SocialMediaDNA richt zich op kennisdeling rondom social media, politie en maatschappelijke veiligheid. Onderwerpen vari?ren van de online aspecten van openbare orde, opsporing, vervolging, rechtspraak tot crisisbeheersing en communicatie.
Met Glympse (Android, iPhone) deel je je avonturen met vrienden en dat geeft een veilig gevoel.
Hoewel het een beetje eng klinkt omdat je jezelf met toestemming laat bespioneren, kan Glympse volgens de makers ervan ook leuk zijn. Het is niet alleen een?steuntje in de rug om op avontuur te gaan, maar levert ook leuke reacties op van je naasten en vrienden. Maar Glympse probeert ook toepassingen te laten zien in het zakenleven, zo kun je het ook delen met collega’s en kun je een groepje maken die elkaar kan volgen om te zien of anderen wel of niet op tijd gaan komen voor een afspraak.
Ruim drie jaar na de doodslag op zijn dochter Kim schreef Emmenaar Rob Stoker het boek ’30 Messteken’ over wat hij doormaakte. ,,Doodslag? Het was gewoon moord.??
Nee, het schrijven van het boek was geen therapie. ,,Absoluut niet.?? Daar heeft hij trouwens een psycholoog voor. Eigenlijk hoopt Rob Stoker de lezer vooral inzicht te geven in de rechtspraak in ons land.
Stoker windt er geen doekjes om. Rauw en zonder opsmuk schreef hij op hoe hij de drie jaar na de doodslag op zijn dochter Kim beleefde. Hoe hij een paar keer probeerde om zijn werk als leraar Nederlands weer op te pakken maar zich uiteindelijk gewonnen gaf. Hoe hij zijn (tweede) vrouw kwijtraakte. ,,Zestig procent van de huwelijken strandt na zo?n ingrijpende gebeurtenis,?? weet Stoker inmiddels.
Fixatie
Stoker weet van alles. Geen wonder, want voordat hij ’s avonds laat achter de computer kroop om te schrijven, had de Emmenaar zich via krant en internet eerst uitgebreid op de hoogte gesteld van wat er zoal aan rechtspraak in Nederland werd gedaan bij moord en doodslag. ,,Ik beet me er als het ware helemaal in vast. Ja, het werd bijna een dwangneurose. Een fixatie.??
Daar is ie nu wel weer af. Daar heeft niet zozeer het schrijven van het boek bij geholpen, maar eerder de reacties erop. De eerste oplage van 3000 stuks is al bijna uitverkocht, volgende week al is er een herdruk. Stoker: ,,En ik krijg veel mooie reacties. Het doet me goed dat er veel mensen zijn die net als ik niet snappen dat, wat vroeger moord was, nu opeens doodslag is.??
Kentering
Hoe de moord op Kim Stoker doodslag werd, is de ondertitel van het boek. ,,De officier had me al gewaarschuwd; er is een kentering gaande in de rechtspraak. Het laatste jaar neigen steeds meer rechters ertoe om in plaats van voor moord iemand voor doodslag te veroordelen. Omdat de voorbedachte rade niet helemaal duidelijk zou zijn. Maar voor mij is het gewoon moord. Hij heeft dit gepland. Hij heeft drie verklaringen afgelegd waarin hij zegt iets gezien te hebben, waardoor, zei hij ?vond dat ze dood moest?. Arjan heeft genoeg momenten gehad om te bedenken dat hij dit niet moest doen. Terwijl Kim al op bed lag, zag hij op Facebook dat er mogelijk sprake was van een andere vriend. Arjan liep naar de keuken en zocht het grootste en scherpste mes uit, 22 centimeter lang. En is daarna nog drie kamers doorgelopen voordat hij op haar instak.??
Rauw en schokkend
Het boek is rauw en vaak schokkend. Het zuigt de lezer mee in Robs moeizame strijd. Nee, met de gedachte om er een roman van te maken heeft hij nooit gespeeld. ,,Dit is het verhaal wat ik wilde vertellen. Het zijn gewoon de feiten, alles wat erin staat is waar.?? Het leest als een afrekening, in de eerste plaats met de rechtspraak en – in het verlengde daarvan – in de tweede plaats met de dader. ,,Ik snap dat je dat zegt, maar het zou jammer zijn als het puur als een afrekening wordt gezien.??
Wrang noemt hij het – het idee dat de dader nog korter in de gevangenis zou zitten als diens eigen advocaat niet in hoger beroep was gegaan. De officier in Assen eiste tot verbijstering van Stoker en zijn familie 9 jaar, die door de rechter in 10 jaar werd omgezet. Na het hoger beroep in Leeuwarden werd de strafmaat bepaald op 12 jaar. Toen Stoker via een brief van Justitie op de hoogte werd gesteld van de vrijlatingsdatum van Arjan stuurde hij een briefje terug met de vraag of de berekening wel klopte. Hij kreeg binnen een week een briefje terug met uitleg over de kwijtschelding van een derde van de straf. ,,Dat wist ik natuurlijk ook wel, maar het was mijn manier om te laten zien hoe belachelijk ik het systeem vind.??
Links intellectualisme
Stoker noemt de huidige rechtspraak een vorm van links intellectualisme. ,,Automatisch een derde eraf, ik snap het niet. En nu de cellen leeg staan is er ook geen reden meer voor. Als je iemand op zo gruwelijke wijze van het leven berooft, heb je in mijn beleving het recht op een vooruitzicht verspeeld. Dan doe je niet meer mee, zei dammer Jannes van der Wal geloof ik ooit. En zo is het.??
,,Ja hoor, doodstraf vind ik ook goed??, zegt hij. En direct daarop volgend, met een glimlach: ,,De nuance ontbreekt nog wel eens in mijn boek, maar als je eigen meisje om onduidelijke redenen met dertig messteken om het leven wordt gebracht, zo?n arm weerloos kind van 50 kilo, nou, dan heb je volgens mij geen recht op een vooruitzicht.?? En ja, als een vertegenwoordiger van ?rechts intellectueel Nederland?, zoals hij het zelf noemt, droeg hij dit standpunt ook al uit v??r de doodslag op zijn dochter. ,,Als leerlingen bij mij een spreekbeurt hadden en het ging over dit soort dingen moest ik altijd erg mijn best doen om er niet al te zeer tegenin te gaan.??
Gestoord
Rob Stoker blikt vooruit. ,,Iedereen die zo?n moord pleegt is gestoord. Maar is dat een reden om weer lekker na een paar jaar vrij te zijn? Hij zit straks weer te lachen in caf? De Brasserie, hij kan weer voetbal gaan kijken, hij kan zelfs weer een nieuw vriendin krijgen.??
Hoe lang had hij dan gestraft moeten worden? ,,Ik snap best dat gestoorde mensen op een gegeven moment gerepareerd moeten worden. Maar begin daar mee als de straf voorbij is – en die zou minstens 20 jaar moeten zijn. Dan zijn de maatschappij en de nabestaanden lang genoeg van hem af en omgekeerd. Nu is er de kans dat ik hem over 5 jaar weer in Emmen tegenkom. ,,Wat er dan gebeurt? Geen idee, maar ik sta niet voor mezelf in.??
7 voor geluk
Direct na de dood van zijn dochter kon je Rob Stoker bijna opvegen; nu gaat het zichtbaar beter. O zeker, hij heeft financi?le sores, want door de scheiding moet hij de hypotheek van het huis in zijn eentje opbrengen – en dat met alleen een uitkering. Nee, van het boek hoeft hij niet rijk te worden en bovendien, de royalties deelt hij keurig met zijn twee kinderen Els en Bas. Maar toch: ,,Ik voel me ontspannener, ik geef weer muzieklessen en ik zit weer in een band, Puzzle, om live te gaan spelen. Het heeft heel lang geduurd, maar ik kan weer genieten van dingen. Ik geef mezelf een 7 voor geluk. Nou, dat is heel lang een 1 geweest.??
De zaak-Kim Stoker
In de nacht van 10 op 11 februari 2013 wordt Kim Stoker (24) in haar flatje in de wijk Emmermeer in Emmen op gruwelijke wijze om het leven gebracht door haar vriend Arjan. Hij had na een feestje gezien hoe ze haar status op Facebook in vrijgezel had veranderd. Twee jaar later wordt de dader veroordeeld tot 12 jaar voor doodslag. Hij komt op 8 februari 2021 weer vrij.
