SocialMediaDNA richt zich op kennisdeling rondom social media, politie en maatschappelijke veiligheid. Onderwerpen vari?ren van de online aspecten van openbare orde, opsporing, vervolging, rechtspraak tot crisisbeheersing en communicatie.
Wat zou jij er van vinden als je tijdens je werkt wordt gefilmd? En waarbij je (niet zeker) weet of een deel van de video online komt. Verschillende professionals hebben dit al eens meegemaakt. En, het lijkt steeds vaker te gebeuren. Wat is het effect van het opnemen en online plaatsen van beelden van publieke handelingen op sociale media, voor publieke professionals en organisaties? Het eerste verkennende studie over dit thema, uitgevoerd door Stichting Impact met mijn medewerking staat nu online. Deze verkenning biedt voldoende stof om over door te praten en voldoende onderwerpen om verder te (laten) onderzoeken. .
Een intrigerende vraag uit dit?onderzoek is de vraag: waarom doen mensen dit? Helaas is er (nog) geen onderzoek gedaan onder de filmers en diegene die het materiaal online plaatsen. De verschillende professionals geven vier motieven waarom mensen mogelijk filmen (en al dan niet plaatsen):Als een video online verschijnt dan is het proces dat volgt redelijk ongrijpbaar. Als het binnen korte tijd vaak gedeeld of geliked wordt, en al dan niet door andere (sociale) media wordt opgepikt, dan kan een olievlek ontstaan. Het is lastig om op dat moment de verspreiding in te perken. Het is moeilijk om een filmpje volledig van het internet te verwijderen, wanneer het zo vaak wordt gedeeld. Organisaties worden bij vergaande verspreiding van (video)materiaal gedwongen om te reageren. Want: of het nu waar is of niet, als organisatie moet je wel reageren als het breed is verspreid. Al was het maar voor diegene die op de video negatief wordt neergezet.
het uiting geven aan onmacht en frustratie.
het be?nvloeden van het proces van de organisatie (dossiervorming).
sensatiezucht (inclusief persoonlijk gewin).
verveling.
Het is essentieel om deze motivaties te weten, zodat passende reacties zijn te geven. Aanvullend onderzoek op filmers en plaatsers is zeer zeker nodig.
Vanuit persoonlijke ervaring weet een van de onderzoekers Roy Johannink dat een opvallend filmpje miljoenen views kan genereren. Dit kan de plaatser ? wat niet de filmer hoeft te zijn ? ook een bron van inkomsten betekenen. Het wegnemen van deze bron van inkomsten maakt het voor sommige plaatsers, denk aan de treitervloggers, al een stuk minder interessant om (video)materiaal online te plaatsen. Want: als je er geen geld mee verdiend, waarom zou je het dan nog doen?
Maar aan de hand van welke criteria bepalen we of een video al dan niet negatief is. Wat is de rol van YouTube ?n Facebook? Beide kunnen natuurlijk de advertenties weglaten rondom de video?s. Ze kunnen plaatsers ook (tijdelijk) blokkeren. Maar ze gaan dan ook zelf advertentie-inkomsten mislopen van dergelijke succesvolle video?s.
Het is dus allemaal niet zo eenvoudig. De problematiek en de oplossing(en) zijn complex. Dat maakt dit eerste onderzoek inzichtelijk. Er moet wel nog wat veranderen, dat is duidelijk. Alleen wat dan? Suggesties voor vervolgonderzoek en oplossingen zijn zeer welkom, reageer hieronder of laat je idee achter bij Roy Johannink.
Het onderzoek is hier te vinden: Getagd voor het leven; een verkennende studie naar de effecten op professionals van het filmen en online plaatsen van (beeld)materiaal van professioneel handelen, Jurriaan Jacobs, MSc Merel van Herpen, MA Dr. Hans te Brake mmv Drs. Roy Johannink MCDm, Stichting Impact Diemen, december 2016.
Op sociale media in Duitsland woedt al een tijdje een oorlog. Links tegen rechts. Voorstanders van de komst van asielzoekers tegen rechts-radicalen, die zich in krasse termen uitspreken tegen buitenlanders.
“Zodra onze identiteit bekend wordt verkeren wij in groot gevaar. Maar we zijn niet bang.”
In de haatberichten duiken Hitlers concentratiekampen, de gaskamers, de ovens en de ‘jodentreinen’ telkens weer op. ‘Ik steek zelf de ovens aan’, ‘In Dachau is nog plaats!’, ‘Snel: meertalige kortingsbonnen voor de gaskamers invoeren!’: het zijn maar enkele voorbeelden. Het nazisme is in sommige Duitse milieu’s een levende ideologie.
Om dergelijke ‘mensenverachtende’ bijdrages aan de kaak te stellen struinen medewerkers van de website ‘Perlen aus Freital‘ het internet af. Christopher en Frederik noemen ze zich. Interviews gaan alleen via e-mail want de beheerders van ‘Perlen aus Freital’ worden massief bedreigd.
Virtuele schandpaal
De twee net-activisten plaatsen screenshots van haatberichten op hun website, die dient als virtuele schandpaal. De namen en profielfoto’s van, zoals zij ze ironisch noemen ‘bezorgde burgers die zich van hun beste kant laten zien’, laten ze staan, evenals links naar de originele bronnen en eventuele links naar werkgevers. Regelmatig worden haataccounts door gebruikers gewist nadat ze door ‘Perlen aus Freital’ zijn ontmaskerd.
