Auteursarchief: Arnout de Vries

Onrust om Benno L.

Een woordvoerder van de gemeente Leiden bevestigt op zaterdagochtend?15 februari 2014 de vraag van NRC Handelsblad of Leiden sinds kort de nieuwe?woonplaats is van de veroordeelde pedoseksueel Benno L. NRC.nl vult het artikel?later aan met de quote van de burgemeester van Leiden, Henri Lenferink dat ?we?een woonplek voor hem hebben uitgezocht waar hij tot rust kan komen.?. Kort na?het verschijnen van het artikel op NRC.nl volgen andere landelijke, regionale en?lokale media met nieuwsartikelen. De voormalig zwemleraar Benno L. kreeg zes?jaar cel voor misbruik van tientallen gehandicapte meisjes en kwam in juni 2013?voor het eerst voorwaardelijk vrij, maar werd vier maanden daarna weer opgepakt?omdat hij diverse afspraken schond. Eerder probeerde Benno L. woonruimte te?krijgen in Kerkrade. In Leiden kreeg Benno L. een woning in een seniorenflat. Hij is?verplicht een elektronische enkelband te dragen en moet zich regelmatig melden?bij de reclassering. In de dagen na de bekendmaking volgen in Leiden meerdere?demonstraties tegen de huisvesting van de ex-gedetineerde pedoseksueel.
Actievoerders vinden de woonlocatie van Benno L. een gevaar voor de veiligheid van?kinderen en eisen het vertrek van burgemeester Lenferink en Benno L.

Deze analyse, komend uit ?Sociale media-analyses?van vijf?kritieke momenten? beschrijft de communicatie van alle betrokkenen zoals?geuit op sociale media.

Veelgebruikte woorden op sociale media over Benno L. tussen 15 februari en 2 maart 2014

1 Feitenrelaas en analyse
Gemeente Leiden en burgemeester Lenferink?De gemeente Leiden en burgemeester Henri Lenferink zijn vanaf het begin van de?media-aandacht op zaterdagochtend 15 februari onderdeel van het gesprek over de?huisvesting van Benno L. Volgens NRC Handelsblad heeft de gemeente het nieuws?vrijdagavond 14 februari aan hen bevestigd. Burgemeester Lenferink zegt dat de?woonlocatie van Benno L. uit ?angst voor rompslomp? is stilgehouden. Hij voegt?daaraan toe dat iedere gemeente verantwoordelijkheid moet nemen bij de opvang van?zedendelinquenten na hun straf, maar zegt wel dat hij heeft geworsteld met zijn besluit.

Hij zegt dat in overleg een ruimte is gevonden in een seniorenflat waar Benno L. tot?rust kan komen en hij laat weten blij te zijn met de acceptatie van de flatbewoners?voor het besluit. Die conclusies trekt hij nadat hij de flatbewoners tijdens een speciaal?georganiseerde bijeenkomst heeft gesproken. Op de website van de gemeente Leiden?verschijnt later op de dag ook een verklaring van de burgemeester waarin hij zegt dat?hij de heftige emoties begrijpt, dat hij zijn beslissing zorgvuldig heeft afgewogen, maar?dat hij ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid voelt. Op het Twitteraccount?van de gemeente Leiden verschijnt ??n tweet met daarin een link naar de verklaring.

De gemeente Leiden gebruikt haar Twitteraccount actiever vanaf zondag 16 februari?wanneer actievoerders demonstreren tegen de huisvesting. De gemeente gebruikt?Twitter als zendkanaal en kiest voor de woorden als ?huisvesten ontuchtpleger? en??de heer L.? wanneer ze over Benno L. bericht. De politie Leiden retweet ??nmaal een?bericht van de gemeente met de boodschap dat demonstraties in overleg met de?burgemeester georganiseerd moeten worden, maar laat verdere communicatie over?aan de gemeente. De GGD en het Openbaar Ministerie communiceren niet via sociale?media over de huisvesting van Benno L. Han Moraal, landelijk hoofdadvocaat-generaal?van het Openbaar Ministerie, legt wel de herplaatsingsprocedure uit in een interview?in De Telegraaf en zegt daarin de emoties te begrijpen, maar vraagt ook begrip voor?ex-gedetineerden. Op de vraag of huisvesting van ex-gedetineerden altijd tot?problemen leidt, zegt Moraal: ?Meestal gaat het redelijk goed. Alleen bij pedoseksuelen?- zeker die zaken die in de publiciteit zijn geweest en dus een high profile hebben – komt?het regelmatig voor. Ik moet dan leuren bij gemeenten om huisvesting te regelen.?

Burgemeester Lenferink voert namens de gemeente het woord en herhaalt op straat?en in de media geregeld zijn standpunt: ?Benno L. heeft ook recht op een woning en?gemeenten moeten verantwoordelijkheid nemen bij de opvang van zedendelinquenten.?.?Hij communiceert via brieven met omwonenden en gaat in alle openheid op straat?met actievoerders in gesprek. Demonstreren mag, maar liever wel uit de buurt van de?betreffende woning, is de boodschap van de gemeente. Op zondag 17 februari doet?Lenferink een uitspraak die voor vrijwel alle nieuwspartijen aanleiding is voor nieuwe?berichtgeving: ?Als het fout gaat met Benno L., stap ik op?. Op het ultimatum dat Benno?L. zaterdagochtend voor negen uur weg moet zijn, dat actievoerders op maandag?18 februari in de uitzending van Pauw&Witteman stellen, reageert hij in eerste?instantie niet. Maar enkele dagen later (nadat de gemeenteraad op 21 februari heeft
ingestemd dat Benno L. mag blijven) zegt hij tegen Omroep West niet bang te zijn voor?dat ultimatum.

Op dinsdag 19 februari kondigt de gemeente Leiden een samenscholingsverbod aan?voor de wijk waar Benno L. woont. Dit is ?ter bescherming van de buurtbewoners?, aldus?de gemeente op haar website. Via Twitter doet de gemeente actief aan verslaggeving?over het resultaat van de maatregelen: ?De maatregel in de Apollolaan en omgeving?heeft resultaat. De betogers zijn vertrokken en het is weer rustig in de buurt.? Ook is de?raadsvergadering live te volgen via een livestream op de website. Lenferink heeft wel?een Twitteraccount, maar ?de burgemeester heeft ervoor gekozen om vooralsnog niet?te twitteren?, zoals in zijn Twitterbio is te lezen. De communicatie over de huisvesting?van Benno L. door de gemeente en burgemeester neemt af vanaf het raadsbesluit op
21 februari. Op 27 februari verwijst gemeente Leiden op Twitter nog tweemaal naar de?livestream van de extra raadsvergadering over de huisvesting van Benno L.

Traditionele media
Vlak nadat het NRC Handelsblad de woonplaats van Benno L. publiceert, brengen?ook andere lokale, regionale en landelijke nieuwspartijen het nieuws. Op 15 februari?om 07:50 uur is ook op Telegraaf.nl te lezen dat Benno L. in Leiden woont, en dat een?woordvoerder van de gemeente Leiden dat bevestigd heeft aan NRC Handelsblad. Het?artikel bevat onder andere een filmpje uit oktober 2013 waaruit blijkt dat Benno L. na?zijn vrijlating in juni 2013 weer is opgepakt, omdat hij gemaakte afspraken schond.?De meeste mensen delen niet het artikel van NRC.nl (98 keer gedeeld op Facebook?en 31 op Twitter), maar het artikel op Telegraaf.nl: meer dan 3.500 keer op Facebook?en ongeveer 70 keer op Twitter. Vrijwel alle andere nieuwspartijen verwijzen naar
NRC Handelsblad als bron voor de woonplaats van de veroordeelde pedoseksueel?en voegen ook het nieuwsfeit over eerder geschonden afspraken toe aan hun eerste?nieuwsartikel. Vanaf zaterdag 16 februari besteden zij ook aandacht aan de protesten?in de wijk en de maatschappelijke discussie over het huisvesten van pedoseksuelen.?Ook in tv- en radio-uitzendingen neemt de huisvesting van Benno L. en de protesten?daartegen een prominente rol in. Niet alleen in nieuwsprogramma?s, maar ook in?praatprogramma?s als RTL Late Night en Pauw & Witteman is het onderwerp van
gesprek. Met name lokale nieuwssites (bijvoorbeeld Leidsch Dagblad en Leiden?Dichtbij) en Omroep West twitteren en publiceren veel over de kwestie.

Het aantal berichten op Twitter van De Telegraaf en haar journalisten groeit,?vooral vanaf het moment dat demonstraties worden aangekondigd. In totaal?verschijnen vanaf vrijdag 15 februari 2014, 37 nieuwsberichten en 36 tweets over?de demonstraties; de landelijke discussie over huisvesting van pedo?s; een poll op?19 februari waaruit, volgens De Telegraaf, blijkt dat ?de helft van de Leidenaren?bezorgd is?; het raadsbesluit van 21 februari dat Benno L. in Leiden mag blijven; en?de raadsvergadering op 27 februari waarin de burgemeester volledige steun van de
gemeenteraad krijgt voor zijn keuzes.

De berichten zijn op de eerste dag (15 februari) alleen opgebouwd met quotes van?burgemeester Lenferink. De dagen daarna komen ook de advocaat van Benno L., Han?Moraal van het Openbaar Ministerie, Sjef van Gennip van Reclassering Nederland en?andere experts aan het woord, alsook enkele demonstranten. Demonstranten spreken?hun klachten uit in een filmpje dat tijdens ??n van de demonstraties is opgenomen.?Voor de rest bevatten de berichten geen filmpjes, alleen quotes op schrift, veelal?afkomstig van andere media (NRC, ANP, Omroep Brabant en Radio 1). Met uitzondering?van enkele demonstranten, wordt niemand door De Telegraaf zelf ge?nterviewd.?De regionale zender Omroep West interviewt wel betrokkenen en bekijkt het nieuws?vanuit meerdere invalshoeken. Op 15 februari interviewt de omroep burgemeester?Lenferink. Hierin zegt hij dat hij het als zijn verantwoordelijkheid ziet om Benno L. te?huisvesten. Hij zegt rekening te houden met een heksenjacht: ?Dit is in Leiden al eens?eerder gebeurd, maar toen zijn er goede afspraken gemaakt met de politie en dat is?redelijk goed verlopen.? Ook verwacht hij dat justitie niet meer snel bij hem aanklopt?om nog een keer onderdak te verlenen. Verder bestaat het nieuws op Omroep West?ook uit de zorgen van Leidse politieke partijen. Op zaterdag 16 februari interviewt
Omroep West de advocaat van Benno L, Pieter van der Kruijs, die vertelt dat Benno L.??een bang vogeltje? is na de demonstraties van actievoerders. Ook geeft hij aan dat?deze situatie te gek voor woorden is en dat hij het liefst Benno L. naar zijn familie in?Duitsland ziet vertrekken. Van 16 tot en met maandag 18 februari domineren berichten?over demonstraties en onrust. Dit leidt op 18 februari tot een interview met de moeder?van een slachtoffertje van Benno L., die zich zorgen maakt over de enorme media aandacht.??Door de berichtgeving in de media wordt alles voor de getroffen kinderen?weer opgerakeld, en dat is schadelijk voor ze.? Op dinsdag 19 februari reageert een?omwonende actievoerster Monique van Hout in een interview dat slachtoffers van
seksueel misbruik levenslang hebben en daarom pedofielen niet zomaar mogen?terugkeren in de samenleving. Op de vraag van de verslaggever wat zij vindt van de?oproep van de moeder van het slachtoffer om Benno L. minder media-aandacht te?geven, zegt ze dat ?ze het begrijpt maar ook hoopt dat die moeder begrijpt dat dit echt?niet kan?. Op de vraag waar mensen als Benno L. dan wel moeten wonen, antwoordt?ze dat ?zulke mensen? opgenomen moeten worden in een instelling waar ze bewaakt?samen kunnen wonen: ?Dat doen we ook met andere mensen die een gevaar vormen?voor de samenleving, zoals verstandelijk gehandicapten?, aldus de actievoerster.

