
Dingen worden slim. De thermostaat weet wanneer je thuis bent, jouw gsm zegt je wanneer je moet vertrekken wil je die afspraak nog tijdig halen en de dokter monitort de pacemaker vanuit zijn kabinet. Deze presentatie duikt in het ?internet of things?. Hoe gebruiken criminele geesten deze nieuwe evolutie, zijn er opportuniteiten voor politie en kunnen we misbruik bestrijden? Yve Driesen zal zich in deze workshop voornamelijk focussen op de boeiende wereld van connected cars.
6. Drone technologie.?Mogelijkheden en uitdagingen.-?HINP Jan Verbruggen,?Federale Politie ? Flight manager DAFA
Het gebruik van vanop afstand bestuurde luchtvaartuigen (RPAS) in het Belgische Luchtruim is sedert 15 april 2016 geregeld in een Koninklijk Besluit. Door de uitzondering voorzien in Art 3 is dit KB niet van toepassing op staats-operatoren die drones inzetten voor onder andere politionele activiteiten. Nochtans zijn er veel toepassingen te bedenken. De werkgroep RPAS@Police buigt zich al ruim 2 jaar over de diverse facetten van deze nieuwe technologie. De activiteiten van de werkgroep situeren zich in 4 domeinen: wetgeving, opleiding, operaties en R&D.
Deze workshop wordt ondersteund door de werkgroep en moet een antwoord bieden op de meest voor de hand liggende vragen: Hoe kunnen politiemensen op een wettelijke manier een drone inzetten? Wat kan je met zo?n toestel doen, en vooral wat kan een drone of RPAS niet?
Aan de hand van een aantal re?le voorbeelden, duidelijk ge?llustreerd met beelden, worden een aantal ballonnetjes doorprikt en wordt er een schets gemaakt van de mogelijkheden van deze jonge technologie, van de beperkingen en van de uitdagingen die nog voor ons liggen.
7. Bloedspatpatroonanalyse. Bloed zal nooit meer zomaar bloed zijn. -?HINP Steve Delporte,?FGP OVL ? Teamchef Labo site Gent
Series zoals Dexter en CSI hebben van bloedspatpatroonanalyse een zeer trendy en spectaculaire techniek gemaakt in het ?crime scene? onderzoek. Alhoewel de eerste toepassing is terug te vinden in teksten uit China in de 13e eeuw en de eerste wetenschappelijke artikels verschenen zijn midden de jaren 1800 is de toepassing van bloedspatpatroonanalyse zeer innovatief. De herkenning van bloedspatpatronen samen met de kennis van het ontstaan van bepaalde patronen kan in veel gevallen een duidelijk beeld geven over het verloop van de feiten, de betrokkenheid en de posities van personen. De driedimensionele reconstructie van een patroon geeft meer informatie over de positie van de bloedbron, wat soms van belang kan zijn in de bepaling van de juridische kwalificaties. Tijdens een interactieve presentatie zal Steve duidelijk maken wat het belang is van bloedspatpatroonanalyse op de crime scene.
8. Predictive profiling: Behind enemy minds. -?HCP Frederik Van Belle en Kim Covent,?PZ Gent.
Predictive profiling is een proactieve techniek die op basis van grondige observaties mogelijke dreigingen tracht af te wenden of te neutraliseren. Wanneer we uitgebreider en gedetailleerder observeren, kunnen we correcter interpreteren en begrijpen. Zo kunnen we het denkspoor volgen van terroristen, criminelen, predatoren, kortom van elke georganiseerde vijand die de gemeenschap belaagt. Daarvoor moeten we eerst leren kijken naar onszelf en onze collega?s, naar onze procedures en dispositieven. We zetten in op outerviewing om elk gaatje in de politionele aanpak bloot te leggen. Want dat doet de vijand. Zij scannen onze sterkste kanten, maar zetten in op de zwakste schakels. Zij percipi?ren gebouwen en sites als opportuniteiten en zien mensen en groepen als targets. Daarom willen we in deze workshop een aangepaste bril opzetten om beter rondom ons te kijken en dus meer te zien.
9. Virtual & augmented reality:?Science fiction of real business?-?Michiel Houwen,?Project manager at DEA research – Howest.
Wat is Virtual en Augmented Reality technologie en wat kan het betekenen voor de politie? Tijdens deze workshop krijgen de deelnemers de kans om de technologie zelf te ervaren en na te denken over casussen die gebruikt kunnen worden op het professionele werkveld. Michiel Houwen zal in de workshop ingaan op de opportuniteiten van gametechnologie?n als trainingstool en tevens als virtuele verkenningsomgeving van een re?le plaats delict. Hij zal toelichten hoe de laatste ontwikkelingen van de entertainmentindustrie kunnen gevaloriseerd worden in non-entertainment contexten zoals het werk van veiligheids- en politiediensten.