‘Pareltjes uit Freital’ verwijst naar recente rellen rond een asielcentrum in het Oost-Duitse Freital. Bijna dagelijks hebben in de Bondsrepubliek aanslagen plaats op vluchtelingenonderkomens. Die worden op extreem-rechtse internetfora met instemming begroet.
Omdat Facebook nauwelijks optreedt tegen haatzaaiers, besloten Christopher en Frederik dit te gaan doen. Zij namen de site over van de oprichter, die zich wegens ernstige bedreigingen terugtrok. ,,Zodra onze identiteit bekend wordt verkeren wij in groot gevaar,” schrijven de twee, die ’tussen de 20 en 30 jaar oud zijn’. ,,Maar we zijn niet bang.”
Ontslag
Er zijn activisten die verder gaan. David bijvoorbeeld – wiens achternaam om veiligheidsrenen eveneens niet wordt genoemd – geeft ‘haters’ aan bij justitie en bij hun werkgevers. Met als gevolg dat sommige auteurs van haatberichten op staande voet werden ontslagen. Tegen een aantal werd aangifte gedaan.
David, die honderden screenshots van Facebook-commentaren en -profielen heeft opgeslagen, ziet dit als een succes. Met vier vrienden speurt hij dagelijks naar racistische uitingen op internet. Hun aangiftes hebben ook voor hen gevolgen. Nadat hij een radio-interview had gegeven over zijn activiteiten, werden Davids autobanden kapot gestoken. Op de muur van zijn huis werd in rode letters het woord ‘Verr?terschwein’ (‘Smerige verrader’) gespoten. ‘De volgende keer snijden we andere dingen open,’ luidde het bericht,. ,,Maar ik laat me niet monddood maken,” zei David tegen de S?ddeutsche Zeitung.
Geen berouw
Juridisch kan door haatzaaiers tegen de ‘virtuele schandpalen’ weinig worden ondernomen. Christopher en Frederik doen zelf geen aangifte ‘omdat we dan niet meer anoniem kunnen blijven’. Maar lezers van hun blog doen dit wel. Dat leidde in een enkel geval zelfs tot een huiszoeking.
Soms voelen Christopher en Frederick zich schuldig over de gevolgen van hun activisme. ,,Maar op ??n geval na heeft niemand berouw getoond. Integendeel, ze dreigen zelfs met aangifte. We ondernemen ook alleen actie als mensen bij voortduring tot geweld oproepen.”
Ook de leden van de Creep Catchers gebruiken?gefingeerde?social media accounts om?vermeende online pedofielen te ontmaskeren.?De politie in?Alberta (VS)?ontmoette?twee leden van de?”Creep Catchers” nadat ze een verdachte in beeld kregen.?Zij vertelden aan de agenten dat ze zich als een tienermeisje voordeden die deed alsof ze wel in was voor een afspraakje. Ze namen vervolgens alles op video op en dreigden de beelden op social media te publiceren als de verdachte zich niet zou aangeven bij de politie. De politie zei erover:?”Mensen?die zich bezighouden met burgeropsporingsactiviteiten lopen?een?aanzienlijk risico bij de mensen die ze confronteren”.?Creep Catchers zijn onderdeel van een?groeiende trend die zorgt voor hoofdpijn?bij de lokale autoriteiten, waaronder die van Calgary waar Dawson Raymond, die zich leider van de groep noemt, met een openbare naming & shaming campagne is begonnen.
Raymond legt uit dat ook hij zich?voordoet als een jong tienermeisje op diverse online dating sites. Daar beweert hij dat er al snel tientallen mannen zijn die hem benaderen, terwijl ze weten dat ze met een (weliswaar fictief) minderjarig meisje praten. Hij confronteert deze mensen vervolgens met video-opnames?die hij op zijn website plaatst.
Zijn?website?stelt dat Creep Catchers de uitbuiting van kinderen en jonge volwassenen helpt voorkomen. “We breiden onze groep?in Canada uit om pedofielen te identificeren en te vangen?en we werken ook aan andere online misstanden”, aldus de site.
De politie van Calgary geeft aan dat ze de tactieken van Raymond niet zomaar goedkeuren, maar ze hebben wel onderzoeken lopen op de opgenomen video’s die Raymond bij ze aanleverde. De politie waarschuwt dat burgeropsporingshandelingen het?politieonderzoek kunnen bemoeilijken en het verzamelen van bewijsmateriaal be?nvloeden waardoor verdachten mogelijk niet veroordeeld kunnen worden. De politie van Medicine Hat voegt daaraan toe dat burgers die mensen beschuldigen zonder bewijs het risico lopen dat ze zelf vervolgd kunnen worden voor laster of smaad omdat ze nog?onschuldige mensen reeds?veroordelen.?”Hoewel de meeste Creep Catchers binnen de wettelijke grenzen blijven, komen veel van de incidenten gevaarlijk dicht in de buurt van?strafbare feiten,” zei politie van Medicine Hat.
Ook het maken van valse online profielen op social media kan identiteitsdiefstal of fraudezaken tot gevolg hebben. Daarnaast kan?Creep Catchers worden beschuldigd van intimidatie of belemmering van de rechtsgang als ze hun inspanningen al te ver doorvoeren.”