In de dagen voorafgaand aan 21 februari, de dag van de raadsvergadering waarin?burgemeester Lenferink zegt dat Benno L. definitief in Leiden blijft en de raad de?ingediende motie van wantrouwen door Leefbaar Leiden bespreekt, geeft Omroep?West geregeld een overzicht van wat er de dagen daarvoor allemaal is gebeurd. Op?20 februari publiceren zij net als De Telegraaf een artikel over de poll onder Leidenaren,?maar interpreteren de uitkomst anders: ?Benno L. bij helft van Leidenaren welkom?.?Na de bekendmaking op donderdag 21 februari dat Benno L. in Leiden mag blijven,?interviewt Omroep West burgemeester Lenferink, Han Moraal van het Openbaar?Ministerie en Sjef van Gennip van Reclassering Nederland. Allen geven aan blij te
zijn met dit besluit. Na 21 februari neemt de berichtgeving af. Wel meldt Omroep?West op 25 februari, vooruitlopend op de raadsvergadering op 27 februari, dat een?meerderheid van de Leidse Raad de burgemeester steunt. Het laatste verslag gaat over?de raadsvergadering van 27 februari, die burgemeester Lenferink volgens de omroep??glansrijk overleeft?.

2 Tijdblokken
Het gesprek op sociale media over de huisvesting van Benno L. is in te delen in vier?tijdblokken met elk een dominant thema:
>> 15 februari: de dag dat de nieuwe woonplaats van Benno L. bekend wordt
>> 16 t/m 19 februari: protest domineert; discussie met begripvollen komt op gang
>> 20 t/m 22 februari: begrip en onbegrip komen meer in balans
>> 23 februari t/m 2 maart: de fase waarin emotie afneemt en de aandacht verdampt.

15 februari – Benno L. woont in Leiden: ?Houd je kinderen binnen!?
Op zaterdagmorgen 15 februari bericht NRC Handelsblad rond 08.00 uur dat de?gemeente Leiden Benno L. voortaan huisvest. De eerste twee uur nadien volgen op?Twitter voornamelijk berichten die het nieuws verspreiden; emoties klinken nog weinig?door. Vanaf 10.00 uur neemt het aantal klachten toe. Deze zijn vaak geadresseerd?aan de gemeente Leiden en burgemeester Lenferink in het bijzonder. Meerdere?mensen vullen hun klacht aan met de oproep om kinderen binnen te houden. Rond?14.00 uur richten twee Leidenaren de openbare Facebookpagina ?BENNO L. moet weg
uit Leiden? op. Binnen een kwartier plaatst een persoon daar, in een reactie op een?bericht, het vermoedelijke huisadres van Benno L.: ?Hij woont op de Apollolaan op 4?hoog zeggen ze. […] Hoog genoeg om hem naar beneden te gooien.? Tientallen andere?doodsverwensingen volgen. Ook diskwalificeren velen burgemeester Lenferink, die het?belang van Benno L. boven dat van Leidse kinderen zou stellen. De Facebookpagina?ontvangt meer dan vijfduizend likes en er ontstaat een community van gelijkgestemden?met het statement van de pagina als bindende factor. Op Twitter klinken ook enkele?begripvolle reacties als ?hij moet toch ergens wonen?, maar klachten en onbegrip?domineren.

> Na bekendmaking van de woonplaats volgen waarschuwingen als: ?houd je?kinderen binnen?.
> Klachten over de huisvesting van Benno L. in Leiden en gebrek aan informatie voor?buurtbewoners.
> Oprichting Facebookpagina ?Benno L. moet weg uit Leiden?.
> Negen uur na bekendmaking van woonplaats volgt een eerste bericht over exacte?huisadres van Benno L.
> Meeste klachten en bedreigingen zijn zichtbaar op Facebookpagina en vooral gericht aan?Benno L. en burgemeester Lenferink.
> Op Twitter volgen meer berichten met begrip voor het besluit van burgemeester Lenferink:??hij moet toch ergens wonen? en ?goed dat we nu weten waar hij woont, dan kunnen we hem
in de gaten houden?.
> Eerste berichten over een demonstratie volgen een dag later (16 februari rond 20.00 uur).
> Daarna oproepen via Facebook en Twitter om aan te sluiten bij de demonstratie.

Wanneer landelijke en regionale media aan het begin van zaterdagmiddag (15 februari)?de quote van burgemeester Lenferink overnemen (?de opvang van pedoseksuelen is?een plicht voor burgemeesters?), zorgt dit voor een nieuwe stroom aan berichten. Het?nieuws verspreidt zich daardoor snel. Een andere ex-gedetineerde pedoseksueel,?Sytze van der V., reageert via zijn eigen Twitteraccount cynisch door te stellen dat?het statement van de burgemeester ?niet geldt als je Sytze heet?.?Vlak daarna volgen zowel op Facebook als Twitter klachten over het enkel informeren?van bewoners van de seniorenflat en niet van de buurtbewoners. Vanaf 21.00 uur?verschijnen op de opgerichte Facebookpagina en op Twitter berichten over een
demonstratie in Leiden. Aanleiding daarvoor is een artikel van Hart van Nederland?waarin wordt gemeld dat buurtbewoners een demonstratie voorbereiden. Vlak voor?middernacht plaatst iemand een reactie op de Facebookpagina ?Benno L. moet weg uit?Leiden? dat de protestactie de volgende dag (16 februari) om 14.00 uur begint.

16 t/m 19 februari – Discussie tussen actievoerders en begripvollen
De klachten over het niet of onvolledig informeren van de buurt en het onverantwoord?handelen van de gemeente Leiden herhalen zich de dagen na bekendmaking van?het nieuws. Een nieuwe klacht is dat veel mensen jarenlang moeten wachten op een?woning, ?terwijl Benno L. er zo ??n krijgt toegewezen?. Burgemeester Lenferink is?vaak het mikpunt van kritiek. Op 17 februari wordt zelfs een nieuwe Facebookpagina?opgericht met wederom een heldere titel: ?Lenferink moet opstappen?. Ook verschijnen?enkele andere Facebookpagina?s met vergelijkbare statements. De pagina ?BENNO L.?moet weg uit Leiden? is veruit de grootste. De meer dan vijfduizend likes komen vooral?uit de leeftijdsgroep 25 tot 35 jaar.3 Actievoerders gebruiken de pagina om protesten,
zoals demonstraties en petities, te organiseren. Wel heerst er onduidelijkheid over wie?de organisatoren van de demonstraties zijn. De oprichters van de pagina zeggen dat?zij dat in ieder geval niet zijn en vragen juist om begrip voor de oudere bewoners aan?de Apollolaan, die behoefte hebben aan rust. Overige details over aanvangstijden en?aantal aanwezigen bij het protest, zijn wel op de voet te volgen door de vele reacties?op Facebook en apart aangemaakte Facebookevents voor demonstraties, en door?verslaglegging door journalisten via Twitter. Dat actievoerders het vizier steeds meer?richten op burgemeester Lenferink blijkt onder andere uit reacties waarin zij stellen?dat Benno L. eigenlijk niet in Leiden wil wonen, maar bij zijn familie in Duitsland: ?Pak
de kern van het probleem aan want de grootste viespeuk in dit hele verhaal is onze?burgemeester Achter de rug?. Het beoogde resultaat van de protesten is het opstappen?van Lenferink en het wegsturen van Benno L.

> Groei aantal Facebookpagina?s dat statement afgeeft; pagina ?Benno L. moet weg uit?Leiden? wordt platform voor demonstraties en bedreigingen.
> Kritiek op handelen en communicatie door burgemeester Lenferink.
> Details van demonstraties en protesten in Leiden zijn te volgen via sociale media.
> Nieuw thema doet intrede: Duitsland als alternatief voor Benno L.
> Nieuwe groepen klinken door op sociale media: slachtoffers van seksueel misbruik,?landelijke politiek, reclassering en andere professionals.
> Discussie breidt zich uit – eerst in nieuwsartikelen, daarna op sociale media – naar wat te?doen bij huisvesting van pedoseksuelen in het algemeen.
> Groeiend begrip voor handelen van burgemeester en huisvesting Benno L. als reactie op?vele klachten.
> Groei aantal berichten over ?hersenloze figuren? en ?tokkies? na televisie-uitzendingen?(o.a. Pauw & Witteman) waarin actievoerders een podium krijgen.

Onder invloed van nieuwsartikelen en tv-reportages waarin experts en slachtoffers?van seksueel misbruik begrip tonen voor de keuze van burgemeester Lenferink,?groeit het aantal berichten met een tegengeluid. Dit verbreedt ook de discussie over?de re-integratie van veroordeelde pedofielen in de maatschappij. Wel domineren?de actievoerders tot 19 februari nog steeds het gesprek, maar de discussie tussen?zij die begrip tonen en de actievoerders komt op gang, ook al is het in de vorm van?wederzijdse kritiek. Actievoerders bekritiseren begripvollen met reacties als ?jij?hebt zeker geen kinderen? of ?laat hem aan jouw kind zitten dan?. In tegengestelde?richting klinken ook verwijten: ?niet willen huisvesten Benno L. is intolerant?gedrag? en ?niet willen nadenken over een nationaal probleem is een gebrek aan?verantwoordelijkheidsgevoel?. Bij Pauw & Witteman is advocaat Vlug te gast die in het?verleden meerdere pedoseksuelen juridisch heeft bijgestaan. Zijn uitspraak, dat er?voor Benno L. ook een onmenselijke situatie is ontstaan, wordt door actievoerders met?onbegrip ontvangen, onder andere op Facebook. Foto?s van de brieven die de gemeente
aan omwonenden heeft gestuurd, verschijnen eveneens als screenshot op Facebook?en Twitter.

Door de inmenging van meer begripvollen in het online gesprek ontstaat een?tegengeluid op de reacties van actievoerders. Het tegengeluid klinkt eerst alleen op?Twitter. Op de Facebookpagina?s zijn nog vooral reacties te lezen van mensen die zich?vereenzelvigen met het statement van de pagina, hoewel een enkeling een reactie?plaatst met een afwijzing van geuite bedreigingen. Doordat op Twitter meer begripvolle?reacties op het standpunt van de burgemeester Lenferink verschijnen, verbreedt het?online gesprek zich met de vraag wat de beste oplossing is voor de huisvesting van
vrijgekomen pedoseksuelen. Veel concrete oplossingen worden er niet aangedragen.??Hij moet toch ergens wonen? en ?Kinderarme buurten bestaan bijna niet? zijn de meest?genoemde argumenten.