Kims vader Rob (58) schreef uit frustratie over de rechtspraak in Nederland het boek 30 Messteken. Naar aanleiding van dat boek verschijnt Stoker dinsdagavond bij Humberto Tan in RTL Late Night en een dag later in Hart van Nederland (SBS). Volgende week zaterdag wordt het boek ten doop gehouden tijdens en bijeenkomst in hotel Ten Cate in Emmen. 30 Messteken ligt inmiddels in de boekhandel.
Citaten uit het boek 30 Messteken
?De rechercheur kon ons niet vertellen hoe Kim door haar vriend om het leven was gebracht. Mijn aandacht verslapte meteen. Ik werd hier genaaid, zoveel was duidelijk.?
?Wij zaten aan tafel en luisterden naar Harrie. Ik weet nog dat ik dingen heb gehoord als gehuil, kreten van verbijstering, gevloek. Ik weet niet hoe ik zelf reageerde. Wat ik wel weet is dat iedereen volledig naar de kloten was? .
?De begrafenis verliep als in een roes. Ik weet dat alles door de organisatie is gefilmd. De dvd die ervan gemaakt is heb ik nog nooit bekeken en ik betwijfel of ik dat ooit zal doen?
?Ik kende Arjan goed, zowel priv? als in schoolsituaties, waar ik les aan hem gaf. Een grappige, geslepen leerling die door het grootste deel van mijn collega?s werd uitgekotst, voortdurend voor onrust zorgde, uiterst manipulatief was en er veel plezier in had als hij door zijn stelselmatige leugens ondereen bepaalde strafmaatregel wist uit te komen?
?Tot slot verzocht advocaat Pellinkhof de rechtbank rekening te houden met het feit dat Arjan nog niet eerder met justitie in aanraking was geweest. O, meneer Adolf Hitler, dit was de eerste keer dat u zes miljoen joden heeft uitgeroeid? Aha, dan zullen we u niet te zwaar straffen dit keer maar o wee als u het nog een keer doet!?
?Ik hoop dat Arjan in de gevangenis sterft en zo niet, dat hij daarna snel aan zijn einde komt?
“Tijdens de zitting zou ik als enige in de zaal zitten, terwijl mijn familie achter het glas moest plaatsnemen. Op de publieke tribune, waar dus ook de familie en vrienden van Arjan zouden zitten”, schrijft Rob Stoker in het boek. “Ik vond het een afschuwelijke gedachte dat ik tijdens de verhoren waar de meest gruwelijke details aan bod zouden komen, niet naast mijn vrouw en kinderen kon zitten. Ik zou dus zelf geen steun kunnen krijgen, maar wat ik nog erger vond, ik zou ook niet mijn dochter of zoon even kunnen vasthouden als het zwaar zou worden. En dat het zwaar zou worden, hadden we inmiddels wel in de smiezen.”
Bronnen: Dagblad van het Noorden (1, 2), RTV Drenthe (1, 2)
NEXAR, een gratis app voor de iPhone?gebruikt slimme?beeldherkenningssoftware?om de weg en de gebeurtenissen erop te interpreteren. In Rusland zijn dashcams heel gewoon, om bestuurders te beschermen tegen verzekeringsfraude als er wat gebeurd. Eerder hadden we al een aantal dashcam?appsop een rij gezet, met een aantal indrukwekkende en bijzondere video’s van veiligheidsincidenten.
Maar deze dashcam app neemt niet alleen?passief op, deze app probeert te analyseren wat er op de weg gebeurd. De camera herkent onder andere?verkeerslichten, kentekenplaten en andere auto’s. Met behulp van de sensoren van de smartphone kan de app plotse remmingen detecteren en merkt het ook als de bestuurder in een ongeluk terecht komt. Het kan vervolgens het ongeval in 3D reconstrueren middels een 3D model. Het laat dan zien onder welke hoek de auto werd geraakt?en?hoe zwaar de impact was.
https://youtu.be/YqSDRqBimgM
CEO van Nexus, Eran Shir, zegt: “Het is veel verdergaande vorm van analyse van een ongeval”. ?De app is?de afgelopen zes maanden met ongeveer 200 auto’s rond de Bay Area in San Fransisico getest – meestal met Uber en Lyft chauffeurs. Tot nu toe heeft het bedrijf meer dan 100.000 mijl aan gegevens verzameld en geanalyseerd per week.
NEXAR wil wegen op diverse manieren veiliger maken, vooral door crowdsourcingsmethodieken. Niet alleen meer kennis van wegomstandigheden, maar ook gedrag van chauffeurs is een invalshoek. Nexar scoort bestuurders?op basis van hun kenteken en de app waarschuwt je als je in de buurt van zo iemand rijdt. Ook heeft?NEXAR al een kaart met gebieden die een verhoogd risico op incidenten kennen.
Op dit moment komen autofabrikanten al naar Shir toe om te kijken of de technologie ge?ntegreerd kan worden in voertuigen.
De Amerikaanse startup uit Silicon Valley Nextdoor kiest Nederland als eerste land voor internationale uitbreiding. De buurtapp is gemaakt als laagdrempelig buurtcommunicatieplatform voor alles wat er in de buurt gebeurt. Het wordt het Facebook voor buurten genoemd en is in de VS al erg succesvol.
Aan buurt apps geen gebrek vandaag de dag. Een aantal dagen eerder was indebuurt.nl?al gelanceerd.?Buren weten elkaar inmiddels al voor vanalles in de buurt te vinden, zo lijkt. Van gezellige activiteiten als een buurtborrel, tot nuttige dingen als het lenen van een ladder of verkopen van een kinderfiets, tot belangrijke onderwerpen als buurtpreventie, zorg en veiligheid. Al die sociale verbindingen dragen bij aan een sociaal hechte buurt die stevig in zijn schoenen staat. En daar speelt Nextdoor ook op in, een dienst die in de VS al 4 jaar aan de weg timmert.
Wat Facebook is voor het sociale leven en LinkedIn voor het professionele, wil Nextdoor worden voor het lokale leven https://t.co/Knrap5wuMS
In Amerika is al ruim de helft van alle buurten, in totaal ruim 90.000, dagelijks actief op Nextdoor nadat de startup daar vier jaar geleden werd ge?ntroduceerd. Daarnaast zijn er al zo’n 1400 overheidsinstanties aangesloten. Zij kunnen niet in de groepscommunicatie van de buurt kijken, maar wel contact leggen met een groep of individu waardoor het rondom leefbaarheid en veiligheid interessant wordt voor onder andere gemeentes, politie of brandweer.?Nextdoor heeft Nederland aan de hand van CBS-gegevens verdeeld in 12.000 buurten
Elke van den Hout, communicatie-adviseur van de Amsterdamse brandweer, ziet bij voorbeeld mogelijkheden voor preventiecampagnes via de buurtapp. “Het is persoonlijk, lokaal en wijkgericht. En veel groter dan de meeste facebookgroepen.” Maar ze denkt ook aan oproepen om eens even langs te gaan bij de oudere buren. Hebben die een rookmelder, hoe zit het met hun vluchtwegen?
Josien van Cappelle, wethouder van Capelle aan de IJssel, houdt Nextdoor in haar wijk Fascinatio ook goed in de gaten. “Het is een mooie manier om direct in contact te komen met bewoners”, zegt de D66-wethouder. Zij ziet als gemeentebestuurder kansen voor het verspreiden van informatie over wegopbrekingen, afvalscheiding, evenementen etcetera.
In de VS zijn er diverse politiekorpsen die de dienst al succesvol gebruiken voor community policing:
Offici?le lancering vandaag in Amsterdam
Nextdoor zijn buurtapp met een marktwaarde van $1,1 mrd. De zogenoemde unicorn ? een tech start-up met een marktwaarde van minimaal $1 mrd ? wil vanuit Amsterdam komend jaar een groot deel van de 12.000 Nederlandse buurten aan zich binden. Pas daarna wordt gekeken hoe en of er geld kan worden verdiend. Inspiratiebron voor Tolia was een stuk van Robert Putnam: “Bowling Alone” dat analyseert hoe het sociale kapitaal (waaronder sociale cohesie) in veel Amerikaanse communities juist verslechterd en hij vertelt vol passie hoe hij weer terug wil naar hoe het ooit was, omdat de buurten waarin je opgroeit en leeft zo belangrijk zijn. Nextdoor is er voor de kleine hulp tot en met situaties waarin het echt telt. Tolia gaf voorbeelden van het gebruik van Nextdoor bij natuurrampen en crises tot kleine buurtinitiatieven die een groot verschil kunnen maken in iemands leven.