“Als burgers?echt potenti?le slachtoffers willen beschermen en een?veilige buurt wensen, kunnen ze het beste vertrouwen op het rechtssysteem dat het?beste middel?is voor dit soort doeleinden”, aldus de politie.?”Onafhankelijke buurtwachtonderzoeken cre?ren complicaties voor rechtbanken en ondermijnen uiteindelijk de ware?gerechtigheid.”
Creep Catchers are warned to stop ambushing alleged pedophiles and shaming them online: https://t.co/bkegu9tqF3
Op 11 juni 2015 was Rachel Dolezal (37) een tamelijk onbekende activiste uit de Verenigde Staten. Als dochter van een zwarte man en blanke vrouw had ze haar leven gewijd aan het bestrijden van racisme via kunst en onderwijs.?Op 12 juni was alles wat ze had opgebouwd in ??n klap verwoest. Dolezals vader bleek namelijk niet zwart, maar lelieblank. En haar getinte huid had ze niet te danken aan zwarte voorouders, maar aan de zonnebank. Een lokale tv-zender gooide haar diepste geheim op straat – inclusief jeugdfoto’s van Dolezal met blond, sluik haar – en onmiddellijk rees de vraag of haar levenswerk nog wel geloofwaardig is nu haar raciale afkomst een leugen bleek.?Het Twittertribunaal wachtte Dolezals antwoord niet af en besloot diezelfde dag nog haar reputatie te vernietigen.
Ook vice-premier Asscher heeft het online niet makkelijk. Hij zou heulen met de vijand, een zionistenhond zijn en liever in een moslimhol kruipen dan achter zijn eigen volk staan. Lodewijk Asscher is de hatelijke berichten zat die hij dagelijks via de sociale media ontvangt. Hij gaat tenslotte ook over sociale zaken. De PvdA’er gaf zijn belagers vandaag daarom een koekje van eigen deeg met een publieke schandpaal op Facebook.?Asscher rekent in de paginalange tekst een voor een af met zijn meest onfatsoenlijke critici. Vooral de joodse achtergrond van de vicepremier blijkt een onuitputtelijke bron voor beledigingen.?De vicepremier vult de sneren aan met zijn eigen snedige kanttekeningen. Hieronder zijn brief aan de “respectloze hond”:
Respectloze hond.
Beste reageerders,
Ik merk dat ik dankzij jullie te vaak niet meer reageer als mensen me via social media benaderen. Daarom nu een antwoord- ik weet dat jullie op zoek zijn naar dialoog – daarna richt ik me weer volledig op diegenen die het echte gesprek zoeken.
In de eerste plaats wil ik al diegenen die erin geslaagd zijn een grapje te maken over mijn achternaam complimenteren. Niet alleen vind ik ASS cher heel knap gevonden, het is ook nog internationaal. Seth leeft in jullie voort. Nog spitsvondiger vond ik aSScher, omdat daarin ook een subtiele verwijzing naar de beruchte Duitse SS schuilgaat. Altijd even lachen.
Nu we het toch over de Oorlog hebben: onder jullie bevinden zich velen met een groot geschiedkundig inzicht. Zo zijn jullie erachter gekomen dat de Abraham Asscher die ??n van de voorzitters van de Joodsche Raad was, familie van mij is. Chapeau. Voor de muggenzifters onder ons: hij was mijn overgrootvader. Mijn grootvader en naamgenoot Lodewijk Asscher was diamantair en hield van schaken, fietsen en klassieke muziek. In die zin is de verzuchting “Jammer dat de opa van Asscher de opa van Plasterk niet heeft ingedeeld voor het transport!” moeilijk te rijmen met de geschiedenis. Ik bespreek het met ome Roon.
Ik begrijp dat jullie na het ontdekken van dit delicate aspect van mijn familiegeschiedenis een verklaring hebben voor mijn politieke opvattingen. Misschien dat @tonysoprano272 het nog het dichterlijkst heeft verwoord: “Asscher kruipt liever in een moslim hol dan achter eigen volk te staan! Net zijn opa, die werkte ook graag met de bezetter mee.” Voor degenen die de boodschap niet in ??n keer hebben begrepen, voegt Tony ook nog “De viezerik” toe.
Asscher kruipt liever in een moslim hol dan achter eigen volk te staan! Net zijn opa, die werkte ook graag met de bezetter mee! De viezerik
Ook mijn standpunt over zwarte Piet ( tijd voor verandering ) weten jullie te koppelen aan de familiegeschiedenis. “Asscher is precies zijn opa! Heulen met de vijand! Fuck you Asscher! Respectloze hond!”, aldus wederom @tonysoprano272. Laat ik voorop stellen dat ik ook niet houd van respectloze honden. Honden moeten respect tonen.
Asscher is precies zijn opa! Heulen met de vijand! Fuck you Asscher! Respectloze hond pic.twitter.com/9HiwpCDRNq
Intussen adviseert Rico Schuurman me “rot toch op man asscher met die kut kop van je. Haal die echte pieten maar uit het land kijk wat zij niet hoeven te betalen en wat ze allemaal krijgen ik stem pvv. ik was ooit trotse nederlander nu niet meer”. Velen van jullie zijn begaan met onze cultuur en beschaving. Dat geeft een goed gevoel. Eddy vindt het erg dat onze cultuur het onderspit moet delven om wat migranten met lange tenen ter wille te zijn. Anderen vragen zich af van welk ras Piet eigenlijk is?
