Auteursarchief: Arnout de Vries

Drones van politie en burger met live video

Politie-drone

Er vliegen steeds vaker drones van Defensie en de politie boven Nederland.?Het zou onder meer de ‘heterdaadkracht’ van de politie moeten?vergroten. Ook steeds meer burgers zetten de technologie (niet-commercieel) in, terwijl autoriteiten worstelen met wetgeving.

De militaire drone lijkt definitief zijn intrede te doen als?opsporingsmiddel voor de Nederlandse politie. Plaatsen als Rotterdam,?Utrecht, Arnhem en Harlingen werden vorig jaar dagen- of wekenlang?vanuit de lucht bespied door onbemande Defensie-vliegtuigjes van het?type Raven RQ 11B. Veel vaker dan in voorgaande jaren werden ze?ingezet boven Nederland, diverse malen voor de opsporing van?criminelen. De Tweede Kamer maakt bovendien plannen om de toekomstige,?veel geavanceerdere drones van Defensie ook boven Nederland te?gebruiken. Waarvoor de Ravens precies worden ingezet, blijft vaak?onbekend, omdat het OM en het ministerie van Defensie daar weinig over?loslaten.

Burgerrechtenactivist Rejo Zenger, ook werkzaam voor?privacyorganisatie Bits of Freedom, vroeg Defensie onlangs hoe vaak de?onbemande toestellen boven Nederland vliegen. In 2012 ging het tot in?augustus om vijf keer, zo antwoordde het ministerie van Defensie. Nu?blijken die inzetten, op basis van gegevens in de Staatscourant, vaak?vele weken te duren. Steeds meer Raven-teams van Defensie zijn?gecertificeerd om in Nederland boven bewoond gebied te patrouilleren.?Daardoor neemt de nationale inzet steeds verder toe. Vorig jaar werd?veertien keer op grond van de Politiewet boven Nederland gevlogen. In?2011 was dat drie keer, in 2010 vier keer en in 2009 ??nmaal.?Aanvragen komen van het OM, de politie, gemeentes en brandweer. Als?het om handhaving van de openbare orde gaat, wordt soms wel bekend?waarvoor de Ravens worden gebruikt. Zo hielden twee toestellen in?oktober toezicht op de ‘4 mijl van Groningen’, een grote?hardloopwedstrijd.

Maar als het om strafrechtelijk onderzoek gaat is het OM, dat politie?en Defensie toestemming moet geven voor publiciteit, minder scheutig?met informatie. Waarom werd er vorig jaar ruim drie weken boven?Amersfoort gevlogen? We weten het niet. Waarom werd er ruim een week?boven Den Oever gevlogen, waarom wekenlang tussen Utrecht en Arnhem en?waarom boven Harlingen en Soesterberg?

Ook de nieuwe Nationale Politie doet geen mededelingen. Eerst wordt er?een ‘werkgroep voor de nationale co?rdinatie van drone-activiteiten’?opgezet, zegt een woordvoerder. De politie zelf heeft namelijk ook?drones. Die zijn kleiner dan die van Defensie, ze vliegen lager en?minder lang. Ze worden alleen gebruikt om een plaats delict te?fotograferen, of te kijken hoe een brand zich ontwikkelt.?Nu vliegt de politie vaak met helikopters boven Den Haag, maar dat kost volgens VVD-lijsttrekker Boudwijn Revis uit Den Haag?te veel geld. “Het werkt sneller als we drones laten opstijgen bij wijkbureaus en misschien later zelfs vanuit de achterbak van politiewagens.”?Begin 2013 bleek dat de politie steeds vaker drones?inzet, onder meer voor inbraakpreventie. De politie Amsterdam?stopte?met het gebruik van zijn drone door een defect.?D66-Kamerlid Gerard Schouw, die vorig jaar?opriep?tot nieuwe wetgeving die de inzet van politiedrones reguleert, vindt het plan van de VVD overhaast. Hij wil een onafhankelijk onderzoek, waar minister Opstelten (Veiligheid en Justitie) opdracht toe heeft gegeven, eerst afwachten.?Tegenover?Radio 1?zegt Revis de drones gericht te willen inzetten: “Het is niet zo dat wij denken dat een drone 24 uur per dag boven de stad moet hangen. Maar hij moet?wel snel en makkelijk ingezet worden op het moment dat er ergens een overval is geweest, een inbraak of overlast is.”?”Niemand zal er bezwaar tegen hebben als we op deze manier sneller misdrijven opsporen en mensen achter de tralies krijgen”, aldus de lijsttrekker.

In Almere was het een wijkagent die in januari tegen Omroep Flevoland?vertelde dat er boven de stad met Ravens naar inbrekers werd gespeurd.?Veel inwoners waren toen al maanden onwetend. Uit mededelingen in de?Staatscourant, die achteraf worden gepubliceerd, blijkt namelijk dat?de eerste Ravens al op 21 oktober boven Almere vlogen. Voor de?toestellen moet een deel van het luchtruim worden vrijgemaakt, vandaar?de verplichte bekendmaking in de Staatscourant.?Over de reden van de Raven-inzet is op basis van mediaberichten soms?wel te speculeren. Harlingen werd eind vorig jaar getroffen door een?inbraakgolf, dus mogelijk werd er daarom gevlogen. In Zaandam werd?rond de Raven-inzet op 27 november een meisje vermist, misschien werd?naar haar gezocht. En rond de jaarwisseling 2011-2012 werd in?Culemborg waarschijnlijk weer gevreesd voor rellen tussen?Nederlands-Marokkaanse en Nederlands-Molukse jongeren.?In Almere wilde D66 na de mededelingen van de wijkagent wel wat meer?weten over die Ravens. Moeten burgers niet vooraf worden ge?nformeerd??Nee, antwoordde het college van burgemeesters en wethouders. Aangezien?het om opsporing gaat, is de inzet per definitie ,,heimelijk”. Uit het?antwoord bleek wel dat de Raven in ?meerdere gemeenten voor?strafrechtelijke doeleinden is ingezet. De onbemande vliegtuigjes?worden gebruikt voor het ,,vergroten van de heterdaadkracht” van de?politie. De inzettijden in Almere werden bepaald door de momenten?waarop woninginbraken het vaakst voorkomen. Er werd in Almere gevlogen?tussen zes uur ’s avonds en acht uur ’s morgens.

080409_Robotvogel_0206

Privacy

Ook van een inbreuk op de privacy zou geen sprake zijn, omdat mensen?onherkenbaar in beeld komen en de beelden niet worden bewaard. Maar in?een filmpje op de website van Defensie zegt Frank Ostendorf,?commandant van een Raven-team: ,,Afhankelijk van de vlieghoogte kan?het beeld heel gedetailleerd zijn, tot en met wat voor kleding je aan?hebt.”