Nirav Tolia en Tamar van de Paal (rechts).
Verdienmodel
Tolia heeft dezelfde aanpak als Facebook en Google: eerst een community bouwen, zorgen dat mensen bij je terugkomen en daarna pas experimenteren met een verdienmodel. ‘Een community bouwen is echt al heel erg moeilijk’, zegt Tolia. ‘Zeker voor iets wat lokaal is. Dat is lastig schaalbaar te maken. Maar als je succesvol bent, dan heb je een grote markt te pakken. Dan is het ook net als bij Facebook: the winner takes all. De beloning aan het einde van de regenboog is erg groot.’
Investeerders hebben hoog ingezet op die gouden pot met geld. Gebaseerd op de laatste kapitaalinjectie krijgt het bedrijf een marktwaarde van $1,1 mrd. ‘Een van de investeerders is lid van de raad van bestuur van Uber, een ander is de eerste investeerder in Linkedin en Facebook’, zegt Tolia, waarmee hij maar wil aangeven dat het niet de minsten zijn. Zij geloven dat er winst kan worden gemaakt met de buurtapp, hoe precies daar heeft de ceo nog geen pasklaar antwoord op. ‘Daar gaan we in de VS komend jaar mee experimenteren.’
Lokale bedrijvigheid
De kans is groot dat de inkomsten van de lokale ondernemers komen, want de buurtbewoners zullen de app altijd gratis kunnen blijven gebruiken. Of daarmee een significante omzet kan worden gehaald, is lastig te zeggen. De ceo heeft vooral voorbeelden van concurrenten die het niet hebben gered. ‘Toen we in de Verenigde Staten begonnen, waren er zo?n vijftig concurrerende buurtapps. Nu is er niemand meer. Zoiets lokaals opzetten kost veel tijd en geld.’
Maar vooral: gezelligheid
Oprichter Nirav Tolia zegt te kiezen voor ons land, omdat de Nederlanders actief zijn op sociale media, trots zijn op hun buurt ? waar ze vaak al hun hele leven wonen ? en van gezelligheid houden. ‘Wij hebben in Amerika niet eens een vertaling voor dat woord gezelligheid’, zegt Tolia, terwijl hij de harde g uitspreekt als een k.
De app kan qua vorm worden vergeleken met die van Facebook. Met het grote verschil dat alleen buurtgenoten elkaar kunnen uitnodigen. Ook is het de bedoeling dat er alleen nieuws uit de buurt wordt geplaatst, spullen worden verkocht en gedeeld met buren of hulp wordt ingeroepen als een kat of fiets kwijt is. Dat kan overigens ook allemaal met Whatsapp, maar dan is er bij veel buren al snel geen overzicht meer en krijgen ook de buren waarvoor een bericht niet relevant is de appjes binnen. Via Nextdoor kan bovendien iedereen buren via een ander sociaal netwerk of een fysieke postkaart uitnodigen.
In Nederland zien we nu ook een enorm enthousiasme en snelle groei van Nextdoor. Al ruim 80 buurten door heel Nederland zijn actief in de buurtapp en de verwachtingen voor 2016 zijn dan ook veelbelovend.
In Nederland lanceert vandaag @NextdoorNL en groeit nu al explosiever dan in VS oa vanwege 60% meer mobiel gebruik
Het wordt de vraag of Nextdoor een plekje op de markt kan veroveren. Er zijn al?veel buurten die?allang iets dergelijks hebben opgezet in de vorm van een WhatsApp- of Facebook-groep. Zo zijn er in Nederland al meer dan 2000 WhatsApp buurtgroepen actief. Aan de andere kant is er nog veel te ontdekken aan mogelijkheden en is de ene buurt de andere niet.
Er waren ook wat leden uit de Nederlandse pilot aanwezig die hun ervaringen met Nextdoor deelden.
In mijn eigen pilot-buurtje in #Haarlem ging t met #Nextdoor razendsnel. 350 leden in een goeie 2 maanden.
Drie jaar geleden was Thijs Willems uit Breda op zoek naar een sociaal netwerk, speciaal voor zijn wijk Boeimeer. Al snel kwam hij uit bij de Amerikaanse app NextDoor, die toen ook in de VS nog in de kinderschoenen stond. ?”Maar toen was dat nog niet mogelijk”, vertelt Willems. “Een paar maanden geleden kreeg ik een mailtje met de vraag of we nog steeds interesse hadden.”
Willems zei onmiddellijk ‘ja’ en sindsdien groeide het NextDoor-netwerk in Boeimeer als kool. Inmiddels zijn ruim 800 inwoners van de buurt lid, dat is bijna een kwart van het totaal aantal inwoners. “En er komen nog steeds elke dag nieuwe leden bij,” vult Willems aan.
Volgens Willems is het in Boeimeer vooral begonnen om de veiligheid in de wijk te verbeteren. “Met waarschuwingen als ‘pas op, er is een inbreker actief’. Of vragen als ‘mijn fiets is gestolen, heeft iemand iets gezien?’ Maar inmiddels wordt er gesproken over allerlei evenementen en worden verschillende diensten en goederen, al dan niet gratis, aangeboden via NextDoor.”
Ook?antiquair Jasper Hooijkaas uit Capelle aan den IJssel zit nu een paar maanden op de buurtapp Nextdoor, en hij kent meer buren van naam, en zwaait vrolijk naar een nieuwe wijkbewoner die zich net heeft gemeld op het burenplatform.?”Absoluut, ik heb meer contact”, zegt de 47-jarige Hooijkaas die in zijn wijk Nextdoor heeft opgezet. ?Op zijn iPad laat de enthousiaste Hooijkaas zien wat zijn medebewoners de laatste dagen allemaal hebben geplaatst. Tips over mechanische ventilatie, een verslag van een gesprek met de beheerder over parkeerproblemen, ergernissen over hardrijders. Maar ook: wie weet een goeie klusjesman, wie heeft een soldeerbout te leen en wat doe je om te ontstressen??Die laatste vraag komt van een ondernemer die reclame wil maken voor zijn handel. Dat kan wel een keertje, zegt Hooijkaas, maar Nextdoor is geen advertentieplatform. Het is een contactpunt voor bewoners. Om elkaar te ontmoeten, spullen te delen, evenementen te organiseren.
Privacy
Zoals bij alle social media diensten zijn er terecht zorgen over de privacy. Want op Nextdoor wordt je naam en e-mail adres ook nog eens geverifieerd en gekoppeld met?je adres, doordat je een aanmeldingsbrief thuisgestuurd krijgt. Nextdoor probeert de?real name policy op deze manier wat verder door te voeren.?Bovendien willen ze graag je interesses, hobbies, functie en andere persoonlijke details weten. Dat gebeurt onder het mom van ?dan weten buren ook wie jij bent?, maar hou er rekening mee dat die gegevens voor Nextdoor ook interessant zijn.
In de privacy-verklaring van Nextdoor staat: ?We delen nooit je gegevens met adverteerders? (maar ze kunnen de data dus wel zelf analyseren).?Verder moet je je realiseren dat Nextdoor een Amerikaans bedrijf is en nergens belooft dat ze hun data op Europese servers zullen opslaan. Als Amerikaanse instanties willen weten met welke buren jij omgaat of welke hobbies jij hebt, dat kunnen ze dat indien nodig geacht achterhalen dankzij de Patriot Act.?Zo?n buurtnetwerk heeft dus iets onschuldigs en sympathieks en je gaat uit van goede bedoelingen van alle deelnemers, maar de standaardinstellingen om te delen zijn nogal ruim. Maak er dus bewust gebruik van.
In?De VS ?beweren ze dat het al positieve effecten heeft op het gebied van sociale interactie:
Deze case komt uit het boek Online reputatiemanagement, over de lastige afweging tussen veiligheid, mogelijke omzetderving en vooral imago ? Ikea wil geen ?spelbreker? zijn. Maar bovenal: hoe humor Ikea helpt:
Wat ging eraan vooraf?
Begin 2014 publiceerde de Belgische Elise de Rijck haar persoonlijke ?bucket list?, een lijst met 30 dingen die ze wilde doen v??r haar dertigste verjaardag op 25 juni 2015. Prominent op die lijst stond ?verstoppertje spelen in Ikea?. Op haar blog schreef Elise: ?Een supergrote versie van een huis en honderden potenti?le verstopplaatsen. Wat wil je nog meer??