Mijn joodse achternaam is voor velen van jullie een plausibele verklaring voor mijn gedrag en opstelling. Zo geef ik tegelijk te veel en te weinig om moslims. Neem @Holladiejan: “Zionistenhond @LodewijkA laat verstek gaan bij VN. Gaat over racisme i.p.v. antisemitisme daar heeft hij niets mee.” Farid is tot de conclusie gekomen dat ik als jood de mond vol heb van moslims, maar dat ik me vreemd genoeg muisstil hou over zionisme. Flip heeft blootgelegd dat je mij nooit over racisme hoort, want racisme bestaat alleen onder moslims, nooit onder joden. Volgens Peter Breedveld cs ben ik zelfs de gevaarlijkste racist van Nederland.
ehm ?@HolladieJan: Zionistenhond @LodewijkA laat verstek gaan bij de VN. Gaat over racisme i.p.v. antisemitisme daar heeft hij niets mee.?
Uit alles spreekt jullie zorg over de toenemende verruwing. Neem @Brabantia: “Wilders heeft allang afstand genomen van geweld. Verder zijn Jij en je klote partij de oorzaak van dit geweld. Niet Wilders.”
@LodewijkA Wilders heeft allang afstand genomen van geweld.Verder zijn Jij en je klote partij de oorzaak van dit geweld niet Wilders.
Mathijs Koenraadt combineert scherpzinnig alle bovenstaande feiten: “@LodewijkA is joods en viert helemaal geen Sinterklaas thuis. Hij wil zwarte piet afschaffen omdat hij volkscultuur veracht.”
Boem. Ik geef onmiddellijk toe dat ik thuis de schijn ophoud; ik vier wel Sinterklaas met mijn kinderen, maar ik geloof er zelf niet echt in.
Lieve jongens, ik stop – hoewel ik velen van jullie nog steeds niet beantwoord heb. Het gewone werk roept. Mag ik jullie voorzichtig aanraden voor de volgende keer dat je zo’n reactie plaatst de tweet of post eerst even aan je moeder te laten zien? Of aan je dochter, for that matter? Als zij het ook een goed idee vindt, vooral plaatsen. Blijf er niet mee rondlopen.
Groeten,
Lodewijk (achternaam bij jullie bekend)
PS: Ik ben niet ingegaan op doodsbedreigingen, daarvan doe ik altijd aangifte.
PS2: Natuurlijk zijn er heel veel mensen die hun ongenoegen over mij, de politiek of het beleid op een gewone manier kenbaar maken. Waar en wanneer het werk het toelaat, zal ik daar proberen serieus op in te gaan.
Boos
‘Ik wilde Asscher absoluut niet kwetsen’
Rico Schuurman heeft heel veel spijt van zijn scheldkannonade aan het adres van minister Lodewijk Asscher.
,,Rot toch op man Asscher, met die kut kop van je. Haal die echte pieten maar uit het land. Kijk wat zij niet hoeven te betalen en wat ze allemaal krijgen. Ik stem PVV. Ik was ooit een trotse Nederlander. Nu niet meer?, plaatste Rico in september vorig jaar op Facebook.
Aanleiding was een Facebookpost waarin de vicepremier uitlegt waarom hij vindt dat zwarte Piet moet veranderen. ,,Achter Piet als symbool ligt een ongemakkelijke waarheid van vooroordelen en stil racisme?, schrijft Asscher. Rico, hulppiet in Oosterwolde, was klaar met alle commotie rondom Piet.
,,Ik was boos op de mensen die tegen zwarte Piet zijn. Dus daarom bedacht ik mij niet en reageerde ik op het bericht van minister Asscher.” Rico gebruikte in zijn reactie niet al te nette woorden, maar flapte ze eruit voordat hij er erg in had. ,,Ik was boos en zonder na te denken plaatste ik het op Facebook.”
Rico was eigenlijk allang weer vergeten dat hij had gereageerd op het bericht van de vicepremier. Daarom schrok hij toen hij zijn naam zag opduiken in de Facebookpost van Asscher. Rico’s bericht wordt daar als voorbeeld gebruikt om te laten zien wat voor narigheid de vicepremier allemaal over zich heen krijgt.
,,Ik zat op school toen ik zag dat iemand mij had getagd in het bericht. Vervolgens las ik het verhaal en zag ik mijn naam staan. Ik dacht echt ?Wat is dit nou?’ Potverdrie zei ik nog tegen mezelf”, vertelt Rico. Hij krijgt meteen spijt en plaatst wel drie keer zijn excuses onder het bericht van Asscher: ,,Ik bedoelde het niet zo en wilde de minister absoluut niet kwetsen.”
Rustige jongen
Normaal gesproken is de student Helpende Zorg en Welzijn aan ROC Friese Poort in Drachten een rustige jongen die naar eigen zeggen nooit iemand zou kwetsen. ,,Ik scheld nooit iemand zomaar uit. Maar toen zat ik alleen achter mijn computer en dan is de drempel lager om verkeerde woorden te gebruiken. Achteraf had ik mijn mening genuanceerder willen vertellen. Zonder scheldwoorden. Of misschien had ik helemaal niks moeten plaatsen”, bedenkt de Oosterwoldiger zich.