De workshop wordt verzorgd door het Digital Arts & Entertainment research team van Howest. Howest is als Vlaamse kennisinstelling internationaal toonaangevend op het domein van gaming en het gebruik van de flankerende gametechnologie?n.
Groningse studenten en stadjers uit de Korrewegwijk en Schildersbuurt kunnen via een nieuwe app samenwerken om geluidsoverlast en woninginbraken in hun wijk te verminderen.
Buurtlab Groningen is een proef van TNO, de politie en de gemeente om de wijken veiliger te maken en prettiger om te wonen. Vijftig bewoners hebben zich inmiddels aangemeld. ,,We hopen er nog honderd bij te werven??, zegt Arnout de Vries, onderzoeker maatschappelijke veiligheid van TNO in Groningen.
Hooggespannen verwachtingen
Hij en zijn collega Sven Schultz hebben hooggespannen verwachtingen van de speciaal voor dit project ontwikkelde app. ,,Een platform waarin je mee kunt praten over veiligheid en leefbaarheid in jouw buurt??, licht De Vries toe. Het gaat om een soort WhatsAppgroep, waarin wijkbewoners met elkaar kunnen communiceren. Afspraakjes maken voor een buurtbarbecue bijvoorbeeld of een sportevenement.
De gemeente Groningen en de politie werken mee aan de proef. Onderling worden ervaringen en idee?n uitgewisseld over geluidsoverlast en woninginbraken. Bewoners blijven anoniem.
Schultz: ,,De politie vestigt via de app de aandacht op woninginbraken en geeft anti-inbraaktips.?? Deelnemers wordt gevraagd om zelf met verbeterpunten te komen voor een betere veiligheid en leefbaarheid. ,,Ons doel is om te onderzoeken of meer samenwerking in de preventieve fase effect heeft op de veiligheid en het veiligheidsgevoel en op de bevordering van wederzijds begrip??, aldus De Vries. Een feestje met geluidsoverlast hoeft voor een betere relatie niet bij voorbaat te worden afgeblazen. ,,Vertel dat er een feest komt. Dat is wel zo prettig voor de buren.??
Negen weken
Het project start begin oktober en duurt negen weken. In die periode wordt een aantal campagnes en activiteiten rond geluidsoverlast en woninginbraken georganiseerd. De communicatie verloopt niet alleen via sociale media. Er zijn ook traditionele bijeenkomsten in de wijk, zoals een symposium over woning-inbraken. De inbraakpreventietruck komt naar de buurt. En een ?boef? onderzoekt insluipmogelijkheden. De Vries: ,,Hoe wordt daarop gereageerd? Is het bewustzijn van de bewoners geactiveerd? Dat onderzoeken we.?
De onderzoekers van TNO bereiden politiemedewerkers (wijkagenten, contactfunctionaris studenten) en een aantal gemeenteambtenaren voor op Buurtlab. ,,Hoe communiceer je in een grote groep? Liefst niet al te formeel.??
Hoe de interactie uitpakt is een grote verrassing. ,,Wat als een groot deel reageert? Dan heb je een stroom aan berichten en misschien wel 1001 vragen. Niet allemaal voor de wijkagent natuurlijk. Wie acteren daar nog meer op? Dat gaan we ervaren.??, aldus de Vries.
De Groningse proeftuin Buurtlab is onderdeel van het Europese project INSPEC2T. Dat richt zich op next generation community policing en doet onderzoeken in vijf steden: Belfast, Lancashire, Valencia, Egnomi en Groningen. Voor het project buurtlab in de Korrewegwijk en de Schildersbuurt kunnen bewoners zich aanmelden via TNO.nl/buurtlab.
Vol trots presenteert Melvin Bakker de nieuwe Buurtwacht app. ?ik heb jaren gewerkt aan Buurtwacht Nunspeet, en ik ben erg blij om nu?ook een app te lanceren?, aldus Melvin.
Melvin Bakker (22) hoeft niet lang na te denken als wijkagent Benjamin de Vries hem vraagt te surveilleren in een buurt in Nunspeet waar de bewoners de begrafenis van hun buurman willen bijwonen. Natuurlijk wil hij een oogje in het zeil houden.
De buurt vreest voor inbraken tijdens de uitvaartplechtigheid. Vooral de weduwe is bang en roept de hulp van de politie in. Die heeft de mankracht niet en dus trommelt ‘buurtwacht’ Melvin een aantal mensen op en samen houden ze urenlang de wacht in de wijk. Opvallend met portofoons en camera’s en onopvallend, net om het hoekje. Dat hielp. ,,Nog niet zo heel lang geleden is in deze straat in een aantal huizen ingebroken tijdens een begrafenis. De schrik zit er goed in. Dat begrijp ik. Vooral de weduwe vreest voor een inbraak. En dat terwijl ze al zoveel aan haar hoofd heeft. Dus ik hoefde niet lang na te denken om te helpen”, licht Melvin toe.
