Field Contact: handig kladblokje voor de (burger)agent
Met deze app kun je iets of iemand vastleggen. Je kunt foto’s nemen of formulieren invullen over een ooggetuige of verdachte. Maar omdat het een vrijgegeven app is, kunnen burgers het ook. Het vervangt eigenlijk het ouderwetse kladblokje van de agent of rechercheur en heeft goede zoekmogelijkheden als je al een tijdje bezig bent geweest om diverse zaken vast te leggen.
Bronnen: FieldContact
Als je jarenlang gefascineerd hebt gekeken naar de tellertjes die je ziet bij de politie-achtervolgingsprogramma?s Blik op de Weg en Wegmisbruikers, wordt het moeilijk na dit artikel de hand op de knip te houden. De Nederlandse ontwikkelaar Bytes & Fun heeft een app uitgebracht die het randje opzoekt. De iPhone-app?Stop Politie?gebruikt de camera om realtime beelden van de weg v??r je op het iPhone-scherm te tonen. In beeld zie je ook de actuele snelheid en andere meetgegevens van ?politieappatuur?. Als je de iPhone aan de autoruit vastmaakt heb je een soort camerasysteem, zoals je in de tv-programma?s ziet. Je kunt echter geen live videobeelden opnemen en je kunt de app dan ook niet gebruiken om zelf snelheidsovertreders te filmen. Het enige wat je kunt doen is een fopfoto maken die afkomstig lijkt van de politie. Het is een origineel idee, maar de app wekt wel onveilig rijgedrag in de hand.
De snelheid meten doe je door op het beeld te tikken en dan de knop links in beeld in te drukken. Centraal onderin zie je de teller lopen om aan te geven dat de snelheid wordt gemeten. Je moet minstens 600 meter achter een auto blijven rijden om een nauwkeurige meting te doen. Hoe langer de afstand, hoe nauwkeuriger de meting. Na 600 meter kan je de trajectcontrole stoppen en zie je de gemiddelde snelheid van je voorganger in beeld. Je dient daarbij wel dezelfde afstand tot de auto voor je te hebben als in het begin. Met andere woorden: Stop Politie kan je (onbewust) aanmoedigen om te hard te rijden. De app is dan ook meer als grap bedoeld.
Wat je in ieder geval moet weten, is dat je?geen video?met de applicatie kan opnemen. Wil je het tv-programma naspelen, dan zal iemand met een videocamera vanaf de achterbank moeten filmen (iets wat we uiteraard niet aanmoedigen). De meest geavanceerde functies zijn een snelheidsmeting uitvoeren over een bepaalde afstand en een screenshot maken van wat je ziet. Dat laatste doe je met de knop rechts in beeld. Beelden worden direct opgeslagen in het fotoalbum van je iPhone en zien er bijvoorbeeld zo uit:
Ondanks de beperkte functionaliteit kan de lolbroek zich wel vermaken met de app. Je kan de informatie op de meetapparatuur namelijk manipuleren. Schakel de?live switch?uit in de instellingen en je kan alle gegevens zelf invullen: de datum, het tijdstip, het politiedistrict en jawel: de gemeten snelheid en eigen snelheid. Hiermee gaan heel wat ?politiebeelden? als gemene grap verspreid worden, dat is wel duidelijk.
Twitcident is een social media intelligence platform dat ontworpen is om informatie op social media te filteren en waarschuwingen af te geven?en?incidenten te managen. Het probeert als het ware de menselijke zintuigen op social media om te zetten in nuttige informatie voor veiligheid en andere maatregelingen voor de openbare orde. Taalgebruik op social media verschilt met het taalgebruik van organisaties. Twitcident probeert de juiste informatie hier uit te halen, ze doen doen dit samen met een aantal onderzoekers van TNO en TU Delft. Uit de socialmedia-inhoud proberen we bruikbare inzichten te filteren, zegt Richard Stronkman oprichter van?Twitcident. Inzichten die relevant zijn voor de dagelijkse operatie en veiligheid tijdens grote incidenten.
Bij grote evenementen kunnen nu tienduizenden twitterberichten worden gefilterd en teruggebracht tot een bruikbaar aantal, waarmee de politie de veiligheidssituatie in de gaten kan houden. De ontwikkeling begon in 2011 toen Pukkelpop werd getroffen door noodweer en er doden vielen. ?Hadden we dat niet via social media zien aankomen??, vroeg Stronkman zich af. ?Zaten er signalen in de socialmediastroom die we hadden kunnen oppakken?? Een inhoudelijke analyse destijds, liet zien dat men wel over het weer praatte. Op verschillende locaties. Ook liet analyse zien dat de intensiteit op bepaalde locaties in korte tijd toenam. Onder andere in de omgeving van Pukkelpop. ?Als we toentertijd al alle socialmediadata hadden geanalyseerd, zoals we dat nu kunnen, had de organisatie van Pukkelpop waarschijnlijk niet het advies gegeven om iedereen in tenten te laten schuilen, maar hadden we de aanpak van afgelopen Pinkpop gehanteerd en mensen op het veld laten zitten.?
Een ander voorbeeld uit het pre-Twitcident-tijdperk is het befaamde?Project X ?incident uit het Groningse Haren. In alle chaos werd er getwitterd dat er een meisje was doodgedrukt. Dit werd in no time als nieuwsfeit geretweet. Voordat men het wist, domineerde het bericht een tijd lang het socialmediaverkeer, waardoor het gerucht een eigen leven ging leiden. Met de attentiewaarde van het onjuiste bericht ging de aandacht niet uit naar andere signalen op social media die relevant waren om de veiligheid in Haren weer enigszins terug te brengen.