Als de drones tot aanhoudingen leiden, zou dat mogelijk tegenwicht?bieden aan het privacybezwaar. Maar ook daarover is weinig bekend. De?wijkagent in Almere zei tegen Omroep Flevoland dat het aantal inbraken?in de drie wijken waarboven gevlogen werd met eenderde was gedaald.?Onbekend is of er ook aanhoudingen zijn verricht.?In de Tweede Kamer juichen diverse partijen de inzet van?Defensie-drones toe. In 2011 riepen VVD, PvdA, CDA, ChristenUnie en?SGP het kabinet in een Kamermotie op ook de toekomstige?Defensie-drones ,,in het kader van de binnenlandse veiligheid” in te?zetten. In 2017 wil Nederland over vier geavanceerde drones beschikken?die 24 tot 48 uur, op een hoogte van vijfduizend tot vijftienduizend?meter, surveillance- en verkenningstaken kunnen uitvoeren.

Raven RQ 11B Het Nederlandse leger beschikt over 72 onbemande?vliegtuigjes van het type Raven RQ 11B. Die zijn 0,91 meter lang,?hebben een spanwijdte van 1,37 meter en een bereik van 10 kilometer.?Ze worden vanuit de hand gelanceerd en worden uitgerust met dag- of?nachtcamera’s (warmtebeeld).?Een vlucht duurt maximaal 60 minuten. De toestellen vliegen meestal op?300 meter hoogte. Op het grondstation kunnen militairen en politie?live meekijken en de beelden opslaan en bewerken. Een Raven-team van?Defensie kan meerdere vliegtuigjes tegelijk de lucht insturen. Door af?te wisselen kan uren achtereen worden gepatrouilleerd.

Defensie beschikt ook over een grotere drone, de Scaneagle, met een?bereik van 70 kilometer en een vluchtduur van 12 uur. Deze wordt nog?niet boven Nederland ingezet. In 2017 wil Nederland beschikken over?een drone die tot 48 uur kan vliegen op een hoogte 15.000 meter. Een?voorbeeld is de MQ-1 Predator, die ook kan worden bewapend en al?veelvuldig door de VS worden gebruikt.

Eerder (wat later een hoax bleek) was er een rus die een drone maakte met een machinegeweer eraan. Hoewel het in de lucht houden van drones met de ?terugslag van zo’n geweer niet eenvoudig is, zal het niet lang duren voordat men dit uitregelt. Onder dit filmpje kun je namelijk zien hoe ver men al is (meestal in gereguleerde omgeving) met het gedrag van deze quadcopters, hexacopters en octocopters.

Embedded image permalink

Burgers met drones opgepakt

De politie heeft een 18-jarige jongen opgepakt omdat hij met een drone luchtbeelden heeft gemaakt van de Efteling. Het filmpje heeft voor nogal wat ophef gezorgd, omdat de beelden illegaal gemaakt zijn en het onbemande vliegtuigje waarmee gefilmd werd vlak over de Python heen vloog.

Ook een brand in Vlijmen is met een drone in beeld gebracht:

Eerder klaagde?een burger de politie aan omdat zijn vliegpraktijken gestopt werden toen hij een auto ongeluk vanuit de lucht filmde. Hij vraagt zich af welke wet hij schond als burger. Peugeot toonde zelfs een conceptauto met drone voor de automobilist.

In Turkije schoot de politie zelfs een drone uit de lucht, terwijl de bestuurder protesten filmde op het?Taksimplein in Istanbul waar de politie waterkanonen en traangas inzette.

Bekijk onderstaande grap van De Speld over drones die burgers realtime corrigeren:

Maar bekijk ook onderstaande gevaarlijkere toepassingen van drones vanuit het oogpunt van criminelen (de film is een hoax, maar toch…)

Of deze mogelijke toekomstige drone:

Bronnen:?NRC.NEXT (6 maart 2013), Hart van Nederland, Nu.nl, The Courant,

Allemaal agent?

Als er op websites als GeenStijl een bericht wordt geplaatst over een laffe roofoverval of zinloos geweld zijn wij burgers er als de kippen bij om de daders op te sporen en publiekelijk aan de (moderne internet) schandpaal te nagelen. Maar ook de politie zelf betrekt op grote schaal burgers bij opsporing en veiligheid.?Op 6 maart was er een uitzending van Zembla over burgeropsporing en buurtwachten. Hieronder de beschrijving van de site over de uitzending waarin experts als?Albert Meijer,?Bart de Koning en Diederik Greive hun mening delen.

De veiligheid is niet slecht in Nederland en de cijfers zijn in 2013 gedaald. Op grote schaal worden burgers betrokken bij opsporing en veiligheid. Bijna anderhalf miljoen doen mee aan Burgernet. En in meer dan 200 wijken en buurten zijn burgerwachten de ogen en oren van de politie. ’s Avonds patrouilleren ze door de straten, verdachte situaties worden doorgegeven aan de wijkagent. Veiligheid is een zaak van ons allemaal, zegt het kabinet, en de burger? mag best een handje helpen. Maar steeds vaker nemen burgers zelf het initiatief.? Ondernemers beginnen op Facebook hun eigen Opsporing Verzocht. Op het internet wordt jacht gemaakt op dierenbeulen.? En pedojagers trappen de deur in bij vermeende kindermisbruikers. ZEMBLA onderzoekt: Waarom willen zo veel mensen zelf politieagent spelen? En wat zijn de gevaren?

Op geen enkel ander terrein is de bereidheid van de burger om te participeren zo groot als op gebied van veiligheid.’, zegt Albert Meijer, hoofddocent publiek management verbonden aan de? Universiteit Utrecht. ‘Als mensen de politie helpen, dan is daar natuurlijk helemaal niks mis mee. Maar mensen kunnen? snel een stap te ver gaan.‘?Meijer doet onderzoek naar de rol van sociale media bij de politie.?‘Je ziet dat de politie steeds vaker de sociale media gebruiken om de burger te betrekken bij de veiligheid. Het is snel en goedkoop en je kan op een makkelijke manier veel mensen bereiken.

Zembla laat zien hoe in Nijmegen een twitterbericht van de dierenpolitie over een dode hond uitloopt op een bijna-lynchpartij.

Volgens publicist en privacy expert Bart de Koning lopen de gemoederen vooral hoog op als het gaat om dierenmishandeling of misbruik bij kinderen. ‘Op het internet wordt jacht gemaakt op ?een ponypletter?. Vermeende pedo?s worden ernstig bedreigd.? Als we niet uitkijken gaan er doden vallen.

Hieronder een deel uit de uitzending van ZEMBLA: ?Allemaal agent?, over de aanpak van dierenmishandeling door burgers:

 

De wijk wapent zich met Facebook in een online “posse”

Een reeks?diefstallen en inbraken heeft de?gemeenschap in Waterfront de strijd doen aangaan. Dit keer online.

Terwijl de gemeenschap normaal kan rekenen op?continue?beveiligingspatrouilles en ook ‘off-duty’ politie die samen met burgers nog een oogje in het zeil houdt heeft de community van?6000 inwoners zich nu bewapend met social media. Men gebruikt nu onder andere Facebook om elkaar te waarschuwen.

“We helpen zo?bewoners beter te begrijpen hoe ze zichzelf kunnen beschermen, waar ze een oogje in het zeil moeten houden?en hopelijk hebben we allemaal een oogje op elkaar, zodat we al het mogelijke doen om te voorkomen dat dit soort dingen vaker gebeuren”, zegt Addy Kahele, senior community manager.