Parallel aan de uitzendingen van Hart van Nederland, Nieuwsuur en Pauw & Witteman,?waarin de actievoerders aan het woord komen, vormt zich een derde groep mensen die?het denkvermogen en de beschaving van de actievoerders in twijfel trekt. Deze groep?lijkt zich daarna ook in de gesprekken op de Facebookpagina?s van actievoerders te?mengen.

20 t/m 22 februari: Onbegrip en begrip meer in balans
In de ochtend van 20 februari richt dominee Voorberg uit Amsterdam als reactie op?de vele bedreigingen en protesten een nieuwe Facebookpagina op; ?Benno L welkom?in onze straat?. Hij vraagt om likes van mensen die ondanks angstgevoelens na willen?denken over het huisvesten van pedoseksuelen in de eigen woonomgeving. De pagina?ontvangt binnen een dag meer dan duizend likes. Ook verspreidt het initiatief zich?via Twitter. Op de Facebookpagina?s van actievoerders verschijnen eveneens meer?berichten waarin de woede en wraakgevoelens van actievoerders worden afgewezen.?Benno L. is niet meer het dominante onderwerp van gesprek, maar aanleiding voor?een maatschappelijk debat. Velen diskwalificeren de protesten van actievoerders als??volkswoede?.

> Oprichting Facebookpagina ?Benno L. welkom in onze straat?.
> Meer tegengeluid op Facebookpagina?s actievoerende communities.
> Acties op sociale media tegen geweld en volkswoede bereiken ook Facebookpagina?s?actievoerders.
> Nog steeds woede met dezelfde voorgestelde oplossing van probleem: ?Lenferink en?Benno L. moeten weg!?.
> Klachten van actievoerders krijgen abstractere vorm: ?burgemeester luistert niet naar?de burger? en ?autoritaire overheid?.
> Complimenten voor moed van burgemeester Lenferink na beslissing dat Benno L. definitief?mag blijven.

Hoewel het aantal bedreigingen en klachten afneemt, blijven deze onderdeel van het?online gesprek. Ook dominee Voorberg ontvangt bedreigingen, waarbij zijn achtergrond?als dominee gelinkt wordt aan het kindermisbruik binnen de katholieke kerk. Zo?reageert iemand op zijn Facebookpagina: ?Valt wel weer op dat het een geloovig?mensch is die dit soort gelul in de wereld slingert, misschien omdat het misbruiken van?kinderen in de kerk een normaal iets is?? Ook wordt Voorberg zelf van pedofilie beticht.?Hoewel het aantal negatieve berichten nog steeds overheerst, raakt het sentiment voor?en tegen de huisvesting van Benno L. meer in balans.

Het raadsbesluit van vrijdag 21 februari dat Benno L. mag blijven, levert nieuwe klachten?en woede op. Vooral op Facebook reageren mensen geschokt en kondigen actievoerders?nieuwe demonstraties aan. Burgemeester Lenferink is nog steeds het mikpunt van?kritiek en bedreigingen. Zijn vertrek is de enige oplossing, aldus de actievoerders.?Wanneer op zaterdagochtend 22 februari het nieuws volgt dat kerkleden Benno L. gaan?begeleiden, ontstaat nieuw cynisme onder actievoerders: ?Soort zoekt soort?. Ook?kondigen zij aan dat ze blijven demonstreren totdat Benno L. weg is uit Leiden.

23 februari t/m 2 maart – Begripvollen nemen dominante positie op sociale?media over
Het online gesprek wordt na 23 februari vooral gevormd door het delen van?nieuwsartikelen. Vooral de uitspraak van staatssecretaris Teeven dat vijf gemeenten?het verzoek tot huisvesting van Benno L. afwezen, wordt breed verspreid. De?beslissing van burgemeester Lenferink om dat wel te doen, levert hem vooral op?Twitter complimenten op voor zijn moed. Ook wijden enkele mensen een blogpost?aan het handelen van Lenferink, waaruit waardering voor de burgemeester blijkt.

De emotie in de berichten op sociale media neemt af en ook op de Facebookpagina?s?van actievoerders neemt het aantal reacties per dag snel af. Hetzelfde geldt voor de?discussie tussen begripvollen en actievoerders. Het intrekken van de ingediende motie?van wantrouwen door Leefbaar Leiden levert een nieuwe piek in de Twitteractiviteit op.?Het nieuws luidt het einde in van de aandacht op sociale media voor de huisvesting van?Benno L. De kritiek neemt af, maar berichten waarin actievoerders zeggen overtuigd te?zijn, blijven uit.?De activiteit op opgerichte Facebookpagina?s neemt af. De discussie tussen?begripvollen en actievoerders neemt ook af. Vooral verspreiding van nieuwsberichten?zorgt voor activiteit op Twitter. De emotie in berichten minimaliseert.

3 Conclusies

1. Standpunt van personen bepaalde grotendeels wat gedeeld werd en wat niet
Toen de woonplaats van Benno L. openbaar werd, stelden meerdere mensen direct?de vraag wat dan het exacte adres was. Hoewel het zoekproces online niet zichtbaar?is, verscheen op Facebook na enkele uren het adres. Ook screenden veel mensen de?woonlocatie en uitten actievoerders klachten dat Benno L. te dicht in de buurt van?scholen en een zwembad zou wonen. Dezelfde informatiehonger is zichtbaar in de?vele retweets van nieuwsberichten waarin nieuwe nieuwsfeiten werden gedeeld.?Daarbij bleken mensen selectief in wat ze deelden. Nieuws en quotes die bij het eigen?standpunt aansloten, werden gedeeld, tegengeluiden niet.

2. Onbegrip lijkt te zijn gebaseerd op negatieve associaties in plaats van feiten
De reacties van mensen lijken te worden bepaald door associaties. Voor enkelen was?het feit dat een dominee om begrip voor Benno L. vroeg logisch, aangezien hij ?van de?kerk? is. Hiermee werd een associatie gelegd met het seksueel misbruik door leden?van de katholieke kerk, terwijl het in dit geval een protestantse dominee betrof die de?Facebookpagina oprichtte. Zo ook vinden anderen het logisch dat kerkleden Benno L.?wilden begeleiden, want ?soort zoekt soort?. Ook het feit dat de voormalig zwemleraar?in de buurt van een zwembad woont, werd gezien als een bedreiging. De associatie met?het zwembad, vergrootte de risicobeleving. Onder de ?cynische elitairen? was eenzelfde?associatieve reactie te zien. Zij verklaarden de woede van mensen uit hun eigen?beleving van een volkswijk; daar wonen mensen met een geringe intelligentie.

3. Facebookpagina?s vervulden rol als community-platform
Nog voordat het exacte woonadres van Benno L. online stond, ontving de?Facebookpagina ?Benno L. moet weg uit Leiden? vele likes. De pagina vervulde een?duidelijke functie in het afgeven van een statement; een like wordt door media?en Facebookgebruikers ge?nterpreteerd als een stem voor dat statement. De?Facebookpagina was tevens een adres voor het uiten van bedreigingen en er ging?een groot community-gevoel vanuit. Dat gevoel lijkt soms ook een sneeuwbaleffect?te hebben gehad. Door de openbaarheid van de pagina waren de sentimenten en?argumenten van actievoerders goed te volgen; hetzelfde geldt voor de organisatie van?demonstraties. Tegengeluiden waren niet welkom. Om een tegengeluid te laten klinken,?werden aparte pagina?s met een eigen statement in het leven geroepen. Terwijl de?kampen op Twitter met elkaar in discussie gingen, hadden ze op Facebook ieder hun?eigen platform. Berichten die tegen het statement van de Facebookpagina ingingen,?waren slechts sporadisch op de pagina zelf te lezen.

4. Dynamiek van sociale media erg afhankelijk van traditionele media
Omdat in traditionele media vaak als eerste de nieuwe nieuwsfeiten over Benno L.?verschenen, bepaalden deze grotendeels de dynamiek in gespreksthema?s op sociale?media. De mate van emotie die het nieuwe nieuws opriep, bepaalde het aantal?berichten. Voorbeelden zijn de bekendmaking van de nieuwe woonplaats van Benno?L., de diskwalificaties van actievoerders als ?tokkies? na de uitzending van Pauw &?Witteman en het raadsbesluit dat Benno L. in Leiden mocht blijven wonen. Aangezien?experts pas na een aantal dagen in nieuwsartikelen en nieuwsuitzendingen een
podium kregen, bleef hun invloed op sociale media ook lang uit.

5. Begrip en afkeuring van woede als reactie op klachten en bedreigingen
Op de dag van de bekendmaking van de woonlocatie waren klachten en onbegrip?dominant, maar de dagen daarna maakten deze plaats voor protest en bedreigingen.?De protesten en woede-uitingen waren vervolgens voor veel mensen aanleiding voor?een tegengeluid. Dit tegengeluid was enerzijds afkomstig van een groep die begrip en?complimenten uitte voor de handelswijze van de gemeente Leiden, en anderzijds een?groep die de actievoerders diskwalificeerde op basis van intelligentie en uitstraling. De?periode waarin het aantal berichten met begrip en complimenten toenam, volgde op?een periode waarin aan het adres van burgemeester Lenferink, Benno L. en dominee?Voorberg bedreigingen werden geuit. De woordkeuze en het tijdspad wijzen op een
correlatie tussen het moment dat experts in traditionele media aan het woord kwamen?en de toename van begrip. Veel argumenten van experts echoden na op sociale media.

6. Het vertrek van mensen werd als oplossing van probleem gezien
Actievoerders uitten kritiek en bedreigen richting Benno L., burgemeester Lenferink?en later ook dominee Voorberg. De kritiek had een duidelijk patroon, namelijk een?vertrek werd als (deel van) de oplossing gezien: Benno L. moest weg uit Leiden,?burgemeester Lenferink moest opstappen en dominee Voorberg moest wegblijven uit?de discussie. Tegenstanders weerlegden dat als een ?schijnoplossing? en verweten?de actievoerders hersenloosheid en interpreteren de oplossing als een gebrek aan?verantwoordelijkheidsgevoel.

7. Oproep verantwoordelijkheid te nemen werd gemakkelijk weerlegd
Het standpunt van burgemeester Lenferink dat gemeenten verantwoordelijkheid?moeten nemen bij de huisvesting van zedendelinquenten toetsten actievoerders aan?het verantwoordelijkheidsgevoel van Benno L. Tegenstanders verwierpen direct de?moralistische argumenten met het tegenargument dat Benno L. bij zijn daden ook geen?moreel besef of verantwoordelijkheid had getoond. Het legitimeerde het standpunt dat?hij zijn maatschappelijke rechten had verspeeld. Dat Benno L. zijn straf had uitgezeten?deed er niet toe. De veronderstelling dat velen die mening deelden, met de vele likes?van de Facebookpagina?s als bewijs, leek mensen het vertrouwen te geven om die?reactie ook daadwerkelijk op sociale media te uiten.