Op de radio en in de krant
Elise maakte een Facebook-event aan om haar vrienden voor het speelfestijn uit te nodigen. Binnen een half uur hadden zich 50 contacten aangemeld, een paar uur later stond de teller al op 250. Facebook-vrienden van Elise deelden het event met hun eigen contacten. Dat leverde in korte tijd duizenden nieuwe aanmeldingen op. Intussen kregen de media, met name in Nederland, lucht van de plannen. Elise kwam op de radio en in de krant en haar eventpagina op Facebook explodeerde: ruim 13.000 mensen gaven aan van de partij te willen zijn.
Trending topic
Ondertussen gingen op het hoofdkantoor van Ikea Nederland de alarmbellen af. Er waren flinke pieken zichtbaar in de real time social media rapportages. ?Verstoppertje in Ikea? was trending topic. De Nederlandse en Belgische Ikea-organisaties overlegden met elkaar hoe hiermee om te gaan. Het was natuurlijk een sympathiek initiatief. Maar hoe kun je 13.000 deelnemers kwijt? In welke winkel moet het evenement plaatsvinden? Is er al een datum en tijdstip? Kunnen we dit aan? En wat als het helemaal uit de hand loopt?
Thumbs up voor Ikea
Ikea besloot contact op te nemen met Elise. Ze bleek behoorlijk ontdaan door de gigantische respons op haar onschuldige plan. Net als Ikea begreep Elise dat zoiets tot chaotische taferelen zou leiden. Uiteindelijk werd besloten Elises wens te honoreren, maar er was plaats voor maximaal vijfhonderd deelnemers en Ikea bepaalde de datum en vestiging. Dinsdag 15 juli 2014 speelden vijfhonderd volwassen mensen verstoppertje in de winkel in Wilrijk, vlak onder Antwerpen. ?Thumbs Up voor Ikea!?, schreef Elise na afloop van het evenement op haar blog. Ook diverse media lieten zich positief uit over de actie.
Participeren
De oplossing waar Ikea voor had gekozen, was geen verbod uitspreken, maar participeren. Het bedrijf hoefde alleen maar enkele voorwaarden op te stellen en een faciliterende rol te spelen bij het verwezenlijken van de gebeurtenis. Door alle aanvankelijke buzz rondom het event op social media zorgvuldig en al in een vroeg stadium te tracken en te analyseren, konden Ikea zich goed voorbereiden op de middag, en waar nodig veiligheidsmaatregelen nemen.
Herhaling op grote schaal
Dat leek echter niet te gelden voor de vele duizenden volwassenen die het initiatief van Elise de Rijck wilden herhalen. Begin 2015 bleek uit real time social media rapportages dat verschillende ? onafhankelijk van elkaar aangemaakte ? Facebook-events ?verstoppertje in Ikea? als onderwerp hadden. Amsterdam werd als locatie genoemd, maar ook Utrecht, Breda, Groningen, Hengelo, Amersfoort, Zwolle, Barendrecht, Haarlem, Eindhoven?
25.000
Op slag was duidelijk dat het ?copy cat?-gedrag van de diverse initiatiefnemers effect had. Likes ?n aanmeldingen stroomden binnen. Binnen luttele dagen stonden de tellers op 10.000, 15.000, met een enkele uitschieter tot wel 25.000.
Project X 2.0
Door het eindeloos delen en becommentari?ren van de eventpagina?s bereikten de Ikea buzz rapportages ongekende hoogten. Bovendien hadden de media een fraai nieuwsonderwerp te pakken. Er ontstond het vervelende voorgevoel dat dit de potentie had om uit te groeien tot Project X 2.0. De diverse vestigingen waren natuurlijk in rep en roer. Gaat dit tot ontsporingen leiden? Moeten we dit ?berhaupt wel toestaan? Intern was de kogel echter snel door de kerk en we namen het besluit dit soort events niet meer toe te staan. Enerzijds vanuit het oogpunt van de veiligheid van reguliere bezoekers en medewerkers, anderzijds omdat je een succesnummer niet moet herhalen. Kom liever met iets nieuws.
Afwijzende opstelling
Ikea moest wederom het juiste evenwicht zoeken tussen veiligheid, inzet van middelen (beveiliging, extra personeel, faciliteiten), mogelijke omzetderving en publiek imago. Wat dat laatste betreft waren we natuurlijk benieuwd naar het antwoord op de vraag wat ?gewone mensen? vonden van de afwijzende opstelling van Ikea deze keer.
Get a life!
De eerste rapportages over het sentiment lieten weinig ruimte voor misverstand. Een ruime meerderheid kon zich maar al te goed vinden in het standpunt van Ikea. ?E?n keer is leuk geweest.? En, nog vaker: ?Wat een stelletje kleine kinderen met hun verstoppertje in de Ikea. Word eens volwassen ? get a life!?
180.00 mensen
Ook al leek IKEA het algemene sentiment goed aangevoeld te hebben, de aanmeldingen voor de verschillende Facebook-events bleven ondertussen binnenstromen. Op een zeker moment telde het bedrijf in totaal 180.000 mensen die aangaven van de partij te zullen zijn op een van de verstoppertjefestijnen. Even in perspectief: zelfs als maar 10 procent van die groep zou komen opdagen, zou Ikea een groot veiligheidsprobleem hebben.
In dialoog
Inmiddels kwamen we ruim twaalf aangemaakte events tegen en werd het tijd om in dialoog te treden met de organisatoren. Verschillende van hen waren voor rede vatbaar en besloten het event af te blazen. In andere gevallen bleef antwoord op verzonden priv?-berichten uit en bleek het evenmin mogelijk om op andere wijze contact te krijgen.
Wereldnieuws
Intussen was het onderwerp ?verstoppertje spelen in Ikea? en het besluit om dit niet te faciliteren wereldnieuws geworden ? van CNN tot Al Jazeera. De internationale Ikea-organisatie nam de woordvoering deels over. De argumentatie achter het uitgesproken ?nee? van Ikea was kordaat en consistent. Het webcare-team van Ikea Nederland voerde die eenduidige lijn door in hun reacties op de aanhoudende online discussies.
Het duurde vervolgens nog enkele maanden voordat de pagina?s met de gewraakte Facebook-events langzaam werden opgeheven, of dat de organisatoren de geplande happenings op een andere wijze invulden.
Allemansvriend
Maar er bleef iets knagen bij Ikea?? met zijn imago van ?allemansvriend?. Op 31 maart 2015 kwam het bedrijf daarom met een cartoon op Facebook, ge?nspireerd op de welbekende handleidingen.
Laten we nog ??n keer ons standpunt duidelijk maken, was de gedachte, en de twinkeling deze keer niet vergeten. Uiteindelijk leverde dat toch nog een dikke 4.000 likes op; de cartoon werd 380 keer gedeeld.
Op 11 juni 2015 was Rachel Dolezal (37) een tamelijk onbekende activiste uit de Verenigde Staten. Als dochter van een zwarte man en blanke vrouw had ze haar leven gewijd aan het bestrijden van racisme via kunst en onderwijs.?Op 12 juni was alles wat ze had opgebouwd in ??n klap verwoest. Dolezals vader bleek namelijk niet zwart, maar lelieblank. En haar getinte huid had ze niet te danken aan zwarte voorouders, maar aan de zonnebank. Een lokale tv-zender gooide haar diepste geheim op straat – inclusief jeugdfoto’s van Dolezal met blond, sluik haar – en onmiddellijk rees de vraag of haar levenswerk nog wel geloofwaardig is nu haar raciale afkomst een leugen bleek.?Het Twittertribunaal wachtte Dolezals antwoord niet af en besloot diezelfde dag nog haar reputatie te vernietigen.
Ook vice-premier Asscher heeft het online niet makkelijk. Hij zou heulen met de vijand, een zionistenhond zijn en liever in een moslimhol kruipen dan achter zijn eigen volk staan. Lodewijk Asscher is de hatelijke berichten zat die hij dagelijks via de sociale media ontvangt. Hij gaat tenslotte ook over sociale zaken. De PvdA’er gaf zijn belagers vandaag daarom een koekje van eigen deeg met een publieke schandpaal op Facebook.?Asscher rekent in de paginalange tekst een voor een af met zijn meest onfatsoenlijke critici. Vooral de joodse achtergrond van de vicepremier blijkt een onuitputtelijke bron voor beledigingen.?De vicepremier vult de sneren aan met zijn eigen snedige kanttekeningen. Hieronder zijn brief aan de “respectloze hond”:
Respectloze hond.