Bewoners op Waikele hebben hun eigen versie van de online posse en gebruiken ook e-mail waarschuwingen. “Het begon met 20 mensen”, zegt Malcolm Ching, general manager van de Waikele Community Association, “en nu sturen we het?naar 700 mensen.” Zelfs mensen in de aangrenzende gemeenschappen in Waipahu kunnen lid worden van de posse. “Iedereen kan lid worden van de club, want criminaliteit kan overal plaatsvinden,” zei Ching. “We werken samen met de bewoners in een buurtpreventie programma, en we hopen dat iedereen zal meedoen en actief?wordt,” zei Kahele.

De website van de Honolulu Politie biedt ook een Crime Mapping pagina. Kies een buurt en ontdek het soort misdrijf en de datum waarop het heeft plaatsgevonden. Ook kunnen bewoners?een e-mail alert krijgen.

Bronnen: Khon2, Facebook Waterfront posse,

 

App: Tracker Assist

Former Victoria Police officer Steve van Aperen has created a new safety app. Picture: An

Voormalig agent Steve van Aperen (50) bedacht een?nieuwe mobiele app die mensenlevens moet redden in noodsituaties: Tracker Assist.

Steve van Aperen, ooit profiler bij de FBI, ?heeft een nieuwe app om?ouders en vrienden te waarschuwen met ??n?druk op de knop als je?in gevaar bent of problemen hebt.?Meer dan 600 mensen hebben TrackerAssist in de eerste?maand gedownload.?De app is in die eerste maand?al ingezet?om een vrouw met een medische aandoening te redden en?een verloren wandelaar in de woestijn terug te vinden.

Misdaadbestrijdingsapps zijn er genoeg zou je zeggen, maar Van Aperen vindt dat zijn app een ‘hi-tech twist’ ?heeft. Zodra een waarschuwing is verstuurd kan de persoon in kwestie blijvend worden gevolgd doordat de locatie wordt getracked en binnen enkele minuten worden teruggevonden.

iPhone Screenshot 1iPhone Screenshot 2iPhone Screenshot 3iPhone Screenshot 4iPhone Screenshot 5

Met Tracker Assist kun je onder andere:

? Een alarm sturen met 1 druk op de knop als je hulp nodig hebt
? Autoriteiten bellen
? Je huidige locatie delen
? Je locatie delen met vrienden
? Een verslag maken van een misdrijf of aantekeningen maken
? Medische alerteringen doen

Bronnen: Herald Sun

Chatroulette: virtuele kogels uit je webcam

Nog niet zo gevaarlijk als de Russische roulette, omdat uit een webcam geen kogels komen, maar absoluut niet zonder risico’s. Chatroulette?is een website die willekeurige personen bij elkaar brengt voor gesprekken via de?webcam. Bezoekers van de website starten veelal met een?stranger chat?(beeld en tekst) met een andere bezoeker. Op elk moment kan een gebruiker de chat be?indigen en een nieuw gesprek beginnen.

In november 2009 werd de website gelanceerd door Andrey Ternovskiy, een 17-jarige student uit Moskou,?en verkreeg in februari 2010 populariteit, nadat een aantal grote media?aandacht aan deze website hadden geschonken.?De website heeft dagelijks 500.000 bezoekers en op elk moment van de dag zijn ongeveer 35.000 bezoekers aanwezig op de website.

Een gedeelte van de gebruikers vertoont zich naakt (sommigen?masturberen zelfs) waardoor de site in het algemeen niet geschikt wordt geacht voor minderjarigen. Er is een aantal voorwaarden gesteld met betrekking tot het gebruik van deze site. Allereerst dient de gebruiker zestien jaar of ouder te zijn. Ten tweede worden er eisen gesteld aan de zedelijkheid van de videobeelden, zo is?pornografisch?materiaal verboden. Niet-tolereerbare beelden kunnen aangegeven worden met de F4-toets. Er wordt beweert?dat 14% van de chats in die categorie vallen.

Een alternatief zoals?Omegle is net als Chatroulette een website waar je aan willekeurige vreemden gekoppeld wordt voor een babbel via chat of video. En net zoals op Chatroulette, vind je ook op Omegle heel wat pranksters. En?freaks, zoals de ketchupman in dit filmpje.

“Met ??n klik is de naakte man weg” kopte de Volkskrant?(2013, 12 oktober).?Hierin stond het verhaal van Cheyenne die zich ’s middags na schooltijd verveelt, en dan chatroulette bezoekt. ‘Dat is grappig. Je ontmoet mensen die je niet kent. Als je per ongeluk een bekende tegenkomt, vraag je: wat doe jij hier, want hier komen toch alleen vieze mensen die zich aftrekken?’ E?n van haar favorieten is het Engelstalige chatroulette.?Eigenlijk is dat een website voor boven de 18, maar daarop controleert niemand, dus ook schoolmeisjes kunnen zich aanmelden.?Op chatroulette?zie je elkaar via de webcam. Met wie ze in contact komt, weet Cheyenne van tevoren niet. Het zijn mannen natuurlijk, want meisjes onderling klikken elkaar weg. ‘Soms staat een jongen of man bloot voor de webcam. Er zitten ook heel oude mannen op, net opa’s. En soms staan een meisje en een jongen met elkaar… Ja, gewoon met elkaar. Ze gaan heel ver.’?Het mooiste is het om daarnaar te kijken samen met een vriendin. Claudia (13, 2-vmbo) maakt een trekkend gebaar met beide handen, ter hoogte van haar middel en voor zich uit. ‘Als je dit op de webcam ziet, kun je samen lachen. Maar als je alleen achter de computer zit, moet je in jezelf lachen. Dat is minder leuk.’

Er zijn meerdere voorbeelden van hoe bendes van online criminelen het hebben gemunt op jongens of meiden die zich laten verleiden om zich voor de webcam bloot te geven. Op chatroulette of Omegle raken slachtoffers in contact met een leuke jonge meid of jongen. Zodra zij hun kleren uittrekken, worden ze afgeperst.?Slachtoffers worden gedwongen honderden euro’s over te maken. Doen zij dit niet, dan worden de blootplaatjes naar alle Facebookvrienden van het slachtoffer gestuurd, is het dreigement.?Bij?http://helpwanted.nl, een voorlichtingssite van het Meldpunt Kinderporno op Internet voor slachtoffers van online seksueel misbruik, zijn in 3 maanden tijd 24 meldingen binnengekomen, die in dit geval zonder uitzondering van mannelijke slachtoffers waren. Reden genoeg om aan de bel te trekken, zegt Maaike Pekelharing van?http://helpwanted.nl. Dit is echt een hele nieuwe vorm van online seksueel misbruik waar we pas zeer recent signalen over ontvangen. Het is uniek dat het alleen maar om jongens gaat. Daar komt bij dat het seksueel misbruik niet het doel is van deze criminelen maar geld. Zodra je wel geld overmaakt, wordt er alleen maar meer geld gevraagd.

iPhone Screenshot 1Het bedrijf achter het sociale communicatieplatform Just.me heeft een nieuwe chat-app voor Apple apparaten uitgebracht. Met Chance kunnen gebruikers als het goed is kletsen zonder constant lastig te worden gevallen door figuren die ongepaste plaatjes versturen of eisen.?De app brengt mensen anoniem in contact met andere smartphonebezitters over de hele wereld. Als je iemand ziet die je wel bevalt, kan je een gesprek met diegene beginnen en anders druk je gewoon snel op de Next-knop. De foto’s die tijdens het chatten worden verstuurd, verwijderen zichzelf automatisch.?Bij Chatroulette bestaat een groot deel van de gebruikers uit digitale potloodventers, maar de ontwikkelaars hebben iets bedacht om hen bij Chance uit de buurt te houden. Mensen die de regels overtreden, kunnen door de community worden geblokkeerd. Als dat vaker voorkomt, krijgt de smeerlap een ban.?Bovendien worden alle gedeelde foto’s in eerste instantie geblurd, zodat het makkelijker is om ongewenste kiekjes te mijden. Dit moet ervoor zorgen dat Chance-gebruikers zich altijd veilig voelen. De app is gratis te downloaden uit de App Store. Er is geen Android-versie van Chance beschikbaar.