Het bericht van Asscher wordt duizenden keren gedeeld en krijgt meer dan zestienduizend likes. Als Rico ’s avonds naar RTL Nieuws zit te kijken, ziet hij zijn eigen reactie weer voorbijkomen. Zelfs in RTL Late Night wordt zijn bericht besproken.
Eigen fout
Rico krijgt berichten van vrienden die hem er op attenderen. ,,Dan baal je wel als ze het zo over je hebben. Maar ik begrijp het wel. Het is mijn eigen fout geweest.”
De tiener heeft zijn lesje wel geleerd. ,,Voortaan denk ik tien keer na voordat ik iets op Facebook zet. En schelden is laf. Helemaal op internet. Ik zal het echt nooit weer doen”, zegt Rico vol berouw.
Kapot maken
Jon Ronson, die een boek schreef over naming en shaming in de sociale media “So you’ve been publicly shamed“, ondervond het?aan den lijve.?Ronson bezocht enkele slachtoffers van virtuele bedreigingen, sarcasme of digitale lynchpartijen en tekende hun ijzingwekkende getuigenissen op. Hij wilde weten wat een twitteraar, die doorgaans als keurig mens door het leven gaat, drijft om met honderden anderen iemand aan de schandpaal te nagelen wegens een misstap of ongelukkige uitspraak.
Ronson blikt terug op de begintijd van Twitter, rond 2006. In zijn herinnering bestonden de virtuele vervolgingen nog niet. Het sociale medium was vooral een platform voor geestige en eerlijke uitwisselingen. Dat veranderde toen ook invloedrijke mensen als Donald Trump een account aanmaakten. ‘Voor het eerst in de geschiedenis hadden we min of meer rechtstreeks toegang tot dat soort ivoren-toren-oligarchen’, schrijft Ronson in zijn boek. En zo konden machtige mensen dus ook rechtstreeks afgestraft worden voor foute opmerkingen.
Daarna veranderde er iets, meent Ronson. Gebruikers van sociale media raakten gespitst op alles wat niet door de beugel kon. Er ontwikkelde zich een naargeestige focus op ?lle uitspraken, ook die van doodgewone, onbeduidende twitteraars. Ronson schrok van de wreedheid van de afstraffingen, maar meer nog van de onwil om iemand een uitspraak te vergeven.
Een vriend van Ronson, de Britse documentairemaker Adam Curtis, vergelijkt Twitter met een machine. ‘Hij zei: twitteraars zijn de ingenieurs van deze gesmeerde machine. En waar houden ingenieurs het meest van? Van stabiliteit en conformisme. Iedereen moet het met elkaar eens zijn. En dan komt iemand met een foute tweet het systeem destabiliseren.’
Ronson is ook geen heilige, geeft hij direct toe. Ook hij heeft in het verleden mensen op Twitter bespot of genoten van een publieke afgang van iemand die hij niet sympathiek vond. Maar hij vindt de rechteloosheid op sociale media zorgelijk. ‘Zodra individuen samenkomen op Twitter, vormen ze een groot machtsblok. Als we willen dat iemand wordt ontslagen, dan wordt die persoon ontslagen.’
Mensen laten zich makkelijk leiden door massahysterie, zegt Ronson. De vrije wil verdwijnt, waanzin wint het van de rede. In het echte leven is die dynamiek het sterkst te zien bij rellen, op sociale media komt die tot uiting met publieke vernederingen. Maar waar in het echte leven de mobiele eenheid rellen kan stoppen, is op internet een dergelijke ordedienst nauwelijks aanwezig. Daarmee schetst Ronson onbedoeld het weinig hoopgevende beeld dat virtuele lynchpartijen amper nog te stoppen zijn.
In april 2015 was Jon Ronson zelf aan de beurt. De reden: in de ongeredigeerde versie van zijn boek stond een onhandig geformuleerde passage over de hoogste vorm van vernedering die een man of vrouw kan ondergaan. Ronson: ‘Ik had iets geschreven in de trant van: voor een vrouw is verkrachting het ergste wat haar kan overkomen, voor mannen is dat ontslag.’ Hij besloot de vergelijking te schrappen toen vrienden hem waarschuwden dat het stukje al dan niet kwaadwillig verkeerd ge?nterpreteerd kon worden.
Maar de lynchmob op Twitter wist de gewraakte passage toch op te duikelen en begon een screenshot driftig te retweeten. Want hoe d?rfde hij te stellen dat ontslag erger is dan verkrachting?
Hij kwam net aan in Wisconsin om zijn boek te promoten toen Twitter ontplofte. Volgens Ronson was het nota bene een twittertrol – een twitteraar die ervan geniet om anderen op te jagen als diegene iets onwelgevalligs twittert – die met die vergelijking aankwam toen hij haar interviewde over schaamte. ‘Ik vond het aanvankelijk treffend, want inderdaad: ik hoef nooit bang te zijn dat iemand mij verkracht en de gedachte dat ik plots zonder werk kom te zitten is ondragelijk. Maar ik heb er nooit mee bedoeld dat ontslag erger is dan verkrachting.’