Beste reageerders,
Ik merk dat ik dankzij jullie te vaak niet meer reageer als mensen me via social media benaderen. Daarom nu een antwoord- ik weet dat jullie op zoek zijn naar dialoog – daarna richt ik me weer volledig op diegenen die het echte gesprek zoeken.
In de eerste plaats wil ik al diegenen die erin geslaagd zijn een grapje te maken over mijn achternaam complimenteren. Niet alleen vind ik ASS cher heel knap gevonden, het is ook nog internationaal. Seth leeft in jullie voort. Nog spitsvondiger vond ik aSScher, omdat daarin ook een subtiele verwijzing naar de beruchte Duitse SS schuilgaat. Altijd even lachen.
Nu we het toch over de Oorlog hebben: onder jullie bevinden zich velen met een groot geschiedkundig inzicht. Zo zijn jullie erachter gekomen dat de Abraham Asscher die ??n van de voorzitters van de Joodsche Raad was, familie van mij is. Chapeau. Voor de muggenzifters onder ons: hij was mijn overgrootvader. Mijn grootvader en naamgenoot Lodewijk Asscher was diamantair en hield van schaken, fietsen en klassieke muziek. In die zin is de verzuchting “Jammer dat de opa van Asscher de opa van Plasterk niet heeft ingedeeld voor het transport!” moeilijk te rijmen met de geschiedenis. Ik bespreek het met ome Roon.
Ik begrijp dat jullie na het ontdekken van dit delicate aspect van mijn familiegeschiedenis een verklaring hebben voor mijn politieke opvattingen. Misschien dat @tonysoprano272 het nog het dichterlijkst heeft verwoord: “Asscher kruipt liever in een moslim hol dan achter eigen volk te staan! Net zijn opa, die werkte ook graag met de bezetter mee.” Voor degenen die de boodschap niet in ??n keer hebben begrepen, voegt Tony ook nog “De viezerik” toe.
Asscher kruipt liever in een moslim hol dan achter eigen volk te staan! Net zijn opa, die werkte ook graag met de bezetter mee! De viezerik
Ook mijn standpunt over zwarte Piet ( tijd voor verandering ) weten jullie te koppelen aan de familiegeschiedenis. “Asscher is precies zijn opa! Heulen met de vijand! Fuck you Asscher! Respectloze hond!”, aldus wederom @tonysoprano272. Laat ik voorop stellen dat ik ook niet houd van respectloze honden. Honden moeten respect tonen.
Asscher is precies zijn opa! Heulen met de vijand! Fuck you Asscher! Respectloze hond pic.twitter.com/9HiwpCDRNq
Intussen adviseert Rico Schuurman me “rot toch op man asscher met die kut kop van je. Haal die echte pieten maar uit het land kijk wat zij niet hoeven te betalen en wat ze allemaal krijgen ik stem pvv. ik was ooit trotse nederlander nu niet meer”. Velen van jullie zijn begaan met onze cultuur en beschaving. Dat geeft een goed gevoel. Eddy vindt het erg dat onze cultuur het onderspit moet delven om wat migranten met lange tenen ter wille te zijn. Anderen vragen zich af van welk ras Piet eigenlijk is?
Mijn joodse achternaam is voor velen van jullie een plausibele verklaring voor mijn gedrag en opstelling. Zo geef ik tegelijk te veel en te weinig om moslims. Neem @Holladiejan: “Zionistenhond @LodewijkA laat verstek gaan bij VN. Gaat over racisme i.p.v. antisemitisme daar heeft hij niets mee.” Farid is tot de conclusie gekomen dat ik als jood de mond vol heb van moslims, maar dat ik me vreemd genoeg muisstil hou over zionisme. Flip heeft blootgelegd dat je mij nooit over racisme hoort, want racisme bestaat alleen onder moslims, nooit onder joden. Volgens Peter Breedveld cs ben ik zelfs de gevaarlijkste racist van Nederland.
ehm ?@HolladieJan: Zionistenhond @LodewijkA laat verstek gaan bij de VN. Gaat over racisme i.p.v. antisemitisme daar heeft hij niets mee.?
Uit alles spreekt jullie zorg over de toenemende verruwing. Neem @Brabantia: “Wilders heeft allang afstand genomen van geweld. Verder zijn Jij en je klote partij de oorzaak van dit geweld. Niet Wilders.”
@LodewijkA Wilders heeft allang afstand genomen van geweld.Verder zijn Jij en je klote partij de oorzaak van dit geweld niet Wilders.
Mathijs Koenraadt combineert scherpzinnig alle bovenstaande feiten: “@LodewijkA is joods en viert helemaal geen Sinterklaas thuis. Hij wil zwarte piet afschaffen omdat hij volkscultuur veracht.”
Boem. Ik geef onmiddellijk toe dat ik thuis de schijn ophoud; ik vier wel Sinterklaas met mijn kinderen, maar ik geloof er zelf niet echt in.
Lieve jongens, ik stop – hoewel ik velen van jullie nog steeds niet beantwoord heb. Het gewone werk roept. Mag ik jullie voorzichtig aanraden voor de volgende keer dat je zo’n reactie plaatst de tweet of post eerst even aan je moeder te laten zien? Of aan je dochter, for that matter? Als zij het ook een goed idee vindt, vooral plaatsen. Blijf er niet mee rondlopen.
Groeten,
Lodewijk (achternaam bij jullie bekend)
PS: Ik ben niet ingegaan op doodsbedreigingen, daarvan doe ik altijd aangifte.
PS2: Natuurlijk zijn er heel veel mensen die hun ongenoegen over mij, de politiek of het beleid op een gewone manier kenbaar maken. Waar en wanneer het werk het toelaat, zal ik daar proberen serieus op in te gaan.
Boos
‘Ik wilde Asscher absoluut niet kwetsen’
Rico Schuurman heeft heel veel spijt van zijn scheldkannonade aan het adres van minister Lodewijk Asscher.
,,Rot toch op man Asscher, met die kut kop van je. Haal die echte pieten maar uit het land. Kijk wat zij niet hoeven te betalen en wat ze allemaal krijgen. Ik stem PVV. Ik was ooit een trotse Nederlander. Nu niet meer?, plaatste Rico in september vorig jaar op Facebook.
Aanleiding was een Facebookpost waarin de vicepremier uitlegt waarom hij vindt dat zwarte Piet moet veranderen. ,,Achter Piet als symbool ligt een ongemakkelijke waarheid van vooroordelen en stil racisme?, schrijft Asscher. Rico, hulppiet in Oosterwolde, was klaar met alle commotie rondom Piet.
,,Ik was boos op de mensen die tegen zwarte Piet zijn. Dus daarom bedacht ik mij niet en reageerde ik op het bericht van minister Asscher.” Rico gebruikte in zijn reactie niet al te nette woorden, maar flapte ze eruit voordat hij er erg in had. ,,Ik was boos en zonder na te denken plaatste ik het op Facebook.”
Rico was eigenlijk allang weer vergeten dat hij had gereageerd op het bericht van de vicepremier. Daarom schrok hij toen hij zijn naam zag opduiken in de Facebookpost van Asscher. Rico’s bericht wordt daar als voorbeeld gebruikt om te laten zien wat voor narigheid de vicepremier allemaal over zich heen krijgt.
,,Ik zat op school toen ik zag dat iemand mij had getagd in het bericht. Vervolgens las ik het verhaal en zag ik mijn naam staan. Ik dacht echt ?Wat is dit nou?’ Potverdrie zei ik nog tegen mezelf”, vertelt Rico. Hij krijgt meteen spijt en plaatst wel drie keer zijn excuses onder het bericht van Asscher: ,,Ik bedoelde het niet zo en wilde de minister absoluut niet kwetsen.”
Rustige jongen
Normaal gesproken is de student Helpende Zorg en Welzijn aan ROC Friese Poort in Drachten een rustige jongen die naar eigen zeggen nooit iemand zou kwetsen. ,,Ik scheld nooit iemand zomaar uit. Maar toen zat ik alleen achter mijn computer en dan is de drempel lager om verkeerde woorden te gebruiken. Achteraf had ik mijn mening genuanceerder willen vertellen. Zonder scheldwoorden. Of misschien had ik helemaal niks moeten plaatsen”, bedenkt de Oosterwoldiger zich.