Hieronder een geestig filmpje van Carte Blanche, het digitale jongerenproject van de VRT waarin duidelijk wordt wat er gebeurt als oma zich aan chatroulette waagt.

De bekendste viral video vanuit Chatroulette is die van Wrecking Ball:

Bronnen: Wikipedia, Humo, BNDeStem, Spits (31 januari 2014, ?Bende jaagt op blote jongens)?, Volkskrant (?12 oktober 2013,?Met ??n klik is de naakte man weg).

App: Met PhotoFit je eigen compositiefoto

photofitmeStelt u zich voor: u bent getuige van een diefstal en enige tijd later wordt u door een agent ondervraagd over de situatie. De agent vraagt u een beschrijving te geven van het uiterlijk van de dader. U kunt eenvoudig aangeven welke kleur kleding hij aanhad, maar… wat hoe zag zijn gezicht eruit? U herinnert zich dat hij blank was, donker haar had en ergens in de twintig zal moeten zijn, maar u kan niet onder woorden brengen wat zijn gelaatskenmerken zijn.

In de politiepraktijk en ook vanuit de wetenschap is dit probleem al jarenlang onderkend. Het is een probleem dat alle ooggetuigen ervaren. Niet alleen moet je het gezicht terughalen in je geheugen, je moet het ook nog onder woorden brengen. Beide taken zijn zeer moeilijk en daarom is er een app voor ontwikkeld. Niet meer wachten tot je in het politiebureau door een boek kan bladeren of wachten tot een tekenaar een schets maakt.?De Photofit methode houdt in dat beeldkenmerken van een gezicht worden gecombineerd (ogen, neus, haar) waarmee een volledig gezicht geconstrueerd kan worden. Maar ook deze methode kent gebreken. Het menselijk brein onthoudt niet zomaar onderdelen van een gezicht zoals een neus of mond. De PhotoFit Me app daagt je daarom ook uit om je cognitieve vermogen te testen door eens te proberen om een beroemdheid (of jezelf) te construeren middels de app.photofitme

Prof Graham PikeAl enige jaren oud, maar in het kader van opsporing zeer relevant is de PhotoFit Me app van de Open universiteit van forensische psychologie in Engeland. De app is bedacht door professor Graham Pike die gespecialiseerd is in ooggetuige verklaringen en het identificeren van daders op basis van gezichtsherkenning. Hij heeft een verleden in de politiewereld waar hij bij de?West Yorkshire Police werkte aan videosystemen. Hij werkte ook aan E-FIT-V technologie?n (Electronic Facial Identification Technieken) waarmee computers in staat worden gesteld een compositiefoto volledig in kleur te maken op basis van getuigenverklaringen, een techniek die veel in BBC’s CrimeWatch (de Engelse Opsporing Verzocht) wordt toegepast.

Je kunt de app downloaden voor iPhone of Android, maar hem ook uitproberen achter de computer.

ClaimJeStraat: Mijn huis, mijn buren, mijn straat!

Veiligheid is belangrijk voor ons allemaal. Een veilige plek om te wonen eindigt niet bij de muren van ons eigen huis: Juist op straat valt veel te winnen! ClaimJeStraat stelt bewoners van straten in Nederland in staat om m??r invloed te hebben op hun directe woon- en leefomgeving. Dit doen we zelf, samen met en geholpen door de overheid.?ClaimJeStraat.nl is de beweging die mensen in staat stelt om van hun straten een prettige en veilige leefomgeving te maken.

Een geclaimde straat herkent u meteen
Inbrekers hebben in een geclaimde straat geen kans, want een geclaimde straat is duidelijk zichtbaar en voelbaar?geclaimd?door haar bewoners. Bewoners zijn trots op hun eigen straat en buren weten elkaar goed te vinden en zijn oplettend en zorgzaam voor elkaar en hun eigen omgeving.

Een nieuwe balans in samenwerking
ClaimeJeStraat gaat over het cre?ren en faciliteren van een nieuwe balans in de samenwerking en de verantwoordelijkheid tussen overheid, bewoners en ondernemers. ClaimJeStraat gaat over het beter benutten van bestaande initiatieven en het cre?ren en het laten ontstaan van nieuwe initiatieven en aanbod vanuit, v??r en m?t een nieuwe doelgroep:de bewoners van de straat.

Lokale impact met een duurzaam karakter
De straat is een kleinschalig en overzichtelijk collectief van bewoners en ondernemers waarmen zich mee identificeert en bij betrokken voelt. In de straat acteren bewoners, overheid en ondernemers zo vanuit hun eigen rol en hun eigen verantwoordelijkheid. ClaimJeStraat is?katalysator voor de transitie?van een overheid die alles ?moet? doen naar een faciliterende overheid die actieve bewoners de ruimte, gelegenheid en middelen biedt om d?t te doen wat ze?zelf?willen en belangrijk vinden.

Aanbod op maat voor de straat
Wat bewoners belangrijk vinden, willen en kunnen is voor elke straat uniek. Voor elke straat bestaat er een combinatie van individuele en collectieve activiteiten die aangeboden en gestimuleerd kan worden, die aansluit bij lokale behoeften en mogelijkheden en die waarde biedt voor iedereen. Of bewoners het nu uit betrokkenheid, hulpvaardigheid of een ander belang willen doen: ClaimJeStraat sluit aan op de straat en prikkelt bewoners op hun eigen drijfveren.

Bewoners, overheid en ondernemers samen in beweging

Voor bewoners en ondernemers
ClaimJeStraat is een platform cre?ren waarin bewoners zelf aan de slag kunnen met hun eigen straat en de hulp in kunnen roepen van de overheid als dat nodig is.?Met ClaimJeStraat geef je aan dat je eigen omgeving en veiligheid belangrijk voor je zijn. Met ClaimJeStraat kun je je gemakkelijk organiseren met je buren, ook als je ze (nog) niet kent.?Als bewoner kun je inloggen op jouw straat en in contact komen met je buurtbewoners. Je kunt eenvoudig activiteiten organiseren of eraan deelnemen. Er staat een “StraatScan” op die jij en je buren in kunnen vullen waardoor je een gezamenlijk straatprofiel ontwikkeld. Daarnaast kun je de hulp van de gemeente of politie inschakelen als dat nodig is.