Begin?2012 is er?onderzoek?gedaan?naar het gebruik van sociale media in het veiligheidsdomein. Hieruit bleek dat het veiligheidsdomein sociale media vooral inzet om informatie te geven over het werk, de organisatie en bij incidenten en calamiteiten. Het begint met luisteren.?In een onderzoek onder alumni Master Crisis and Disaster management en Master Crisis and Publicorder Management en onder deelnemers aan de opleiding Informatiemanager in de crisisbeheersingskolom zijn opvallend grote verschillen te zien qua gebruik van sociale media. Als het gaat over het gebruik van sociale media binnen de werkzaamheden, dan worden deze vooral als informatiebron benut. Wat opviel is dat het overgrote deel niet effici?nt luisterde op sociale media. In Enschede bij Serious Request is daarna veel ervaring met filtering en luisteren naar berichten opgedaan.
Op 30 april 2013 tijdens de troonswisseling in Amsterdam verwerkte Twitcident een half miljoen socialmediaberichten per uur. Hoe ga je daar de relevante berichten uithalen als het gaat om veiligheid? Niet alle berichten zijn belangrijk. Door een geavanceerd algoritme op alle socialmediaberichten, gecombineerd met gps-informatie van politie in de stad, kon de politie in de crowd control-kamer precies zien waar mensen nog normaal door de straten konden lopen en waar niet meer. ?Zo konden we de veiligheid en doorstroom goed beheersen.?
Het is moeilijk te zeggen wanneer iets op social media opeens duidt op een incident. E?n tweet van iemand met ?Ik sta in Den Haag en zie vuurwerk? is niet interessant, 10 mensen die tweeten ?Ik sta in Den Haag en zie vuurwerk? mogelijk wel. De algoritmes van Twitcident zijn complex. De kunst zit hem in het filteren van alle ruis. Een tweet met #Brand kan gaan over ?vuur?, maar ook over ?bier?. Het gaat om het observeren van een periode en de hoeveelheid socialmediaberichten op basis van locatie en mogelijke risico?s. De kunst zit in zo snel mogelijk bij het oorspronkelijke bericht te komen, zodat je kunt ingrijpen.
Een voorbeeld waar Twitcedent zijn ook meerwaarde toonde, was tijdens het Rotterdamse carnaval. Er was sensatie. Iemand had getwitterd dat er een man rondliep op het Beursplein met messen. Door het vroeg detecteren van de tweets en retweets, kon de politie ter plaatse een seintje krijgen. Die ging vervolgens een kijkje nemen en maakte een foto van het plein waar de man met messen zogenaamd stond. Dus niet. Deze foto werd direct geplaatst en het gerucht was met dezelfde snelheid weer weg.
Social media monitoring wordt inmiddels veelvuldig ingezet, ook bijvoorbeeld dit jaar in de Innovation Room van de Nuclair Security Summit. Twitcident zorgt er ook voor de partners binnen de Veiligheidsregio Groningen binnen enkele minuten ge?nformeerd worden over een gevoelde aardbeving in de regio. Het systeem zoekt naar tweets van mensen die een beving melden en stuurt vervolgens een mail en sms naar de aangesloten personen en de meldkamer. Vervolgens blijft het systeem tweets verzamelen om snel een beeld te kunnen vormen van de ernst van de situatie. Door de snelle alertering kunnen betrokken hulpverleningspartijen gebruiken voor snelle beeldvorming. In het verleden waren ze voor de alertering in eerste instantie afhankelijk van het KNMI die pas na een aantal uren kan aangeven dat er een aardbeving is geweest en hoe zwaar deze was.
Bron: Securityfacts
Door: Nicky Fischer-van de Vliert en Michiel Oldenhof
Een moderne en digitale vorm van buurtpreventie is WhatsApppreventie. Gebruikers kunnen met de mobiele telefoon via WhatsApp gratis met elkaar berichten uitwisselen en bestanden delen. Er zijn inmiddels steeds meer WhatsAppgroepen die op lokale schaal een buurt veiliger proberen te maken. Het grote voordeel van WhatsApp is dat je elkaar snel een berichtje kunt sturen en elkaar eventueel kunt waarschuwen. Een bijkomend voordeel is dat het tegelijkertijd leidt tot zeer intensieve sociale contacten. WhatsApp is een veel krachtiger middel dan ?de buurtpreventie oude stijl’, waarbij mensen op straat surveilleren. Iemand kan heel snel een heel grote groep mensen waarschuwen en eventueel ook foto’s meesturen.
Gemeente Eersel prikkelt, stimuleert en faciliteert
De gemeente Eersel stimuleert het gebruik van WhatsApp voor buurtpreventie. Michiel Oldenhof, veiligheidsco?rdinator gemeente Eersel: ?We merken dat buurtbewoners dit medium herkennen en priv? regelmatig gebruiken. Ze staan alleen nog niet massaal op als groepsbeheerder.?
Daarom heeft de gemeente onlangs alle secretarissen van de buurtverenigingen, dorpsraden en leefbaarheidsgroepen via e-mail benaderd om het item onder de aandacht te brengen. E?n buurtvereniging heeft vervolgens het initiatief genomen om politie en gemeente uit te nodigen voorlichting te geven over inbraakpreventie. Deze buurtvereniging gaat proberen draagvlak te krijgen voor een WhatsAppgroep. ?Dit is precies de route die we voorstaan. De overheid prikkelt, stimuleert en faciliteert waar mogelijk de initiatieven van de inwoners,? aldus Michiel Oldenhof.