Ronson, ziek van de grove aanvallen, probeerde nog uit te leggen hoe het werkelijk zat. ‘FUCK YOU’, was het antwoord van een twitteraar. ‘Je had niet eens mogen overwegen om de vergelijking in je boek verwerken.’ Een hopeloze zaak. ‘Alsof ik getroffen werd door bliksem’, zegt Ronson terugblikkend op die ervaring.
Ronson krijgt regelmatig het verwijt dat hij als bevoorrechte witte man over publieke vernederingen schrijft. Radicale sociale activisten vinden het frappant dat hij, van alle mensen die er ooit slachtoffer van zijn geweest, uitgerekend iemand als Justine Sacco verdedigt, de vrouw die een grap over aids en Afrikanen maakte.
‘Ik had een zogenaamd racistische vrouw niet mogen verdedigen, maar ik heb haar intensief gesproken en van dichtbij gezien hoe een verwoest leven eruit ziet. Sacco’s carri?re was voorbij, ze kon niet meer slapen en als single vrouw waren haar kansen op een date ook geslonken. En de ironie van dit alles is dat ze met die onhandige grap juist de geprivilegieerde positie van blanke westerlingen wilde aankaarten.’
Heeft het publiekelijk afstraffen van een foute opmerking ook niet ergens een beetje nut als twitteraars daarmee bijvoorbeeld het alledaags racisme aankaarten? ‘Absoluut niet’, zegt Ronson ge?motioneerd. ‘Het is wreed om een individu eruit te pikken en die verantwoordelijk te maken voor sociale misstanden. Het is diep traumatiserend voor slachtoffers en het cre?ert een beangstigend conformistische wereld.’
Hoewel hij zich ervan bewust is dat het ijdele hoop is te denken dat publieke vernederingen voorkomen kunnen worden, gelooft hij wel dat het noodzakelijk is mensen bewuster te maken van de desastreuze gevolgen voor slachtoffers. ‘We kennen nu de afschuwelijke verhalen als die van Justine Sacco, maar we hebben het nog nauwelijks gehad over rehabilitatie.’
Om die reden heeft Ronson een hoofdstuk ingeruimd om het leven n? de schandpaal te beschrijven. Hij schrijft over zijn bezoek aan James Gilligan, een gepensioneerde gevangenispsycholoog die jarenlang met ernstig getraumatiseerde gevangenen had gewerkt. De gevangenen waren zonder uitzondering als kind stelselmatig vernederd en konden alleen nog met de schaamte omgaan door al hun emoties uit te schakelen. Dat de gedetineerden vervolgens ook door het gevangenispersoneel regelmatig werden vernederd, droeg niet bij aan de verwerking.
Gilligan voerde een simpel experiment uit. Hij gaf het gevangenispersoneel de opdracht om gedetineerden humaan te behandelen en paste intensieve therapie toe. De resultaten waren verbluffend: het geweld in de gevangenis nam direct af en de gevangenen leerden langzaam weer hun emoties toe te laten. Ronson: ‘Ik hoop dat die rehabilitatie ook mogelijk is voor slachtoffers van publieke vernederingen op sociale media, want dit kan iedereen overkomen.’
Maar zijn publieke vernederingen hoe dan ook fout? Ok?, vooruit, Ronson moest onlangs stiekem lachen om de virtuele vervolging van de Times-journaliste Camilla Long. ‘David Bowie was net dood. Hij was ook mijn held, verdorie. Iedereen was collectief aan het rouwen op Twitter. En toen twitterde Camilla Long opeens: ‘Wat een onoprecht vertoon van massarouw, stelletje aanstellers, doe het lekker thuis.’ Een horde Bowie-fans sprong er direct op. En eerlijk? Ik dacht: lullig, misschien heb je het wel ergens verdiend. Je hebt het wel over David Bowie, ja.’
“Als je je goed wast, dan zou je niet zo smerig blijven” staat er op een billboard in Feira de Santana Bahia.?Brazilianen plaatsen racistische posts op metersgrote billboards, hopend op een verandering in het norm-overschrijdende gedrag.
In Belgie krijgen boze social media gebruikers?met zure meningen in het programma ‘Karen & De Coster‘ een camera onder de neus geduwd. Of het voorlezen van tweets in Jimmy Kimmel Live:
Of een aantal BN-ers in Nederland die haattweets voorlezen:
In Brazili? gaan ze nog een stuk verder, en willen ze letterlijk tot aan huiskamer komen.
In verschillende grote?steden heeft de?Afro-Braziliaanse vrouwenorganisatie?Criola al?racistische posts op billboards geplaatst.?”Mensen denken dat ze anoniem?van alles kunnen roepen op internet. Maar wij laten dat niet zomaar?gebeuren. Ze kunnen zich niet verstoppen, wij zullen ze?vinden”, vertelt oprichter Jurema Werneck tegen?de BBC.??’Virtueel racisme, re?le gevolgen’, klinkt het motto van de campagne die racisten in het vervolg twee keer zal doen nadenken voor ze nog eens hun gal spuwen op het internet.