Voor overheid
In ClaimJeStraat vervult de lokale overheid een ondersteunende faciliterende rol. Met ClaimJeStraat wordt samenwerken met bewoners directer en vraaggericht. ?Vertegenwoordigers van de overheid kunnen door bewoners georganiseerde activiteiten ondersteunen als daar behoefte aan is, bijvoorbeeld door kennis, capaciteit of andere middelen aan te bieden. Daarnaast kunnen nieuwe activiteiten voorgesteld worden aan bewoners om te organiseren.

Dag 2 - Samenwerking van politie, bedrijfsleven en wetenschap

Professionals
ClaimJeStraat is bottom-up gestart door een?netwerk van bevlogen professionals uit overheid, bedrijfsleven en wetenschap. Zij zetten zich in voor een leefomgeving die veilig is ?n voelt en waarin bewoners op een voor hun prettige, zinvolle en waardevolle manier invloed uit kunnen oefenen.Dit lerende netwerk staat open voor iedereen op?LinkedIn. Maar ook op Twitter @ClaimJeStraat?zijn de activiteiten te volgen. Momenteel is er een besloten testperiode?met pilots. Maar aanmelden of vragen over meer informatie kan via e-mail of telefoon (+31 (0)6 11 78 31 09).?
groeimodel_horizontaal.png

App: Met Self Evident je eigen dossier

selfevidentDe Self Evident app is een voorbeeld van hoe burgers een eigen opsporingsdossier kunnen maken vanaf het plaats incident. Als getuige of slachtoffer kunnen burgers foto’s of video’s toevoegen, een opname maken van hun getuigenverklaring en relevante zaken op een kaartje plotten. Dit dossier kan met een druk op de knop met de politie gedeeld worden.?

Report crime with the Self Evident app

Van honderdduizenden misdaden wordt jaarlijks geen aangifte gedaan. Daar zijn diverse redenen voor, maar het gedoe van aangifte op het bureau of de drempel van een telefoontje naar de politie tellen hierbij mee, aldus de makers. En als van de aangegeven misdaden slechts 20-25% van de misdrijven wordt opgelost, is de motivatie om aangifte te doen niet bij iedereen even hoog. Als burgers iets kunnen bijdragen neemt dat percentage enorm toe. Uit onderzoek blijkt dat 80% van de misdaden worden opgelost door middel van burgerparticipatie en dat de pakkans groter is als de aangifte snel binnenkomt (de zgn. ‘heterdaadsituatie’). Tijd voor een gratis app moeten de makers?gedacht hebben, waarbij burgers meer mogelijkheden wordt geboden om snel, eenvoudig en doeltreffend aangifte te doen.

Het mini-opsporingsdossier staat op een besloten plaats in de cloud en middels een cocreatieproces wordt het met de politie gedeeld. Of met een verzekeringsmaatschappij. Een getuigenverklaring kan zelfs tot en met de rechtzaal gebruikt worden, omdat het de verklaring van de getuige als audiobestand voor de rechter kan afspelen daar waar een agent aan het bureau nu een getuigeverklaring nog in de computer moet typen wat feitelijk al een vertaling is. De gebruiker kan ook tekst toevoegen of een filmpje maken en toevoegen van verklaringen van eventuele andere getuigen. Ook social media is onderdeel van de app, waarmee je ook anderen kunt informeren over hetgeen gebeurd is.

Burgers kunnen ook zien wanneer hun dossier is geopend of geupdate met informatie vanuit de politie. Ook zouden burgers zelf scenario’s kunnen toevoegen of extra informatie geven mochten zij later nog zaken bedenken. Tevens zit er een feedback mogelijkheid in, om de politie te laten weten wat je over de afhandeling van je zaak vindt. Elk misdaadtype kan worden aangegeven, maar voor noodgevallen dient het noodnummer 112 gebeld te worden dat ook met 1 druk op de knop vanuit de app gedaan kan worden.

Er zit een private partij achter deze dienst, die wat geld vraagt voor het opslaan van deze dossiers die elk zo’n 60MB kunnen bevatten. Daarnaast is de dienst afhankelijk van donaties van onder andere burgers, het Allen Lane Foundation en?Robert Peel Trust?fonds en bijdragen van politiekorpsen. Maar getuigendossiers of slachtofferdossiers die met de politie gedeeld worden zijn (vooralsnog alleen in de UK) gratis. De inkomsten die mogelijk voortvloeien uit politiezaken gaan naar een goed doel tegen misdaad in het gebied waar de incidenten plaatsvonden via het Robert Peel Trust?fonds. Met een credit systeem kopen mensen via PayPal of creditcard dossiers in waarbij deze beveiligd ‘in the cloud’ wordt opgeslagen.

Social Media berichtgeving valideren in het heetst van de strijd #hoax

Sociale media staan er nu eenmaal om bekend dat het waarheidsgehalte van een bericht of een afbeelding niet in ??n oogopslag te bepalen is. De ?vermeende (maar nog niet hard bewezen) click fraude?maakt het niet gemakkelijker, omdat het lijkt alsof zeer veel mensen een bericht bevestigen. Er zijn steeds meer groepen die proberen uit te zoeken hoe onze Filter Bubble gemanipuleerd wordt, zoals bij Facebook het geval lijkt te zijn. Ook komen er steeds meer nieuwe diensten die helpen in validatie van content zoals Rbutr. Een klein voorbeeldje van geruchten bij incidenten uit ons eigen kikkerlandje gaf Roy Johannink onlangs op zijn VDMMP blog?over de onrust in Loppersum begin dit jaar. En eerder schreef hij een rapport over hoe social media van invloed is op onrustsituaties.

Op 17 januari 2014 houdt minister Kamp een persconferentie in Loppersum over het Gaswinningsbesluit. Op sociale media is er veel te vinden over de persconferentie en de toestand in Loppersum. Enkele?foto?s en berichten?zijn wel echt, maar horen niet bij situatie. Van een aantal is niet direct in te schatten of ze waar zijn, zoals het bericht ?Toegangswegen naar #loppersum geblokkeerd.? Maar een bericht over de inzet van kindsoldaten dat zal iedereen als zeer ongeloofwaardig bestempelen.?Politiechef Naomi Hoekstra?laat via Twitter weten: “Jammer, nepberichten over onrust in Loppersum. Zijn archieffoto’s van andere plaatsen, in Loppersum is het rustig!?