Mensen vinden elkaar, werken samen en delen kennis en idee?n uit. Naast een initi?rende rol, wil de gemeente Eersel de groepsbeheerder per wijk op de website publiceren. Inwoners of ondernemers kunnen zo zien voor welke Whats-Appgroep zij zich willen aanmelden en bij wie. Het is aan groepsbeheerders zelf om op andere wijze kenbaarheid te geven aan hun WhatsAppgroep. Ze kunnen daarbij denken aan buurtverenigingen, leefbaarheidsgroepen of dorpsraden.
De gemeente denkt graag mee over het gebruik van de WhatsAppgroepen in de praktijk. Michiel Oldenhof: ?Mochten er een groter aantal WhatsAppgroepen ontstaan,?dan is het handig per groep ??n persoon (de groepsbeheerder) op te nemen in een aparte groep. In deze beheerdersgroep kunnen dan partners zoals de gemeente, jongerenwerker of andere groepsbeheerders berichten plaatsen die voor alle groepen interessant kunnen zijn?. De wijkagent neemt niet direct deel aan WhatsAppgroepen, maar kan de groepsbeheerders bijvoorbeeld via de telefoon, Twitter of met Burgernet informatie verstrekken die gedeeld kan worden.
Michiel geeft verder aan dat het duidelijk moet zijn dat de politie alleen in actie komt via een melding bij 112 of 0900-88444 (politie). Deelnemers aan een groep moeten zich bewust zijn van het doel en de spelregels die voor een groep gelden. Geef bij de groepsomschrijving bijvoorbeeld aan wat men mag verwachten en ook waarvoor de groep niet bedoeld is (zoals contact/priv?berichten).
Voorbeelden waarbij WhatsAppgroepen ingezet kunnen worden
Drie voorbeelden waarvoor wij denken dat WhatsAppgroepen van meerwaarde kunnen zijn:
?Vorige week liet ik rond de lunch de hond uit en zag in de verte drie jongens door de heg uit een tuin komen. Dankzij mijn melding werden zij op afstand in de buurt in de gaten gehouden. Als zulke jongens ergens een hekel aan hebben, dan is dat het. Ook werd direct de politie gebeld.?
?Twee mannen kwamen in mijn winkel en ??n van hen maakte met mij een praatje over energiezuinigheid. De ander maakte met zijn tablet beelden van mijn hele winkel. Nadat hij zijn verkenningsrondje gemaakt had was het gesprek snel afgekapt. Ik had er geen goed gevoel bij en heb via de WhatsAppgroep van mijn collegawinkeliers gewaarschuwd.?
?Bij de supermarkt zag ik wat rare types bij de winkelwagentjes. Ze hadden een doos met boodschappen laten vallen, spraken me aan en vroegen mijn hulp bij het oprapen. Na het rapen van wat sinasappelen zag ik dat er ??n van de drie bij mijn karretje met daarin mijn handtas stond. Ik vertrouwde het eigenlijk niet en heb een Whats-Appberichtje gemaakt. E?n van de groepsappleden reageerde dat dit wel een melding voor de politie is. Dat hielp me over de drempel om de politie te bellen.?
Vijf tips voor het inzetten van WhatsAppgroepen
Vanuit onze ervaringen, hebben we vijf tips opgesteld voor gemeenten die WhatsApp willen gaan inzetten:
1. Denk goed na over de beheerder van de groep
Als beleidsambtenaar of wijkagent kun je natuurlijk zelf een WhatsAppgroep starten. Jij bepaalt dan zelf wie deelnemen in het gesprek. Het voordeel is dat je misbruik van een WhatsAppgroep voor koetjes en kalfjes meteen kan tegengaan. Een nadeel is dat je via WhatsApp ook vragen binnen kunt krijgen die niet bijdragen aan het doel van de groep. Wat doe je als iemand een vraag stelt over openingstijden van het gemeentehuis in een groep die bedoeld is als buurtpreventie? De kans dat iemand een dergelijke vraag stelt aan een willekeurige wijkbewoner is kleiner.
2. Een WhatsAppgroep kan maximaal 50 deelnemers hebben
De meeste voorbeelden van WhatsAppgroepen zijn momenteel buren die gezamenlijk de buurt in de gaten houden. Zij delen informatie over verdachte personen snel?via de WhatsAppgroep. Tot vijftig personen ondersteunt WhatsApp dit uitstekend. Wil je echter een hele wijk bereiken, dan loop je aan tegen de beperking dat Whats-App maar 50 leden in een gesprek toestaat.
3. Ongeveer 75% van de Nederlanders heeft een smartphone
De opmars van de smartphone is heel snel gegaan, maar nog steeds niet iedereen heeft een smartphone. WhatsApp is een app die vrijwel elke bezitter op zijn?smartphone heeft. In februari nam Facebook WhatsApp over en leek het er even op dat veel mensen zouden stoppen met WhatsApp. Dat is echter niet gebeurd. Rond de overname meldden veel mensen zich aan bij bijvoorbeeld Telegram, een soortgelijke dienst als WhatsApp. Maar sociale netwerken zijn afhankelijk van de hoeveelheid gebruikers die ze hebben en omdat de meeste mensen WhatsApp ook bleven gebruiken is Telegram niet echt van de grond gekomen als vervanger van WhatsApp. Uiteindelijk bleek dat er alleen nog meer mensen gebruik zijn gaan maken van WhatsApp. Vooral mensen die voor de overname van Facebook nog niet bekend waren met WhatsApp.