8. Eerst concrete klachten, daarna abstract protest
In de eerste dagen richtten de klachten van actievoerders zich specifiek op Benno L.?Zo werd zijn aanwezigheid ongewenst gevonden, was de woonlocatie ongeschikt en?handelde de burgemeester niet in het belang van kinderen. Vanaf 21 februari, toen het?besluit was genomen dat Benno L. in Leiden mocht blijven, klonken meer abstracte?klachten over het niet willen luisteren naar de burger zoals: ?Zie je dat ze niet naar het?volk luisteren ze hebben gewoon schijt aan ons? en ?tuurlijk mag die blijven, was of is?al een uitgemaakte zaak, of maak je denk fout dat hun ook maar een sec aan andere?mensen dachten??????? of dat ze serieus luisteren naar stom stemvee?? De kritiek werd?meer een uiting van de algehele malaise die mensen van ?de politiek? ervaren.

Brand Shell Moerdijk – sociale media analyse

Geef een reactie

Op 3 juni 2014 rond kwart voor elf ?s avonds ontplofte in Moerdijk op het?industrieterrein van Shell een reactorvat (MSPO-2 installatie) met daarin de?chemische stof ethylbenzeen. Inwoners van onder andere Moerdijk, Klundert, Strijen,?Dordrecht en Delft hoorden twee harde knallen en velen zagen de lucht oranje kleuren,?gevolgd door donkere wolken. Veel mensen associeerden de brand bij Shell direct?met die van Chemie-Pack op 5 januari 2011. Toen kregen de autoriteiten forse kritiek?vanwege gebrekkige communicatie en een weinig soepel verlopende samenwerking?tussen de hulpdiensten. Het toeval wilde dat de gemeente Moerdijk de dag na de explosie het boek met de geleerde lessen van de brand?bij Chemie-Pack presenteerde.

Deze analyse, komend uit “Sociale media-analyses?van vijf?kritieke momenten” beschrijft de crisiscommunicatie van de?hulpdiensten in de eerste 26 uur na de ontploffing bij Shell Moerdijk in relatie tot de?beleving van mensen geuit op sociale media.

1. Feitenrelaas en analyse
Op 3 juni verschijnt om 22.51 uur op P2000 de eerste melding van een brandalarm?op het industrieterrein Moerdijk. Het alarm is afkomstig van Nebiprofa, een bedrijf?in dakbedekkingsmaterialen, maar al snel is duidelijk dat de brand woedt bij het?complex van Shell. De meldkamer stuurt de brandweer met een tankautospuit en?schuimbluswagen naar het adres aan de Wielewaaseweg in Klundert. Kort daarna?worden hulpdiensten naar het complex van Shell gedirigeerd. Binnen een uur na de?eerste melding, wordt opgeschaald naar GRIP 3.

De eerste melding van een van de offici?le hulpdiensten op Twitter verschijnt om?22.54 uur via het account @BrandweerMWB met een bevestiging van de brand.?Om 23.00 uur wordt het account van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant?aangewezen als officieel account voor de woordvoering en melden de brandweer,?politie, gemeente Moerdijk en de veiligheidsregio dat de offici?le woordvoering via het?account @VRMWB verloopt. In de traditionele media (radio, tv en nieuwssites) wordt?de woordvoering afwisselend gedaan door woordvoerders van de veiligheidsregio, de?politie en burgemeester Klijs van gemeente Moerdijk. Met deze berichten verschaffen?de hulpdiensten geverifieerde informatie over de operatie, mogelijke gevolgen voor?de volksgezondheid, handelingsperspectieven, verkeer en de loketten waar burgers?vragen kunnen stellen.

Berichtgeving via sociale media
Opvallend is de snelle afstemming tussen Twitteraccounts van de brandweer,?gemeente Moerdijk, politie en Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant. De politie?beperkt zich tot enkele retweets in de avond en de ochtend. Ook de gemeente Strijen?en de brandweer van de Veiligheidsregio Zuid-Holland Zuid twitteren tijdens het?incident, maar daarmee lijkt de afstemming minder intensief. Vanaf 01.20 uur?domineert de gemeente Moerdijk als offici?le woordvoerder op Twitter. De?veiligheidsregio Midden- en West-Brabant verstuurt om 09.27 uur een tweet met?daarin de offici?le overdracht van de communicatie naar de gemeente.

De communicatie van de regionale hulpdiensten via Twitter gaat tot de eerste live-journaals van RTL en de NOS vooral over de inzet van materieel en manschappen.?De hulpdiensten doen niet aan webcare (reageren op vragen, klachten of complimenten?die burgers op het web plaatsen). Wanneer de woordvoering zich meer concentreert?op slachtoffers, vrijgekomen chemische stoffen en handelingsperspectieven, ontstaat?enige onduidelijkheid, onder andere door tegenstrijdige berichtgeving via enerzijds?traditionele media en anderzijds sociale media.

> In de uitzending van RTL Nieuws om 23.42 uur zegt een woordvoerder van de?Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant dat ramen en deuren niet gesloten hoeven?te worden, maar dat niet bekend is om welke stof het gaat. Dit leidt tot verwondering en?sarcasme op Twitter (?hoe weet je dat ramen en deuren dicht moeten als je niet weet welke?stof het is?), vooral wanneer om 23.55 uur een NL-alert uitgaat: ?Indien u last heeft van de?rook, ramen en deuren sluiten en ventilatie uitschakelen?.

> De tweet van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant van 23.38 uur, waarin wordt?gemeld dat er ?geen sprake is van gewonden?, wordt direct door alle nieuwspartijen?overgenomen en bereikt ook de uitzendingen van de NOS, RTL en Omroep Brabant. Om?00.28 uur bericht de veiligheidsregio op Twitter dat er twee tot vier gewonden zijn gevallen.?Deze tegenstrijdigheid wordt op Twitter minimaal bekritiseerd.

> Er ontstaat verwarring door de positie die het account @LifelinerNL inneemt?in de crisiscommunicatie; het account doet op Twitter verslag van de inzet van?traumahelikopters in Nederland en wekt daarmee de indruk, onderdeel te zijn van de?offici?le crisiscommunicatie. Om 00.08 uur twittert @LifelinerNL dat er toch gewonden?zijn (tweet is inmiddels verwijderd), terwijl de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant?dat pas om 00.26 uur communiceert. Het bericht van @LifelinerNL wordt in totaal meer?dan 50 keer geretweet en onder meer opgepikt door Joop.nl. De positie die het account?in de beeldvorming inneemt, wordt bevestigd als de veiligheidsregio een nieuw bericht
van @LifelinerNL om 00.28 uur retweet. Wel twittert @LifelinerNL daarna dat zij de
communicatie over het incident staakt.

> Al kort na de brand verschijnen klachten over het niet uitzenden van een sms-bericht. Het?NL-alert dat om 23.49 uur wordt uitgezonden ervaren vele twitteraars dan ook als mosterd?na de maaltijd; sommigen hebben het NL-alert zelfs niet ontvangen, met als verklaring?slecht bereik en geen 4G-ondersteuning. Ook klaagt een enkeling over het niet inzetten?van crisis.nl

> Het bericht dat het vrijgekomen ethylbenzeen geen direct gevaar voor de volksgezondheid?oplevert, leidt tot tientallen cynische en kritische berichten op Twitter. Mensen zoeken?zelf op internet naar informatie over de stof en lezen daar dat het onder andere?kankerverwekkend is.

Tijdens de persconferentie de volgende dag om 10.30 uur vertelt de woordvoerder?van de GGD en GHOR dat er geen aanwijzingen zijn dat het vrijgekomen ethylbenzeen?kankerverwekkend is voor mensen. Wel ontstaan door de verbranding daarvan stoffen?die irritatieklachten kunnen geven. Overige woordvoerders en de gemeente herhalen?deze gedetailleerde boodschap niet, maar blijven bij de boodschap ?geen gevaar?voor de volksgezondheid?. De burgemeester verwijst tijdens de persconferentie niet?specifiek naar de communicatie op sociale media, wel naar media in het algemeen
en noemt daarbij de ?schokkende beelden? van het Shellterrein en de bijbehorende?rookwolken die Omroep Brabant eerder op de avond uitzond.

Opvallend is dat de negatieve beeldvorming online vermindert als burgemeester?Klijs van Moerdijk in beeld komt (in interviews op radio en tv en bij persconferenties).?Een logische verklaring is de toename van de informatie, maar vooral ook de houding?en het taalgebruik van de burgemeester worden gewaardeerd. In de persconferentie?van 01.00 uur benoemt de burgemeester de zorgen van burgers en neemt associaties?met Chemie-Pack (geen luchtalarm, presentatie van het boek) als vertrekpunt?van zijn reactie. Daarna bundelt en herhaalt de burgemeester de informatie die de
hulpdiensten in de uren voorafgaand via sociale en traditionele media hebben gedeeld?en koppelt daar een nieuwe boodschap of handelingsperspectief aan. Vooral over?het optreden op Radio 1 en in Knevel & Van den Brink (op 4 juni) zijn veel mensen te?spreken. ?Wat een (op het eerste oog) prettig persoon, de burgemeester van Moerdijk,?@JacKlijs Rustig, helder en open betoog over brand Shell?. Wel stelt een enkeling de?vraag of de positieve beoordeling van de samenwerking en communicatie van de?burgemeester niet wat (te) vroeg is.

Traditionele media
Na het ANP-persalarm verschijnen rond 23.00 uur de eerste nieuwsberichten op?landelijke, regionale en lokale nieuwssites. De informatie lijkt een combinatie van het?ANP-bericht, P2000-meldingen en Twitterberichten. Toch voldoet die informatie in?eerste instantie niet aan de verwachtingen van twitteraars. Er tekent zich een aantal?frames af:

> De ?journalistiek ligt te slapen?. Bijvoorbeeld: ?Is toch godver niet te geloven, mega explosie?in #Moerdijk bij de Shell. Maar @NOS en @RTLLateNight slapen gewoon door?

> Twitter is sneller en beter dan traditionele media en NL-alert. Bijvoorbeeld: ?Is ongepast,?maar ik stel vast dat wij Burgers op Twitter nieuws VEEL sneller en duiding sowieso?adequater brengen dan media?.

> RTL Late Night en Knevel en van de Brink hebben (als actualiteitenprogramma) niet eens?aandacht voor de brand. Over Knevel en van de Brink gaat het gerucht dat het programma?niet live wordt uitgezonden en een eigen leven leidt.

Ongeveer een uur na de eerste melding van de brand komt RTL Nieuws met de eerste?live-uitzending, waarin een woordvoerder van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant wordt bevraagd. De NOS volgt tien minuten later met een eigen uitzending?waarin een verslaggever van Omroep Brabant optreedt. Hij zegt dat de gemeente?Moerdijk en de veiligheidsregio w??r minimaal communiceren. Ondertussen zijn ook?veel nieuwssites een liveblog gestart. Burgemeester Klijs spreekt rond 23.56 uur?voor het eerst in de media in een radio-uitzending op Omroep Brabant. Hij benoemt?daar de stof ethylbenzeen. Vanaf dat moment verschuift op Twitter de aandacht voor?de kritiek op de media naar ethylbenzeen en de mogelijke schade die deze stof kan?veroorzaken. Om 00.30 uur zendt ook Omroep Brabant een extra journaal uit waarin een politiewoordvoerder adviseert uit de rook te blijven, maar hij heeft geen zicht op de?schadelijkheid van de stof ethylbenzeen. Hoewel alle woordvoerders benoemen dat dit?een brand is van een geheel andere orde dan die van Chemie-Pack, blijft dat beeld wel?boven het nieuws hangen.