De vragen die leven onder communicatieprofessionals, maar ook onder informatie-analisten en leidinggevenden in de besluitvorming zijn voor een ieder herkenbaar. Wie zou een bijdrage willen leveren aan de omgevingsanalyse? Of aan het opsporen van familieleden na een incident. Of een bijdrage aan het communiceren met de buitenwereld? Ook de media en burgers willen snel weten of iets waar is. Velen zetten het nieuws klakkeloos door en sommigen duiken erin op zoek naar een mooi verhaal of de waarheid erachter. En dat kan interessante processen opleveren. Volgens sommigen was 2013 het ?Jaar van de Hoax?, een trend die anderen?in 2014 ook nog wel zien voortduren. Eerder hebben we al de vervelende gevolgen van van geruchten kunnen waarnemen in de analyses van Pukkelpop, Moerdijk of Project X Haren.
twitter_verified_accountHoe valideer je content? Door bijvoorbeeld aan?crowdsourcing?te doen, weten we wie bereidwillig is om vrijwillig een bijdrage te leveren. #Durftevragen, crowdmapping of crisismappig (zoals met Ushahidi) en andere bekende vormen van hulp online is meer dan welkom gebleken. En tools zijn er genoeg. Het Europese project Pheme (naar de Griekse roddelgodin) van werkt ook aan manieren en wil tot een soort leugendetector komen voor social media. Maar kijk bijvoorbeeld ook eens naar de lijst van tools uit het social media digital content verification handbook dat net uit is uitgebracht door het ?European Journalism Center?(EJC). Denk aan?reverse image searches, of aan?Exif of metadata?informatie, maar ook validatie van locaties. Uiteraard zijn er manieren om dit te omzeilen, maar het gros van de geruchten ondervang je hiermee. Een handboek is misschien wat teveel eer voor de publicatie, maar het is een mooi initiatief om deze kennis voor een breder publiek toegankelijk te maken. In deze blog daarom een paar voorbeelden van validatie tijdens crises, maar lees vooral ook het handboek om vele andere voorbeelden te bekijken met soms grote impact tijdens een incident of crisis. Er is voor de overheid en betrokkenen soms niets ergers dan een gerucht dat slim ‘geframed’ en in elkaar gesleuteld is, dat op de juiste tijdstip op social media geslingerd wordt en veel invloed krijgt op allerlei processen. En voor mediapartijen is het bewezen lastig om in een tsunami van informatie waarheid van fictie te onderscheiden, getuige ons blog over de Boston Bombings?waarin pijnlijk duidelijk wordt hoe diverse vooraanstaande mediapartijen als Reuters en CNN blunderden en de politie Twitter account van de @BostonPolice?zegevierde met gevalideerde informatie. Het zelfreinigend vermogen ook vanuit het publiek in digitale content lijkt steeds beter te worden.

Haaien in Manhattan

Ten tijde van orkaan Irene en een jaar later orkaan Sandy waren een aantal geruchten zeer hardnekkig. Het?FEMA (Federal Emergency Management Agency) heeft daarom nu niet alleen crisis management center, maar zelfs een speciaal Rumor Control Center moeten inrichten om een antwoord te geven op de storm aan geruchten. De geruchten van orkaan Irene gingen in de herhaling bij Sandy en er werden er vele nieuwe toegevoegd omdat grapjassen en internet trollen ook zien dat het invloed heeft.?Lees op de FEMA pagina?welke geruchten zij hebben ontkracht of bevestigd. Wij werken er enkele nader uit, omdat die veel rumoer op Twitter en Facebook hebben veroorzaakt.

FEMA

Allereerst was er (net als bij orkaan Irene) het gerucht van haaien in de straten van New York en andere plaatsen waar de overstromingen heftig waren. Uiteindelijk is dit gerucht, helaas pas in een vrij laat stadium, ontkracht.

Alleen al het?aantal berichten dat mensen maken over haaien in hun straat tijdens een overstroming zorgt voor enige (gezonde) scepsis onder de bevolking. Bovenstaande foto werd als eerste geplaatst door?Kevin McCarty, die wel in Brigantine?lijkt te wonen (waar deze huizen staan). Op Facebook wordt al meteen duidelijk dat deze Kevin vaker complimenten krijgt voor zijn Photoshop skills. Natuurlijk is het nog steeds mogelijk dat deze foto echt is, maar een crowdsourcing proces op jacht naar de echte foto?zorgde ervoor dat mensen uiteindelijk het origineel vonden. Een?Flickr image search laat zien dat het origineel?in 2006 in Zuid Afrika?is genomen.

shark

Ook de haai uit onderstaand plaatje is echt en aan deze foto is geen fotobewerking te pas gekomen. De foto is echter in Mexico genomen, maar geladen met berichten en uit de mond van iemand uit Manhattan leidde het toch tot de nodige onrust.

shark3

Het kan nog gekker:

scubadiver_615.jpg

Natuurlijk krijg je bij deze foto meteen het gevoel: dit is nep. Toch nam Gizmodo de foto over. De metro op de foto van?Jane?geeft al een aanwijzing daarvoor. Hoe kan het bijvoorbeeld dat de lichten aanstaan in de metro? En is er serieus een fotograaf die de moeite neemt om een dergelijke foto in een crisissituatie te nemen, waarbij de metro ingang afgesloten gebied is? Het blijkt dat?Anna Dorfman, die ook in Dumbo woont, deze foto vlak voor evacuatie genomen heeft. Ze bevestigd zelfs dat zij degene is die hem genomen heeft. Op Instagram geeft Ana Adjelic, ook inwoner van Dumbo, aan dat zij de metro heeft gefotografeerd, maar dan uit een iets andere hoek. De orginelen worden bij elkaar gelegd en de hoax is ontkracht. Journalist Jeff Howe (bekend van het boek over crowdsourcing) bevestigt dat een vriend van hem uit dat gebied soortgelijke foto’s stuurde, en ook hij stimuleert het crowdsourcing proces om tot de waarheid te komen.

En dan deze: de waarheid!

e34thst_615.jpg

Buzzfeed plaatste bovenstaande foto van?Franklin D. Roosevelt (FDR) Drive?dat totaal onderwater was gelopen. De foto was geplaatst op Instagram en social media journalist Chris Heller vond een?YouTube videoclip?die duidelijk laat zien dat de E 34th St exit totaal onder water staat. Ethan Ruttenberg plaatste later een hele serie videos waarin duidelijk werd dat dit geen hoax was. Nog steeds geen perfecte verificatie, maar er waren in dit geval voldoende getuigen die geraadpleegd konden worden over de situatie op straat.

En dan “over the top”:

dayaftertomorrow.jpg

Een foto uit de film?The Day After Tomorrow, die een New York TV logo kreeg om mensen te shockeren. En dat lukte. Hoewel vele Amerikanen (gelukkig) doorhadden dat deze foto niet echt kon zijn, vond men het ronduit smakeloos. Men kwam aan het vrijheidsbeeld. Er kwamen zelfs stemmen op om dit soort ‘grappen’ strafbaar te stellen en een heftige online discussie hierover kwam los. ?New York City raadslid Peter Vallone deed aangifte?tegen de grapjas?Shashank Tripathi (op Twitter?@ComfortablySmug)?die tijdens Sandy een hardnekkig gerucht in gang bracht over een aangekondigde stroomstoring:

FEMA1

Ook tijdens diverse andere incidenten hebben we geruchten geanalyseerd, zoals ten tijde van Project X Haren de geruchten over het dode meisje, de Hells Angels en diverse foto’s die geproduceerd werden. Of de geruchten bij Pukkelpop, De Londense rellen, de aanslag bij de Marathon in Boston. Heeft bijvoorbeeld onderstaande jongen een stoer verhaal over klappen die hij gehad heeft van de ME, of heeft hij simpelweg zijn enkel verzwikt?

enkel

Bronnen: The Atlantic, VDMMP, De Nieuwe Reporter, TechCrunch, TheNextWeb, Slate

Do It Yourself Justice

Hoe kan de politie omgaan met burgeropsporing?