4. WhatsApp is niet het einde van een ontwikkeling, kijk dus ook verder
In feite is WhatsApp een mobiele versie van het vroegere MSN en, nog oudere, ICQ. Het is te verwachten dat deze lijn doorzet. FireChat laat bijvoorbeeld zien dat een techniek als Open Garden – waarbij je contact maakt zonder een internetverbinding – weer hele nieuwe mogelijkheden gaat bieden. In hoeverre wil je daar nu al op inspelen?
5. Zorg ervoor dat niet alleen insiders weten van de WhatsAppgroep
De kracht van ieder netwerk is de flexibiliteit. Maak het bestaan van de groepsgesprekken kenbaar op andere kanalen, zoals Eersel doet via de wijkraden en haar?website. Zo krijgen ook relatieve buitenstaanders de kans om deel te nemen.
Spelregels WhatsAppgroepen
Naast deze tips, vinden wij het handig om van te voren een aantal spelregels af te
spreken over de buurt- en/of ondernermersgroep. Denk daarbij aan zaken als:
Hoe werkt WhatsApp en het aanmaken van zo?n groep?
Wanneer je een groep maakt, word je de eigenaar van de groep en heb je het beheer
over wie lid kan worden van de groep. Je kunt een groep maken door:
Bronnen: Eersel.nl, WhatsApp, Buurt WhatsApp, Emerce?en we plaatsten eerder al een artikel over het gebruik van whatsapp buurtgroepen om de veiligheid te verbeteren.
Dit artikel is eerder geplaatst in Digitale Dialoog, de sociale media almanak voor gemeenten.
De vijfde editie van het Magazine Nationale Veiligheid en Crisisbeheersing gaat in op maatschappelijk onrust. Afgelopen zomer werd duidelijk hoe zeer onze nationale veiligheid is verbonden met internationale ontwikkelingen en de internationale veiligheid. De ramp met de MH17, de oplaaiende oorlog in Gaza, de dreiging van ISIS en de uitbraak van Ebola: allemaal voorbeelden van transboundary crises: crises over de grens met, soms grote, nationale impact.
Maatschappelijke ontwrichting
Er zijn veel gebeurtenissen die tijdelijk of plaatselijk onrust veroorzaken, maar wanneer raakt dat onze nationale veiligheid? Bij sommige van bovenstaande voorbeelden is dat duidelijk, maar hoe schat je het verloop van de onrust binnen onze samenleving naar maatschappelijke ontwrichting in? Welke factoren spelen een rol en welke indicatoren zijn er? En welke rol spelen sociale media bij het vertalen van de gevoelens van individuen naar mogelijke actie door velen? En leidt aandacht, bijvoorbeeld voor jihadisme of ISIS, per definitie tot maatschappelijke onrust over de toegenomen dreiging? Op dit soort vragen wordt in het nieuwste Magazine nationale veiligheid en crisisbeheersing ingegaan.
Van digitaal kijken naar begrijpen en ingrijpen
Figuur: om slim te kunnen zenden, vragen of interacteren op social media is slim kijken cruciaal
De kracht van social media is in de afgelopen paar jaar explosief?toegenomen terwijl we het nog maar nauwelijks effectief (kunnen)?gebruiken in onze aanpak om misstanden en onrust te voorkomen.
Aanhang voor ISIS wordt gerekruteerd, amateurs speuren mee bij de?Boston Marathon en de MH17, en natuurlijk Project X waarmee het?allemaal begon. Wouter Jong, adviseur bij het Genootschap van?Burgemeesters, noemde Project X Haren destijds treffend een ?Perfect?Storm?: een samenloop van omstandigheden waarin diverse zaken?achtereenvolgens misgingen. Het was in ieder geval een goede?wake-up call als inkijkje op enkele invloeden van social media.
Veiligheidsdiensten hebben zich sindsdien moeten aanpassen aan?een nieuwe werkelijkheid waarin de digitale wereld direct impact?heeft op de werkelijke wereld. Waarin social media soms zelfs?dominant zijn in het cre?ren van een (on)werkelijke situatie. Toch?blijft het beeld bestaan dat de kracht van social media nog te vaak?over- of onderschat wordt. Want was het afzetten van de stad?Arnhem na een nieuwe Project X dreiging echt nodig? Of het sluiten van de scholen in Leiden na een klein berichtje op 4Chan waar per?dag 1 miljard grappen gemaakt worden? En worden de social media?strategie?n van de Islamitische Staat (IS) echt op waarde geschat??We letten nu online wel meer op, maar snappen we werkelijk wat?we zien? Een effectieve aanpak, in zowel de echte als virtuele?wereld, is alleen mogelijk door dit nieuwe krachtenveld goed te?begrijpen.
Effecten op sociale onrust
De kennispublicatie van Politie & Wetenschap ?Sociale media:?factor van invloed op onrustsituaties?? (2013) beschrijft een aantal?incidenten waaruit blijkt dat de impact van social media op
veiligheidsprocessen en sociale onrust buitenproportioneel groot?kan zijn. Een incident klein houden is bijna niet meer te doen en?grotere incidenten leiden al snel tot (inter)nationale bemoeienis en
rumoer dat vooral aanhoudt als ethische of complexe dilemma?s?een rol spelen.
Denk bijvoorbeeld aan de onrust die online en in de echte wereld?werd veroorzaakt na de overval in Deurne, gekoppeld aan de?discussie over zowel het noodweer van de eigenaresse van de?juwelierszaak als de jongere daders, kort na de anti-Marokkanenuitspraak?van Geert Wilders. Denk aan de ?kopschoppers van?Eindhoven? met het debat dat loskwam over het door justitie
prijsgeven van de volledige beelden en het risico op eigenrichting.?En zelfs de gestrande potvis ?onze Johannes? gaf landelijk maatschappelijke?commotie, iets dat we vaker zien bij dierenleed, zoals
ook in het geval van de ponypletter of de recente jacht op de?paardenmishandelaar. En wat te denken van sociale onrust in?kleinere kringen, zoals seksueel getinte foto?s en video?s die?schoolkinderen digitaal verspreiden. Met slechts een druk op de?knop zijn sexting foto?s of filmpjes onder een grote groep verspreid.?Slachtoffers en hun omgeving, maar ook politie en justitie weten?zich nog slecht raad met deze nieuwe en extreme vormen van?pesten, smaad of laster.