In de ochtend wordt het mediabeeld op tv, internet en radio meer divers met aandacht?voor aanverwante thema?s en vragen.
> Hoe werkt het toezicht bij Shell Moerdijk?
> Wat produceert Shell Moerdijk?
> Onderzoeksraad bekijkt vergunningen Shell.
> RIVM, GGD en OM starten onderzoek.
> Hoe veilig is Moerdijk? Is het een tikkende tijdbom? ?Er heerste echt paniek in Klundert??(Telegraaf.nl en Omroep Brabant)
> Wat is de oorzaak en schade van de brand?
> Waarom geen NL-alert voor Strijen?

2 Tijdblokken
De analyse van de online beleving tijdens de brand bij Shell Moerdijk gaat voornamelijk?in op de beeldvorming op Twitter en is op te delen in drie tijdsblokken met elk een?dominant thema.

> 3 juni, 22.49 uur-24.00 uur: ?Waar blijft de journalistiek??
>> 4 juni, 00.00 uur-06.00 uur: ?Hoe gevaarlijk is ethylbenzeen??
>> 4 juni, 06.00 uur-00.00 uur: ?Complimenten voor de burgemeester?.

3 juni, 22.49 tot 24.00 uur: ?Waar blijft de journalistiek??
De eerste berichten verschijnen vanaf 22.49 uur en zijn vooral emotioneel en vragend?van aard. Al binnen een minuut na de eerste melding van een knal is duidelijk dat er?iets aan de hand is bij Shell Moerdijk. Mensen stellen algemene vragen ?Wat was dat???of vertellen wat ze zagen of hoorden op hun eigen locatie. In het eerste uur na de twee?knallen spelen verschillende thema?s door elkaar heen.
> Eigen ervaringen worden gedeeld (visueel en tekstueel), meldingen uit onder andere?Moerdijk, Delft, Zevenbergen, Strijen, Klundert en Dordrecht.
> Waarom geen NL-alert, luchtalarm en crisis.nl?
> Associatie met Chemie-Pack.
> Trage media, Twitter is sneller en vollediger.
> Vraag om handelingsperspectief is beperkt, wel algemene klachten over gebrek?aan communicatie.
> Vanaf 23.30 uur vragen over mogelijk giftige stoffen in rook.

Veel berichten gaan over de heftigheid van de gebeurtenis. Deze berichten lijken te?worden gevoed door meerdere factoren. Ten eerste hebben velen zelf een knal gehoord?en sommigen hebben ook een grote vuurbal gezien. Ten tweede zijn er snel veel?beelden van de rookpluim beschikbaar en professionals duiden snel de informatie die?beschikbaar is via P2000. Het aantal geruchten blijft beperkt en het bereik daarvan?is ook minimaal. Bovendien worden de meeste geruchten (o.a. brand bij Nebiprofa,?Syrische terroristen, ontploft tankstation) snel door anderen gecorrigeerd of door
nieuwe informatie overstemd. Alleen het onjuiste bericht dat er geen gewonden zijn,?zoals de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant meldde, wordt honderden keren?geretweet en overgenomen door landelijke en regionale tv- en radiostations. Vanaf?ongeveer 23.40 uur is veel informatie bekend (nog niet bevestigd) en worden daaruit?getrokken conclusies veelvuldig herhaald. Ook komen traditionele media met liveuitzendingen?op radio en tv. Het crowdsourcingsproces, waarin mensen op eigen?initiatief naar informatie zoeken, neemt tijdelijk af en de aandacht lijkt te verschuiven?naar wat de hulpdiensten op traditionele media melden.

4 juni, 00.00 tot 06.00 uur: ?Hoe gevaarlijk is ethylbenzeen??
Na middernacht hebben zowel de NOS, RTL (tv) als Omroep Brabant (radio) liveuitzendingen?gehad. Een belangrijk thema in deze uitzendingen is de potentieel giftige?concentraties in de lucht. De ontwikkeling in de thema?s van online berichten is als volgt:
> Concentraties in de lucht gevaarlijk.
> Wat zijn de handelingsperspectieven.
> Kritiek op traditionele media verschuift naar aandacht voor communicatie hulpdiensten.
> Geruststelling over de ernst van de brand lijkt te groeien.
> Boek Vuurdoop met lessen Chemie-Pack ?bizar toeval?.
> Aantal grappen neemt toe: ?Shellfie, Meerdijk GTST, benzine zal wel duurder worden en?kan me geen Moerdijk schelen?.
> Sociale media volgen en reageren op traditionele media en woordvoering.

Als burgemeester Klijs bij Omroep Brabant vertelt dat zeer waarschijnlijk de stof?ethylbenzeen vrij is gekomen, echoot dit bericht door op Twitter. Hoewel de boodschap?is dat de stof op hoge hoogte verbrandt, delen mensen op Twitter informatie die ze zelf?over de stof hebben opgezocht en vormen daarmee een tegengeluid. Ethylbenzeen?zou onder andere kankerverwekkend zijn. Enkelen reageren erg cynisch: ?Afijn, geen?doden en gewonden. Wel 10.000 extra gevallen van kanker volgend jaar. Maar daar zijn?straks geen bewijzen van. #moerdijk.?. De boodschap van burgemeester Klijs in de?persconferentie van 01.00 uur dat er weinig vrees is voor de volksgezondheid valt bij?velen daarom niet in goede aarde.

Hoewel veel mensen kritisch zijn over de communicatie over het vrijgekomen?ethylbenzeen, neemt het volume aan berichten snel af. Daarbij lijkt er meer?ruimte te komen voor woordgrappen. Tegelijkertijd verschuift het initiatief in de?informatievoorziening van sociale media naar traditionele media. Quotes van en?reacties op radio en tv verschijnen op Twitter en de meeste aandacht gaat uit naar?wat de gemeente of veiligheidsregio melden. Eerder gestelde vragen op Twitter?(waarom geen luchtalarm, late NL-alert, associatie met Moerdijk) weerklinken nu in?uitzendingen en de persconferentie van 01.00 uur, omdat journalisten ze direct aan?de hulpdiensten stellen.

4 juni, 06.00 tot 00.00 uur: ?Complimenten voor de burgemeester?
Om 06.10 uur geeft de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant het sein??brand meester? en zegt dat het ?gevaar geweken is?. De gemeente verzamelt?schademeldingen, kondigt de boekpresentatie aan en start de nafase. De media?concentreren zich op aanverwante thema?s als de veiligheid van Moerdijk,?vergunningen van Shell en de oorzaak van de brand. Op Twitter duiken ook nieuwe?signalen op:
> Mensen die door de brand heen hebben geslapen.
> Mensen geven aan geen NL-alert te hebben ontvangen.
> Enkele berichten over tranende ogen en de vraag of kinderen nog naar school mogen fietsen.
> Aandacht voor ?kankerverwekkend ethylbenzeen? blijft.
> Veel kranten hebben de brand niet op de voorpagina staan; mensen zijn daar geschokt over.
> Verbinding van brand Shell met de toekomst van het dorp Moerdijk.
> Complimenten voor de veiligheidsregio, brandweer en gemeente: ?goed gecommuniceerd?en prima werk geleverd!?.
> Complimenten voor heldere taal en houding van burgemeester Klijs.

De aandacht voor het niet ontvangen van de NL-alert en de potenti?le gevaren van?het vrijgekomen ethylbenzeen op lange termijn blijft. Veel mensen lijken daar nog?niet over gerustgesteld. Bovendien zijn enkelen geschokt dat veel kranten de brand?niet op de voorpagina hebben staan. Enkele vragen over tranende ogen als gevolg?van de brand van de avond daarvoor blijven onbeantwoord. Andere mensen geven?juist aan niets van de hele brand gemerkt te hebben omdat ze er doorheen geslapen?hebben. Het sentiment over de toekomst en veiligheid van het dorp Moerdijk sluimert?en wordt vooral gevoed door nieuws van traditionele media en de al eerder geplande?bijeenkomst van Kernwaarde Moerdijk. Naarmate de dag vordert, klinken steeds meer
complimenten voor met name burgemeester Klijs. Vooral zijn optredens op Radio 1 en?in Knevel & Van de Brink worden gewaardeerd.

3. Conclusies
Bovenstaande inzichten zijn opgehaald uit berichten die voorzien waren van dominante?woorden als ?Shell?, ?Moerdijk? of ?Shellmoerdijk?. Voor deze analyse zijn ook op?andere manieren berichten verzameld. Bijvoorbeeld op basis van de geo-locatie van?de afzender. In een straal van 20 kilometer rond de plaats incident zijn alle berichten?bekeken die tussen 22.45 uur tot 02.00 uur (4 juni) op sociale media zijn geplaatst.?Daaruit bleek dat veel jongeren niet met de gangbare hashtags twitteren. Ze gebruiken?het sociale medium meer als (onderling) conversatiemiddel, zonder te verwijzen?naar het onderwerp van hun Twitterbericht, bijvoorbeeld: ?Heel de straat buiten?. De?combinatie van tijd en locatie vormt echter wel een aanwijzing dat het een reactie?is van mensen op de brand bij Shell. Ook praatten veel jongeren in halve zinnen of?straattaal. Velen van hen stelden vrijwel direct na het horen van de knal de vraag of zij?de volgende dag wel naar school mochten. De meesten hoopten van niet.?Daarnaast leverde het zoeken op plaatsnamen van omliggende dorpen in dezelfde?periode enkele aanvullende inzichten op. Volgens de berichten was er veel verkeer?op de Kooilandsedijk (wat zou kunnen betekenen dat veel mensen uit Klundert?vertrokken) en daalde in Strijen isolatiemateriaal neer. Inwoners van Klundert klaagden?over de grote aandacht voor Moerdijk, terwijl hun dorp aan de andere kant van het?Hollands Diep dichter bij het complex van Shell ligt.

Uit de analyse van online mediaberichten over de brand bij Shell Moerdijk zijn verder?de volgende lessen op te tekenen:

1. Sociale media toonden een zelfcorrigerend vermogen.
Op P2000 verscheen een melding van een brandalarm bij Nebiprofa waarop iemand?op Twitter deelde dat daar de ontploffingen ontstonden. Een ander reageerde?daarop door te zeggen: ?Mijn Vrouw werkt bij Nebiprofa. Heeft collega gebeld. Was?brandalarm afgegaan door ontploffing Shell? en voorkomt zodoende het ontstaan van?misverstanden en geruchten.

2. Crowdsourcing resulteerde in tegengeluiden.
Vooral in het eerste uur na de brand verzamelden Twitteraars relevante (en minder?relevante) informatie via onder andere P2000 en Wikipedia en trokken eigen conclusies.?Klachten, vragen en complimenten waren het gevolg, zoals bijvoorbeeld: ?Blootstelling?aan…benzeen leidt tot chromosomale afwijkingen…schade aan de beenmergcellen…?niet … tot leukemie.? Wikip ? #moerdijk?.