Door:
Dr. A.J. Meijer (projectleider) & Dr. S. Grimmelikhuijsen,?Utrechtse School voor Bestuurs- en Organisatiewetenschap (USBO)
Prof. Dr. M Thaens & Drs. P. Siep,?Center for Public Innovation (CPI)
Ir. A. de Vries & Dr. M. van Staalduinen,?TNO

De Nederlandse politie heeft in toenemende mate te maken met burgers die zelf initiatieven?nemen gericht op de opsporing. Burgers wachten lang niet altijd op instructies of verzoeken?van de politie maar gaan zelf aan de slag.. Deze ontwikkeling naar ?Do It Yourself Justice??past in een brede trend in de publieke sector: op allerlei terreinen ondernemen burgers zelf?actie om problemen op te lossen en laten ze het initiatief niet aan de overheid. Deze?(spontane) initiatieven cre?ren nieuwe mogelijkheden om de opsporing tot een succesvol?einde te brengen maar cre?ren ook dilemma?s en risico?s. Zowel de mogelijkheden als de?risico?s zijn reden om de burgeropsporing systematisch te onderzoeken om vervolgens te?bepalen hoe de politie hiermee om kan gaan.?In de kranten hebben het afgelopen jaar allerlei voorbeelden gestaan van burgeropsporing en?daarbij ging het om een brede vari?teit aan initiatieven. Deze initiatieven nemen?verschillende vormen aan:

  • Zoeken van vermiste personen. Een recent voorbeeld hiervan is de zoektocht naar de?twee jongens uit Zeist die waren vermist. In reactie op een bericht van de moeder op?Facebook is een groot aantal burgers in de bossen bij Zeist gaan zoeken naar de?vermiste jongens. De zoekactiviteiten werden onafhankelijk van de politie genomen?en de politie was er bezorgd over dat belangrijke sporen verloren zouden gaan door?dit initiatief. De vele aandacht leidde overigens tot zeker drieduizend tips en het?merendeel daarvan leidde naar de omgeving waar de jongens uiteindelijk werden?gevonden.
  • Opsporen van (vermeende) daders van misdrijven. Onlangs loofde een vader van een?vrouw die bij de TT Assen een fles wijn tegen haar hoofd had gekregen en daarna?werd beroofd op Facebook, een beloning uit voor informatie over de dader: ?2500?euro beloning voor degene die kan vertellen wie het gezicht van mijn dochter?beschadigde voor het leven.? Bij deze oproep plaatste hij foto?s van zijn verminkte?dochter en mede door deze foto?s werd de oproep snel verspreid op Facebook.?Opvallend is dat het bericht eerst op Facebook werd geplaatst en daarna pas aangifte?werd gedaan. De politie gaf aan dat zij hierdoor met een achterstand begon. Wel?benadrukte de politie dat de actie tot veel reacties leidde. Ook gaf de moeder van het?meisje aan dat ze via sociale media de namen heeft gekregen van personen die?betrokken waren bij het ?wijnflesdrama?. De dader is op basis van deze informatie?echter (nog) niet aangehouden.
  • Aanpakken eigenaar mishandelde hond in Nijmegen. De politie in Nijmegen had op?11 mei 2013 een mishandelde hond in het kanaal gevonden en had hiervan een foto?openbaar gemaakt om zo te eigenaar terug te vinden. De oproep en de foto?s werden?verspreid via Twitter (@Dierenpolitiegz / @PolitieGLZ). Buurtbewoners herkende de?eigenaar en gingen direct naar het adres van de vermeende dader om ?verhaal te?halen?. Actueel Nieuws Nederland: ?De vondst zorgde voor boze gezichten en een?heksenjacht op de dader. Op Facebook werd een naam, foto en een adres getoond van?de verdachte en dit werd in totaal 2000 keer gedeeld op Facebook. Tientallen mensen?kwamen verhaal halen en stonden opgesteld voor het huis van de verdachte. De politie?is de hele avond bezig geweest om ervoor te zorgen dat alles rustig bleef zodat de?situatie niet zou escaleren.? Of, zoals GeenStijl stelt: ?Facebook schandpaalt de?Hondendoder van Hatert?. ?De politie moest snel komen om de man te ontzetten en?benadrukte dat zij begrip had voor de emoties maar riep op om niet voor eigen rechter?te spelen. De tips resulteerden in de aanhouding van de man die de hond had?mishandeld.
  • Aanpakken mishandelde jongens in Eindhoven. De politie in Eindhoven maakte een?video openbaar waarop te zien viel hoe een jongen in Eindhoven werd mishandeld.?Aan burgers werd gevraagd om informatie over de personen op de video te geven en?de reaguurders van GeenStijl pikten dit direct op. Zij speurden op Internet en wisten?de namen van de ?acht van Eindhoven? (ook aangeduid als ?kopschoppers?) te?achterhalen. Sommigen gingen direct naar de huizen en soms zelfs scholen van?diegenen toe en bedreigden hen. Daarbij ging het ook om de bedreiging van de?verkeerde persoon met dezelfde naam. De daders werden uiteindelijk veroordeeld?maar vanwege de maatschappelijke commotie kregen zij minder hoge straffen.
  • Opsporen via Facebook van daders mishandeling. Twee Haarlemse meiden waren in?februari 2013 getuigen van een zware mishandeling. Zij besloten zelf in actie te?komen en losten de zaak via Facebook op door de politie naar drie jongens te leiden?die schuldig waren aan de mishandeling. Via Facebook wisten zij niet alleen de foto?te achterhalen van de dader, maar ook twee andere mannen kwamen tijdens het surfen?in beeld. Met dit speurwerk confronteerde de politie andere getuigen met de gevonden?foto’s en de daders werden door hen opnieuw herkend. De verdediging betwistte het?bewijs maar de rechter kon zich wel vinden in deze vorm van burgeropsporing: ‘Dit is?het tijdperk van burgeropsporing en social media. Deze meiden mogen dit bewijs?aandragen. Ik zie niet in dat dit onrechtmatig of onbetrouwbaar zou zijn.’

Individuele burgers zijn al langer betrokken bij de opsporingen. Men kan zeggen dat een?oplettende burger die de politie attendeert op een inbraak ook burgerinitiatief toont. Cruciaal?aan de nieuwe burgerinitiatieven zijn de volgende elementen:

  • Burgers doen meer dan hen is gevraagd door de politie. In de laatste twee casus werd?burgers gevraagd informatie te geven aan de politie maar sommigen van hen besloten?direct op te treden tegen de vermeende daders. In het geval van de zoektocht naar de?jongens uit Zeist zochten burgers op veel plaatsen en nauwelijks onder co?rdinatie?van de politie. En in het geval van de TT in Assen werd zelfs eerst actie via sociale?media ondernomen voordat aangifte werd gedaan bij de politie.
  • Burgers treden niet alleen op maar werken samen met anderen. Typerend aan de?bovenstaande gevallen is dat het steeds gaat om (grote) aantallen burgers die?gezamenlijk in actie komen om informatie te verzamelen of op te treden tegen?vermeende daders of om hen te zoeken.
  • Sociale media spelen een belangrijke rol in de samenwerking. In alle bovenstaande?gevallen zien we dat burgers sociale media gebruiken om gezamenlijk informatie te?verzamelen of op te treden tegen vermeende daders. Sociale media stellen burgers in?staat snel en goedkoop te communiceren en zo processen van mobilisatie op gang te?brengen (Bekkers et al., 2011).