Consumeren wordt coproduceren
De herdenking van 9/11 herinnert er aan hoe de live televisiebeelden?ons destijds raakten. Vandaag de dag spelen social media een veel?ingrijpender rol dan de televisie destijds deed. Het medium is
ongefilterd, genetwerkt en interactief, waardoor je altijd wel?iemand kent die betrokken is en voor je het weet word je erin?gezogen. Je bent geen passieve lezer van het nieuws meer, maar?doet mee. De protesten over de doodgeschoten Michael Brown in?Ferguson brachten wereldwijd rassenstrijd en politiegeweld tegen?burgers onder de aandacht. Deze voorbeelden laten een ongekend?volume en snelheid zien, maar zorgen door de ongezouten en soms?heftige beelden ook voor veel maatschappelijke onrust: Twitter??ontploft? en ook traditionele media buitelen over elkaar heen met?diverse gezichtspunten, in de strijd om de beste ?scoop?. De effecten?zien we in de werkelijke wereld: demonstraties en tegendemonstraties,?groepen die elkaar opzoeken, ramptoeristen die voor hinder?kunnen zorgen en bovendien als een katalysator kunnen werken?voor (social) media berichtgeving. En daarmee komt de cyclus pas?echt op gang…
De onrust ontstaat omdat het vaak actuele maatschappelijke?thema?s betreft waar diverse groepen in de samenleving verschillende?meningen over hebben, waarin de grenzen van ethiek,?wetgeving of procedures onduidelijk zijn. Een maatschappelijk?debat waarvan het goed is dat het gevoerd wordt, maar dat wel?gevoerd wordt in het heetst van de strijd: waar de politie, het OM en?de rechter nog in moeten handelen terwijl er in de politiek al?Kamervragen gesteld worden. Confrontaties met de gevestigde orde?worden opgenomen en direct online gedeeld om een eigen verhaal?te vertellen. En het acht uur journaal komt diezelfde avond eigenlijk?met ?oud? nieuws.
Slim kijken, slim duiden
Social media bieden een thermometer voor het sentiment in de?samenleving: is het druk, rustig, hoe is de sfeer, is er onrust, zijn er?geruchten? Door slim te kijken en professionals te laten duiden wat
er op social media gebeurt, kan sociale onrust in een vroeg stadium?gesignaleerd worden. Professionals slagen er steeds beter in feiten?van fictie te onderscheiden, maar het is een rat race. Zowel onschuldige?tieners als internet trollen, raddraaiers en extremistische?groeperingen, ja zelfs hele regimes, is er alles aan gelegen om ?hun??verhaal kracht bij te zetten. Project X Haren toonde niet alleen de?kracht van social media in het mobiliseren van mensen, maar ook?het effect van zorgvuldig geplande ?geruchten? werd pijnlijk?duidelijk. Het bewust verzonnen bericht over een meisje dat
zogenaamd was doodgedrukt leidde tot veel onrust en druk op de hulpdiensten. En hoe scheid je kaf van koren bij bijvoorbeeld de duizenden online doodsbedreigingen per dag, waarvan er misschien maar ??n serieus is?
Digigeren: slim ingrijpen
Wat kunnen politie en justitie doen bij digitale onrust? ?Digitale?daden? zijn doorgaans in een fractie van een seconde gepleegd,?bijvoorbeeld een aanstootgevende foto delen, een Project X?uitnodiging ?liken?, een hoax onbewust doorsturen. De relatief kleine?handeling maakt grote politie-inzet gevoelsmatig buitenproportioneel.?Daarnaast maakt het grote aantal (vaak onbedoelde) overtredingen
het onmogelijk voor politie en justitie om alle overtreders?op te sporen en te vervolgen. Bovendien leidde grote politie-inzet?bij ?veroorzakers? van sociale onrust al meermaals tot maatschappelijke
discussie, maar niks doen ook. Voorstanders van ?vervolgen??juichen politie-inzet toe: ?Afzenders van digitale doodsbedreigingen?moet een halt toegeroepen worden?. Tegenstanders willen dat
politie-inzet wordt gericht op substanti?le bedreigingen: ?Die tiener?zou die doodsbedreiging nooit uitvoeren?. Beide sterke argumenten,?wat de discussie alleen maar lastiger maakt. Deze maatschappelijke?discussie toont het gebrek aan betekenisvolle en acceptabele?manieren om in te grijpen.