De jonge Nunspeter richtte Buurtwacht Nunspeet op om buurtbewoners samen te brengen en elkaar alert te maken op verdachte situaties binnen Nunspeet. Hij werkt veel samen met de wijkagenten. Op die manier hoopt Melvin zijn omgeving ietsje veiliger te maken. Vanwaar die betrokkenheid? ,,De politie heeft steeds minder tijd. En ik wil graag iets voor de mensen betekenen. Ik denk dat we met Buurtwacht het verschil kunnen maken. Hoe eerder mensen op de hoogte zijn, hoe groter de pakkans is.”
Hij heeft sinds kort ook een eigen app: de Buurtwacht-app (Google Play?store?en Appstore van Apple). ,,De app is een aanvulling op Buurtwacht Nunspeet. Ik plaatste vooral berichten op Facebook en Twitter maar vanaf nu dus ook via de app. Gebruikers ontvangen push-berichten van bijvoorbeeld vermissingen of verdachte situaties.”
Hij verdient er geen cent mee, doet het allemaal op vrijwillige basis en met veel liefde. Naast zijn fulltime baan in drukkerij Wedding in Harderwijk.
,Ik heb op dit moment ruim vijfduizend volgers op Facebook, die mijn berichten op hun beurt weer delen. En de berichten bereiken dertigduizend mensen. De politie maakt daar graag gebruik van. Dat is ook prima. Ik help graag. Maar soms wordt het mij ook wel iets te veel.”
Dus wil hij binnenkort eens met de gemeente en de politie praten wat de mogelijkheden zijn en of er niet ergens nog een potje is om in ieder geval de kosten te dekken. ,,Dat zou mooi zijn.”
Verdachte situaties:
Nadat de politie is ingelicht bij een verdachte situatie, is het ook mogelijk om de verdachte situatie te melden via de app van de buurtwacht.?Nadat melding is gemaakt, kunnen de beheerders een bestaande Whatsapp?groep inlichten om mee te kijken naar verdachte situaties en/of personen.?Afgelopen woensdag en donderdag heeft de Buurtwacht op verzoek van de politie en buurtbewoners vrijwillig gesurveilleerd in een wijk in Nunspeet. Voorgaande jaren is er ingebroken onder een?uitvaartplechtigheid in deze wijk, waarop nu besloten werd om vrijwillig te gaan?surveilleren. Buurtbewoners spraken vol lof over deze vrijwillige actie.
Nieuwe ontwikkelingen:
De eerste?offici?le?versie is uitgebracht maar deze staat nu alweer in de steigers.?Er zijn al plannen voor de toekomst: ?Bij bijvoorbeeld een woninginbraak kan de Buurtwacht app binnen een straal van een aantal kilometer mensen een push?bericht sturen, waardoor getuigen zich sneller kunnen melden bij de politie.?
De buurtbewoners zijn in elk geval heel blij met Melvin en zijn opgetrommelde buurtwachten. ,,Er was koffie, duimen werden naar ons opgestoken en waren er veel bedankjes na afloop op de goede afloop. Dat is heel fijn.”
Afgelopen week was er op 9 mei een Europese bijeenkomst?over de rol van social media in relatie tot massaprotesten, evenementenveiligheid, het ontstaan van rellen en uitdagingen bij grootschalige evenementen rondom massa migratie. De bijeenkomst is onderdeel van een serie workshops in het kader van het Europese project Media4Sec, dat de impact van social media op politiewerk onderzoekt.
Door de inherente aard zijn grootschalige?evenementen gevoelig voor verschillende grote bedreigingen. Denk aan het ontstaan van onlusten of rellen, massale paniek die kan leiden tot diverse ongelukken en geweld onder deelnemersgroepen. Tegelijkertijd is een grootschalige evenementen een aantrekkelijk doel voor terroristische aanslagen. Door de omvang en de mogelijke gevolgen kan het menselijk leed enorm zijn.
Hoewel veel grootschalige evenementen van te voren tot in detail kunnen worden gepland en op een duidelijk gedefinieerde locaties plaatsvinden, zoals sportevenementen, culturele festivals en zelfs politieke bijeenkomsten, zet de toename van spontane gebeurtenissen die ontstaan meer druk op de politie?om de veiligheid te waarborgen. Social media hebben de dynamiek en aanpak van grootschalige gebeurtenissen fors veranderd. Aan de ene kant hebben social media de organisatie en co?rdinatie van evenementen vergemakkelijkt doordat er betere communicatie mogelijk is tussen grote aantallen mensen. Aan de andere kant zijn er ook veel nieuwe uitdagingen en kansen voor de politie.