‘Ik kom stinkend naar een zwarte thuis’, is op een billboard in Vila Velha gedrukt CRIOLA
De campagne gebruikt geolocalisatietools om de online racisten op te sporen. Vervolgens kopen de intiatiefnemers billboards vlakbij het adres van de schrijver van de racistische commentaar. Op de gehuurde reclameruimte plaatsen ze de nare uitspraken, zodat alle omwonenden kunnen zien wat hun buur allemaal online plaatst.Het project ontstond nadat de Braziliaanse journaliste Maria Julia Coutinho het doelwit werd van online racisten. En hoewel de namen en de foto’s van de racisten niet bekend worden gemaakt, hopen ze met de campagne mensen bewust te maken van de impact van online racisme. En hopelijk worden mensen zo ontmoedigd het in de toekomst nog te doen.
“We hebben niet de intentie om mensen aan de schandpaal te nagelen, maar we willen bewustwording. Zodat daders nadenken over de gevolgen van een racistische post”, staat op de website.
Met de campagne hoopt Werneck dat Brazilianen zich vaker en sneller uitspreken tegen racisme. Veel Brazilianen durven dat volgens de activiste niet.
De aanleiding voor de campagne?waren de racistische?reacties op een foto van een zwarte weervrouw op?de?Facebookpagina van het?Jornal Nacional.
Foul! “Schreeuwt Lewis?vanaf zijn fiets voordat hij?met een rode kaart in het gezicht wappert van een met stomheid geslagen chauffeur. Dit is geen?sc?ne uit een voetbalwedstrijd, maar gebeurt midden in Londen, waar Lewis, alias de “Traffic Droid” bezig burgers te wijzen op de handhaving van de wet.
De 49-jarige is een van de tientallen Britse fietsers die een nieuwe missie in hun leven ?hebben gevonden: roekeloze chauffeurs wijzen op hun overtredingen en dit bij de politie aangeven ondersteund door de beelden van hun helm camera’s.
De autoriteiten waren eerst wat huiverig om deze straatwachten of ‘vigilantes’ serieus te nemen, maar behandelen nu elke zaak serieus.
“Sommige mensen zeggen dat ik eruit als een vliegende schotel,” grapte Lewis die wel 8 camera’s draagt.?Naast zijn rode kaart, draagt Lewis ook een?meetlint om te zorgen dat automobilisten zich?houden aan?gereglementeerde ??n meter (drie voet) afstand die ze moeten houden van fietsers.
Zijn drijfveer is een fietsongeluk uit 2009 waarbij hij bijna overleed. Sindsdien is hij iedere dag weer op de fiets en?heeft hij tijdens zijn twee uur durende rit vaak?”idioten” op film staan die hij op YouTube plaatst.?Of het nu gaat om mensen die hem de pas afsnijden, door rood rijden of gebruik maken van mobiele telefoons achter het stuur, is er niets dat aan zijn blik en camera’s ontsnapt.
Net?een videogame
“Ik ben de hele tijd op de?weg aan het scannen, het is als een video game,” zegt hij.?Lewis meldt een gemiddelde van vier ovetreders per dag?bij de politie. Sommigen zullen dan worden beboet en anderen raken zelfs hun rijbewijs kwijt.
‘Er zijn al te veel fietsers gestorven’
Zijn inspanningen irriteren onvermijdelijk sommige weggebruikers.?”Fietsers zijn eigenlijk nog?veel erger. Ze kijken niet naar de verkeerslichten,” zei een?ontevreden vrachtwagenchauffeur?terwijl hij de?”Droid” online bekeek.?Anderen beschuldigen hem ervan een ‘informant’ te zijn in een land dat al vol met bewakingscamera’s hangt.?”Ik ben al een paar keer aangevallen,” gaf Lewis toe, maar hij benadrukt dat hij alleen een zorgzame oplettende burger is.
Elk jaar worden er alleen al in Londen ongeveer?15 fietsers gedood, iets wat ook?wielrenner en buschauffeur Dave Sherry aanspoorde om de camera tijdens zijn tochtjes naar de Engelse hoofdstad aan te zetten.?Zowel Dave en Lewis klagen dat bezuinigingen betekenen dat er niet meer genoeg politie is om fietsers adequaat te beschermen. Er zijn nu 3600 minder ambtenaren in Londen dan drie jaar geleden, blijkt uit cijfers Metropolitan Police.
Dave beweert al 60 veroordelingen in de afgelopen twee jaar te hebben gerealiseerd via zijn aangiftes. En vorig jaar leidde een van zijn video’s zelfs tot het ontslag van een collega-buschauffeur voor het sms’en tijdens het rijden.?Hij geeft toe dat er wat?wrevel is onder zijn collega’s, maar zegt: “Kan me niet schelen wat mensen denken. Als ik het leven een fietser kan redden, is dat naar mijn smaak een goede zaak.”
Lewis en Dave geven hun bewijsmateriaal meestal aan Police Witness, een? particulier bedrijf dat de beelden bekijken en doorgeeft aan de politie als gratis service, zolang de camera’s via hen worden?gekocht.?”We kunnen in een week soms tientallen, zo niet honderden incidenten ontvangen”, aldus CEO?Matt Stockdale, die eraan toevoegd dat de video’s alleen worden doorgegeven aan de politie als “we weten dat de politie kan en zal handelen.”