3. Houding en taalgebruik even essentieel in waardering van communicatie als de?boodschap zelf.
Niet alleen de boodschap, maar ook de manier waarop deze werd gebracht, bleek?essentieel in de communicatie met burgers. De burgemeester werd geprezen om zijn?duidelijke, begrijpbare taal.
?Helder is die burgemeester Klijs van Moerdijk. Wat spreekt die man normale?mensentaal #communicatie2014?.

4. Niet beantwoorden aan verwachtingen bepaalde grotendeels de klachten.
De grote vraag naar een NL-alert of luchtalarm leek in veel gevallen geen directe?vraag om informatie, maar meer een vraag om te voldoen aan de verwachting dat?hulpdiensten bij een dergelijke crisis een NL-alert uitsturen. Sommigen schatten?aan de hand van een NL-alert de ernst van de gebeurtenis in, zoals: ?En ik dacht dat?er ingebroken werd… Is het de #Shell die de lucht in gaat! Ook te horen in #Dordrecht?dus… Geen #NLAlert dus valt mee??.

5. Niet alleen burgers, maar ook professionals en hulpverleners lieten van?zich horen.
Crisisprofessionals en amateurhulpverleners discussieerden mee en evalueerden?online het gedrag van betrokken instanties. Zij verstuurden en duidden meldingen van?P2000 of signalen van ingezet materiaal. Bijvoorbeeld @WouterJong: ?Verbaas mij wel?over de oorverdovende stilte van @shell_nederland. Zelfs geen doorverwijzing naar?@VRMWB. Had meer verwacht. #moerdijk“.

Bronnen:?Sociale media-analyses?van vijf?kritieke momenten

App: SelfieCop

Geef een reactie

De appbouwers van SelfieCop claimen dat uit onderzoek blijkt dat tieners stoppen met sexting als ze weten dat hun ouders meekijken. Installeer SelfieCop op de telefoon van uw kind te controleren al hun foto’s en af te schrikken sexting.

SelfieCop stuurt ouders een kopie van elke foto of video die hun kind op de smartphone maakt. Het idee is om ze hiermee af te schrikken, de foto’s op te sporen als ze gedeeld zijn en ongedaan?te maken als het tot onveilig gedrag bij kinderen en tieners (van 9 tot 13 jaar) heeft geleid. De vraag is alleen:?gaat dit werken?

Het zet in ieder geval aan tot nadenken, want een ouder die met zijn kind in gesprek gaat heeft in ieder geval een gesprek over het doel van het nemen van foto’s en het doel van het delen daarvan. De bedoeling van de app is om het steeds hardnekkiger wordende sexting met name onder minderjarigen te voorkomen. De gevolgen kunnen namelijk tekenend voor het leven zijn, want sommige foto’s (die bovendien op obscure sites verschijnen) haal je er nooit meer af.

De app is er momenteel alleen voor Android. Het maakt niet uit of er foto’s gemaakt worden vanuit diverse apps. Dus foto’s die gedeeld worden in SnapChat, WhatsApp, Instagram, Facebook of Twitter worden allemaal netjes gekopieerd, gecodeerd en via een e-mail kopie verzonden naar het e-mailaccount van de ouders.

De app is het geesteskind van de in Dublin gevestigde Shane Diffily (web governance-specialist). Hij heeft ervaringen met diverse zaken waarin ongewenste beelden van kinderen online kwamen. Dat kan ook na kwaadwillige hackacties geeft hij toe, maar dat is gelukkig een grote uitzondering geeft hij aan.

“Toen ik jong was, deden veel kinderen mee aan het bekende??’laat me die van jou zien, dan laat ik de mijne zien’. Maar toen was er geen snelle manier om een ??dergelijke impulsieve actie op te nemen. Maar de kinderen van vandaag leven in andere omstandigheden”.

Shane benadrukt dat?de app niet bedoeld is om hun kinderen te bespioneren hun kinderen. Alleen al het feit dat het is ge?nstalleerd moet al afschrikwekkend genoeg zijnom geen naakte selfies meer te nemen.

Shane geeft to edat de app ook omzeild kan worden, maar uit ervaring blijkt dat de meeste jongeren dat te moeilijk vinden. ?”Ik geef toe dat het onvermijdelijk is dat sommige kinderen dat wel gaan uitzoeken. Ik denk dat unlock methoden online gedeeld gaan worden de komende tijd.?Mijn?team zal reageren door dat steeds moeilijker te maken: het wordt een digitale “wapenwedloop”. Shane vertelt hoe ze lang hebben nagedacht over de balans tussen inbreuk op de privacy van het kind en de veiligheid. “Mijn dilemma is de balans tussen de empathie met kinderen en hun vrijheden gunnen, versus de noodzaak om ze soms tegen zichzelf te beschermen.”

Ouders wordt geadviseerd om de foto’s nooit door te sturen naar een werk e-mail adres of algemeen e-mail adres, want biedt het risico dat de foto’s alsnog weer in handen komen van derden.

Bron: Selfiecop, Wired UK, Fox17Online

#CELLfie

Geef een reactie

Criminelen maken ook Selfies, zoals deze indringer die een Selfie maakte tijdens het stelen van eten. Ook het stelen van een telefoon en daarmee dan een Selfie nemen is niet handig.?Of?bekijk deze?9 andere misdadige Selfies. Eerder zagen we mensen Selfies nemen bij zelfmoorden, en de makers van Selfies kunnen zelf ook zelfmoordneigingen hebben, zoals deze?laatste roep om aandacht.

Ook waarschuwde de politie dat Selfies tot telefoondiefstal kan leiden:

Maar de politie van Bryant heeft op geheel eigen wijze een oplossing gevonden voor het feit dat een deel van de?criminelen nog steeds niet op social media zit. En zij wil?de criminelen in de dop die dat wel zitten ermee afschrikken. Met de woordspeling #CELLfie, dat meelift?op de wereldwijde Selfie trend, wordt het leven van de arrestanten vereeuwigd op het web. Voor Bryant politie een creatieve manier van moderne misdaadbestrijding.?Bekijk deze videoreportage?met meer achtergronden.?De grens om met je moderne ‘mugshot’ online gezet te worden wordt laag ingezet: het begint al bij een winkeldiefstal en gaat tot zeer zware vormen van gewelddadige criminaliteit.

“Ik wil dat ze weten dat als ze naar Bryant komen en een misdaad begaan, hun identiteit?openbaar?wordt gemaakt”, zegt politiechef?Mark Kizer, initiatiefnemer van het #CELLfie?idee. Nu zijn er in de VS natuurlijk al talloze ‘mugshot’ websites waar criminelen en verdachten op Facebook, Twitter, Instagram of Pinterest geplaatst worden.

” Er zijn zelfs berichten die wel 50.000 views op een dag krijgen” aldus?Kizer. De #CELLfie is vooral bedoelt om misdaad te ontmoedigen. Normaal worden online foto’s geplaatst van verdachten die nog niet gepakt zijn. Maar zorgt het plaatsen van je foto op het internet ervoor dat je zelf of een ander geen misdaad meer pleegt?

Bron: KATV, WTF.

Secret Service en sarcastische dreigtweets

Geef een reactie

Secret Service koopt detector voor sarcastische dreigtweets?

De Secret Service, onder meer verantwoordelijk voor de beveiliging van de Amerikaanse president Obama, wil een monitor kopen die sarcasme op sociale media kan herkennen. Dat blijkt uit een online tender?van de Amerikaanse veiligheidsdienst. Op die manier hopen de geheim agenten straks beter in te kunnen schatten of dreigtweets serieus zijn, of dat ze de humor ervan moeten inzien. Op Twitter waren de reacties op het nieuws – niet geheel onverwacht – vooral sarcastisch.

Niet alleen in de Verenigde Staten, ook in Nederland worden dreigtweets gemonitord en gefilterd, via zogeheten ‘Realtime Intelligence Centers‘. Vorig jaar werd bekend dat in Nederland per dag zo’n 35 duizend bedreigingen via Twitter geuit en rond de 200 daarvan zijn zo ernstig dat de politie ze natrekt. Van den Bosch: ‘Sarcasme is cultureel bepaald, in Amerika komt de stijlfiguur eigenlijk nog relatief weinig voor. Nederlanders gebruiken veel vaker sarcasme, net als de Britten.’ Alleen al om de hoeveelheid dreigtweets zijn filters en detectors nuttig, vindt Van den Bosch. ‘Ze kunnen helpen met het maken van een betere schifting, een indicatie geven van een vermoeden.’ Vroegsignalering en filtering is van groot belang, en machines kunnen daarin een uitkomst bieden. Toch zijn het uiteindelijk mensen, of het nu de wijkagent of de Secret Service is, die een inschatting moeten maken. Erik Tjong Kim Sang, werkzaam bij het Meertens Instituut: ‘Als het programma 90 procent van de potenti?le dreigtweets kan herkennen als ongevaarlijk hoeft maar 10 procent te worden bekeken door mensen. Dat is handig. Maar de laatste stap, interpretatie door menselijke experts, blijft altijd nodig.’

Let me just say that I’m 100% certain that the Secret Service’s new sarcasm detector will work. http://t.co/rVBzRHJ64W

? Daniel Nazer (@danielnazer) June 3, 2014

Gevecht tegen de tweets Overal ter wereld worstelen veiligheidsdiensten en politie-eenheden met het onderscheiden van humoristische tweets en dreigementen. Uiteindelijk wordt vrijwel elke dag ergens in Nederland een Twitteraar door de politie opgepakt of berispt voor het bedreigen via sociale media. Niet alleen sarcasme, maar ook ironie en andere grappen worden lang niet altijd als zodanig herkend. Dat werd bijvoorbeeld duidelijk bij de Brit Paul Chambers, die om zijn humoristisch bedoelde dreigement voor de rechter moest verschijnen. Zijn tweet: ‘Crap! Robin Hood airport is closed. You’ve got a week and a bit to get your shit together otherwise I’m blowing the airport sky high!!’ Chambers werd door een rechter vrijgesproken, maar raakte wel zijn baan kwijt. Op eigen bodem werd in april nog een 14-jarig meisje uit Rotterdam gearresteerd, omdat ze een dreigtweet naar American Airlines verstuurde. Ze deed op Twitter alsof ze Ibrahim uit Afghanistan was en namens Al Qaida ‘iets groots’ van plan was. Meteen daarna tweette ze dat het een grapje was, maar dat mocht niet meer baten. Ze ging voor een nacht de cel in.

Dutch girl (14) from Rotterdam arrested after American Airlines threat. Investigation continues. #Rotterdam #Police #Force @americanair ? Politie Rotterdam eo (@Politie_Rdam) April 14, 2014

Volgens woordvoerder Ed Donovan heeft de Secret Service FEMA?s Twitter analyse tool gebruikt:
“Our objective is to automate our social media monitoring process. Twitter is what we analyze. This is real-time stream analysis. The ability to detect sarcasm and false positives is just one of 16 or 18 things we are looking at. We are looking for the ability to quantity our social media outreach. We aren?t looking solely to detect sarcasm.?