Het bericht van Asscher wordt duizenden keren gedeeld en krijgt meer dan zestienduizend likes. Als Rico ’s avonds naar RTL Nieuws zit te kijken, ziet hij zijn eigen reactie weer voorbijkomen. Zelfs in RTL Late Night wordt zijn bericht besproken.
Eigen fout
Rico krijgt berichten van vrienden die hem er op attenderen. ,,Dan baal je wel als ze het zo over je hebben. Maar ik begrijp het wel. Het is mijn eigen fout geweest.”
De tiener heeft zijn lesje wel geleerd. ,,Voortaan denk ik tien keer na voordat ik iets op Facebook zet. En schelden is laf. Helemaal op internet. Ik zal het echt nooit weer doen”, zegt Rico vol berouw.
Kapot maken
Jon Ronson, die een boek schreef over naming en shaming in de sociale media “So you’ve been publicly shamed“, ondervond het?aan den lijve.?Ronson bezocht enkele slachtoffers van virtuele bedreigingen, sarcasme of digitale lynchpartijen en tekende hun ijzingwekkende getuigenissen op. Hij wilde weten wat een twitteraar, die doorgaans als keurig mens door het leven gaat, drijft om met honderden anderen iemand aan de schandpaal te nagelen wegens een misstap of ongelukkige uitspraak.
Ronson blikt terug op de begintijd van Twitter, rond 2006. In zijn herinnering bestonden de virtuele vervolgingen nog niet. Het sociale medium was vooral een platform voor geestige en eerlijke uitwisselingen. Dat veranderde toen ook invloedrijke mensen als Donald Trump een account aanmaakten. ‘Voor het eerst in de geschiedenis hadden we min of meer rechtstreeks toegang tot dat soort ivoren-toren-oligarchen’, schrijft Ronson in zijn boek. En zo konden machtige mensen dus ook rechtstreeks afgestraft worden voor foute opmerkingen.
Daarna veranderde er iets, meent Ronson. Gebruikers van sociale media raakten gespitst op alles wat niet door de beugel kon. Er ontwikkelde zich een naargeestige focus op ?lle uitspraken, ook die van doodgewone, onbeduidende twitteraars. Ronson schrok van de wreedheid van de afstraffingen, maar meer nog van de onwil om iemand een uitspraak te vergeven.
Een vriend van Ronson, de Britse documentairemaker Adam Curtis, vergelijkt Twitter met een machine. ‘Hij zei: twitteraars zijn de ingenieurs van deze gesmeerde machine. En waar houden ingenieurs het meest van? Van stabiliteit en conformisme. Iedereen moet het met elkaar eens zijn. En dan komt iemand met een foute tweet het systeem destabiliseren.’
Ronson is ook geen heilige, geeft hij direct toe. Ook hij heeft in het verleden mensen op Twitter bespot of genoten van een publieke afgang van iemand die hij niet sympathiek vond. Maar hij vindt de rechteloosheid op sociale media zorgelijk. ‘Zodra individuen samenkomen op Twitter, vormen ze een groot machtsblok. Als we willen dat iemand wordt ontslagen, dan wordt die persoon ontslagen.’
Mensen laten zich makkelijk leiden door massahysterie, zegt Ronson. De vrije wil verdwijnt, waanzin wint het van de rede. In het echte leven is die dynamiek het sterkst te zien bij rellen, op sociale media komt die tot uiting met publieke vernederingen. Maar waar in het echte leven de mobiele eenheid rellen kan stoppen, is op internet een dergelijke ordedienst nauwelijks aanwezig. Daarmee schetst Ronson onbedoeld het weinig hoopgevende beeld dat virtuele lynchpartijen amper nog te stoppen zijn.
In april 2015 was Jon Ronson zelf aan de beurt. De reden: in de ongeredigeerde versie van zijn boek stond een onhandig geformuleerde passage over de hoogste vorm van vernedering die een man of vrouw kan ondergaan. Ronson: ‘Ik had iets geschreven in de trant van: voor een vrouw is verkrachting het ergste wat haar kan overkomen, voor mannen is dat ontslag.’ Hij besloot de vergelijking te schrappen toen vrienden hem waarschuwden dat het stukje al dan niet kwaadwillig verkeerd ge?nterpreteerd kon worden.
Maar de lynchmob op Twitter wist de gewraakte passage toch op te duikelen en begon een screenshot driftig te retweeten. Want hoe d?rfde hij te stellen dat ontslag erger is dan verkrachting?
Hij kwam net aan in Wisconsin om zijn boek te promoten toen Twitter ontplofte. Volgens Ronson was het nota bene een twittertrol – een twitteraar die ervan geniet om anderen op te jagen als diegene iets onwelgevalligs twittert – die met die vergelijking aankwam toen hij haar interviewde over schaamte. ‘Ik vond het aanvankelijk treffend, want inderdaad: ik hoef nooit bang te zijn dat iemand mij verkracht en de gedachte dat ik plots zonder werk kom te zitten is ondragelijk. Maar ik heb er nooit mee bedoeld dat ontslag erger is dan verkrachting.’
Ronson, ziek van de grove aanvallen, probeerde nog uit te leggen hoe het werkelijk zat. ‘FUCK YOU’, was het antwoord van een twitteraar. ‘Je had niet eens mogen overwegen om de vergelijking in je boek verwerken.’ Een hopeloze zaak. ‘Alsof ik getroffen werd door bliksem’, zegt Ronson terugblikkend op die ervaring.
Ronson krijgt regelmatig het verwijt dat hij als bevoorrechte witte man over publieke vernederingen schrijft. Radicale sociale activisten vinden het frappant dat hij, van alle mensen die er ooit slachtoffer van zijn geweest, uitgerekend iemand als Justine Sacco verdedigt, de vrouw die een grap over aids en Afrikanen maakte.
‘Ik had een zogenaamd racistische vrouw niet mogen verdedigen, maar ik heb haar intensief gesproken en van dichtbij gezien hoe een verwoest leven eruit ziet. Sacco’s carri?re was voorbij, ze kon niet meer slapen en als single vrouw waren haar kansen op een date ook geslonken. En de ironie van dit alles is dat ze met die onhandige grap juist de geprivilegieerde positie van blanke westerlingen wilde aankaarten.’
Heeft het publiekelijk afstraffen van een foute opmerking ook niet ergens een beetje nut als twitteraars daarmee bijvoorbeeld het alledaags racisme aankaarten? ‘Absoluut niet’, zegt Ronson ge?motioneerd. ‘Het is wreed om een individu eruit te pikken en die verantwoordelijk te maken voor sociale misstanden. Het is diep traumatiserend voor slachtoffers en het cre?ert een beangstigend conformistische wereld.’
Hoewel hij zich ervan bewust is dat het ijdele hoop is te denken dat publieke vernederingen voorkomen kunnen worden, gelooft hij wel dat het noodzakelijk is mensen bewuster te maken van de desastreuze gevolgen voor slachtoffers. ‘We kennen nu de afschuwelijke verhalen als die van Justine Sacco, maar we hebben het nog nauwelijks gehad over rehabilitatie.’
Om die reden heeft Ronson een hoofdstuk ingeruimd om het leven n? de schandpaal te beschrijven. Hij schrijft over zijn bezoek aan James Gilligan, een gepensioneerde gevangenispsycholoog die jarenlang met ernstig getraumatiseerde gevangenen had gewerkt. De gevangenen waren zonder uitzondering als kind stelselmatig vernederd en konden alleen nog met de schaamte omgaan door al hun emoties uit te schakelen. Dat de gedetineerden vervolgens ook door het gevangenispersoneel regelmatig werden vernederd, droeg niet bij aan de verwerking.
Gilligan voerde een simpel experiment uit. Hij gaf het gevangenispersoneel de opdracht om gedetineerden humaan te behandelen en paste intensieve therapie toe. De resultaten waren verbluffend: het geweld in de gevangenis nam direct af en de gevangenen leerden langzaam weer hun emoties toe te laten. Ronson: ‘Ik hoop dat die rehabilitatie ook mogelijk is voor slachtoffers van publieke vernederingen op sociale media, want dit kan iedereen overkomen.’
Maar zijn publieke vernederingen hoe dan ook fout? Ok?, vooruit, Ronson moest onlangs stiekem lachen om de virtuele vervolging van de Times-journaliste Camilla Long. ‘David Bowie was net dood. Hij was ook mijn held, verdorie. Iedereen was collectief aan het rouwen op Twitter. En toen twitterde Camilla Long opeens: ‘Wat een onoprecht vertoon van massarouw, stelletje aanstellers, doe het lekker thuis.’ Een horde Bowie-fans sprong er direct op. En eerlijk? Ik dacht: lullig, misschien heb je het wel ergens verdiend. Je hebt het wel over David Bowie, ja.’