De Vereniging van Chief Police Officers in Engeland zei dat het burgers stimuleert om enig bewijs van een strafbaar feit aan de autoriteiten te geven.?”Met verkeersovertredingen, video’s gefilmd vanuit het dashboard van de auto of vanaf het hoofd zijn toelaatbaar als bewijs, en als?de kwaliteit goed is kan het als bewijs worden gebruikt en zal?de politie de aangifte opnemen, verslag maken en rekening houden met de omstandigheden van elk geval?om al dan niet stappen te ondernemen,” zei een woordvoerder.
9GAG?is een?Hongkongse?humoristische?website?die van start ging in 2008 en gehost wordt in de Verenigde Staten. De website is het meest bekend door het terugkerende gebruik van?internetmemes. 9GAG dankt zijn naam aan de paginaverdeling die de website voorheen gebruikte. Er waren namelijk 9 gags (Engels voor “grapjes”) per pagina, tegenwoordig is dit niet meer het geval.
Als gevolg van de virale aard van de inhoud van de website, is 9GAG een van de 500 meest bezochte websites in de wereld.?9GAG, Dumpert?en Reddit; de internetgebruikers van tegenwoordig zijn niet vies van een beetje ‘online crap’. Deze crap, bestaand uit films, foto’s of gif’jes met een humoristisch of onzinnig karakter, is ontzettend populair onder jongeren tussen de 16 en 25 jaar. De helft van hen kijkt hier dagelijks naar, blijkt uit onderzoek van de mobiele provider Hi. E?n op de vijf spendeert hier zelfs meer dan dertig minuten per dag aan.
Wesley Oudijk (22) kijkt regelmatig online crap op sites als Buzzfeed en?Upcoming.nl, en vindt deze hype typerend voor de tijd waarin wij nu leven. Mensen zijn tegenwoordig minder verzadigd na het zien van ??n filmpje. Vroeger zag je een strip in de krant en daar kon je dan een dag mee vooruit, maar nu wil je constant meer. De zoektocht naar nutteloze dingen op internet zet zich alsmaar voort.
Ben je op zoek naar filmpjes met diepgaande inhoud, dan kun je je beter niet wagen aan online crap. Zo wijdde website De Speld een post aan de mededeling dat het dragen van natte sokken z? irritant is en kon je tegelijkertijd?op Dumpert een filmpje zien over een Duitse man die over zijn koe zingt. Je kan dus maar beter niets te doen hebben. Fok!, Dejimachan (de Nederlandse versie van ’s werelds grootste internetforum 4Chan), WTF en vele soortgelijke?platformen, wie eens lekker wat memes aan zich voorbij wil laten trekken, bezoekt ook 9GAG. Wie liever alleen de populairste memes ziet, gaat naar cheezburger.com of naar reddit.com/r/meme. De achtergrond van een bepaalde meme leer je dan weer op knowyourmeme.com.? Nederlandse humor kan?hard aankomen
In NRC next van 7 augustus 2012 stond een artikel met de titel ” Kanker moet kunnen”. Het beschrijft de mores van dit soort online platformen. ,,Nederlandse humor is harder dan Engelstalige”, verdedigt Zakaria Aarab zich, die?aanstekelijke internetfenomenen die Nederland aandoen verzamelt op:?http://Nedermeme.nl. En hij vindt dat bezoekers rekening moeten houden met de straattaal die jongeren gebruiken. Voor het merendeel van de bezoekers is het gebruiken van ‘kanker’ stoer. Hoewel Aarab een ‘not safe for work’-knop overweegt, ziet hij er niks in om de grove memes te weren. ,,Bezoekers klagen weleens over het gebruik van ‘kanker’. Maar veel mensen vinden dat het wel kan. Als ik ze niet plaats, trek ik zo 30 procent minder bezoekers.” Hoe grof de memes soms ook zijn, Aarab staat erop dat hij cyberpesten weert van zijn site. ,,Foto’s waar iemand zichtbaar mee wordt gepest, plaats ik niet.” Ook als iemand onbedoeld in een meme voorkomt, verwijdert Aarab deze op aanvraag. Niet iedereen ziet de humor in van de Nederlandse memecultuur. Zo ziet de Rapfabriek, het bedrijf dat rap- en graffitiworkshops aan scholen aanbiedt, 3KB het liefst verdwijnen van het internet. Toen er filmpjes van de Rapfabriek op ,,bepaalde fora” belandden ,,waarvan de leden blijkbaar graag alles en iedereen op een anonieme manier belachelijk maken”, verwijderde de Rapfabriek deze van YouTube, schrijft oprichter Koen van Oorschot in een reactie. ,,De deelnemers van de workshops hebben meestal nog nooit eerder gerapt. De kinderen worden gewoon belachelijk gemaakt.” Volgens Aarab is dit een geval van eigen schuld, dikke bult. ,,YouTube staat bekend om de virale video’s, dit konden ze zien aankomen.” De?http://Nedermeme.nl-oprichter?denkt trouwens ook dat het wel meevalt met de schade voor de betrokken 3KB-leerlingen. ,,De klas wordt als geheel belachelijk gemaakt, niet de individuele leerlingen.” Bij Aarab heeft de 3KB-moeheid inmiddels toegeslagen. ,,Die 3KB-memes beginnen nu flauw te worden.
9GAG is ook zeer populair op Facebook en Twitter met op moment van schrijven meer dan?3,6 miljoen likes en 17.000 volgers.
Bronnen: Wikipedia, Spits (17 okt 2013), NRC Next (7 aug 2012),