De lijst met wensen is onderaan dit blog opgesomd.?Peter Eckersley van privacy waakhond EFF (Electronic Frontier Foundation) gaf in de media te kennen dat deze poging alleen maar kan falen: “It’s difficult not to be sarcastic about the idea of the Secret Service automatically, algorithmically, examining all of your social media posts to determine, among other things, that you’re being sarcastic.?It?s kind of like having a cop at your dinner table all the time, and that cop isn?t in on your jokes.?

En over het filteren van?berichten uit deze?categorie gesproken: de CIA heeft net zijn eerste tweet wereldkundig gemaakt:

We can neither confirm nor deny that this is our first tweet.

? CIA (@CIA) June 6, 2014

Die met veel humor werd beantwoord:

Welcome to twitter @CIA! Although we’ve never “officially” met, I hear we run in the same circles. ? U.S. Dept of Defense (@DeptofDefense) June 7, 2014

Thank you for the @Twitter welcome! We look forward to sharing great #unclassified content with you.

? CIA (@CIA) June 7, 2014

Deze humor heeft wat weg van de?#HalloAIVD actie op Twitter eerder dit jaar. En niet alleen op Twitter probeert de CIA ” sociaal” te zijn. Ook op Facebook zijn ze dat, maar daarop moet men volgens Julian Assange uitkijken om de CIA te ‘liken’, want volgens hem is?Facebook ?a spy machine for U.S. Intelligence agencies.? De aanwezigheid op Twitter komt in navolging van de lancering van een reeks interactieve platformen, waaronder de eigen website (CIA.gov), een mobiele site en een Flickr en YouTube kanaal.

Hieronder de lijst met de software wensen, met daarin oa:

Real-time analyse;
Trefwoorden zoeken;
Sentiment analyse;
Trend analyse;
Doelgroep filters (!);
Geografische filters;
Diverse data visualisaties (heat maps, grafieken, etc.);
Toegang tot historische data;
Automatische detectie?van sarcasme en ‘false positives’;
Notificaties;
Meerdere talen;
…

Bronnen: Volkskrant,?GigaOM, BBC, Nextgov

Sociale media veranderen het veiligheidsdomein

Geef een reactie

Op 26 juni 2014 werd?het boek ‘Sociale media veranderen het veiligheidsdomein? gelanceerd. Tijdens de boekpresentatie hebben Roy Johannink, Arnout de Vries, Wouter Jong, Menno van Duin en?Jocko Rensen, allen deskundig op het gebied van sociale media, vanuit verschillende gezichtspunten de deelnemers een kijkje gegeven in de snel veranderende digitale wereld en ge?llustreerd?wat voor invloed dit heeft binnen het veiligheidsdomein

Met sociale media kunnen gebruikers online of mobiel informatie delen in een?sociale omgeving, waardoor een conversatie kan ontstaan. Het fenomeen sociale media heeft invloed op het veiligheidsdomein; wat en hoe wordt in dit handboek ‘?Sociale media veranderen het veiligheidsdomein’ beschreven.

Het handboek waaraan door diverse auteurs is meegewerkt, is een verdieping van de kennispublicatie van Infopunt Veiligheid (IFV) over Veilig omgaan met sociale media. In 11 hoofdstukken wordt verteld over de toekomstige en blijvende veranderingen van sociale media en wat de mogelijke invloed hiervan is binnen het veiligheidsdomein.
Aansluitend aan de boekpresentatie nam Jocko Rensen -??n van de co-auteurs, voormalig teamleider Infopunt Veiligheid en nu wethouder van de gemeente Houten- afscheid.

1. Presentatie ?Roy Johannink (VDMMP): Toekomstontwikkelingen bepalend voor het veiligheidsdomein
2. Presentatie Arnout de Vries (TNO): The Good, the Bad & the Ugly. Impact van sociale media op handhaving & opsporing
3. Presentatie Wouter Jong (NGB): Hoe sociale media bijdragen aan de leercurve van crisis-Nederland
4. Presentatie Jocko Rensen (gemeente Houten, voormalig teamleider Infopunt Veiligheid): Hoe je kijkt, maakt wat je ziet!

Het handboek begint met een inleidend hoofdstuk waarin de drie kenmerken en twee functies van sociale media worden uitgelegd. De hoofdstukken twee tot en met vijf behandelen de vier fasen van gebruik van sociale media: luisteren, produceren, reageren en interacteren. Hoofdstuk zes en zeven gaan over het gebruik van sociale media als (crisis)communicatiekanaal en informatiebron.

De wijze waarop organisatieprocessen kunnen veranderen en medewerkers dienen (mee) te veranderen, komen aan de orde in respectievelijk hoofdstuk acht en negen. Hoofdstuk tien belicht vervolgens de juridische kanten van sociale media en agressie. Het handboek sluit af met de visie en blik van een aantal auteurs op de mogelijke invloed van ontwikkelingen van sociale media op het veiligheidsdomein.

Dit handboek is een verdieping van de eerder uitgegeven kennispublicaties van Infopunt Veiligheid over veilig omgaan met sociale media van 2011, 2012 en 2013. De focus in dit handboek ligt op de blijvende verandering van sociale media in het veiligheidsdomein.

Sociale media veranderen het veiligheidsdomein from socialmediadna

Twitteroefening ramp

Geef een reactie

Op de oefenterreinen van Campus Vesta in Ranst (Belgi?)?hielden?ze een rampoefening. Voor het eerst laten ze de acteurs en de hulpverleners ook met Twitter werken. Het sociaalnetwerk barst van de informatie in tijden van een ramp, zo vertelt ook Bert Brugghemans. Die informatie willen de hulpdiensten gebruiken om de ramp te bestrijden.

Bronnen: VTM

App: SOS Alarm

Geef een reactie

? ????

Stichting Landelijke SOS ALARM Hulpdienst introduceerde in 2014?de app SOS Alarm die bij calamiteiten levens moet redden. De alarmerings-app roept hulpverleners (artsen, defensiepersoneel, EHBO’ers, bedrijfshulpverleners) op bij een calamiteit als ze daar toevallig bij in de buurt zijn. Voordat offici?le hulpdiensten arriveren, kunnen ze alvast hulp verlenen. De stichting wil haar systeem aansluiten op de centrale meldkamers van alarmnummer 112, maar dit vergt veel tijd. Ze blijft daarover in overleg met de overheid, maar wil niet langer wachten. De initiatiefnemers roepen gekwalificeerde hulpverleners op – samen zo’n miljoen Nederlanders – zich via http://helplevensredden.nl te registreren. Zo’n 20.000 mensen hebben zich inmiddels gemeld.

Op de site valt te lezen: “De Landelijke?SOS ALARM?Hulpdienst?stelt burgers in staat om zelf verantwoordelijkheid voor en met elkaar te nemen voor een veilige leefomgeving tot de offici?le hulpdiensten gearriveerd zijn. Ook uw dierbaren kunnen op deze wijze eerste hulp ontvangen. De hulpdienst alarmeert bij een calamiteit vrijwillige?SOS ALARM Hulpverleners?die zich in de nabijheid van de calamiteit (ongeval/onwel worden) verkeren.?De geregistreerde vrijwilligers vormen gezamelijk een nieuwe hulpverleningskolom, waardoor de slagkracht met de politie, brandweer en ambulance vergroot worden en aanrijtijden overbrugd.”

Er is een gedeelte voor alle burgers en voor geregistreerde SOS ALARM Hulpverleners. Hierdoor ben je altijd op de hoogte van een calamiteit in de buurt?en kun je zelf alarm slaan. De app bevat onder andere: eerste hulp tips, Persoon vermist, Ik ben OK, Hulp in uw buurt, AED zoeken, etc. Zie hieronder de uitleg van onder ambassadeur van het initiatief?Hein Vergeer:

Let op: er is nog een andere SOS Alarm app?

Bovenstaande app moet men niet verwarren met de SOS Alarm app?van Focus Cura?Zorginnovatie die een alarmeringsdienst voor?ouderen en chronisch zieken heeft gemaakt die zo langer zelfstandig thuis kunnen wonen. Met deze SOS AlarmApp sla je bij drie contactpersonen of een zorgmeldkamer alarm?als je je niet goed voelt of?een onveilig gevoel hebt. Contactpersonen ontvangen dan een SMS met een alarmmelding?en daarin een?GPS-link van Google Maps waarop ze kunnen zien waar je bent. Het aanmelden voor de SOS AlarmApp kost niets en het gebruik ervan de eerste drie keer ook niet. De app wordt standaard geleverd met drie gratis alarmcredits.

Bronnen: NRC Handelsblad (13 juni 2014), Helplevensredden, SOSAlarm.nl

Internetfraude neemt toe

Geef een reactie

Vorig jaar werden 450.000 mensen slachtoffer van internetfraude, een flinke stijging. Het aantal slachtoffers van skimming (bankpasfraude in de fysieke wereld) nam echter wel af. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS. Mensen werden vooral vaker slachtoffer bij het aankopen van spullen; goederen die werden besteld en betaald maar nooit werden geleverd. De toegenomen fraude hangt mogelijk samen met de groei van het aantal aankopen via internet. Slechts bij 1 op de 5 gevallen van koop- of verkoopfraude via internet is volgens het statistiekbureau vorig jaar aangifte gedaan bij de politie. Bij identiteitsfraude was dat aandeel met 13 procent nog lager.

In 2013 gaf 3,3 procent van de Nederlanders van 15 jaar of ouders aan dat ze wel eens opgelicht zijn van het kopen of verkopen via internet. Dat komt neer op bijna 450.000 mensen. Ook het aantal slachtoffers van identiteitsfraude steeg echter naar zo’n 1,5 procent.

Wel wordt in bijna 90 procent van de fraude op internet melding gemaakt bij bijvoorbeeld de bank. Bij de politie wordt hiervoor in mindere mate aangeklopt.

Het aantal meldingen van internetfraude was in 1 jaar al verdrievoudigd. In 2013 hebben 28.000 Nederlanders bij de Fraudehelpdesk melding gemaakt van (een poging tot) internetoplichting. Het jaar ervoor (2012) waren dat 9.000 mensen.

Bronnen: CBS, ANP, Nu.nl, NOS, Volkskrant.

App: Gossup, Whisper, Secret, Wut, YikYak, Jodel

Geef een reactie

In Haarlem willen scholen af van de pest-app Gossup. Leerlingen worden anoniem gepest en zelfs docenten zijn de klos. En GossUp is niet de enige. Ook apps als?Secret, Whisper, Wut, Jodel en YikYak?zijn erom bekend. Wel kwam bijvoorbeeld Whisper?in opspraak omdat ze?de locaties zouden volgen en doorzoekbaar maken. Onlangs waren er nog veel meldingen van misbruik onder jongeren in Zweden met de app Secret?en arrestaties in de VS voor dreigingen die gedeeld werden op YikYak, zoals in Indiana?en Iowa. Maar nieuw is anoniem pesten niet. Op de nog altijd enorm populaire site 4Chan?worden elke dag meer dan 1 miljard grappen geplaatst die soms heel hard aan kunnen komen. En verbieden is natuurlijk geen oplossing. De kans dat scholieren dan naar een andere app overstappen is aanwezig, want er zijn veel soortgelijke apps. Maar wat helpt dan wel?