Maatschappelijke onrust kan sneller gedetecteerd worden via social?media en veiligheidsdiensten kunnen daarop anticiperen door?sneller en gerichter personeel aan te sturen. Het is zelfs mogelijk
om ook online al te interveni?ren en mensen waar nodig effectief?aan te spreken op hun gedrag. Dit noemen we ?digigeren?: een?interventiemethode die gebruik maakt van psychologische
principes van gedragsbe?nvloeding. Denk hierbij bijvoorbeeld aan?het digitale equivalent van iemand op straat in de ogen kijken (ik?heb je gezien, we houden je in de gaten), zoals het favoriten van een
tweet. Dit is nog niet gemakkelijk, zo blijkt uit digitale interventies?gericht op het tegengaan van gebruik van illegaal vuurwerk. In?KRO?s Reporter uitzending van 2 januari 2014 is te zien dat de
jongeren juist trots zijn als de politie online ingrijpt: ?De politie?heeft mijn vuurwerk als gevaarlijk betiteld!? Digigeren beoogt?diverse instanties van een effectieve toolset te voorzien voor digitaal
ingrijpen. Niet ingrijpen bij (dreigende) maatschappelijke onrust is?immers geen optie, net zomin als een buitenproportionele inzet.?Digigeren als een slimme en nieuwe methode om via social media
de onrust te mitigeren: niet slechts door het zenden van informatie,?maar vooral door slim te luisteren en vervolgens de digitale dialoog?(gericht) aan te gaan met betrokkenen en waar nodig actie
ondernemen in de fysieke wereld. Dit maakt het mogelijk de?discussie te be?nvloeden om zo maatschappelijke onrust te temperen.
Yazula is een locatie based communicatie platform. Via de Yazula app (iOS, Android, Windows) kunnen berichten naar een geografisch gebied “verstuurd” worden. Ben je in het gebied en heb je de Yazula app, dan ontvang je automatisch deze berichten.
Recent is het eerste Buurt (Uden Zuid) een informatie Netwerk met Yazula begonnen om buurt preventie berichten via Yazula te versturen.
Net als Whatsapp is Yazula voor dit soort initiatieven gratis te gebruiken, maar heeft het ook een aantal voordelen tov Whatsapp. Zo krijg je berichten van o.a. de volgende organisaties (location based): National Politie NL ? opsporing ? vermissingen ? nieuws / Amber Alert Nederland ? Amber Alerts / Amber Alert Europe ? Vermissingen kinderen oa in NL, BE, DE, PL, SE, IE, HR, CZ, BG / actuele info over zwemwaterkwaliteit buiten zwemplekken in NL en BE / Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond ? actuele incidenten / RTV Drenthe ? lokaal nieuws / Westland infra ? informatie over storingen in elektriciteitsnet ? aardgasnet / Gladheidsmeldingen provincie Overijssel / Info over waterstoringen in 5 tal provincies / Wegwerkzaamheden provincie Utrecht / Week aanbiedingen van een groot aantal retailers in Nederland (oa: AH, C1000, Jumbo, Spar, Media Markt, Praxis, Karwei, BelCompany, Etos, Action Scapino).
Bronnen: Yazula
Op 26 juni 2014 werd?het boek ‘Sociale media veranderen het veiligheidsdomein? gelanceerd. Tijdens de boekpresentatie hebben Roy Johannink, Arnout de Vries, Wouter Jong, Menno van Duin en?Jocko Rensen, allen deskundig op het gebied van sociale media, vanuit verschillende gezichtspunten de deelnemers een kijkje gegeven in de snel veranderende digitale wereld en ge?llustreerd?wat voor invloed dit heeft binnen het veiligheidsdomein
Met sociale media kunnen gebruikers online of mobiel informatie delen in een?sociale omgeving, waardoor een conversatie kan ontstaan. Het fenomeen sociale media heeft invloed op het veiligheidsdomein; wat en hoe wordt in dit handboek ‘?Sociale media veranderen het veiligheidsdomein’ beschreven.
Het handboek waaraan door diverse auteurs is meegewerkt, is een verdieping van de kennispublicatie van Infopunt Veiligheid (IFV) over Veilig omgaan met sociale media. In 11 hoofdstukken wordt verteld over de toekomstige en blijvende veranderingen van sociale media en wat de mogelijke invloed hiervan is binnen het veiligheidsdomein.
Aansluitend aan de boekpresentatie nam Jocko Rensen -??n van de co-auteurs, voormalig teamleider Infopunt Veiligheid en nu wethouder van de gemeente Houten- afscheid.
1. Presentatie ?Roy Johannink (VDMMP): Toekomstontwikkelingen bepalend voor het veiligheidsdomein
2. Presentatie Arnout de Vries (TNO): The Good, the Bad & the Ugly. Impact van sociale media op handhaving & opsporing
3. Presentatie Wouter Jong (NGB): Hoe sociale media bijdragen aan de leercurve van crisis-Nederland
4. Presentatie Jocko Rensen (gemeente Houten, voormalig teamleider Infopunt Veiligheid): Hoe je kijkt, maakt wat je ziet!
Het handboek begint met een inleidend hoofdstuk waarin de drie kenmerken en twee functies van sociale media worden uitgelegd. De hoofdstukken twee tot en met vijf behandelen de vier fasen van gebruik van sociale media: luisteren, produceren, reageren en interacteren. Hoofdstuk zes en zeven gaan over het gebruik van sociale media als (crisis)communicatiekanaal en informatiebron.
De wijze waarop organisatieprocessen kunnen veranderen en medewerkers dienen (mee) te veranderen, komen aan de orde in respectievelijk hoofdstuk acht en negen. Hoofdstuk tien belicht vervolgens de juridische kanten van sociale media en agressie. Het handboek sluit af met de visie en blik van een aantal auteurs op de mogelijke invloed van ontwikkelingen van sociale media op het veiligheidsdomein.
Dit handboek is een verdieping van de eerder uitgegeven kennispublicaties van Infopunt Veiligheid over veilig omgaan met sociale media van 2011, 2012 en 2013. De focus in dit handboek ligt op de blijvende verandering van sociale media in het veiligheidsdomein.
VizSAFE?is een social media platform waarmee?burgers een ??actieve rol kunnen pakken voor?het welzijn van hun gemeenschap. Ze kunnen?foto’s of video’s delen en VizSAFE aggregeert het op kaarten en deelt het met alle leden van de gemeenschap en hulpdiensten. VizSAFE is gratis voor iedereen.