Het belangrijkste doel van Ethereum, een platform voor blockchain technology, is het gebruik van?volledig gedecentraliseerde ‘slimme contracten’. Onderstaand verslag laat zien hoe?dergelijke smart contracten in Solidity te realiseren zijn, de ‘contact codetaal’ van Ethereum. Om de technology beter te kunnen verkennen heeft Nikolaos bij TNO de rechtbank?als voorbeeld genomen, in dit geval gestoeld op het Amerikaanse model (het judge-jury, ofwel adversarial model). Civielrechtelijke zaken worden berecht volgens het hoor en wederhoor systeem met rechter (onpartijdig persoon) en een groep (juryleden) en de partij die volgens dit onpartijdige gremium de beste zaak voorlegt krijgt het gelijk (en dus de waarheid van dat moment) aan zijn zijde. Dit is in tegenstelling tot de straferchtzaken waarin het ‘inquisitorial’ systeem gebruikt wordt, waarin de?rechtbank probeert absolute feiten de uitkomst van de zaak te laten bepalen. De gemaakte applicatie is in?essentie gewoon een partij die een ander voor de rechter daagt de zaak bespreekt met voors en tegens. De partij die de?jury overtuigt met steekhoudende argumenten of bewijs zal hun stemmen winnen en als gevolg de zaak. De toegestane interactie?die elke stakeholder?in het systeem heeft is een overdraagbare ’token’ die we in dit geval ‘rechtvaardigheid’ zullen noemen. Het systeem kent ook wat wisselgeld (‘Ether’) voor de rechter en juryleden dat als onderpand gebruikt wordt, om ervoor te zorgen dat ze de zaak niet zullen verlaten zonder echt deel te hebben genomen.
De auteur, Nikolaos, benadrukt nog wel even dat hij niet wil suggereren?dat de rechtspraak en alle juridische entiteiten ineens vervangen zouden moeten worden door anonieme internet gebruikers via het Ethereum platform. Het is slechts een vingeroefening, een showcase om met een Ethereum applicatie te experimenteren.?Het gaat om een nieuwe vorm van cryptogeld of beter nog een waardetransactie, in dit geval een ‘recht’, dat middels een digitale democratische organisatievorm van iets dat we nu kennen in de echte wereld met een?administratief transactieproces van ‘contracten’.
Een voorbeeld van het?Ethereum contract in versimpelde natuurlijke (computer)taal
De aanklager?initieert de zaak.
1.1 Benoem een ??penningmeester.
1.2 Benoem een gedaagde.
1.3 Geef het adres van de uitwisselbare ‘recht’ token.
1.4 Stel een aantal initi?le variabelen (beschrijving van de zaak, aantal debat rondes, etc.).
2. Beide?partijen komen overeen een?rechter te benoemen.
2.1 Indien de rechtbank?vol is kan niemand meer?worden toegevoegd.
2.2 Niemand behalve de eiser en gedaagde kan een rechter toevoegen.
2.3 Geen rechter kan twee keer worden toegevoegd.
3. Juryleden voegen zich toe aan de jury.
3.1 Indien de jury vol is kunnen geen juryleden meer worden toegevoegd.
3.2 Een jurylid kan niet twee keer worden toegevoegd.
4. Alle partijen vragen hun?voorafbepaalde hoeveelheid ‘recht’ op.
4.1 De juryleden en rechters moeten een vooraf bepaalde hoeveelheid Ether?sturen?aan?de penningmeester als onderpand voor deelneming.
De aanklager en gedaagde?geven beide om de beurt verklaringen af in een aantal debat rondes.
5.1 Het debat proces kan niet starten voordat alle deelnemende?partijen hun rol hebben aangenomen.
5.2 Geen enkele partij kan voor zijn beurt spreken.
5.3 Elk argument kost ??n eenheid van ‘recht’.
5.4 Aan het einde van elke ronde wordt gewisseld van?partij.
6. Rechters kunnen op elk moment inbreken op de?ingediende argumenten.
6.1 Iedere onderbreking van de rechter kost ??n eenheid van ‘recht’.
7. Juryleden stemmen over de uitkomst van de zaak.
7.1 Juryleden mogen pas stemmen als het proces van debatteren is afgesloten.
7.2 Elke stem kost ??n eenheid van ‘recht’.
8. Stemmen worden geteld en de winnende partij wordt?aangedragen
8.1 De procedure van het tellen van stemmen kan niet worden starten als de stemming nog niet is?gesloten
9. Afgesproken vergoedingen worden vrijgegeven aan oa. de rechtbank en jury.
10. De zaak wordt afgesloten.
Voor informatie die burgers via social media naar buiten brengen bestaat vanuit opsporingsinstanties veel belangstelling. Het gebruik van deze informatie door de opsporing moet plaatsvinden binnen wettelijke kaders, en van het bestaande wettelijke kader is niet altijd duidelijk hoe het moet worden toegepast in een online-omgeving. Op grond van de taakomschrijving van de politie in art. 3 Politiewet mag de politie bepaalde opsporingshandelingen verrichten. De vraag is wanneer de inbreuk op de privacy die dat onderzoek veroorzaakt zodanig is dat een eigenstandige legitimering in de wet noodzakelijk is.
In dit onderzoek van Marnix Oosterhoff staat de vraag centraal of de bijzondere opsporingsbevoegdheden stelselmatige observatie en stelselmatige informatie-inwinning voldoende mogelijkheden bieden om binnen de grenzen van het strafvorderlijk legaliteitsbeginsel op rechtmatige en verantwoorde wijze online opsporingswerkzaamheden uit te voeren. Door empirisch onderzoek is nagegaan hoe de politie omgaat met opsporingsbevoegdheden op social media. O.b.v. literatuur en ontwikkelingen in de maatschappij is vastgesteld welke definitie van privacy gehanteerd kan worden in een online omgeving en hoe het recht op privacy is gecodificeerd. Van de bijzondere opsporingsbevoegdheden is aangetoond dat stelselmatige informatie-inwinning (126j) onder voorwaarden toepasbaar is op de opsporing op social media.?De auteur neemt het standpunt in?van een smalle definitie van stelselmatige observatie (126g) en dat dit artikel afvalt bij opsporing op social media omdat dit artikel gaat over?het waarnemen van gedrag en niet?de resultaten daarvan. Bij opsporing op social media gaat het over het verzamelen van informatie.
Gelet op verschillende knelpunten rondom de toepassing van artikel 126j en het feit dat niet volledig helder is op welke wijze dit artikel moet worden toegepast bij informatie-inwinning in een niet-fysieke omgeving verdient het aanbeveling om een aparte bevoegdheid voor online informatievergaring in het leven te beroepen, bijvoorbeeld als onderdeel van het lopende traject van herziening van het wetboek van strafvordering. Deze bevoegdheid zal dan wel technologie-onafhankelijk geformuleerd moeten worden.
Inbreuk op privacy?
Door een subjectief privacybegrip is het moeilijker om te bepalen wanneer er sprake is van een inbreuk op het recht op privacy. Immers, als de beoordeling van de inbreuk wordt overgelaten aan het subjectieve oordeel van de betrokken persoon, kan bij overigens gelijkblijvende omstandigheden een bepaalde handeling door de ene persoon wel en door een andere persoon niet als inbreuk op de privacy worden beschouwd. Toegepast op social media: de ene persoon zal er geen moeite mee hebben dat de politie zijn openbare berichten op Facebook leest, terwijl een andere persoon dat als ongepast zal beschouwen omdat hij het niet met dat doel op Facebook heeft geplaatst. De overheid zal in dat geval niet anders kunnen dan een voorzichtige houding aannemen en dan al snel het in het kader van de opsporing verzamelen van informatie op social media als inbreuk op het recht op privacy moeten beschouwen. Door middel van een voortdurende maatschappelijke discussie en eventuele proefprocessen zal moeten worden vastgesteld wat passend is en wat niet.
Op basis van haar algemene bevoegdheid mag de politie inbreuk maken op de rechten van burgers, dus ook op het recht op privacy. Echter, als die inbreuk meer dan gering is, vormt art. 3 PolW onvoldoende basis, en zijn aanvullende bevoegdheden noodzakelijk. De bevoegdheid kan gevonden worden in de BOB-wetgeving, maar dan moet wel aan de daarin opgenomen voorwaarden zijn voldaan.