Deze elementen maken de nieuwe vormen van opsporing tot een ?pop-up? opsporing (Van?der Steen et al., 2013): spontane vormen van samenwerking tussen burgers ontstaan rondom?een specifieke opsporing. Het gaat niet om langdurige vormen van organisatie ? zoals?burgerwachten in buurten ? maar veeleer om burgers die zich allemaal opwinden over een?specifiek geval en hier gezamenlijk iets aan willen doen. Deze spontane vormen van?samenwerking worden gefaciliteerd door de nieuwe, sociale media die het mogelijk maken?om in een ?flits? groepen te informeren en te mobiliseren.?Burgeropsporing kan snel en direct belangrijke informatie voor de politie opleveren zoals te?zien was bij de informatie over de mishandelde jongens in Eindhoven. Tegelijkertijd kunnen?deze initiatieven echter ook resulteren in desinformatie of ze kunnen de politieopsporing?hinderen zoals in enige mate te zien viel bij de vermiste jongens uit Zeist. Ook aan dezelfde?dynamiek die resulteert in belangrijke informatie ook leiden tot een situatie waarin burgers?denken het recht in eigen hand te moeten nemen. Een ander gevolg van eigenstandig optreden?van burgers op basis van sociale media, is dat dit in de latere strafzaak kan leiden tot lagere?straffen (zie de zaak in Eindhoven). In al deze gevallen staat de politie voor de uitdaging om?burgerinitiatieven zo te kanaliseren dat deze een nuttige bijdrage leveren aan de opsporing
maar niet resulteren in excessen.

In alle vijf de gevallen die in de inleiding zijn?beschreven is er sprake van een vorm van ?coproductie? tussen burgers en politie:

  • In Eindhoven gaf de politie de informatie. Burgers gaven ook informatie maar wilden?ook al een sanctie gaan toepassen. De politie beoogde een coproductie in de?informatieproductie maar er ontstond ook een (ongewenste) coproductie in de?sanctietoepassing.
  • In Nijmegen was dit vergelijkbaar. Ook hier was de politie uit op een coproductie in?de informatieverwerking en deze bleek inderdaad succesvol. Daarnaast ontstond?echter een ongewenste coproductie in de sanctietoepassing.
  • In Roden ging het ook om het zoeken naar informatie met als doel dit door te geven?aan de politie. Opvallend is dat in dit geval het initiatief tot coproductie niet uitging?van de politie maar van de betreffende burger.
  • Ook in Zeist ging het om het zoeken naar informatie. Nu vonden de?informatieprocessen van politie en burgers voor een deel parallel plaats en stonden?politie en burgers voor de vraag hoe deze konden worden afgestemd.
  • In Haarlem lag het initiatief bij de meiden die de mishandeling had gezien maar zij?gaven het verzamelde bewijsmateriaal uiteindelijk aan de politie en die hield op basis?daarvan de verdachten aan.

Het verschil met vormen van coproductie die in eerder onderzoek aan de orde zijn gekomen?(Meijer et al., 2013) is dat nu het initiatief bij burgers ligt. Bekkers & Meijer (2010) hebben?eerder de participatieladder van Arnstein (1969) uitgeklapt en aan de hand van deze?uitgeklapte ladder kunnen de beschreven burgerinitiatieven worden getypeerd:

bp

Figuur: Cocreatie startend bij burgers of overheden

Belangrijk aan dit figuur is dat het laat zien dat het initiatief voor cocreatie niet hoeft te?liggen bij de overheid. Burgers kunnen zelf ook initiatieven nemen en overheden daar wel of?niet bij betrekken. In het geval van het wijnflesincident in Assen zien we dat de politie hier?pas in tweede instantie, na het uitloven van de beloning op Facebook, bij wordt betrokken.?Ook het initiatief voor het zoeken naar de jongens in Zeist ligt bij burgers (na een oproep op?Facebook van de moeder). In de gevallen van de Nijmeegse hond en de Acht van Eindhoven?zien we dat het initiatief wel bij de politie ligt maar dat daarna burgers dit overnemen en naar?de verdachten toegaan om ?verhaal te halen?. Dit laat zien dat het ook van belang is de?ontwikkeling van coproductie als dynamisch proces te analyseren.
Een opsporingsproces bestaat uit een informatieproces ? het verzamelen en verwerken van?informatie opdat de gezochte personen kunnen worden gevonden ? maar ook uit een?interventieproces ? waarbij de gezochte personen worden ingerekend ? en daarna uit een?sanctieproces ? waarbij na een uitspraak van een rechter de veroordeelde een boete of celstraf?wordt opgelegd. In al deze fasen kunnen burgers zelf met initiatieven komen of met?initiatieven van de politie aan de haal gaan.?In de literatuur ligt sterk het accent op de wenselijkheid van coproductie. Centraal staat steeds?de vraag op welke manieren burgers kunnen worden betrokken zodat de kwaliteit van de?coproductie verbetert (Bovaird, 2007; Alford, 2009). Opvallend is dat er nauwelijks aandacht?wordt besteed aan onwenselijkheid van bepaalde vormen van coproductie en de noodzaak om?deze, of hiermee samenhangende risico?s, te voorkomen.

Eerder?onderzoek naar burgerparticipatie (Kuijvenhoven, 2005; Cornelissens en Ferwerda, 2010)?focust nu specifiek op burgeropsporing. Siep & Kool (2013: 60) constateren in hun?onderzoek voor Politie & Wetenschap dat meerdere mensen bij de politie het?zorgelijk vinden dat burgers in toenemende mate zelf beelden verspreiden die gerelateerd zijn?aan misdrijven. De onvoorspelbaarheid van deze dynamieken maakt het lastig om met?standaardprocedures voor de omgang met burgeropsporing te komen. Toch is het belangrijk?om zicht te hebben op de oorzaken, vormen en effecten van deze dynamieken om op een
weloverwogen wijze hierop te kunnen reageren. Daarbij is het van groot belang meer inzicht?te hebben in de groepsdynamieken die hierbij een rol spelen en de wijzen waarop de politie?deze dynamieken kan be?nvloeden.

De Nationale Politie worstelt met de vraag hoe zij kan en moet reageren op initiatieven van?burgeropsporing. De politie wordt vaak verrast door deze initiatieven. De kracht en de?mogelijkheden ervan worden onderkend maar tegelijkertijd gaat er een gevaarlijke kracht?vanuit. Met name wanneer burgers zelf besluiten het recht in eigen hand te nemen ontstaan er?gevaarlijke situaties. De vraag is hoe de kracht van deze initiatieven en de betrokkenheid van?burgers bij de opsporing kan worden benut zonder dat dit tot onwenselijke situaties.

Het terrein van Do It Yourself Justice is juridisch al wel onderzocht ? wanneer mag?men wel of niet optreden tegen een inbreker ? maar het ontbreekt veelal aan inzichten in het?hoe en waarom van het onderliggende gedrag.?Meer?systematische bestuderen van praktijkgevallen zou de politie en maatschappij kunnen helpen meer inzicht te krijgen ingroepsdynamieken van burgers rondom de opsporing.

Referenties