VizSAFE elimineert voor politie instanties hoge kosten voor versnipperde acties. Zoals in de VS en Europa waar veel lokale initiatieven zijn.?Elke keer weer een andere app. VizSAFE is gekoppeld aan onder andere Facebook en Twitter om burgerparticipatie te stimuleren en werkt zonder kosten voor organisaties of de maatschappij.
VizSAFE is volgens nde site bedoeld voor de “goede buren” die de zorg over de veiligheid en het welzijn van hun familie, vrienden en gemeenschappen hoog in het vaandel hebben. En veiligheid wordt breed opgevat:?een omgevallen?boom, een overstroomde weg of een verdwaald dier hoort er allemaal bij. Voor ernstigere problemen deelt het platform de (visuele) informatie real-time met hulpdiensten.
Andersom kunnen hulpdiensten de burgers weer bereiken met multimediale informatie, voorzien van geotag op een kaart?zodat waarschuwingen alleen gericht kunnen worden op?gebruikers in een specifiek?gebied. VizSAFE werkt al samen met diverse overheidsorganisaties.
Bronnen: iTunes,?Google Play,?VizSAFE
Confide, een app die in januari 2014 is gelanceerd, heeft haar dienst uitgebreid met de mogelijkheid om documenten en foto?s te versturen.?Je hoeft geen angst te hebben dat iemand een screenshot van de informatie maakt, want dat is uitgesloten met de app.
Hoe werkt Confide?
Confide wordt ook wel gezien als de ?Snapchat voor professionals?. Als je een tekstbericht, document of foto ontvangt zie je nog niets. Zodra je met een vinger op het scherm drukt (en vasthoudt) wordt een deel van de tekst zichtbaar. Vervolgens kun je naar beneden scrollen zonder je vinger van het scherm te halen. De eerdere tekst wordt weer verborgen terwijl de tekst ter hoogte van je vinger zichtbaar wordt.
Heb je het tekstbericht gelezen, dan verdwijnt het bericht definitief. Op deze manier is het praktisch onmogelijk om een screenshot te maken van een tekstbericht of afbeelding.
Mocht je het toch voor elkaar krijgen dan zul je slechts een miniem deel zien. Zodra de app merkt dat je een screenshot maakt zal het bericht geheel verdwijnen, waardoor je niet meerdere screenshots kunt maken van de verschillende onderdelen van het bericht.
Zodra het bericht wordt geopend, wordt er een notificatie gestuurd naar de verzender van het bericht. Deze weet daardoor precies wanneer het bericht gelezen is. Mocht je toch een screenshot maken, dan krijgt de verzender ook daar een notificatie van.
Volgens mede-oprichter Jon Brod van Confide zijn alle berichten beveiligd:
“We use standard military-grade encryption.?When a message disappears, it is deleted from Confide?s servers and wiped from the phone completely”.
Volgens Brod is Confide ideaal om vertrouwelijke informatie te delen die je anders naar iemand had gestuurd via e-mail of een telefoongesprek. Brod geeft aan dat zij off-the-record communicatie willen verplaatsen van offline naar online. Confide is overigens niet de enige app die betrouwbaar is, zo is er ook Strings waarbij een verzender zelf in staat is om het bericht te verwijderen van andermans telefoon.
Auteur: Leo Mudde ? 18/04/2014,?ontleend aan?VNG Magazine 08, Special Informatieveiligheid, pag. 28 e.v.
Voor wie aan privacy is gehecht, zijn ze vooral bedreigend. Maar big data kunnen de trends in de samenleving ook voorspellen en haar daarmee een stukje veiliger maken. De vraag is ook hier weer: moet alles wat kan, ook kunnen?
Toen wetenschappers zeven jaar geleden met opzet een dijk lieten doorbreken, krabden velen zich achter de oren. Dijken, die moet je versterken, niet kapotmaken. Het druist in tegen alle opvattingen waarmee Nederlanders zijn grootgebracht. Maar die Groningse dijk was niet zomaar een dijk. Hij was volgestouwd met sensoren die, in de aanloop naar de breuk, allerlei data vastlegden. Inwendige verschuivingen, de verzadiging, de druk ? alles wat maar enigszins te maken zou kunnen hebben met de stabiliteit van de dijk werd, naarmate de druk op de dijk werd opgevoerd, gemonitord.
Schat aan gegevens
Het experiment leverde een schat aan gegevens op. Inmiddels bevinden zich, verspreid over het land, tien tot vijftien dijken waarin allerlei sensoren verborgen zijn die continu worden gemonitord. Zo kunnen waterschappen de kwaliteit van de dijken goed in de gaten houden en, indien nodig, groot onderhoud naar voren halen. Of uitstellen natuurlijk, als blijkt dat een dijk zich beter houdt dan was verwacht.
Het is een voorbeeld van het gebruik van ?big data? ? het combineren van allerlei data die door wie dan ook zijn verzameld en deze loslaten op specifieke vraagstukken, fysieke of sociale. Freek Bomhof van TNO deed onderzoek naar het gebruik van big data in relatie tot veiligheid. Hoe kan de overheid, bijvoorbeeld de gemeente, die enorme hoeveelheid informatie die haar ter beschikking staat, gebruiken om de veiligheid te vergroten?