Onderdeel van de eisen die art. 8 EVRM (Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden) stelt aan een inbreuk is dat deze voorzienbaar moet zijn. Ten aanzien van de opsporing op social media betekent dat, dat de burger op de hoogte moet zijn van het feit dat de politie ook op social media opsporingshandelingen uitvoert. Alleen dan kan de burger op een adequate manier afwegen of hij informatie op social media wil publiceren, welke informatie en op welke wijze. Dit gaat echter niet zo ver dat de politie moet aangeven op welke wijze die opsporing plaatsvindt. Dat zou een te grote beperking betekenen voor de uitvoering van de opsporingstaak.
De vraag wanneer de inbreuk op de privacy door bepaalde opsporingshandelingen meer dan gering is is niet exact te beantwoorden. In dit onderzoek zijn wel factoren ge?dentificeerd die de mate van inbreuk be?nvloeden. Dat zijn: de duur van de onderzoekshandeling, de plaats waar de informatie verzameld wordt, de intensiteit waarmee de informatieverzameling plaatsvindt, de gevoelige aard van de gegevens, het doel van de onderzoekshandeling, het al dan niet toepassen van een technisch hulpmiddel, het al of niet opslaan van de gevonden gegevens en de proportionaliteit. De uiteindelijke weging van deze factoren is geen exacte wetenschap: de professionele inschatting van de politieambtenaar en de uiteindelijke rechterlijke toetsing daarvan, blijfven, net als bij de toepassing van ?gewone? bevoegdheden, belangrijk gegevens.
Rechtmatigheid
Om de rechtmatigheid van de opsporingshandelingen op social media te kunnen beoordelen, is het noodzakelijk dat in het procesdossier wordt verantwoord op welke wijze dit onderzoek heeft plaatsgevonden. Uit het veldwerk is gebleken dat in de reguliere opsporing deze verantwoording vaak beperkt is tot zinnen als ?Uit onderzoek op social media is gebleken dat ?.?. Het is zeer de vraag of de rechter en de verdediging hierdoor in staat zijn te beoordelen of dit onderzoek op rechtmatige wijze heeft plaatsgevonden. Het zou daarom goed zijn als politie en Openbaar Ministerie hier meer aandacht voor zouden hebben en de uitgevoerde onderzoekshandelingen uitgebreider zouden verantwoorden.
Een man speelt ‘Tumpas Teroris‘ (Vernietig?Terroristen), een spel door de Indonesische politie is gelanceerd in de morele strijd tegen terroristen. Het spel door is ontwikkeld door Adjie Pratama, om?jongeren meer bewust te maken van de gevaren en gevolgen van radicalisatie en terrorisme in de nasleep van de recente aanslagen in Jakarta op 14 januari waarin acht mensen gedood werden.
In het spel kun je met?stenen uit een katapult schieten op willekeurige terroristische doelwitten. Het spel speelt zich af op?herkenbare plaatsen in Jakarta en?bevat boodschappen als? “terrorisme is niet de jihad, terrorisme heeft niets te maken met?religie”.
In het spel wordt bijvoorbeeld?Sunakim (alias Afif) getoond, de inmiddels beruchte terrorist met petje?en DJ Tiesto t-shirt die op de politie schoot voordat hij zelf werd doodgeschoten.
Game-ontwikkelaar Adjie Pratama, die eerder de smartphone?game #MelawanAsap (#GevechtInDeMist) ontwikkelde na de bosbranden op Sumatra en Kalimantan van vorig jaar, zei dat hij Afif in het spel gebruikt, omdat hij een soort van held leek te worden.?”Ik gebruikte Afif omdat ik de haat en woede in de richting van terroristen wilde aanmoedigen. Ik wil niet dat jongere generaties sympathie tegenover terroristen ontwikkelen”, zei hij tijdens een persconferentie op het hoofdkantoor van de nationale politie in Zuid-Jakarta.
Adjie denkt?dat het spel kan helpen om de antiterreur boodschap te verspreiden, omdat?kinderen vooral?met spelletjes bezig zijn.?De app (Android en BlackBerry) is ook beschikbaar in het Engels.
De Nationale Politie heeft?Adjie nu ook opdracht gegeven om?smartphone app?te maken die “Stop Terrorisme” moet gaan heten, die mensen kunnen gebruiken om meldingen over vermoedelijke terroristen of terroristische activiteiten met?de politie te delen. Er zal ook een noodknop in komen die je verbind met het dichtstbijzijnde politiebureau, maar er komt ook een koppeling met Twitter in waarin mensen een bericht kunnen delen dat voorzien wordt van de hashtag?#KamiTidakTakut (#WijZijnNietBang)
911?bellen vond men bij Bluelight?toch niet eenvoudig genoeg. Gesprekken worden gerouteerd en dat alleen al kost luttele seconden, die in echte nood kostbaar zijn. Bluelight ontwikkelde daarom een app (Android, iOS). Ze geven als voorbeeld een bewoner van Oakland,?Californi?,?die na het bellen van 911 dan wordt doorgeschakeld?met de ‘California Highway Patrol’ in Vallejo, ongeveer 25 mijl verderop, waar een operator die informatie terugstuurt naar een ambulancedienst in Oakland.?Duur:?ongeveer 45 seconden.
Of u kunt het lokale?10-cijferige nummer bellen waar je de lokale ambulancepost aan de lijn krijgt uit Oakland die u vervolgens vraagt ??waar u bent, wat soms moeilijk te beantwoorden is als je in paniek bent.?BlueLight wilde hier een derde optie aan toevoegen: voor $20 per jaar hoeven bewoners van Oakland vanaf februari 2016 ?alleen maar een knop op een app in te drukken die lokale hulpdiensten op de hoogte stelt, inclusief locatiegegevens. Dat duurt ongeveer 10 seconden (minus de tijd die het kost om de app te vinden en openen).
Preet Anand, CEO van BlueLight, zegt dat?innovatie al een tijd broodnodig is in de hulpverlening.?”Het is niet alleen zo dat de localisatie van?911 niet altijd werkt, zoals ook in veel andere steden” vertelt Anand aan?Tech Insider. “In Oakland wordt je vaak niet eens goed doorverbonden.”
Het probleem dat in?Oakland bestaat doet zich ook op andere plaatsen voor en heeft te maken met hoe de routering technologie werkt in het telecomnetwerk. Als je met je mobiele telefoon belt straal je niet altijd de dichstbijzijnde mast aan en dat zorgt voor problemen. Een vaste lijn is zo mogelijk nog erger, want als je daarmee?belt moet je altijd eerst vertellen waar je bent.
Volgens onderzoek van de FCC sterven er per jaar 10.000 mensen als gevolg van slechte routering en?slechte responstijden.
Op de campus de MIT universiteit in Cambridge, Massachusetts, is?de 911 routering zo slecht dat studenten aangeven geen 911 meer te bellen. Ze bellen liever het?10-cijferige nummer van de lokale?MIT campuspolitie. BlueLight wil een oplossing bieden voor het routeringsprobleem van mobiele telecomproviders.
Anand geeft toe dat Blue Light’s business model vreemd over kan komen. Want mensen die vaak hulp nodig hebben, kunnen deze dienst misschien niet eens betalen.
“Sommige mensen hebben kritiek dat er?geen universele dienst is”, zegt hij. “Ons standpunt is dat we nu beginnen met een deel van de oplossing en een verschil willen maken.”
In Oakland?zijn?particuliere beveiligingsbedrijven ook al begonnen met het vervangen van de politie in de rijkere buurten. Dat cre?ert meer ongelijkheid.?Idealiter zou BlueLight ge?ntegreerd worden met de lokale hulpverleningsdiensten, zegt Anand. Hij hoopt dat een stad als Oakland deze dienst als een tijdelijke oplossing gratis aanbiedt voor haar bewoners, tot er robuustere systemen zijn. Anand krijgt ook kritiek van telecom providers, maar hij vergelijkt die kritiek met innovaties van apps als WhatsApp die inkomsten van SMS verkeer drukten.
Op universiteiten zal?BlueLight de?responstijden met ongeveer 40% reduceren, zegt Anand. Als alles volgens plan verloopt, zal het experiment in Oakland soortgelijke resultaten laten zien, maar dan zal de dienst eerst een aantal maanden gebruikt moeten worden.