Het evenement op 9 mei in Athene was al snel volgepland, maar je kunt nog steeds bijdragen aan de discussie door je ervaringen te delen op de Media4Sec LinkedIn-groep voor het evenement en door #Media4Sec te volgen op Twitter.
Lees het verslag op Storify:
Lees het onderzoek naa de state of the art analyse over de rol van social media in rellen en grootschalige evenementen (Hoofdstuk 6):
Assen Alert wil een laagdrempelig platform voor de burger om door middel van WhatsApp, email en socialmedia op een eenvoudige, gestructureerde en een eenduidige wijze neerzetten om de veiligheid in de?buurt te verhogen. Het wil burgers helpen en adviseren met/over het implementeren en onderhouden van de betreffende WhatsApp groepen.
Per wijk kiezen ze?een regiegroep. Regiegroep leden nemen deel aan alle buurt WhatsApp groepen en geven berichten van buurtgroepen door naar de regiegroep en indien nodig naar andere buurtgroepen. De wijkagent neemt deel aan regiegroep en neemt kennis van meldingen.?Regiegroep leden adviseren buurtgroep deelnemers over het toepassen en gebruik van de S.A.A.R. methode.
Minister van Der Steur bezocht de initiatiefnemers en zegt erover:
Dinsdagavond was ik in Drenthe en heb ik vrij uitgebreid gesproken met de initiatiefnemers van Assen-Alert. Dit is een burgerparticipatiegroep, een appgroep, die inmiddels in bijna geheel Assen is uitgerold en de ambitie heeft om langzamerhand geheel Nederland over te nemen op dit terrein. Het is een heel goede, professionele manier om burgers te betrekken bij een appgroep. Tijdens de presentatie waarbij ik aanwezig was, vroeg een aantal mensen in het gezelschap wat het oplevert. Toen bleek inderdaad dat het heel lastig is om het uiteindelijke rendement van een appgroep te bepalen, los van het positieve element dat mensen weten dat ze niet alleen zijn en dat zij hun eigen omgeving en elkaar beter leren kennen. Op dit moment is echter nog onvoldoende inzicht in de vraag wat het effect is op bijvoorbeeld de veiligheid en het pakken van criminelen. De gemeente Assen is met dit vraagstuk bezig. Ik ben ervan overtuigd dat een appgroep het veiligheidsgevoel van mensen verbetert, maar het zou natuurlijk fantastisch zijn als deze, op welke manier dan ook georganiseerd, leidt tot een verbetering van de veiligheid. Als men steeds meer informatie krijgt over wat er in de buurt gebeurt, kan het echter ook een averechts effect hebben. Dat is zoals het is en moeten we dan maar accepteren.
Er zijn enkele succesvolle voorbeelden, zoals Burgernet, waarbij de burger op gemeentelijk niveau beter betrokken wordt. Ik juich derhalve het pleidooi toe voor meer verantwoordelijkheid van burgers. De app Assen-Alert is een geslaagd voorbeeld dat is voortgekomen uit de burgers. Ik ben altijd bereid om dergelijke initiatieven te ondersteunen, maar de verantwoordelijkheid op dit punt ligt wel bij de mensen in de wijken. Voor de effectiviteit is dat van groot belang. De gemeente is aan zet en niet de rijksoverheid. Er is een Instituut Fysieke Veiligheid (IFV) dat op zijn beurt het Expertisecentrum Zelfredzaamheid heeft opgericht. Via dit instituut pakken de veiligheidsregio’s hun verantwoordelijkheid op.
Er is namelijk ook een moderator bij betrokken, die voorkomt dat een bericht aspecten bevat die misschien wel interessant zijn voor de betrokkene maar niet relevant voor de groep als zodanig. Een mooi voorbeeld van deze week was iemand die via de appgroep Assen-Alert meldde dat hij zijn huisdier kwijt was. Dat is niet de bedoeling. Het gaat echt om andere aspecten van veiligheid. Daar wordt op gemodereerd. Er wordt ook bekeken wie er lid zijn van de appgroep. De Kamer kan zich voorstellen dat het een fijne groep is om aan deel te nemen voor iemand die foute plannen heeft. Ik vind Assen-Alert echt een heel mooi voorbeeld dat ik graag onder de aandacht breng van iedereen en bij dezen ook van de Kamer. Ik sluit overigens niet uit dat er vele andere voorbeelden in Nederland zijn met eenzelfde mate van professionaliteit.
?
?