Bomhof is, zegt hij zelf, een ingenieur die is verdwaald tussen de sociaalpsychologen. Vanuit diverse invalshoeken werkt hij aan onderzoek dat antwoorden moet bieden op de vraag: waar heeft de BV Nederland over drie, vier jaar behoefte aan? TNO slaat, zegt Bomhof, een brug tussen het academisch onderzoek en de praktische toepassingen. ?Big data zijn daar een goed voorbeeld van. Dat de informatie er is, weten we al lang. We zitten nu in het stadium dat we ze ook daadwerkelijk kunnen toepassen op gebieden die niet altijd even voor de hand liggen.?
Big data komen in beeld als we met de klassieke technologie iets niet kunnen oplossen, zegt Bomhof. ?Wanneer de gebruikelijke database uit z?n voegen is gebarsten, dan gaan we denken aan big data.?
Griep
Een fraai voorbeeld is Google Flu, de ?griepvoorspeller? van zoekmachine Google. Bomhof: ?Google beweerde dat zij kon voorspellen waar een griepepidemie zou uitbreken. Doordat mensen met een beginnende keelpijn, hoofdpijn of koorts al snel gaan googelen om meer te weten te komen over hun symptomen, v??r ze naar de dokter gaan. Google ontdekte een stevig verband tussen deze zoekopdrachten in een bepaald gebied en de griepuitbraken die een week tot tien dagen later door artsen werden gerapporteerd.? Google Flu lijkt echter aan het eigen succes ten onder te gaan, omdat er sinds het bekend worden van deze tool zoveel over het onderwerp wordt gegoogeld dat de data vervuild zijn geraakt en de voorspellende waarde teniet wordt gedaan.
Maar het is wel een mooi voorbeeld waarmee GGD?en hun voordeel kunnen doen. En daarvan schudt Bomhof nog meer uit zijn mouw. ?De politie Haaglanden had te maken met veel jeugdoverlast. Zij vroeg zich af of er een verband bestaat tussen de inrichting van het publieke domein en het ontstaan van overlast. Als big data kunnen voorspellen waar de kans op overlast groot is, dan kan daar preventief op worden ingespeeld. Veel beschikbare data, van de politie zelf maar ook van de gemeente zijn over elkaar heen gelegd en toen bleek de overlast zich vooral voor te concentreren op pleinen waar een viskraam staat. Nu is er geen verband tussen het eten van vis en het veroorzaken van overlast, maar bij viskramen blijken bijna altijd bankjes te staan, meer dan op pleintjes waar geen viskraam is ? en d??r komen jongeren op af. Dus pleinen met bankjes trekken jeugdoverlast aan. Het is best leuk als je dat soort correlaties vindt.?
De gemeente Utrecht liet onderzoek doen naar de inbraakgevoeligheid van wijken, maar wilde daar niet uitsluitend de politiestatistieken bij gebruiken. ?Zo is bijvoorbeeld gekeken naar de omgevingsverlichting, maar de correlatie tussen (het ontbreken van) verlichting en het aantal inbraken bleek niet zo sterk. Een probleem was dat we de helft van de data niet konden gebruiken. ?s Nachts wordt weinig gemonitord en inbrekers slaan vaak ?s nachts toe. Je moet dus wel kunnen beschikken over genoeg gegevens om uitspraken te kunnen doen. Omdat we het tijdstip van inbreken niet in de data hadden staan, zaten ook de inbraken die overdag gepleegd werden ertussen. Maar dan heeft straatverlichting natuurlijk geen invloed.?
Voorspellend politiewerk
Predictive policing heet dit, voorspellend politiewerk. In de Verenigde Staten gebeurt het in de grote steden al, Amsterdam is er ook mee begonnen. Feitelijk hetzelfde wat een bedrijf als Amazon doet: goed kijken naar de klant en precies uitvinden hoe die koopt, wat die koopt en waarom die koopt. Dit maakt het mogelijk toekomstig (koop)gedrag te voorspellen.
Het kan ook voorkomen dat bigdata-analyses in eerste instantie meer vragen oproepen dan antwoorden. Bomhof: ?Toen we een dijk monitorden, bleek dat er onverklaarbare schommelingen waren in de vochtigheidsgraad. Die schommelde altijd al, bij eb was de dijk droger dan bij vloed. Maar deze dijk bleek op een bepaald moment ook bij eb erg nat te zijn. Iedereen stond voor een raadsel, tot iemand de neerslaggegevens van de KNMI over de eigen informatie heen legde en toen bleek dat er juist op dat moment boven de dijk een wolkbreuk was geweest.?
Boerenverstand
Soms volstaat het gezonde boerenverstand en is inzet van big data helemaal niet nodig. ?Rotterdam wilde weten in welke omstandigheden ouderen langer thuis blijven wonen. Uit de analyse van de data bleek dat het te maken had met de aanwezigheid van winkels, de beschikbaarheid van openbaar vervoer en de vraag waar de eigen kinderen wonen. Dat konden beleidsmedewerkers zelf ook bedenken.?
Bij gebruik van big data dient zich onvermijdelijk vroeg of laat de privacyvraag aan. Bomhof: ?In veel APV?s is het vervoer van inbraakmateriaal verboden. Als ik politieman ben en ik zie jou met een koevoet op straat lopen, zal niemand het vreemd vinden als ik je even op de schouder tik en vraag wat je van plan bent te gaan doen. Maar als uit gegevens van winkelketens of banken blijkt dat jij bij Blokker een wekker hebt gekocht en bij het tuincentrum kunstmest, mag de politie dan concluderen dat jij van plan bent een bom te maken en is dat feit alleen voldoende om huiszoeking te doen? We mogen niet met een breekijzer over straat, maar mogen we wel de grondstof voor een bom kopen? De vraag is of alles wat technisch mogelijk is, ook maatschappelijk door de beugel kan.?