Yik Yak, the controversial location-based social media app, is going dark: https://t.co/GbGHpaUJZ8

— Arnout de Vries (@ADeVries23) April 29, 2017

Secret

Als plaats stel je pas echt iets voor wanneer de app Secret?als een plaag onder de plaatselijke tieners woedt. In dat opzicht is Veenendaal met vlag en wimpel geslaagd. De scholen CLV, CSV en Rembrandt College stuurden brieven naar de ouders van hun leerlingen waarin werd gewaarschuwd voor de inhoud van deze app. Secret is een onlinechatroom waarin tieners samenkomen om elkaar volledig anoniem uit te schelden, meisjes tot sletten te benoemen en naaktfoto?s te delen. Een paar jongeren vonden de met ziektes doorlopen bedreigingen en verwensingen niet zo tof en besloten hun ouders in te lichten. Kort daarna werden de brieven verstuurd. Rector Bart de Grunt van het Rembrandt College vindt dat de app niet op een mobiel thuishoort, omdat deze alleen maar voor rottigheid zorgt.

Maar zijn het geweren die mensen neerschieten? Nee, het zijn mensen die mensen neerschieten. Net zoals het niet apps zijn die voor rottigheid zorgen, ook hier zijn dat de mensjes zelf.?De app biedt een podium voor doodsbedreigingen en ander grappigs, maar een podium hoeft niet per se betreden te worden. Is de fatsoenskloof anno 2015 zo groot dat de doorsnee-puber zijn leeftijdsgenoot keihard en als het moet racistisch zonder duidelijke reden de grond in wil stampen? De maker ontwikkelde de app, naar eigen zeggen, zodat de gebruiker zijn of haar gevoelens en geheimen op een nieuwe manier zou kunnen delen. Liep dat even anders. Wat een nieuwe manier van veilig praten had moeten worden, werd zoals misschien wel te verwachten was, een innovatieve manier om te pesten.

De enige reden waarom deze app niet op een mobiele telefoon thuis zou horen, is dat stelselmatig kwetsen hip is onder de pubers. En dus niet omdat de app zelf kwaad in de zin zou hebben.?Geef pubers geen podium, want ze breken het af is het advies (bron: Gelderlander, 28 feb 2015).

GossUp

Gossup werkt heel simpel: je downloadt de app gratis uit de App-store en kunt binnen no?time berichten en foto’s in het open forum plaatsen. Er verschijnt alleen een locatie bij het bericht, meestal?een middelbare school. Andere ‘gossupers’ kunnen met een ‘up’ aangeven of ze jouw bericht leuk?vinden. Hoe meer ups een bericht krijgt, hoe verder boven aan het forum het verschijnt en hoe meer?jongeren het dus zullen zien.Iedereen kan van alles over iemand anders schrijven zonder dat bekend wordt wie er achter zit. ‘Up als je de moeder van Mike ook een hoer vindt’, ‘Up als je een foto wil zien van de tieten van Charissa’ en ‘Up als je ook denkt dat Sander een vuile flikker is’. Het is zomaar een willekeurige greep uit de honderden, misschien wel duizenden anonieme berichten die dagelijks verschijnen.

Anoniem?

Het enige dat je bekend moet maken is een locatie, het gaat dan niet om een woonplaats maar bijvoorbeeld om je school. Je kan dus heel makkelijk ‘roddels’ per locatie oppikken en dat is wat de app zo ‘gevaarlijk’ maakt. Helemaal anoniem ben je niet, want de de makers van de app weten potentieel wel wat meer van je:

Gossup ziet algemene toestelinformatie (iemand stuurt een bericht vanaf x model iPhone of Samsung), een paar identiteitsaanwijzingen, iemands inchecklocaties en het heeft de beschikking over de?multimediabestanden die gedeeld zijn. Toch geeft gebruikers blijkbaar voldoende vrijbrief om zich volledig anoniem uit te leven.

Bart Breij van iPhoneclub?schrijft?dat?Apptracker Annie laat zien dat de app alleen in Nederland, Duitsland en Ierland enigszins populair is. Nederland is het enige land waar de app tot nu toe in de top-100 staat. Het aantal recensies in de App Store van Apple en de Google Play Store is minimaal. Maar het kan natuurlijk zijn dat weinig scholieren recensies schrijven, speculeert?iPhoneclub.

Een aantal scholen in Haarlem hebben een brief naar de ouders gestuurd om te waarschuwen voor de Gossup en ze hebben een brief gestuurd naar Apple. Apple?verwijdert vooral apps als het om rechtenkwesties gaat, bijvoorbeeld als er apps worden gekopieerd. Ook verwijdert Apple?af en toe apps?om ‘sociale redenen’, als er dus teveel klachten zijn. Maar wat daar precies het beleid in is, is niet duidelijk.

Populair

Dit soort apps groeien snel en trekken veel investeerders aan. Secret is sinds eind mei ook in Nederland beschikbaar. Dat levert een spannende mix op van ontboezemingen en guilty pleasures: ‘Vannacht heb ik een bak ijs en een pak koekjes opgegeten.’ Maar ook ronduit lasterlijke, oncontroleerbare beschuldigingen die mensen en bedrijven grote reputatieschade kunnen toebrengen. In Nederland was het in de eerste week van Secret wat dat betreft meteen al raak. Iemand plaatste een bericht met de suggestie dat hij of zij een baan had gekregen bij een bekend mediabedrijf dankzij een seksuele tegenprestatie. Het bericht verspreidde zich snel en werd zelfs doorgeplaatst op andere sociale media, zoals Twitter.

Het is een bijwerking van de anonimiteit die niet als een verrassing komt. De mogelijkheid om op websites?onder een schuilnaam te reageren, levert ook vaak beledigingen en laster op. Secret waarschuwt gebruikers?daarvoor dan ook en heeft sinds maart de mogelijkheid om dergelijke berichten te verwijderen. Maar toon?maar eens aan dat zo’n bericht niet op waarheid berust

Digitaal pesten

We schreven eerder op dit blog over zaken waarin digitaal pesten een hoofdrol speelde?en de vormen waarin dat gebeurt nemen toe. Want de beschrijving van?de populaire Gossup-app lijkt zo onschuldig, maar het persoonlijke verhaal van een Haarlems gezin bewijst?het tegendeel.?Het begon anderhalf jaar geleden met een gefotoshopte naaktfoto van mijn dochter. Pesters vonden?het grappig om haar hoofd boven het naakte lichaam van iemand anders te plakken en die foto onder?schoolgenoten te verspreiden , vertelt de vader, die uit angst voor nog meer pesterijen anoniem wil blijven.?Hoewel het in het begin als grap was bedoeld, namen de pesterijen steeds zwaardere vormen aan. De?bewuste foto werd verspreid op kanalen als Facebook en Twitter. Mijn dochter werd bedreigd en zelfs onder?druk gezet om echte naaktfoto’s van zichzelf te sturen aan de laffe pesters.?De pesterijen zetten de verhoudingen in het hele gezin op scherp, de schoolprestaties van onze?dochter holden achteruit, wij voelden ons als ouders compleet machteloos.?Uiteindelijk gaat de dochter, mede door de ondraaglijke situatie die is ontstaan, over naar een andere?school. Maar wat haar daar staat te wachten, is een regelrechte nachtmerrie. Omdat die beelden over?sociale media waren verspreid, kenden mensen haar ook op die nieuwe school. Het begon van voor af aan. Dat is wat ons machteloos maakt. Waar je vroeger pesters recht in de ogen kon aankijken, worden?kinderen nu ten overstaan van honderden, zelfs duizenden medeleerlingen zwartgemaakt. En door wie??Daar kom je niet achter. Door enig speurwerk kreeg de vader het voor elkaar een Twitteraccount waarop?foto’s van zijn dochter werden verspreid, uit de lucht te krijgen. Ook de casus van Amanda Todd die we eerder op deze site beschreven geeft de heftige gevolgen aan van digitaal pesten.

Wat kan je als ouder doen als je kind actief is op een anonieme app?

Volgens Arnout de Vries, onderzoeker bij TNO, is het belangrijk om duidelijk voorlichting te geven aan je kind. Jongeren hun smartphone laten inleveren en de apps laten verwijderen werkt volgens de onderzoeker niet. Het is ook belangrijk om te onderzoeken wat er vooraf ging aan het gebruik van anonieme apps. “Vraag is of ouders wel kunnen helpen, soms moet er iemand anders met wie betere vertrouwensband is bij betrokken worden. Bij hele heftige zaken kan dat de politie zijn, of is er een rol voor de school”, zegt De Vries. Want meldingen bij de dienst zelf leiden niet altijd tot een wenselijke oplossing (als er al iets mee gedaan wordt). Eerder gaven we voorbeelden op dit blog van Google en Facebook over het afhandelen van dit soort klachten van eindgebruikers.

Op Mijn Kind Online staan?tips op een rij om te praten over pesten?(pdf) en de organisatie stimuleert het om te praten over digitale omgangsvormen. Dat kan thuis, op school, maar ook online. Remco Pijpers van Mijn Kind Online: “Leg uit dat je net als in het dagelijks leven elkaar ook online met respect behandelt: ga met een ander om, zoals je zelf behandeld wilt worden. Vaak zijn het klasgenoten die elkaar digitaal lastigvallen. Een docent kan een sleutelrol vervullen, door cyberpesten bespreekbaar te maken. Praat niet alleen over wat niet mag, maar ook over wat online goed gedrag is.”

Roddelen via een app als Gossup ga je niet tegen?door de app te verbieden. Via bijvoorbeeld Twitter kun je immers ook anoniem berichtjes delen. Anonimiteit werkt soms pesten in de hand, maar echt niet altijd.?Nu Gossup via onder andere De Telegraaf enorm onder de aandacht komt, schiet meteen ook het aantal gebruikers omhoog. Het is ‘meligheid’ troef, vooral seksuele opmerkingen komen voorbij.

Maak?het onderling bespreekbaar te maken met?vragen als:
– Is roddelen erg?
– Is roddelen via WhatsApp erger dan roddelen via Gossup, of even erg?
– Stel dat jij docent zou zijn, hoe zou jij over met je leerlingen over digitaal pesten praten?
– Wanneer is iets voor jou digitaal pesten, wanneer niet meer dan een onschuldig grapje?

Op basisscholen kun je de les WhatsHappy inzetten, voor de middelbare school vind je lessuggesties op digitaalpesten.nl. Je treft er allemaal tips om met kinderen in gesprek te gaan over hun gedrag op sociale media. En ook bij Mijn Kind Online vind je meer informatie:?http://mijnkindonline.nl/onderwerpen/cyberpesten

Bron: RTL Nieuws, MijnKindOnline, Simi Valley Acorn, Telegraaf (6 juni 2014), Elsevier (7 juni 2014),

Social Media DNA

SocialMediaDNA richt zich op kennisdeling rondom social media, politie en maatschappelijke veiligheid. Onderwerpen vari?ren van de online aspecten van openbare orde, opsporing, vervolging, rechtspraak tot crisisbeheersing en communicatie.

Auteursarchief: Arnout de Vries

Onrust om Benno L.

#CELLfie

Secret Service en sarcastische dreigtweets

Sociale media veranderen het veiligheidsdomein

Twitteroefening ramp

App: SOS Alarm

App: Gossup, Whisper, Secret, Wut, YikYak, Jodel